ලිපි වර්ගීකරණය: සිත එකඟ කරගන්නේ කෙසේද?
තෙරුවන් සරණයි සියලු දෙනාටම!
අද අප සාකච්ඡා කිරීමට බලාපොරොත්තු වන්නේ අපගේ සිත නිවැරදිව හසුරුවා ගන්නේ කෙසේද සහ මනස පාලනය කිරීම සිදු කරන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳවයි. මනස යනු කුමක්ද යන්න පිළිබඳව යම් මූලික අවබෝධයක් සහ ප්රායෝගික අත්දැකීමක් මීට පෙර ලිපි මගින් ඔබ ලබාගෙන ඇත. මෙම උපදෙස් තුළින් බලාපොරොත්තු වන්නේ එම මානසික පුහුණුව ක්රමානුකූලව ඉදිරියට කරගෙන යන ආකාරය පැහැදිලි කිරීමයි.
යම් කෙනෙකු සිය සිත පාලනය කිරීමට උත්සාහ කරන විට, එම මානසික පාලනය එකපාරටම සිදු කළ හැකිද යන්න අප මුලින්ම වටහා ගත යුතුය. මානසික ඒකාග්රතාවය නොහොත් සිත එකඟ කරගැනීම එකපාරටම කළ නොහැක. එය ඉතා ක්රමානුකූලව කළ යුත්තකි.
එකපාරටම සිත එකඟ වීම සහ සිත විසිරීමේ ස්වභාවය
ආධුනික කෙනෙකු භාවනාවේ පළමු දිනයේදීම දැඩි ඒකාග්රතාවයකට පත් වන අවස්ථා ඔබ දැක තිබෙන්නට පුළුවන. එයට ප්රධාන හේතුව වන්නේ එම තැනැත්තා පෙර මනුෂ්ය භවයන්වල මේ පුහුණුවේ යෙදී තිබීමයි. එම පූර්ව සංසාරික පුරුද්ද සහ කුසලතාවය නිසා පළමු දිනයේදීම සිත දැඩි ලෙස එකඟ වේ. නමුත් මෙය සිදු වන්නේ දස දෙනෙකුගෙන් එක් අයෙකුට පමණි.
අනෙක් නව දෙනාටම සිදු වන්නේ සිත යම් ප්රමාණයකට සංසුන් වුවද, නැවත නැවත සිතුවිලිවලින් විසිරී යාමයි. මෙහිදී ආකාර දෙකක අත්දැකීම් ලැබිය හැක:
- නොනවත්වා විවිධාකාර සිතුවිලි ගලාගෙන ඒම.
- මනස එක එක තැන්වල දුවන බවක් දැනීම.
මෙය ජීවිතයේ අප කවුරුත් අත්විඳින, සිත එකතැන නොරඳන විසිරෙන ස්වභාවයයි.
අප මනස හසුරුවනවාද? මනස අපව හසුරුවනවාද?
මේ මොහොතේ මෙම ලිපිය කියවන අතරතුර හොඳින් විමසා බලන්න. ඔබ මනස හසුරුවනවාද, නැතහොත් මනස විසින් ඔබව හසුරුවනවාද? අපට අපගේ මනස පාලනය කිරීම නිසි ලෙස කරගත නොහැකි නිසා අපව පාලනය කරගැනීමටද නොහැකි වේ.
උදාහරණයක් ලෙස හිතට කේන්තියක් හෝ රාගයක් ආ විට අප සමාජීය තත්ත්වය, අධ්යාපනය, නිලතල හෝ වටපිටාවේ සිටින පිරිස නිසා එය බාහිරට නොපෙන්වා ඉවසගෙන සිටී. නමුත් තනියම කාමරයක සිටින විට එම රාගය පාලනය කරන්නේද නැතහොත් නිදහස් කර එම ක්රියාවේ යෙදෙන්නේද? එමෙන්ම දැඩි කේන්තියක් ආ විට බාහිර බාධාවක් නැත්නම් එය පිට කර දමයි. මෙසේ රාගය සහ තරහව පාලනය කරගත නොහැකි වූ විට ඇති වන්නේ දැඩි මානසික පීඩනයකි, නොසන්සුන්කමකි. මෙය බුදු දහමේදී දුක්ඛ (ජීවිතයේ අප කවුරුත් අත්විඳින පීඩාකාරී, නොසන්සුන් ස්වභාවය) ලෙස හඳුන්වයි.
රියදුරු පාසලේ උපමාව සහ ටික ටික මනස පාලනය කිරීම
පසුගිය දේශනාවේදී අප සඳහන් කළ අධිෂ්ඨානය ඔබට මතක ඇති. එනම්, වර්තමානයේ මාගේ මනසේ ස්වභාවය මට අවබෝධ වේවා යන්නයි. මෙම අධිෂ්ඨානය කරන විට තමන්ගේ සිත පිළිබඳ පැහැදිලි අවබෝධයක් ලැබේ. එම නිසා අපගේ ප්රධාන මාතෘකාව වන්නේ ටික ටික මනස පාලනය කරන්න අවබෝධයෙන් යන්නයි.
මෙයට හොඳම උපමාව රියදුරු පාසලයි. රියදුරු පාසලට ගිය පළමු දිනයේදීම ඔබට වාහනය පැදවිය හැකිද? නැත. පුහුණුකරු ඔබට ක්ලච් එක, බ්රේක් එක, ගියර් එක, සිග්නල් දාන හැටි සහ ස්ටියරින් වීල් එක හසුරුවන හැටි ටික ටික කියා දෙයි. පසුව L Board එක ගසාගෙන හෙමින් පාරේ යයි. බලපත්රය ලැබුණු පසුවද යම් චකිතයක් තිබුණද, දිනපතා පුහුණු වන විට එම බය සම්පූර්ණයෙන්ම නැති වී ඉතා දක්ෂ ලෙස රිය පැදවීමට හැකි වේ.
අපගේ මානසික පුහුණුවටද අදාළ වන්නේ මෙන්න මේ න්යායයි. එකපාරටම දැඩි ලෙස සිත එකඟ කිරීමට ගියහොත් එය කළ නොහැක. සිත තැනින් තැන යාම සහ අතීත අනාගත සිතුවිලි ඒම සිතේ වර්තමාන ස්වභාවය බව අවබෝධ කරගත යුතුය. මනස පාලනය කිරීම සඳහා උපකාරී වන්නේ මෙන්න මේ අවබෝධයයි.
සිහිය පැවැත්වීම සහ මධ්යස්ථ මාර්ගය
පළමු පියවර ලෙස සිතුවිලි විසිරෙන බව අවබෝධ කරගත් විට සිත ස්වභාවිකවම එක තැනකට පැමිණේ. ඇස් දෙක පියාගත් විට සිත විසිරුණද, මෙය සිතේ ස්වභාවයයි කියා වටහා ගන්නා විට සිතුවිලිවල තියෙන බලපෑම සහ ශක්තිය ක්රමයෙන් අඩු වේ.
මෙම පුහුණුවේදී අන්ත දෙකකින් වැළකිය යුතුය:
- කඩාගෙන වේගයෙන් උඩට යාමට උත්සාහ කිරීම.
- මන්දෝත්සාහී වීම.
අප ගමන් කළ යුත්තේ මධ්යස්ථව අවබෝධයත් සමඟයි. මීට පෙර දේශනා කරන ලද සතර සතිපට්ඨාන (සිහිය පිහිටුවීමේ මාර්ගය) ලිපි මාලාව ශ්රවණය කර පුහුණු වීමෙන් මෙම සිහිය පැවැත්වීම වඩාත් පහසු වේ.
ලෞකික ජීවිතයට සහ ආධ්යාත්මික ගමනට අවබෝධයේ ඇති වැදගත්කම
ලෞකික වශයෙන් විවාහ ජීවිතයක් ගත කිරීමට, ආදර සම්බන්ධතාවයක් පවත්වා ගැනීමට, රැකියාවක් කිරීමට හෝ සමාජ කටයුතු කිරීමටද අවබෝධය නැතුවම බැහැ. මෝඩයන් සිය දෙනෙකු සමඟ සිටිනවාට වඩා එක් බුද්ධිමත් අයෙකු සමඟ සිටීම සැනසීමකි.
යම් පිරිසකට කොතෙක් කීවත් තේරුම් නොගන්නා විට, මෙය මොවුන්ගේ සංසාරික දෝෂයක් හෝ චරිත ස්වභාවයක්, මොවුන්ට මෙය තේරෙන්නේ නෑ කියා වටහා ගැනීමද අවබෝධයයි. එම අවබෝධයත් සමඟ ඔබ නිහඬ වේ, නැතහොත් එම පරිසරයෙන් ඉවත් වේ.
අපගේ මහා බෝධිසත්ත්වවරුන් සංසාරයේ ප්රඥා පාරමිතාව පුරන්නේ මෙලෙසයි. බෝධිසත්ත්වවරුන් තුන් ආකාර වේ:
- ශ්රද්ධා අධික බෝධිසත්ත්වවරු (ශ්රද්ධාව වැඩි අය).
- වීර්ය අධික බෝධිසත්ත්වවරු (වීර්යය වැඩි අය, උදා: මෛත්රී බෝධිසත්ත්වයන්).
- ප්රඥාව අධික බෝධිසත්ත්වවරු (අවබෝධය වැඩි නිසා ඉක්මනින් බුදු බව ලබන අය, උදා: අපගේ ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේ).
මේ පිළිබඳව වැඩිදුර විස්තර රේරුකානේ චන්දවිමල නායක හිමියන්ගේ පාරමිතා ප්රකරණය පොතෙන් ඔබට අධ්යයනය කළ හැක.
මාර්ගඵල සහ සෝවාන් වූවෙකුගේ සැබෑ ලක්ෂණ
වර්තමානයේ බොහෝ දෙනෙකු තමන් සෝවාන් වී ඇති බව ගිහි පැවිදි ගුරුවරුන්ගෙන් අසා දැනගෙන සතුටු වෙති. නමුත් ටික දිනකින් සිත තුළ සැකයක් ඇති වී විමසීම් කරති. මෙයට හේතුව තමන්ගේ සිත ගැන තමන්ට අවබෝධයක් නැති කමයි.
සැබවින්ම සෝවාන් වූ කෙනෙකු තුළ සංයෝජන ධර්ම තුනක් ප්රහීණ වේ:
- සක්කාය දිට්ඨි (තමා යැයි ගන්නා වැරදි දැක්ම නැති වීම).
- විචිකිච්ඡා (තෙරුවන් කෙරෙහි ඇති සැකය දුරු වීම).
- සීලබ්බත පරාමාස (වැරදි වතගොත සහ නියමයන්ගෙන් මිදීම).
එමෙන්ම සෝවාන් වූ උත්තමයා පංචශීලය දිවි හිමියෙන් ආරක්ෂා කරයි. අසිහියෙන් යම් වැරදි අඩියක් තැබුවද, සැණින් සිහිය පැමිණ එයින් වැළකේ. සෝවාන් වූ අයෙකු සතර අපායේ උපදින්නේ නැත. උපරිම වශයෙන් භව හතක් ඇතුළත (සත්තක්ඛත්තුපරම) රහත් වී සංසාර ගමන අවසන් කරයි.
යමෙකු පොතපතේ ඇති කරුණු බලහත්කාරයෙන් ආරූඪ කරගෙන තමන් සෝවාන් යැයි රැවටෙන්නේ නම්, එය තමන්ට මෙන්ම සමාජයටද කරන මහත් විනාශයකි.
ප්රායෝගික අත්දැකීම සහ ඡබ්බිසෝධන සූත්රය
අප අත්දැකපු මාර්ගය අපට පැහැදිලිව මතක තිබිය යුතුය. අම්මා, තාත්තා හෝ බිරිඳ, සැමියා නිතර දොස් කියන විට කාලයක් යද්දී එය සාමාන්ය දෙයක් වී සිත නොසැලී පවතිනවා මෙන්, සිතුවිලි කොතෙක් ආවත් සිත උපේක්ෂා සහගත වන ආකාරය ඔබට ප්රායෝගිකව මතක තිබිය යුතුය.
මජ්ඣිම නිකායේ එන ඡබ්බිසෝධන සූත්රය තුළින් බුදුරජාණන් වහන්සේ පෙන්වා දෙන්නේ යමෙකු රහත් බව ප්රකාශ කළහොත්, ඔහු ආ ප්රායෝගික මාර්ගය පියවරෙන් පියවර විමසා පරීක්ෂා කරන ආකාරයයි.
විශ්වවිද්යාල සිසුන් AI තාක්ෂණය භාවිත කර අසයින්මන්ට් සෑදූ විට ගුරුවරුන් ප්රශ්න ඇසූ විට උත්තර දීමට නොහැකි වුවද, තමන්ම මහන්සි වී සොයා බලමින් වැඩ කළ පැරණි සිසුන් ඕනෑම තැනකින් ඇසූ විට පිළිතුරු දීමට සමත් වේ. එමෙන්ම නාමරූප, සළායතන, පටිච්චසමුප්පාද වැනි පාලි වචන පාඩම් කර රහත් විය නොහැක. තමන්ගේ මානසික පුහුණුවේ ප්රායෝගික පියවරයන් තමන්ට ප්රත්යක්ෂව පැවතිය යුතුය.
දිනපතා පුහුණුව, අධිෂ්ඨානය සහ නිගමනය
තෙවැනි ඇස ප්රායෝගික භාවනාව, බඹලොව ප්රායෝගික භාවනාව හෝ සතර සතිපට්ඨාන භාවනාව කුමක් කළද අවබෝධය නැත්නම් ධ්යාන මට්ටම් හෝ පංච වශීතාවයන් ලබාගත නොහැක.
භාවනාව සාර්ථක වීමට නම්:
- දිනපතා නොකඩවා පුහුණු වීම අවශ්ය වේ.
- අස්වාභාවික ලෙස වේගවත් වීමට හෝ මන්දගාමී වීමට නොගොස් අවබෝධයෙන් ගමන් කළ යුතුය.
නිතරම වර්තමාන සිත අවබෝධ වේවා යන අධිෂ්ඨානය කරන්න. එවිට සිත නැවත වර්තමානයට පැමිණේ. අවබෝධය නොහොත් ප්රඥාව ලබන විට භාවනාවට සහ ආධ්යාත්මික ලෝකයට ඇති රුචිය හා ආශාව වැඩි වේ.
මනස පාලනය කිරීම යනු අවබෝධයෙන්ම කළ හැකි දෙයකි. බුද්ධ, ධම්ම, සංඝ යන ත්රිවිධ රත්නයේ ආනුභාවයෙන් මෙම කරුණු වටහාගෙන, අවබෝධයෙන්ම භාවනා පුහුණුවේ යෙදී ආධ්යාත්මික සුවය ලබා ගැනීමට ඔබ සැමට ශක්තිය ලැබේවා!
මේ උතුම් මඟෙහි අප සමඟ එක්ව ගමන් කිරීමට ඔබටත් අපි ආරාධනා කරමු. අපගේ ඉගැන්වීම් කියවා, සියල්ලටම වඩා වැදගත් ලෙස, ඒවා ඔබගේ ජීවිතයට ප්රායෝගිකව යොදාගන්න. ඔබ ලබන අත්දැකීම් සහ ඔබට ඇතිවන ගැටළු, අපගේ ලිපියට පහළින් ඇති අදහස් තීරුවේ සටහන් කරන ලෙස අපි ඔබව දිරිමත් කරන්නෙමු. ඔබ අසන ප්රශ්න, ඔබගේ අවශ්යතාවලටම ගැලපෙන ලෙස ඉදිරි ලිපි සහ වීඩියෝ සකස් කිරීමට අපට මහත් උපකාරයක් වනු ඇත. එමෙන්ම, වෙබ් අඩවියේ ඇති ‘Contact Us‘ පෝරමය හරහා ද ඔබට අප හා සම්බන්ධ විය හැකිය.
අපගේ මෙම උත්සාහය, ඔබ තුළ සැඟවී ඇති ආධ්යාත්මික බීජය, එනම් සමාධිය, ධ්යාන සහ අභිඥා වැනි ගුණාංග පෝෂණය කිරීමයි.
අප සමඟ එක් වූ ඔබට ස්තූතියි. මෙම වෙබ් අඩවිය ඔබගේ අධ්යාත්මික ගමනට මහත් ශක්තියක් වනු ඇතැයි අපි බලාපොරොත්තු වෙමු.
ඔබ සැමට තෙරුවන් සරණයි!
