ලිපි වර්ගීකරණය: භාවනාවට සම්බන්ද වෙනත් දේශනා
තෙරුවන් සරණයි සියලු දෙනාටම!
අද දවසේ අපගේ මෙම ලිපිය තුළින් ඔබ සියලු දෙනා වෙත ඉතාමත් වැදගත් මාතෘකාවක් සාකච්ඡා කිරීමට බලාපොරොත්තු වෙනවා. එනම්, අප සැමගේ ජීවිත සාමකාමී කරගැනීමට අත්යවශ්ය වන තරහව පාලනය කරගැනීම සහ වෛරය අපගේ සිතින් නැති කරගන්නා ආකාරය පිළිබඳවයි. තරහව යනු අප කාටත් පොදු වූ, එදිනෙදා ජීවිතයේදී නිතර මුහුණ දීමට සිදුවන චිත්තවේගයක් වුවත්, එය නිසි පරිදි කළමනාකරණය නොකළහොත් අපගේ ලෞකික මෙන්ම ආධ්යාත්මික ජීවිතයද විනාශ වීමට ඉඩ තිබෙනවා. මෙම ලිපිය හරහා තරහව පාලනය කරගැනීම සඳහා බුදු දහම තුළ පෙන්වා දී ඇති ප්රායෝගික මාර්ගය සහ එහි ඇති ගැඹුරු දර්ශනය සරලව වටහා ගනිමු.
තරහව සහ මාර්ග ඵල අවබෝධය
බුදු දහමට අනුව තරහව හෝ නොසතුට ඇතිවීම පෘථග්ජන මිනිස් ස්වභාවයකි. ද්වේශ සහගත අකමැත්ත හෙවත් පටිඝ මුළුමනින්ම නැති වී යන්නේ සතර මාර්ග ඵලවලින් තුන්වන මට්ටම වන අනාගාමී තත්ත්වයට පත්වීමෙන් පසුවයි. බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කර ඇති පරිදි, සිත සංසාරයට බැඳ තබන බැඳීම් දහයක් පවතිනවා. මෙම බැඳීම් බුදු දහම තුළ හඳුන්වන්නේ දස සංයෝජන යනුවෙනි. මෙයින් අදහස් කරන්නේ සත්වයා භවයට බැඳ තබන මානසික විලංගු සමූහයකි.
මින් සක්කාය දිට්ඨි, විචිකිච්ඡා, සීලබ්බත පරාමාස යන බැඳීම් තුන සෝවාන් මාර්ග ඵලය ලැබීමත් සමඟම ප්රහාණය වී යයි. සෝවාන් සහ සකෘදාගාමී උතුමන් තුළ තවමත් කාම ආශාවන් හෙවත් කාමරාග සහ තරහව හෙවත් පටිඝ යම් ප්රමාණයකට ඉතිරිව පවතී. විශාඛා මහෝපාසිකාව සෝවාන් වී සිටියද ඇයට දරු මුනුපුරන් ලැබුණේ එබැවිනි. සකෘදාගාමී තත්ත්වයේදී මෙම කෙලෙස් බොහෝ සෙයින් තුනී වන අතර, කාමරාග සහ පටිඝ මුළුමනින්ම නැති වී යන්නේ අනාගාමී උතුමන් තුළිනි. එබැවින් තරහව පාලනය කරගැනීම පිළිබඳව උනන්දු වන අප, සිත මුළුමනින්ම කෙලෙස්වලින් නිදහස් වන තුරු තරහව ඇතිවීම සාමාන්ය දෙයක් බව වටහා ගත යුතුය. රේරුකානේ චන්දවිමල නායක මහා හිමිපාණන් වහන්සේගේ වටිනා ධර්ම ග්රන්ථ කියවීමෙන් ඔබට මෙම දස සංයෝජන පිළිබඳව තවදුරටත් ගැඹුරින් අධ්යයනය කළ හැකිය.
තරහව සහ වෛරය අතර පවතින වෙනස
අපි බොහෝ විට තරහව සහ වෛරය යනු එකක්ම යැයි සිතුවත්, මේ දෙක අතර පැහැදිලි වෙනසක් පවතී. යමෙක් අපට අකමැති වචනයක් පැවසූ විට සිතේ ක්ෂණිකව ඇතිවන නොසන්සුන් පීඩනය තරහවයි. සමහර විට අප එය වාචිකව පිට කර එතැනින්ම අවසන් කර දමන්නට පුළුවන. නමුත්, එම තරහ සිත තුළම තබාගෙන, පසුව පළිගැනීමේ චේතනාවෙන් යුතුව නැවත නැවත සිතීම වෛරයයි. මෙම වෛරී සහගත සිතුවිලි සංසාරය පුරා දිව යන බලගතු අකුසලයක් බවට පත්වේ.
මීට කදිම නිදසුනක් සිද්ධාර්ථ බෝධිසත්වයන් වහන්සේ සහ දේවදත්ත අතර පැවති සංසාරික කතාවෙන් දැකගත හැකිය. රන් තැටියේ කතාවෙන් ඇරඹි සුළු සිදුවීමකට දේවදත්ත විසින් සංසාරය පුරා පළිගැනීමේ දැඩි වෛරයක් ඇති කරගන්නා ලදී. එහි විපාකයක් ලෙස දේවදත්ත අදටත් අවීචි මහා නරකයේ දුක් විඳී. නමුත් බෝධිසත්වයන් වහන්සේ කිසිම වෛරයක් ඇති කර නොගත් නිසා උතුම් බුද්ධත්වයට පත් වීමට හැකි විය. දේවදත්ත පවා අනාගතයේදී සියලු කර්ම විපාක ගෙවා නිම වූ පසු අට්ඨිස්සර නමින් පසේ බුදුරජාණන් වහන්සේ නමක් වන බව ධර්මයේ සඳහන් වේ. මෙම උදාහරණයෙන් පෙනෙන්නේ වෛරය සිතේ තබා ගැනීම තමන්ටම කරගන්නා මහත් විනාශයක් වන බැවින්, අප තුළ ඇතිවන ක්ෂණික තරහව පාලනය කරගැනීම කෙතරම් වටින්නේද යන්නයි.
කෝපයෙන් සිදුවන ආධ්යාත්මික පිරිහීම සහ එහි කර්ම විපාක
අධික කෙලෙස් සහ වැරදි මානසික මට්ටම් නිසා සත්වයා විවිධ පහත් උත්පත්ති කරා යොමු වේ. උදාහරණයක් ලෙස, දැඩි ආත්මාර්ථකාමීත්වය හෝ උඩඟුකම හෙවත් මානය නිසා සතුන් ලෙස උපත ලැබිය හැකිය. එලෙසම, අධික තරහවෙන් සහ ක්රෝධයෙන් ජීවත් වන අය මරණයෙන් පසු යක්ෂ ආත්මවල උපදින බව බුදු දහමේ සඳහන් වේ. තවද, දැඩි වෛරයෙන් යුතුව මිය යන පුද්ගලයන් නයින් වැනි විෂ සහිත සතුන් වී උපත ලබා පළිගැනීමට උත්සාහ කරන අවස්ථා පිළිබඳව අප අසා ඇත. මෙම භයානක කර්ම විපාකවලින් බේරීමට නම්, සිතේ ඇතිවන ඍණාත්මක ශක්තීන් හඳුනාගෙන, තරහව පාලනය කරගැනීම සඳහා ක්රමානුකූලව පුහුණුවක් ලබාගත යුතුය.
තරහව පාලනය කරගැනීම සඳහා ප්රායෝගික මානසික පුහුණුව
දැන් අප වඩාත්ම වැදගත් ප්රායෝගික කොටසට පැමිණ සිටිමු. සිතක තරහක් ඇති වූ විට අප සාමාන්යයෙන් කරන්නේ ක්ෂණිකව ඊට ප්රතික්රියා දක්වා බැන වැදීම හෝ ශාරීරිකව රණ්ඩු සරුවල් වීමයි. මෙය ඉතා භයානක තත්ත්වයකි. මෙවැනි අවස්ථාවක අපගේ මනස මෙහෙයවනු ලබන්නේ ද්වේශ සහගත සිතුවිලි හෙවත් දෝස මූල අකුසල සිත් මඟිනි. අප අපේම පාලනයෙන් ගිලිහී යන අතර, මෙම නොදැනුවත්කම මෝහය හෝ අවිද්යාව ලෙස හඳුන්වයි.
තරහව පාලනය කරගැනීම සඳහා පහත සඳහන් ප්රායෝගික පියවර අනුගමනය කරන්න:
- තරහවක් ඇති වූ වහාම ඔබේ මනස දෙස බලන්න.
- එම අවස්ථාවේ සිතේ ඇතිවන දැඩි පීඩනය සහ ශාරීරික වෙනස්වීම් එනම් මොළයේ සහ මුහුණේ ඇතිවන තද බව සිහියෙන් යුතුව හඳුනාගන්න.
- මෙම තරහව ගැන මට අවබෝධයක් ලැබේවායි සිතින් අධිෂ්ඨාන කරන්න.
- සිත අභ්යන්තරයෙන් නිහඬව නිරීක්ෂණය කරන්න.
මෙලෙස සිහියෙන් බලා සිටින විට, රත් වූ යකඩ ගුලියක් වතුරට දැමූ කල සිසිල් වන්නා සේ, සිතේ තිබූ දැඩි පීඩනය ක්රමයෙන් පහව ගොස් මහත් වූ සහනයක් ඔබට දැනෙන්නට පටන් ගනී. මෙම සරල නිරීක්ෂණය තුළින් සිතේ ඇතිවන ඕනෑම හැඟීමක වෙනස් වන ස්වභාවය හෙවත් අනිච්ච ඔබට ප්රායෝගිකවම අත්දැකිය හැකිය.
අතීත තරහ සහ වෛරය සිතින් දුරු කිරීම
සමහර විට අපට වර්තමානයේ පමණක් නොව, අතීතයේ සිදු වූ සිදුවීම් මතක් වෙමින් නැවත නැවත තරහව සහ වෛරය ඇති විය හැකිය. මෙම අතීත තරහවෙන් මිදීමටද ඉහත සඳහන් කළ ප්රායෝගික මානසික පුහුණුවම යොදාගත යුතුය. අතීත මතකයන් නිසා සිත රිදෙන සෑම විටම, මට මේ තරහව පිළිබඳව අවබෝධයක් ලැබේවායි අධිෂ්ඨාන කරමින් සිත දෙස බලා සිටින්න. එවිට එම සිතුවිල්ලද උපත, පැවැත්ම සහ විනාශය හෙවත් උප්පාද, තිථි, භංග යන ලක්ෂණවලට යටත්ව නිරුද්ධ වී යන ආකාරය ඔබට දැකගත හැකිය.
මේ සඳහා අප සිත සන්සුන්ව පවතින වෙලාවට මෛත්රී භාවනාව ප්රගුණ කිරීමද ඉතා වැදගත් වේ. අප විසින් කලින් කියලා දී ඇති තෙවැනි ඇස, මෛත්රී භාවනාව වැනි ප්රායෝගික ක්රමවේද නිතර පුහුණු කිරීමෙන් දෘශ්යමාන සහ අදෘශ්යමාන බලපෑම්වලින් මිදී සිතේ සැනසීම ළඟා කරගත හැකිය. මෙලෙස දිගින් දිගටම තරහව පාලනය කරගැනීම ප්රගුණ කිරීමෙන්, එදිනෙදා ජීවිතයේදී පාරේ තොටේ හෝ රැකියා ස්ථානයේදී ඇතිවන විවිධ පීඩනකාරී තත්ත්වයන්ට සාර්ථකව මුහුණ දීමේ ලැබෙන ශක්තිය අතිමහත්ය.
නිවන කරා යන ප්රතිපදාව සහ ආධ්යාත්මික සත්යාපනය
තරහව පාලනය කරගැනීම යනු සැබවින්ම නිවන කරා යන උතුම් ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගයේම කොටසකි. ඕනෑම කෙලෙස් ධර්මයක් එකවරම නැති කර දැමිය නොහැකි අතර, මුල් අවධියේදී කළ යුත්තේ එය පාලනය කරගැනීමයි. රාගය පාලනය කරගැනීම සඳහා බ්රහ්මචාරී සීලය සමාදන් වන්නා සේ, ද්වේශය පාලනය සඳහා අප සිහිය හෙවත් සතිපට්ඨානය ප්රගුණ කළ යුතුය. මෙම භවයේදී අපට සම්පූර්ණ නිවන් අවබෝධ කරගැනීමට නොහැකි වුවද, මෙම ආධ්යාත්මික පුහුණුව මතු මෛත්රී බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනයේදී හෝ ඉක්මනින් නිවන් දැකීමට මහඟු උපකාරයක් වනු ඇත.
අවසාන වශයෙන්, සමාජයේ විවිධ ගුරුවරුන් විසින් තමන් සෝවාන් හෝ සකෘදාගාමී වී ඇතැයි පවසන දේ පිළිබඳව සැක නොසිතා, තමන්ගේ සිත දෙසම ප්රායෝගිකව බැලිය යුතුය. තමන් තුළ තවමත් තරහව, රාගය හෝ මෝහය ඇතිවන්නේද යන්න ස්වයං පරීක්ෂාවකට ලක් කරන්න. ඔබ වඩන ධ්යාන හෝ සමාධි තාවකාලිකව නතර කර බැලූ විට කෙලෙස් නැවත ඉස්මතු වන්නේදැයි හඳුනාගත හැකිය. එබැවින් බාහිර ලේබල්වලට නොරැවටී, තමන් තුළින්ම ධර්මය ප්රායෝගිකව අත්දැකීමට උත්සාහ කරන්න.
මේ උතුම් මඟෙහි අප සමඟ එක්ව ගමන් කිරීමට ඔබටත් අපි ආරාධනා කරමු. අපගේ ඉගැන්වීම් කියවා, සියල්ලටම වඩා වැදගත් ලෙස, ඒවා ඔබගේ ජීවිතයට ප්රායෝගිකව යොදාගන්න. ඔබ ලබන අත්දැකීම් සහ ඔබට ඇතිවන ගැටළු, අපගේ ලිපියට පහළින් ඇති අදහස් තීරුවේ සටහන් කරන ලෙස අපි ඔබව දිරිමත් කරන්නෙමු. ඔබ අසන ප්රශ්න, ඔබගේ අවශ්යතාවලටම ගැලපෙන ලෙස ඉදිරි ලිපි සහ වීඩියෝ සකස් කිරීමට අපට මහත් උපකාරයක් වනු ඇත. එමෙන්ම, වෙබ් අඩවියේ ඇති ‘Contact Us‘ පෝරමය හරහා ද ඔබට අප හා සම්බන්ධ විය හැකිය.
අපගේ මෙම උත්සාහය, ඔබ තුළ සැඟවී ඇති ආධ්යාත්මික බීජය, එනම් සමාධිය, ධ්යාන සහ අභිඥා වැනි ගුණාංග පෝෂණය කිරීමයි.
අප සමඟ එක් වූ ඔබට ස්තූතියි. මෙම වෙබ් අඩවිය ඔබගේ අධ්යාත්මික ගමනට මහත් ශක්තියක් වනු ඇතැයි අපි බලාපොරොත්තු වෙමු.
ඔබ සැමට තෙරුවන් සරණයි!
