තෙරුවන් සරණයි සියලු දෙනාටම!
ප්රායෝගිකව ආධ්යාත්මික ජීවිතය ගවේෂණය කරන ඔබ සියලු දෙනාම, මෙම ලිපිය වෙත සාදරයෙන් පිළිගන්නවා. සමහර විට, ‘බුදු දහම සහ විද්යාව ගලපන්න එපා’ යන මෙම මාතෘකාවට එකඟ නොවන කෙනෙකු වුවද මෙය කියවන්නට පුළුවන්. එබැවින්, මෙම ඉගැන්වීම ප්රායෝගිකව අත්හදා බලන, බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ඉගැන්වීම් මධ්යස්ථ සහ උපේක්ෂක සිතකින් යුතුව අධ්යයනය කරන ඔබටත්, මෙම අදහසට විරුද්ධ ඔබටත්, මම එකම ඉල්ලීමක් කරන්නට කැමතියි. එනම්, කරුණාකර අවසන් වන තුරුම මධ්යස්ථ සිතකින් මේ ගැන කියවා, මෙනෙහි කර, ඉන්පසුව ඔබේ අදහස් ගොඩනගා ගන්න.
මංසන්ධියක සිටින දෙදෙනෙක්: A සහ B ගේ කතාව
අපගේ මේ ගැඹුරු කාරණය තේරුම් ගැනීමට, අපි සරල උදාහරණයක් ගනිමු. එකම වයසේ, එකම උස මහත, බර සහ එකම තරාතිරමේ පුද්ගලයන් දෙදෙනෙකු සිටිනවා යැයි සිතන්න. ඔවුන් දෙදෙනාම තරුණ වියට පා තබනවා. නමුත්, ඒ තරුණ අවධියේදී ඔවුන්ගේ අදහස් සහ ජීවන මාර්ග සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් මං දෙකක් ගන්නවා. අපි මේ දෙදෙනාට ‘A’ සහ ‘B’ ලෙස නම් දෙමු. පළමුව, අපි ‘A’ නම් පුද්ගලයාගේ ගමන ගැන විමසා බලමු.
A ගේ මාවත: අභ්යන්තර ලෝකයේ ගවේෂණය
අපේ කතාවේ ‘A’ නම් පුද්ගලයා, යම් අධ්යාපනයක් ලැබීමෙන් පසු, වයස අවුරුදු 20-25 අතර කාලයේදී, කිසියම් බාහිර සාධකයක් නිසා තම සිත ගැනම අධ්යයනය කිරීමට පෙළඹෙනවා. ඔහු තමාගේ සිත ගවේෂණය කරන්නට පටන් ගන්නවා. මේ සඳහා ඔහු යම් ආකාරයක සමථ භාවනාවක්, එනම් සිත සන්සුන් කර එකඟ කරගන්නා භාවනා ක්රමයක් පුහුණු වෙනවා.
කාලයක් මෙසේ භාවනා කරන විට, ඔහුගේ සිත දියුණු වී, තෙවෙනි ඇස ලෙස හඳුන්වන අභ්යන්තර ප්රඥා ඇස අවදි වෙනවා. ඒ සමඟම, ඔහුට විවිධ ආධ්යාත්මික හැකියාවන් ලැබෙනවා. ඔහු ක්රමයෙන් ධ්යාන අටම, එනම් සිතේ ගැඹුරුම ඒකාග්රතා මට්ටම් අටම, උපදවා ගන්නවා. මෙය අෂ්ට සමාපත්ති ලෙස හඳුන්වනු ලබනවා.
මෙවැනි ප්රබල චිත්ත ශක්තියකින් යුතු ‘A’, දැන් මේ ලෝකය දෙස බලනවා. ලෝකය හැදුණු හැටි, සත්වයාගේ පැමිණීම, මිනිසාගේ ආරම්භය හා විනාශය වැනි දේවල් ඔහු තම මනසින්ම දකිනවා. ඉන්පසු ඔහු සූර්යයා, බ්රහස්පති වැනි ග්රහලෝක, තාරකා, චන්ද්රයන් ගැන අරමුණු කර බලනවා.
මේ සියල්ලේම ආරම්භය සහ පැවැත්ම ඔහුට ඉතා පැහැදිලිව, කෙටි කලකින් පෙනෙන්නට ගන්නවා. මේ සියල්ල ඔහු දකින්නේ කිසිදු උපකරණයක උදව්වක් නොමැතිව, තමාගේම සිත දියුණු කිරීමෙන් උපදවාගත් පංච අභිඥා වැනි, එනම් අසාමාන්ය වූ මානසික හැකියාවන් තුළිනුයි. ඔහු ගස්වැල්, සතා සිව්පාවා, දිය ඇලි, සාගරයේ සිටින ජීවීන් දක්වා සෑම දෙයක්ම තම මනසින්ම අධ්යයනය කරනවා.
අභ්යන්තර අවබෝධයේ ප්රඥාව
‘A’ වැනි පුද්ගලයෙකු සතුව ඇති දැනුම් සම්භාරය ගැන සිතා බලන්න. කිසිදු යන්ත්රයක උදව්වක් නැතිව, තමන්ගේම සිත දියුණු කර විශ්වය දෙස බැලූ කෙනෙකුගේ අවබෝධය කෙතරම් ගැඹුරු විය හැකිද? ඉතිහාසයේ මෙවැනි හැකියාවන්ගෙන් පිරිපුන් ශාස්තෘන් වහන්සේලා ගැන අප අසා තිබෙනවා.
ඒ අතරින්, මේ හැකියාවන් උපරිමයෙන්ම ප්රගුණ කළ ශ්රේෂ්ඨතමයාණන් වහන්සේ ලෙස බුදුරජාණන් වහන්සේව හඳුන්වන්නට පුළුවන්. උන්වහන්සේ අනන්ත ලෝක ධාතු, වෙනත් පෘථිවි සහ එහි වෙසෙන මිනිසුන් ගැන පවා දේශනා කර තිබෙනවා. (මේ පිළිබඳව ඔබට ආනන්ද සූත්රය වැනි දේශනා සහ රේරුකානේ චන්දවිමල නාහිමියන්ගේ පොත්පත් කියවීමෙන් වැඩිදුරටත් දැනගත හැකියි).
ඊට අමතරව, යම් ප්රමාණයකට මෙම හැකියාවන් ඇති පසේ බුදුවරු, මහරහතන් වහන්සේලා සහ ඊටත් වඩා අඩු මට්ටමකින් සෘෂිවරුන්ද මේ ගණයට අයත් වෙනවා. ‘A’ යනු මේ සියලු දෙනාම නියෝජනය කරන සංකේතයක්. මේ තුළින් සැබෑ ආධ්යාත්මික ජීවිතය යනු කුමක්දැයි අපට තේරුම් ගත හැකියි.
ගවේෂණයේ අවසානය: නිර්වාණය කරා
දැන් ඔබ සිතා බලන්න, මෙසේ විශ්වයේ සියලු රහස්, එහි පැවැත්ම, ආරම්භය සහ අවසානය තමන්ගේම මනසින් අවබෝධ කරගත් ‘A’ වැනි කෙනෙකුට ඊළඟට කරන්නට ඇත්තේ කුමක්ද? ඔහු කාම ලෝකය, එනම් ඉන්ද්රිය පිනවීමේ ජීවිතය දැනටමත් අත්හැර දමා අවසන්. විශ්වය ගැන සොයා බැලීමේ කුතුහලයද සංසිඳී අවසන්. මෙවැනි කෙනෙක් කෙතරම් නම් උපේක්ෂක, එනම් මධ්යස්ථ, නොඇලෙනසුලු චරිතයක් බවට පත්වී ඇත්ද?
ඔහුට මේ ලෝකයේ තවත් අමුතුවෙන් සොයන්නට දෙයක් නැහැ. ඔහුට පෙර භව, මතු භව ආදී සංසාරය ගැන පවා දැකීමේ හැකියාව තිබෙනවා. ඒ සියල්ලම දුටු පසු, ඔහුට ඉතිරිව ඇත්තේ එකම දෙයකි. එනම්, මේ නිමක් නැති පැවැත්මෙන්, මේ සංසාර ගමනින් මිදීමයි. එයට කියන නම තමයි නිර්වාණය. නිර්වාණය යනු සියලු දුක්, පීඩා සහ නැවත ඉපදීම්වලින් සම්පූර්ණයෙන්ම මිදී, උතුම්ම ශාන්තිය සාක්ෂාත් කරගැනීමයි.
එය අවබෝධ කරගත් පසු, ඔහුට ඉතිරිව ඇත්තේ ඒ මග ගැන නොදන්නා අයට කියා දීම පමණයි. කවුරුන් හෝ ඔහුගෙන් ලෝකය ගැන ප්රශ්න ඇසුවොත් පිළිතුරු දිය හැකි වුවත්, ඔහුගේ ප්රධාන අරමුණ වන්නේ අන් අයවද මේ සංසාර දුකින් එතෙර කරවීමට මග පෙන්වීමයි.
B ගේ මාවත: බාහිර ලෝකයේ විද්යාත්මක ගවේෂණය
දැන් අපි ‘B’ නම් පුද්ගලයා දෙස බලමු. ඔහුත් ‘A’ මෙන් එකම වයසේ. ‘B’ සාමාන්ය පෙළ, උසස් පෙළ සමත් වී, විශ්වවිද්යාලයේ විද්යා අංශයෙන් ඉහළම උපාධි ලබා, ආචාර්ය උපාධිය දක්වාම ගොස්, විදේශ විශ්වවිද්යාලවලින්ද ඉහළම අධ්යාපනය ලබනවා. ඉන්පසු ඔහු ග්රහලෝක සහ විශ්වය ගැන පර්යේෂණ කරන ආයතනයකට බැඳෙනවා.
ඔහුගේ ගවේෂණය බාහිරයි. ඔහු සඳ ගැන පර්යේෂණ කිරීමට හබල් දුරේක්ෂය වැනි යෝධ උපකරණයක් නිර්මාණය කරනවා. මේ සඳහා වසර ගණනාවක්, සමහර විට දහයක් පහළොවක් ගත වෙනවා. ‘A’ අවුරුදු 30 වන විට සියල්ල අවබෝධ කරගෙන නිර්වාණයට පවා පැමිණ සිටිය හැකි නමුත්, ‘B’ තවමත් ඔහුගේ පර්යේෂණයේ ආරම්භක අවධියේ සිටිනවා. ඔහුට ශිෂ්යයන් පිරිසක්ද බිහිවෙනවා.
නමුත් ජීවිතය අවිනිශ්චිතයි. මෙහිදී කර්මය, එනම් ක්රියාව සහ එහි විපාකය යන සංකල්පය අපට මතක් වෙනවා. යම් හදිසි අනතුරකින්, ස්වභාවික විපතකින් හෝ ලෙඩ රෝගයකින් ‘B’ ගේ ජීවිතය අතරමගදී නතර වෙන්නට පුළුවන්.
ඔහුගේ පර්යේෂණය එතැනින් නතර වෙනවා. ඉන්පසු ඔහුගේ ශිෂ්යයන් එම පර්යේෂණය ඉදිරියට ගෙන යනවා. සමහරවිට සඳට යාමට තවත් වසර 20ක්, 30ක් හෝ 50ක් ගතවන්නට පුළුවන්. විද්යාවේ දියුණුව සිදුවන්නේ මෙවැනි මන්දගාමී, පරම්පරා ගණනාවක් දිවෙන ක්රියාවලියක් හරහායි.
අභ්යන්තරය සහ බාහිරය: මාවත් දෙකේ සැසඳීම
දැන් මේ පුද්ගලයන් දෙදෙනා දෙස බලන්න. ‘A’ ට සහ ‘B’ ට තිබෙන්නේ එකම වර්ගයේ මනසක්, එනම් සිතක්. නමුත් ඔවුන් එය භාවිතා කළේ ආකාර දෙකකට. ‘A’ තම සිත අභ්යන්තරයට යොමු කර, එය දියුණු කර, කෙටි කලකින් සියල්ල අවබෝධ කරගෙන, නිර්වාණය නමැති උතුම්ම ඉලක්කය කරා ගියා. ඔහු ඒ දැනුම අන් අයටද ලබා දී ඔවුන්ගේ සංසාර ගමන නතර කිරීමට උදව් කළා.
‘B’ තම සිත බාහිර ලෝකය දෙසට යොමු කළා. ඔහු ඒ සිත භාවිතා කළේ බාහිර උපකරණ නිර්මාණය කිරීමට සහ බාහිර ලෝකය ගවේෂණය කිරීමටයි. දැන් ඔබටම තීරණය කිරීමේ අයිතිය තිබෙනවා. මේ දෙදෙනාගෙන් වඩාත් දියුණු කවුද? මානසිකව වඩාත් දියුණු කවුද? මීට වසර 2500කට පෙර ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේ අවබෝධ කළේත්, අනුගමනය කළේත් ‘A’ ගේ මාර්ගයයි.
අපේ ජීවිතයට මෙය ගලපා ගන්නේ කෙසේද?
මෙම උදාහරණය අපගේ වර්තමාන ජීවිතයට ඉතා වැදගත්. සැබෑ ආධ්යාත්මික ජීවිතය ගත කරන අය ස්වභාවධර්මය සහ විශ්වය සමඟ එකට බැඳී ජීවත් වෙනවා. එම එකමුතුකම ලබාගත හැක්කේ සිත අභ්යන්තරව දියුණු කිරීමෙන් පමණයි. බාහිර උපකරණ කොතරම් දියුණු කළත් එයින් විශ්වය සමඟ අනුගත වීමක් සිදුවන්නේ නැහැ. යමෙක් තම සිත දියුණු කර විශ්වයට හානියක් නොකරන තැනට පත් වූ විට, විශ්වයම ඔහුට සියල්ල අවබෝධ කරගැනීමට උදව් කරනවා. එය විශ්ව නීතියක්.
නමුත් අද අපේ රටේ මිනිසුන්ට මේ ආධ්යාත්මික පැත්ත ගැන සිතන්නට වෙලාවක් නැහැ. දියුණු රටවල මිනිසුන්ගේ මූලික අවශ්යතා රජයෙන් ඉටු කරන නිසා, ඔවුන්ට ලැබෙන අමතර කාලය මෙවැනි ගවේෂණ සඳහා යොමු කරනවා.
නමුත් අපේ රටේ මිනිසුන් ණය ගෙවන හැටි, කෑම වේලක් හොයාගන්නා හැටි, දරුවන්ගේ පන්ති ගාස්තු ගෙවන හැටි වැනි ප්රශ්න ජාලයක සිරවී සිටිනවා. මෙය මාරයා, එනම් අපව සංසාරයේ බැඳ තබන බලවේගය, විසින් ලංකාද්වීපයට සිදුකළ හානියක ප්රතිඵලයක් ලෙස දකින්නට පුළුවන්. මේ නිසා සැබෑ ආධ්යාත්මික ජීවිතය ගැන සිතන්නටවත් ඔවුන්ට අවකාශයක් නැහැ.
ඔබේ තීරණය: ඔබ ‘A’ ද, ‘B’ ද?
දැන් නැවතත් ‘A’ නම් පුද්ගලයා ගැන සිතන්න. විශ්වයේ සියල්ල තම තෙවෙනි ඇසින් දැක, අවබෝධ කරගත් ඔහුට ඊළඟට කරන්නට ඇත්තේ කුමක්ද? ඔබම ඒ ‘A’ ගේ තැනට දමා උපකල්පනය කර බලන්න. එසේ සිතන විට, ඔබට යම් අවබෝධයක් සහ ප්රඥාවක් පහළ වේවි. ඇත්තෙන්ම, ඔහුට කරන්නට ඉතිරිව ඇත්තේ අර කලින් සඳහන් කළ නිර්වාණය අවබෝධ කර ගැනීම පමණයි.
මෙහි අරමුණ කිසිවෙකුට හෝ කිසිදු ක්රමයකට දෝෂාරෝපණය කිරීම නොව, ඔබට සිතන්නට යමක් ලබා දීමයි. මේ අනුව, ඔබ ‘A’ ද, නැතහොත් ‘B’ ද යන්න ඔබම තීරණය කරන්න. එම තීරණය අනුව, අපගේ මුල් මාතෘකාව වන බුදු දහම සහ විද්යාව අතර සම්බන්ධය ගැන ඔබටම නිගමනයකට පැමිණිය හැකියි.
අවසාන ආශිර්වාදය
මෙම කරුණු ඔබට යම් අවබෝධයක් ලබා දීමට ප්රමාණවත් යැයි සිතනවා. මේ සාකච්ඡාව මෙතැනින් අවසන් කරනවා. බුද්ධ, ධම්ම, සංඝ යන ත්රිවිධ රත්නයේ ආශිර්වාදයෙන්, මේ කාරණා ප්රායෝගිකවම වටහාගෙන, ඔබගේ ආධ්යාත්මික ජීවිතය සාර්ථකව ඉදිරියට ගෙන යාමට ඔබට ශක්තිය, ධෛර්යය ලැබේවා!
මේ උතුම් මඟෙහි අප සමඟ එක්ව ගමන් කිරීමට ඔබටත් අපි ආරාධනා කරමු. අපගේ ඉගැන්වීම් කියවා, සියල්ලටම වඩා වැදගත් ලෙස, ඒවා ඔබගේ ජීවිතයට ප්රායෝගිකව යොදාගන්න. ඔබ ලබන අත්දැකීම් සහ ඔබට ඇතිවන ගැටළු, අපගේ ලිපියට පහළින් ඇති අදහස් තීරුවේ සටහන් කරන ලෙස අපි ඔබව දිරිමත් කරන්නෙමු. ඔබ අසන ප්රශ්න, ඔබගේ අවශ්යතාවලටම ගැලපෙන ලෙස ඉදිරි ලිපි සහ වීඩියෝ සකස් කිරීමට අපට මහත් උපකාරයක් වනු ඇත. එමෙන්ම, වෙබ් අඩවියේ ඇති ‘Contact Us‘ පෝරමය හරහා ද ඔබට අප හා සම්බන්ධ විය හැකිය.
අපගේ මෙම උත්සාහය, ඔබ තුළ සැඟවී ඇති ආධ්යාත්මික බීජය, එනම් සමාධිය, ධ්යාන සහ අභිඥා වැනි ගුණාංග පෝෂණය කිරීමයි.
අප සමඟ එක් වූ ඔබට ස්තූතියි. මෙම වෙබ් අඩවිය ඔබගේ අධ්යාත්මික ගමනට මහත් ශක්තියක් වනු ඇතැයි අපි බලාපොරොත්තු වෙමු.
ඔබ සැමට තෙරුවන් සරණයි!
