තෙරුවන් සරණයි සියලු දෙනාටම!
අද අපගේ ආධ්යාත්මික භික්ෂූන්ගේ බ්ලොග් ලිපිය හරහා අප සාකච්ඡා කරන්නේ ඉතා වැදගත් මාතෘකාවක් පිළිබඳවයි. එනම්, ‘භාවනාවෙන් කිසිවක් බලාපොරොත්තු වෙන්න එපා‘ යන පණිවිඩයයි.
අපගේ ‘තෙවෙනි ඇස’ ප්රායෝගික භාවනා වැඩසටහනේ පළමු වීඩියෝවේදීම මා අවධාරණය කළ කරුණක් වූයේ, භාවනාව ආරම්භයේදීම ‘මගේ හිත හික්මෙන්න ඕනේ’, ‘සිතුවිලි එන්න හොඳ නෑ’ වැනි ආධ්යාත්මික බලාපොරොත්තු ඇති කර නොගන්නා ලෙසයි. මෙම ලිපියෙන් ඒ පිළිබඳව ගැඹුරින් විග්රහ කිරීමට බලාපොරොත්තු වෙනවා.
ඔබගෙන් බොහෝ දෙනෙක්, සමහරවිට අපගේ ‘තෙවැනි ඇස ප්රායෝගික භාවනා‘ වැඩසටහන් මාලාව හරහා, මේ වනවිටත් මෙම ගමන ආරම්භ කර ඇති. ඔබ වැනි පාඨකයන්ට නිතරම මතුවන පොදු ප්රශ්නයක් තමයි, ‘මා ඉලක්ක කළ යුත්තේ කුමක්ද?‘ යන්න.
අපි නිතරම භාවනාව ආරම්භ කරන්නේ මෙවැනි නීති ලැයිස්තුවක් සමඟයි: ‘මගේ සිත සන්සුන් විය යුතුයි,’ ‘මට කිසිදු සිතුවිල්ලක් නොතිබිය යුතුයි,’ ‘මගේ සිත විසිරී යා නොහැකියි.‘ නමුත්, මේ සියලුම ඉලක්ක අතහැර දැමීම තමයි පළමු පියවර කියා මා ඔබට පැවසුවහොත්?
භාවනාවේදී ‘අතහැරීම‘ යන්නෙහි සාරය මෙයයි: පාලනය කිරීමට, යමක් ළඟා කරගැනීමට, හෝ ඔබගේ ප්රගතිය මැනීමට ඇති අවශ්යතාවය අතහැර දැමීමයි. ඔබ යම් නිශ්චිත තත්ත්වයකට ළඟා වීමේ ආශාව අතහැර දැමූ විට, ඔබ තුළ දැනටමත් පවතින ගැඹුරු නිශ්චලතාවයට ඔබ විවෘත වේ. භාවනාවේ සැබෑ වර්ධනය බොහෝ විට ආරම්භ වන්නේ දැඩි උත්සාහයකින් නොව, මෘදු වීමෙනි. එනම්, කිසිදු විරෝධයකින් හෝ විනිශ්චයකින් තොරව, වර්තමාන මොහොතට ඒ අයුරින්ම පැවතීමට ඉඩ හැරීමෙනි.
මෙය ඔබට අසාමාන්ය දෙයක් ලෙස හැඟෙන්නට පුළුවන්. නමුත්, ලැයිස්තුවක් සමඟ භාවනාවට පිවිසීම, අප විසින් අපටම නිර්මාණය කරගන්නා විශාලතම බාධක වලින් එකකි. සැබෑ ප්රගතිය ලැබෙන්නේ යමක් ළඟා කරගැනීමෙන් නොව, අතහැරීමෙනි.
නවක භාවනා යෝගියෙකුගේ පොදු වැරැද්ද: සිතට නීති පැනවීම
අපි සිතමු, ඔබ අද දින පළමු වරට භාවනා කිරීමට වාඩි වූ කෙනෙක් කියා. ඔබ එසේ වාඩි වූ මොහොතේම ‘අදම මගේ හිත හික්මෙන්න ඕනේ, විසිරෙන්න බෑ, සිතුවිලි එන්න බෑ‘ යනුවෙන් දැඩි නීති මාලාවක් ඔබේ සිතට පනවා ගත්තොත්, එය ඔබගේම දුර්වලතාවයක් සහ යම්තාක් දුරට මෝඩකමක් ලෙස හැඳින්විය හැකියි
බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කරන ආකාරයට, අපි මේ පැමිණ ඇත්තේ අනවරාග්ර සංසාරයක සිටයි. මේ භවයේදීත් අපි විවිධ දේවලට ඇලෙමින්, ගැටෙමින්, ආශා කරමින් ජීවත් වෙනවා. මෙතරම් කාලයක් විවිධ අරමුණු ඔස්සේ විසිරී ගිය සිතක්, එකපාරටම භාවනාවට යොමු කළ විට ක්ෂණිකව හික්ම වේ යැයි බලාපොරොත්තු වීම යථාර්ථවාදී නොවේ. එය අප විසින්ම අපට කරගන්නා පීඩනයක්. කෙසේ වෙතත්, ඉතා පහසුවෙන් සිත හික්මවා ගත නොහැකි බව මින් අදහස් නොකෙරේ.
‘භාවනාව අමාරුයි’ යන වැරදි ආකල්පය ඉවත් කරගනිමු
මෙම කරුණු නිසා, ‘භාවනාව හරිම අමාරුයි‘, ‘මගේ හිත නම් හික්මවන්න බෑ‘ වැනි නිෂේධාත්මක (Negative) සිතුවිලි හෝ ඔබව දුර්වල කරන ආකල්ප ඇති කරගැනීමෙන් වළකින්න. එසේ සිතීමට කිසිදු හේතුවක් නැත. යම් හෙයකින් ඔබ සංසාරයේ භාවනාව පුරුදු කළ කෙනෙකු නම්, පෙර කුසලය සහ සංසාර පුරුද්ද නිසා ඔබට පළමු උත්සාහයේදීම සිත එකඟ කරගැනීමට හැකි වනු ඇත. එම නිසා, ‘භාවනාව ඉතා අසීරුයි‘ හෝ ‘මට ක්ෂණිකව ප්රතිඵල ලැබිය යුතුයි‘ යන අන්ත දෙකටම යොමු නොවී, විවෘත මනසකින් පුහුණුව ආරම්භ කිරීම වැදගත් වේ.
පළමු ශ්රේණියේ දරුවෙකු මෙන් භාවනා කරන්න
මෙය තේරුම් ගැනීමට සරල උදාහරණයක් ගනිමු.
ඔබ අද පළමු වසරට පාසල් ගිය පළමු දිනය කියා සිතන්න. එදින ඔබට ශිෂ්යත්වය, සාමාන්ය පෙළ, උසස් පෙළ වැනි බැරෑරුම් විභාග ගැන හෝ විශ්වවිද්යාලයට යාමේ පීඩනය ගැන කිසිදු අවබෝධයක් නැහැ. ගුරුතුමා ඔබට කියා දෙන්නේ ‘අ’ අකුර ලියන ආකාරය පමණයි. සිංහල හෝඩියක් ගැනවත් ඔබ නොදන්නවා විය හැකියි. ඔබ කළ යුත්තේ ‘අ’ අකුර ලිවීමට පුරුදු වීම පමණි. ‘ආ’ අකුර ගැනවත් ඔබ දන්නේ ගුරුතුමා කියා දුන්නොත් පමණි.
භාවනාව ද එසේමය. අපි කිසිදු දෙයක්, එනම් සමාධියක්, ධ්යානයක් හෝ වෙනත් අත්දැකීමක් බලාපොරොත්තු විය යුතු නැත. අප කළ යුත්තේ ලබා දෙන උපදෙසට අනුව වර්තමාන මොහොතේ කළ යුතු දේ කිරීම පමණි.
මෙම උදාහරණයෙන් මම ඔබට පැහැදිලි කළේ, භාවනාවෙන් කිසිවක් බලාපොරොත්තු නොවිය යුතු බවයි.
ආධ්යාත්මික අත්දැකීම් වලට ඇලී සිටීමේ අන්තරාය
භාවනාවෙන් යමක් බලාපොරොත්තු වන විට, බොහෝ විට එම දේවල් අපට නොලැබී යයි. ලැබුණත්, ඒ සඳහා විශාල කාලයක් ගත විය හැකියි. වසර දහය, පහළොව භාවනා කළත් ප්රතිඵල නොලැබෙන්නේ මෙම බලාපොරොත්තුව නමැති බාධකය නිසයි.
භාවනා කරන විට අපගේ සිතට යම් යම් දේ දැනෙනවා, එනම් අපට සුවතාවයන් ලැබෙනවා. සිත එකඟ වූ විට ප්රියජනක හැඟීමක් ඇති වෙනවා, “මගේ සිත අසාමාන්ය ලෙස එකඟ වුණානේ, සමාධියක් ආවනේ, ධ්යානයක් ආවනේ, අධිමානසික බලයක් හෝ අභිඥාවක් ආවනේ, ආලෝකයක් හෝ රූපයක් දැක්කානේ, ලස්සන කැලෑවක් දැක්කානේ” යනාදී වශයෙන් විවිධ දේ දැකිය හැකියි. සමහර විට භාවනා කරන විට එක එක ලස්සන රූප දැකීමට ලැබෙනවා. මේවා දුටු විට බොහෝ සතුටක් ඇති වෙනවා. මෙවැනි දේට ආසා වූ විට, සමහර විට එය එම මොහොතට පමණක් පෙනෙන දෙයක් විය හැකියි.
නමුත් අප නැවතත් මේ දේ ගැන බලාපොරොත්තු වෙනවා. අද භාවනා කරන විට යමක් පෙනුණු කෙනෙක්, ඊළඟ දවසේ හෝ ඊළඟ පැයේදී පවා ඒ දේ බලාපොරොත්තුවෙන් භාවනාවට වාඩි වෙනවා. එවිට ඔහු ඊළඟ පැයේදීත්, ඊළඟ මිනිත්තුවේදීත් එම දේ බලාපොරොත්තු වෙනවා. සමහර විට එම දේ නැවත නොපෙනෙන්නට පුළුවනි. එවිට ඔබට දුර්වල විය හැකියි. එනම්, ඔබට භාවනාව එපා වීමට පුළුවනි, “අයියෝ මට මෙහෙම දෙයක් ආවේ නැහැනේ නැවත” කියා සිතෙන්නට පුළුවනි.
ඔබ සමහර විට මේ ලෞකික ලෝකයේ, මේ භෞතික ලෝකයේ තිබෙන දේට, එනම් අප සාමාන්යයෙන් ජීවත් වන ලෝකයේ තිබෙන වාහන, ඉඩම් කඩම් වැනි දේට ආසා කරනවා. මේ ආසා කරන දේවල් ඔබ බලාපොරොත්තු වෙනවා. මේවා උනන්දුවෙන්, කැපවීමෙන්, මහන්සි වී මුදල් උපයා ලබා ගන්නා දේවල්. නමුත් මේ අධ්යාත්මික ලෝකයේ දේවල් එසේ ලබාගත නොහැකියි.
ආධ්යාත්මික බලාපොරොත්තු රහිත නිවැරදි මග
එසේනම්, නිවැරදි මග කුමක්ද? ඔබ කළ යුත්තේ, කිසිදු බලාපොරොත්තුවක් නැතිව, ඉතා සැහැල්ලුවෙන්, උනන්දුවෙන්, කැපවීමෙන් සහ උපේක්ෂාවෙන් භාවනාවට වාඩි වීමයි. ඔබට තිබිය යුත්තේ භාවනා කිරීමට අවංක ආසාවක්, උනන්දුවක් සහ කැපකිරීමක් පමණි. ‘මම භාවනාවෙන් දියුණු වෙනවා‘ යන ඉලක්කය තිබුණාට කමක් නැත, නමුත් ඒ සඳහා සිතියම් හෝ සැලසුම් සකස් කිරීමට යන්න එපා.
බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කළ අයුරින්, ඇලීමෙන් හා ගැටීමෙන් තොරව, මධ්යස්ථව, එනම් උපේක්ෂාවෙන් යුතුව භාවනා කරන්න. ඔබ එසේ කරන විට, පැයෙන්, දිනයෙන්, සතියෙන් හෝ ඉතා කෙටි කාලයකින් ඔබේ භාවනාව දියුණු කරගැනීමට හැකි වන බව මට විශ්වාසයෙන් කිව හැකියි. වසරක් වැනි දීර්ඝ කාලයක් ඒ සඳහා ගත වන්නේ නැත.
මෙම ලිපියේ ප්රධාන අරමුණ වූයේ, භාවනාවෙන් කිසිවක් බලාපොරොත්තු නොවී සිටීමේ වැදගත්කම ඔබට පැහැදිලි කර දීමයි. මගේ අත්දැකීම් ඇසුරෙන්, ගිහි ජීවිතයේ කාර්යබහුල ඔබට, ඉතා කෙටි කලකින් ධ්යාන, අෂ්ටසමාපත්ති සහ තෙවෙනි ඇස, අනුන්ගේ සිත් දැකීම වැනි අධිමානසික හැකියාවන් වර්ධනය කරගන්නා ආකාරය මෙන්ම, එක දිගට පැය ගණන්, දින ගණන් භාවනාවේ යෙදෙන ක්රම ඉදිරියේදී සරලව කියා දීමට බලාපොරොත්තු වෙනවා. නමුත් ඒ සියල්ලටම පදනම වන්නේ, මා අද විස්තර කළ පරිදි, කුඩා දරුවෙකු මෙන් කිසිදු බලාපොරොත්තුවකින් තොරව, සැහැල්ලු මනසකින් භාවනාවට පිවිසීමයි.
මේ උතුම් මඟෙහි අප සමඟ එක්ව ගමන් කිරීමට ඔබටත් අපි ආරාධනා කරමු. අපගේ ඉගැන්වීම් කියවා, සියල්ලටම වඩා වැදගත් ලෙස, ඒවා ඔබගේ ජීවිතයට ප්රායෝගිකව යොදාගන්න. ඔබ ලබන අත්දැකීම් සහ ඔබට ඇතිවන ගැටළු, අපගේ ලිපියට පහළින් ඇති අදහස් තීරුවේ සටහන් කරන ලෙස අපි ඔබව දිරිමත් කරන්නෙමු. ඔබ අසන ප්රශ්න, ඔබගේ අවශ්යතාවලටම ගැලපෙන ලෙස ඉදිරි ලිපි සහ වීඩියෝ සකස් කිරීමට අපට මහත් උපකාරයක් වනු ඇත. එමෙන්ම, වෙබ් අඩවියේ ඇති ‘Contact Us‘ පෝරමය හරහා ද ඔබට අප හා සම්බන්ධ විය හැකිය.
අපගේ මෙම උත්සාහය, ඔබ තුළ සැඟවී ඇති ආධ්යාත්මික බීජය, එනම් සමාධිය, ධ්යාන සහ අභිඥා වැනි ගුණාංග පෝෂණය කිරීමයි.
අප සමඟ එක් වූ ඔබට ස්තූතියි. මෙම වෙබ් අඩවිය ඔබගේ අධ්යාත්මික ගමනට මහත් ශක්තියක් වනු ඇතැයි අපි බලාපොරොත්තු වෙමු.
ඔබ සැමට තෙරුවන් සරණයි!
