ලිපි වර්ගීකරණය: ධර්ම සාකච්ඡා
තෙරුවන් සරණයි සියලු දෙනාටම!
ආධ්යාත්මික ජීවිතය ප්රායෝගිකව ගවේෂණය කරන සහ පුහුණු කරන ඔබ වෙනුවෙන්, අද අපි ඉතාමත් වටිනා ප්රායෝගික ධර්ම කරුණු කිහිපයක් සාකච්ඡා කිරීමට බලාපොරොත්තු වෙනවා. සිහිය පැවැත්වීම සහ සතර සතිපට්ඨාන පුහුණුව යනු වචන දෙකකින් පැහැදිලි කළත්, එකම කාර්යභාරයක් සිද්ධ වෙන ප්රායෝගික පුහුණුවක්. ඔබ මොන භාවනා ක්රමයෙන් සිහිය පුහුණු කළත්, අවසානයේදී සිදුවන්නේ එකම දේ තේරුම් ගැනීමයි. එය ප්රායෝගිකව යෙදෙන කෙනෙකුට පමණක් අත්දැකීමෙන්ම වැටහෙන කරුණක්.
අද අපගේ ප්රධාන අවධානය යොමුවන්නේ "වර්තමාන මනස අවබෝධ වේවා!" කියන ප්රබල අධිෂ්ඨානය කෙරෙහියි. ඔබ යම් වැඩක යෙදී සිටින අතරතුර හෝ නිහඬව ඇස් දෙක පියාගෙන මෙම ලිපිය කියවන විට, ඔබේ මනස දෙස බලමින් "වර්තමාන මනස අවබෝධ වේවා!" යැයි වරින් වර අධිෂ්ඨාන කරන්න. මෙය දීඝ නිකායේ සතර සතිපට්ඨාන සූත්ර පිටකයේ වචනපරිසමාප්තියෙන්ම සඳහන් නොවූවත්, ප්රායෝගිකව භාවනාවේ යෙදෙන විට අප පැමිණෙන්නේ මෙන්න මේ තැනටයි.
මෙය සමථ භාවනාවේදී අප භාවිතා කරන කර්මස්ථානයක් (භාවනා අරමුණක්) ලෙස හෝ ප්රබල අධිෂ්ඨානයක් ලෙස භාවිතා කළ හැකියි. අප තෙවැනි ඇසට අදාළ භාවනා ක්රමවලදී මෙන්ම බඹලොවට අදාළ ප්රායෝගික ක්රමවලදීත් මෙවැනි වචන භාවිතා කරනවා. මෙම අධිෂ්ඨානයෙන් සිදුවන්නේ අපගේ සිත ප්රබෝධමත් වීම, සිහිය එළඹීම සහ මනස වර්තමාන මොහොතට ග්රහණය කරගැනීමට ලොකු උත්තේජනයක් ලැබීමයි.
කායානුපස්සනාව: ශරීරයේ ක්රියාකාරීත්වය වර්තමානයේදී නිරීක්ෂණය කිරීම
සතර සතිපට්ඨාන පුහුණුව තුළ පළමු අංගය වන්නේ කායානුපස්සනාව යි. මෙහි සරල අර්ථය වන්නේ කයේ කය අනුව බලමින් සිහිය පිහිටුවීමයි. එදිනෙදා ජීවිතයේදී අපගේ භෞතික ශරීරයෙන් අතපය සලන විට, ඇවිදින විට, ඒ සියලු චලනයන් සිදුවන්නේ මනසින් නිකුත් වන ශක්තිය නිසයි.
උදාහරණයක් ලෙස, ඔබගේ අතේ ඇඟිලි පහ නමන්න, නැවත දිගහරින්න. එම ක්රියාව සිදුකිරීමට ශක්තිය ලැබුණේ කොහෙන්ද? ඔබ යමක් ඇසී හෝ සිතී, සිතේ ඇතිවූ චේතනාව මතයි ශරීරය ක්රියාත්මක වුණේ. යුද්ධයේදී අතපය අහිමි වූ වීරෝදාර රණවිරුවෙකුට සිතෙන් අත දිගහැරීමේ චේතනාව ආවත්, භෞතික අත නැති නිසා එය කළ නොහැකියි. නමුත් ශරීරයේ අවයව පවතින ඔබට, සිත සහ කය අතර ඇති මෙම සහයෝගිතාව වර්තමාන මොහොතේදී හොඳින් නිරීක්ෂණය කළ හැකියි.
මෙලෙස අතපය සලන විට, ඇවිදින විට හෝ වෙනත් කායික ක්රියාවක යෙදෙන විට "වර්තමාන මනස අවබෝධ වේවා!" යැයි අධිෂ්ඨාන කරන්න. එවිට අප තුළ සතිසම්පජන්යය එනම් සිහිය (සතිය) සහ ප්රඥාව (සම්පජන්යය) යන දෙකම එකවර ක්රියාත්මක වෙනවා.
මෙය සක්මන් භාවනාවේදී, ගෙදර දොරේ උයන පිහින විට, අතුපතු ගාන විට, වාහන පදවන විට හෝ නාන විට පවා පුහුණු කළ හැකියි. මානසික පීඩනය හෙවත් ස්ට්රෙස් තත්ත්වයන්ගෙන් පෙළෙන අයට සක්මන් කරමින් මෙය ප්රායෝගිකව යෙදීමෙන් විශාල සහනයක් ලැබේ. සිත එකඟ වන විට ශරීරයේ ක්ෂුද්ර ජීවීන්ගේ ක්රියාකාරීත්වය හෝ ඇඟේ කූඹි යනවා වැනි වෙනදා නොදැනෙන ක්ෂුද්ර සංවේදනයන් පවා ප්රකටව දැනෙන්නට පටන් ගනී.
වේදනානුපස්සනාව: සැප හා දුක් වේදනාවන් නිවැරදිව වටහාගැනීම
දෙවන අංගය වන්නේ වේදනානුපස්සනාව යි. පාලි භාෂාවේ වේදනාව යනු හුදෙක් ශාරීරික කැක්කුමක් පමණක් නොවේ. එහි සැප (සුඛ), දුක් (දුක්ඛ) මෙන්ම මානසික සතුට (සෝමනස්ස), අසතුට (දෝමනස්ස) සහ මධ්යස්ථ ස්වභාවයන් (උපේක්ෂා) අඩංගු වෙනවා.
ඔබ භාවනා ඉරියව්වෙන් වාඩිවී සිටින විට කකුල් හිරිවැටී, රත්වී, දැඩි වේදනාවක් එන්නට පුළුවන්. බොහෝ දෙනෙක් කරන්නේ වහාම ඉරියව්ව වෙනස් කර වේදනාවෙන් පලා යාමයි. නමුත් වේදනාවෙන් පලා නොගොස්, සිහිය කෙළින්ම වේදනාව දෙසට යොමුකර, "වර්තමානයේ පවතින මේ කකුල් වේදනාව මනසට අවබෝධ වේවා!" යැයි අධිෂ්ඨාන කරන්න.
එවිට එම වේදනාව තරංගයක් මෙන් වැඩිවෙමින්, අඩුවෙමින් වෙනස්වන ආකාරය එනම් බුදුරජාණන් වහන්සේ වදාල අනිච්ච (නිතර පැවැත්මක් නැති වෙනස්වන ස්වභාවය) ලක්ෂණය ඔබට අත්දැකිය හැකියි. සැප වේදනාවන් පවා තාවකාලිකයි. උදාහරණයක් ලෙස අධික රස්නයේ සිට සිසිල් කළ කාමරයකට (AC) ගිය විට දැනෙන සනීපයත්, නැවත අව්වට ආ විට දැනෙන රස්නයත් නිරීක්ෂණය කරන්න. සැප හා දුක් දෙකෙහිම ඇලෙන්නේ හෝ ගැටෙන්නේ නැතුව, උපේක්ෂාවෙන් මනස පාලනය කරගැනීමට මෙමගින් හැකියාව ලැබේ.
චිත්තානුපස්සනාව: සිතේ පවතින සිතුවිලි සහ කෙලෙස් ස්වභාවයන් හැඳින්ගැනීම
තෙවන කොටස වන්නේ චිත්තානුපස්සනාව යි. එනම් සිතට සිත අනුව බලමින්, විඤ්ඤාණයේ හැසිරීම නිරීක්ෂණය කිරීමයි. අපගේ සිතේ මූලිකවම අකුසල මූලයන් වන ලෝභ, දෝෂ, මෝහ සහ කුසල මූලයන් වන අලෝභ, අදෝෂ, අමෝහ යන ස්වභාවයන් ක්රියාත්මක වෙනවා.
ඔබගේ සිතේ සිතුවිලි ගොඩක් එන වෙලාවට, "වර්තමානයේ මගේ සිතේ සිතුවිලි වැඩි ස්වභාවය මනසට අවබෝධ වේවා!" යැයි අධිෂ්ඨාන කරන්න. සිතේ රාග සිතුවිලියක්, ද්වේශ සිතුවිලියක්, ඊර්ෂ්යාවක්, කුහකකමක්, බයක් හෝ නීවරණ ධර්මයන් (කාමච්ඡන්ද, ව්යාපාද, ථීනමිද්ධ, උද්දච්ච කුක්කුච්ච, විචිකිච්ඡා) එන ඕනෑම මොහොතක එම ස්වභාවය අවබෝධ වේවා යි අධිෂ්ඨාන කර බලන්න.
එසේම සිතේ හිස් ස්වභාවයක් හෝ භාවනාවේදී පළමු ධ්යාන මට්ටම වැනි සමාධිමත් තත්ත්වයක් ආ විටත් එය අවබෝධ කරගැනීමට අධිෂ්ඨාන භාවිතා කළ හැකියි. මෙය මගින් සිතේ විසිරෙන ස්වභාවය නැතවී, වචන පාලනය වී, කතාබහ කිරීමේදී අනවශ්ය දේ නොකියවී ස්වයං පාලනයක් ගොඩනැගේ.
ධම්මානුපස්සනාව සහ එදිනෙදා ජීවිතයේදී ප්රායෝගිකව යෙදෙන ආකාරය
සතර සතිපට්ඨානයේ අවසාන අංගය වන්නේ ධම්මානුපස්සනාව යි. මෙහිදී කරන්නේ තමන් තුළ වැඩිය යුතු ධර්මතාවයන් සහ අඩුපාඩු හඳුනාගෙන ඒවා සමබර කරගැනීමයි. ගෙදර දොරේ අඩුවැඩිය (ලුණු, එළවළු, තක්කාලි, කිරිපිටි) සටහන් කරගෙන අඩු දේ ගෙනෙන්නාක් මෙන්, තමන්ගේ වීර්යය, සතිය, සමාධිය හෝ ප්රඥාව අඩුද වැඩිද කියා හඳුනාගත යුතුයි.
පූජ්ය රේරුකානේ චන්දවිමල නායක හිමියන්ගේ 'සත්තිස් බෝධිපාක්ෂික ධර්ම' වැනි පොත්පත්වල සඳහන් පංච බල, පංච ඉන්ද්රියයන් සමබර කිරීම මෙතැනදී සිදුවේ. භාවනා කිරීමට කම්මැලි නම් වීර්යය වැඩි කරගත යුතු අතර, විවේකයක් නැතුව අධික ලෙස වීර්යය කර සිත වෙහෙසී ඇත්නම් වීර්යය පාලනය කරගත යුතුයි.
මෙම සතර සතිපට්ඨාන පුහුණුව එදිනෙදා ජීවිතයේදී උදෑසන අවදිවන මොහොතේ සිට අතපය තබන විට, වතුර වීදුරුවක් බොන විට, දත් මදින විට, වැසිකිළියට යන විට, රැකියාවට යන එන විට, බස් රථයේ හෝ කෝච්චියේ ගමන් කරන විට සහ රාත්රී නින්දට යන තෙක්ම වරින් වර "වර්තමාන මනස අවබෝධ වේවා!" යැයි අධිෂ්ඨාන කරමින් පුහුණු කළ හැකියි.
මේ තුළින් කායික හා මානසික ලෙඩ රෝග, මිග්රේන්, අධික පීඩනය සහ භාවනාවේ හිරවී ඇති තැන් ලිහිල් කරගත හැකියි. ඔබත් මෙම ප්රායෝගික පුහුණුවේ යෙදී ලැබෙන අත්දැකීම් අන් අයගේද දැනගැනීම උදෙසා පහතින් සටහන් කරන්න.
සියලු දෙනාටම ත්රිවිධ රත්නයේ ආනුභාවයෙන් මෙම ප්රායෝගික ධර්මය වටහාගෙන ජීවිතය සාර්ථක කරගැනීමට ශක්තිය ලැබේවා!
මේ උතුම් මඟෙහි අප සමඟ එක්ව ගමන් කිරීමට ඔබටත් අපි ආරාධනා කරමු. අපගේ ඉගැන්වීම් කියවා, සියල්ලටම වඩා වැදගත් ලෙස, ඒවා ඔබගේ ජීවිතයට ප්රායෝගිකව යොදාගන්න. ඔබ ලබන අත්දැකීම් සහ ඔබට ඇතිවන ගැටළු, අපගේ ලිපියට පහළින් ඇති අදහස් තීරුවේ සටහන් කරන ලෙස අපි ඔබව දිරිමත් කරන්නෙමු. ඔබ අසන ප්රශ්න, ඔබගේ අවශ්යතාවලටම ගැලපෙන ලෙස ඉදිරි ලිපි සහ වීඩියෝ සකස් කිරීමට අපට මහත් උපකාරයක් වනු ඇත. එමෙන්ම, වෙබ් අඩවියේ ඇති ‘Contact Us‘ පෝරමය හරහා ද ඔබට අප හා සම්බන්ධ විය හැකිය.
අපගේ මෙම උත්සාහය, ඔබ තුළ සැඟවී ඇති ආධ්යාත්මික බීජය, එනම් සමාධිය, ධ්යාන සහ අභිඥා වැනි ගුණාංග පෝෂණය කිරීමයි.
අප සමඟ එක් වූ ඔබට ස්තූතියි. මෙම වෙබ් අඩවිය ඔබගේ අධ්යාත්මික ගමනට මහත් ශක්තියක් වනු ඇතැයි අපි බලාපොරොත්තු වෙමු.
ඔබ සැමට තෙරුවන් සරණයි!
