සමථ භාවනාවේ යෙදෙද්දී රාගය වැඩි වෙනවද?

තෙරුවන් සරණයි සියලු දෙනාටම!

අපගේ අධ්‍යාත්මික ගමනේදී, විශේෂයෙන්ම ප්‍රායෝගික භාවනාවේ යෙදෙන විට, බොහෝ දෙනෙකුට පොදු ප්‍රශ්නයක් පැන නගී. එය නම්, ‘සමථ භාවනාව කරන විට රාගය වැඩි වෙනවාද?’ යන්නයි. මෙය ස්ත්‍රී පුරුෂ භේදයකින් තොරව බොහෝ දෙනෙක් මගෙන් විමසූ කාරණයක් නිසා, ඒ පිළිබඳව පැහැදිලි කර දී, ඊට මුහුණ දෙන ආකාරය කියා දීමට මම අද අදහස් කළෙමි.

ඔබ ප්‍රායෝගිකව සමථ භාවනාව වඩන කෙනෙක් නම්, ඔබටත් මේ අත්දැකීම දැනටමත් ලැබී ඇතිවාට සැකයක් නැත. රාගික හැඟීම්, එනම් කාමය, යනු වයස් භේදයකින් තොරව අප කවුරුත් අත්දැකීමෙන් හෝ පොතපතින් හෝ වෙනත් මාධ්‍යයකින් දැනුවත් වූ දෙයකි.

ස්ත්‍රියකට පුරුෂයෙකු කෙරෙහිත්, පුරුෂයෙකුට ස්ත්‍රියක් කෙරෙහිත් ඇතිවන මෙම කාම ආසාව, හෙවත් සංසර්ගයට ඇති කැමැත්ත, භාවනාව අතරතුර ඇවිස්සී එන බවට බොහෝ දෙනෙක් පවසයි. මෙම ගැටලුව ස්ත්‍රී පුරුෂ දෙපාර්ශවයෙන්ම ඉදිරිපත් වූ නිසා, අපි ඒ පිළිබඳව ගැඹුරින් විමසා බලමු.

සමථ භාවනාව යනු කුමක්ද? කැළඹුණු සිත සන්සුන් කිරීම

සමථ භාවනාව යනු කුමක්දැයි තේරුම් ගැනීම මෙහිදී ඉතා වැදගත් වේ. මීට පෙර ‘සමථ සහ විදර්ශනා භාවනාවල වෙනස’ පිළිබඳ දේශනාවේදී මා පැහැදිලි කළ පරිදි, සමථ භාවනාව යනු සිත සන්සුන් කිරීමයි. සිත එකඟ කිරීම තුළින් කෙලෙස් යටපත් කිරීම මෙහිදී සිදුවේ.

මෙය තේරුම් ගැනීමට අපි සරල උපමාවක් ගනිමු. හොඳට මඩ කලවම් වී, කැළඹුණු පොකුණක් හෝ විලක් සිතට නගා ගන්න. එම කැළඹුණු විල ටික වේලාවක් යන විට කුමක් සිදුවේද? ස්වභාවයෙන්ම එහි ඇති මඩ සහ රොන් මඩ ටිකෙන් ටික පතුලට තැන්පත් වේ. ඉන්පසු, ජලය පැහැදිලි වී, ඉහළින් කිසිදු කැළඹීමක් නොපෙනී යයි. ඉර එළිය වැටුණු විට, විලේ පතුල පවා පෙනෙන තරමට ජලය පැහැදිලි වේ.

සමථ භාවනාව ද මේ හා සමානයි. එය අපගේ කැළඹුණු සිත සන්සුන් කර, අපිරිසිදු සිතුවිලි තාවකාලිකව යටපත් කර, සිත පැහැදිලි තත්ත්වයකට ගෙන එයි.

භාවනාවට පෙර අපේ සිත: නොදැනුවත්කමින් පිරුණු අතීතය

අපි කවුරුත් පෘථග්ජන මිනිසුන්. ඒ කියන්නේ, අප සියල්ලන් තුළම ලෝභ, ද්වේශ, මෝහ හෙවත් රාගය, තරහව සහ මුලාව යන කෙලෙස් අඩු වැඩි වශයෙන් පවතිනවා. මෙම ලෝකයේ වෙසෙන මිනිසුන් ‘නානත්ත කායා නානත්ත සඤ්ඤා’ ලෙස බුදු දහමේ හඳුන්වන්නේ, විවිධ ශරීර සහ විවිධ සංඥා (ගැනීම්) ඇති නිසයි.

ඒ අනුව, කෙනෙකුට රාගය සියයට සීයක් තිබිය හැකි අතර, තවත් කෙනෙකුට එය සියයට අසූවක්, පනහක් හෝ විස්සක් විය හැකිය. ස්ත්‍රී පුරුෂ භේදයකින් තොරව සෑම කෙනෙකු තුළම රාගයට, ලිංගිකත්වයට සහ සංසර්ගයට ඇති ආසාව සහ කැමැත්ත පවතී.

භාවනා කිරීමට පෙර අප ගත කළේ බොහෝ විට අසිහියෙන් යුතු ජීවිතයකි. ඔබ දැන් ඔබේ අතීතය මෙනෙහි කර බලන්න. ඒ කාලයේදී, තමන් තුළ රාගයක් හෝ වෙනත් කෙලෙස් තිබෙනවා කියා අපට අවබෝධයක් තිබුණේ නැත. අපට ඒ ගැන කිසිදු තැකීමක් නොතිබුණි. ඇතැම් විට, කිසිදු හික්මීමක් නොමැතිව, සතුන් මෙන් හැසිරුණු අවස්ථා පවා තිබෙන්නට ඇත.

තමන්ගේ පවුල් පසුබිම, අධ්‍යාපනය හෝ ලැබූ හික්මීම නිසා යම් සංවරයක් තිබුණා නම් මිස, බොහෝ දෙනා තමන් තුළ රාගය තිබූ බවවත් නොදැන, රාගයේ යෙදෙමින්, සංසර්ගයේ යෙදෙමින් ජීවත් වූහ. බටහිර රටවල් වැනි සමහර සමාජවල මෙම තත්ත්වය කෙතරම් උත්සන්න වී ඇත්දැයි කිවහොත්, අම්මා, තාත්තා, දුව, පුතා අතර පවා සබඳතා පවත්වන තරමට සදාචාරය පිරිහී ඇත.

අප සිතුවේ එයමයි ජීවිතය, එයයි ජීවිතයේ විඳිය යුතු ඉහළම සැපය කියායි. බුදුරජාණන් වහන්සේ පවා දේශනා කරන්නේ, කාම ලෝකයේ මිනිසුන් විසින් වටහාගෙන ඇති ඉහළම ලෞකික සුවය එය බවයි. මිනිසුන් ඒ වෙනුවෙන් වහල් වී, එයම ජීවිතය කරගෙන, කෑම බීම, දරුවන් හැදීම වැනි සියල්ල කරන්නේ එම සැපය විඳීමේ අරමුණෙනි. මෙවැනි ධර්ම දේශනාවක් අසන තුරු හෝ ඒ ගැන දැනුවත් වන තුරු අප ජීවත් වූයේ ඒ තරම් ගැඹුරු අසිහියකිනි.

භාවනාවෙන් පසු අපේ සිත: රාගය වැඩිවුණාද? නැතහොත් පෙනෙන්නට ගත්තාද?

භාවනාවට පෙර ඔබේ සිත හරියට අර මුලින් කී, රොන් මඩ සහ කොළ වලින් පිරී, නිතරම කැළඹී තිබූ විල හා සමානය. ඒ කැළඹුණු ස්වභාවය නිසා, තවත් මඩ ටිකක් එකතු වුණත්, එය වෙනම හඳුනාගත නොහැක. ඒ ආකාරයටම, අතීතයේදී අපේ සිත් නිතරම කෙලෙස්වලින් කැළඹී තිබූ නිසා, රාගය එනවා යනවා අපට වෙනම තේරුණේ නැත. රාගය වැඩි වුණා කියා හැඟීමක්වත් තිබුණේ නැත.

නමුත් දැන් ඔබ ප්‍රායෝගිකව සමථ භාවනාව තුළින් සිහිය පැවැත්වීමට පටන් ගෙන ඇත. දැන් සිදුවී ඇත්තේ කුමක්ද? ඔබේ සිතේ තිබූ රොන් මඩ, එනම් කෙලෙස්, තාවකාලිකව පතුලට තැන්පත් වී, සිතේ මතුපිට පිරිසිදු වී ඇත. හරියට අර විලේ මඩ තැන්පත් වී ජලය පැහැදිලි වූවා සේය. දැන් ඒ පිරිසිදු විලට කුඩා ගලක් ගැසුවහොත් හෝ කොළයක් වැටුණහොත් එය පැහැදිලිවම පෙනේ. අන්න ඒ වගේ, දැන් ඔබේ පිරිසිදු වූ සිතට රාගික සිතුවිල්ලක් නැමැති කොළය වැටුණු විට, ඔබට එය ඉතා පැහැදිලිව පෙනෙන්නට පටන් ගනී.

මෙය අමුතුවෙන් රාගය වැඩිවීමක්ද? නැත. මෙය ඔබ තුළ පෙර සිටම තිබූ රාගයමය. වෙනස නම්, සිත පිරිසිදු වූ නිසා දැන් එය ඔබට පැහැදිලිව පෙනීමයි. මෙම පෙනීම නිසා, ‘මට භාවනා කරන විට රාගය වැඩි වෙනවා’ කියා ඔබ වැරදි දෘෂ්ටියක්, වැරදි මතයක් ඇති කරගනී. ඇත්ත වශයෙන්ම සිදුවන්නේ, ඔබ තුළ යටපත් වී තිබූ කෙලෙස් ධර්මයන් දැන් මතුපිටට පැමිණ පෙනීමයි. රාගය පමණක් නොව, වෙනත් ඕනෑම සිතුවිල්ලක් ආවත් ඔබට දැන් එය හොඳින් පෙනේ.

රාගය දැනෙන විට: ශාරීරික හා මානසික ප්‍රතිචාරය

රාගික සිතුවිල්ලක් සිතට පැමිණි විට, අපට ගිනි ගන්නවා වැනි, ශරීරය රත් වෙනවා වැනි දැවිල්ලක් දැනෙන්නට පුළුවන. රාගයට අදාළ ඉන්ද්‍රියයන් පිච්චෙනවා සේ, ක්‍රියාත්මක වෙනවා සේ දැනෙන්නට ඉඩ ඇත. සිත පිරිසිදු වන තරමට, මෙවැනි සංවේදනයන් වඩාත් තීව්‍ර ලෙස දැනේ. ඔබ මේ දේ කියවන විට, ‘ඇත්තනේ, මටත් මෙහෙම වෙනවානේ’ කියා ඔබටම සිතෙනු ඇත.

මෙය සමථ භාවනාව වඩන විට ඇතිවන ඉතා සාමාන්‍ය ස්වභාවයකි. මෙවැනි අවස්ථාවකදී කලබල වීම හෝ බිය වීම සුදුසු නැත. සමහරුන්ට මෙම හැඟීම පාලනය කරගත නොහැකිව, ස්වයං වින්දනය වැනි ක්‍රියාවල යෙදීමට පවා පෙළඹෙන අවස්ථා ඇත. මෙයද ස්ත්‍රී පුරුෂ භේදයකින් තොරව සිදුවිය හැකි දෙයකි. නමුත් මෙයට මුහුණ දීමට ක්‍රම තිබේ.

සිතේ මායාව සහ රාගයේ සැබෑ ස්වභාවය

පිරිසිදු වූ විලට කොළයක් වැටුණු විට, අපේ සිතේ ස්වභාවය නම් ඒ කොළය අල්ලාගෙන භාවනාව කඩාකප්පල් කිරීමට උත්සාහ කිරීමයි. ඒ ආකාරයටම, රාගික සිතුවිල්ලක් පැමිණි විට, සිත එය අල්ලාගෙන, අපව නැවත අසිහියට පත් කර, සිත නැවතත් රොන් මඩවලින් අවුස්සා, අපිරිසිදු කිරීමට උත්සාහ දරයි. එය සිතේ මායාවයි; එහි කපටිකමයි.

රාගය යනු වයස් සීමාවක් නැති දෙයකි. වයස අවුරුදු 50 පැන්නාම ආසාවල් අඩු වෙනවා කියා බොහෝ දෙනෙක් සිතුවද, එය සත්‍යයක් නොවේ. ශරීරයට පණ තිබෙන තුරු මෙම ඉන්ද්‍රියයන් ක්‍රියාත්මක වේ. ශරීරය ඇඳට වැටී සිටියත්, සිතින් රාගයෙන් දැවෙන සිතුවිලි පැමිණිය හැක.

අධ්‍යාපනය, දරන තනතුරු, හෝ පරම්පරාවෙන් ලැබූ හික්මීමක් නිසා සමහරුන් මෙම හැඟීම් යටපත් කරගෙන සිටියද, රාගය යනු මහාචාර්යවරුන්ට පවා පොදු වූවකි. අවුරුදු 16-18 තරුණ දරුවන්ගේ සිට, මැදිවියේ සහ වයස්ගත පුද්ගලයන් දක්වා සියලු දෙනාටම මෙම ගැටලුව පොදුය.

විසඳුම 1: සිහිය පැවැත්වීමේ බලය

මෙම තත්ත්වයට මුහුණ දීමට ඇති ප්‍රධානම සහ බලවත්ම ක්‍රමය නම්, මා නිරන්තරයෙන් පවසන සිහිය පැවැත්වීමයි. අපේ සන්සුන් වූ සිතට (විලට) රාගික සිතුවිල්ලක් (කොළයක්) පැමිණි විට, එය සිහියෙන් දැකීම කළ යුතුය. ‘දැන් මට රාග සිතුවිල්ලක් ඇවිත්’ කියා හඳුනා ගැනීම පමණි.

බොහෝ විට අපට මතක් වන්නේ අතීතයේ විඳි කාම සුවයකි. තවත් කෙනෙකු සමග ලිංගිකව යෙදුණු අවස්ථාවක්, නැරඹූ චිත්‍රපටියක්, දුටු රූපයක් හෝ ඇසූ කතාවක් වැනි අතීත අත්දැකීමක් මතක් වී, එය ඔස්සේ රාගය ඇවිස්සීමට සිත උත්සාහ කරයි.

අතීතයෙන් එන මේ සිතුවිල්ල අල්ලාගෙන, අනාගතයේදීත් එය නැවත කිරීමට (‘අනේ මට ආයෙත් අහවල් කෙනා එක්ක ඉන්න තියෙනවා නම්’ හෝ ‘අර චිත්‍රපටිය බලන්න තියෙනවා නම්’) සැලසුම් සකස් කරවයි. මෙසේ කරන්නේ අපේ සිත නැවත කැළඹවීමටයි.

මෙහිදී අප කළ යුත්තේ කිසිවක් නොකර, එම සිතුවිල්ල දෙස සිහියෙන් බලා සිටීම පමණි. එම සිතුවිල්ල පැමිණ, එය නැටවිල්ලක් නටා, ඉබේම නැති වී යන තුරු, උපේක්ෂාවෙන් බලා සිටින්න. ‘මේ ඇවිත් තියෙන්නේ අතීත රාග සිතුවිල්ලක්’ කියා හඳුනා ගැනීමෙන්ම, එහි බලය ටිකෙන් ටික අඩු වී යයි.

විසඳුම 2: ධනාත්මක ආකල්ප සහ නැණවත් විමසීම

සිහිය පැවැත්වීමට අමතරව, අපට තවත් උපක්‍රමයක් භාවිතා කළ හැකිය. එනම්, ධනාත්මක ආකල්පයක් (Positive Thinking) ඇති කර ගැනීමයි. රාගික සිතුවිල්ලක් පැමිණි විට මෙසේ සිතන්න:

• සැපයන් සංසන්දනය කිරීම: “මේ ලාමක, තුච්ඡ, තත්පර කිහිපයක් පමණක් පවතින ලිංගික සුවයට වඩා, මම භාවනාවෙන් කොතරම් නම් උසස්, දීර්ඝකාලීන කායික හා මානසික සුවයක් ලැබුවාද? භාවනාවෙන් ලැබූ විනාඩි දහයක සුවයවත් මේ තාවකාලික සැපයට සම කළ නොහැකියි.”
• අනාගතය දෙස බැලීම: “මම තව තවත් භාවනාව දියුණු කළහොත්, මීටත් වඩා කොතරම් උසස් සුවයක් ලැබිය හැකිද? එසේ නම්, මෙවැනි අධ්‍යාත්මික සැපයකට වහල් විය යුත්තේ ඇයි?”

මෙවැනි බලවත්, ධනාත්මක ආකල්පයක් ඇති කරගත් විගස, අර රාගික සිතුවිල්ලේ බලය නිකම්ම අඩු වී, එය විනාශ වී යයි. මේවා අප විසින්ද ප්‍රායෝගිකව අත්හදා බලා ඇති, ඉතා සාර්ථක ක්‍රමවේදයන්ය.

මෙම ක්‍රම අනුගමනය කිරීම තුළින්, ඔබ තුළ සීලය, එනම් ශික්ෂාපද, ඉබේම රැකේ. යම් හෙයකින් වරදක් සිදු වුවහොත්, ‘අනේ මගේ භාවනාව කැඩුණානේ’ කියා දුක් නොවන්න. එයද භාවනාවට බාධාවකි. එසේම, ‘මට රාගය එන නිසා භාවනා කරන්න බෑ’ කියා අත්හැර දමන්නත් එපා. සැහැල්ලුවෙන් සිතන්න. මෙය ඉතා සරල, සාමාන්‍ය දෙයකි.

බාධක ජය ගැනීම: අධ්‍යාත්මික ගමනේ කොටසක්

මෙවැනි බාධක පැමිණීම, අධ්‍යාත්මික ගමනේ ස්වභාවයයි. බුදු වීමට පෙර සිද්ධාර්ථ බෝසතාණන් වහන්සේටත්, රහත් වීමට යන සෑම ශ්‍රාවකයෙකුටමත්, කුණ්ඩලිනී ශක්තිය හෝ විශ්ව ශක්තිය අවදි කිරීමට යන අයටත් මෙම අභියෝගවලට මුහුණ දීමට සිදු වේ. මේවාට බිය නොවී, කලබල නොවී, සිහියෙන් මුහුණ දීම තුළින් ඒවා ජයගත හැකිය. මෙම බාධක ජය ගැනීමෙන්ම අපට ඉහළ ප්‍රතිඵල කරා යා හැකිය.

ඇත්තෙන්ම, මෙවැනි කෙලෙස් අප තුළ නොතිබුණා නම්, අප භාවනා කළ යුතු නැත. අපට නිවන් දැකීමටද අවශ්‍යතාවයක් නැත. අප සංසාරයේ බැඳී සිටින්නේම මෙවැනි කෙලෙස් නිසාය. එබැවින්, මේවායේ පැවැත්ම අවබෝධයෙන් දැක, සිහියෙන් යුතුව ඒවායින් මිදීම අපේ ගමනයි.

සමථ භාවනාව යනු නිර්වාණය අවබෝධ කිරීමට ඇති එකම මග නොවන බව ඔබ දන්නවා. එහෙත් ධ්‍යාන, තෙවෙනි ඇස වැනි හැකියාවන් ලබා ගැනීමටත්, විදර්ශනාවට අවශ්‍ය ශක්තිමත් සිහිය පිහිටුවා ගැනීමටත් එය අත්‍යවශ්‍ය පදනමකි.

මෙම ක්‍රමවේදයන් අනුගමනය කිරීමෙන්, ඔබට ක්‍රමයෙන් රාගය කෙරෙහි ඇති ගිජුකම අඩු කරගත හැකිය. සියයට සීයක් තිබූ ආසාව අනූවට, අසූවට, හැත්තෑවට ආදී වශයෙන් අඩු වී යයි. මෙය ස්ත්‍රී, පුරුෂ, සමලිංගික යන ඕනෑම කෙනෙකුට පොදුය. මෙම අඩු වීම තුළින්, ඔබට ස්ථිර වශයෙන්ම භාවනාව දියුණු කරගත හැකි වනු ඇත.

නිගමනය: රාගය බාධකයක් නොව, ඉදිරි ගමනට පියවරක්

මෙම පැහැදිලි කිරීම් තුළින්, ‘සමථ භාවනාව කරන විට රාගය වැඩි වෙනවා’ යන ගැටලුවට ඔබට දැන් පැහැදිලි පිළිතුරක් ලැබෙන්නට ඇතැයි මම විශ්වාස කරමි. එය අමුතුවෙන් වැඩිවීමක් නොව, අප තුළ පෙර සිටම තිබූ රාගය, සිත පිරිසිදු වීම නිසා අපට පැහැදිලිව පෙනෙන්නට පටන් ගැනීමකි. රාගය යනු ඔබේ භාවනා ගමනට බාධකයක් කර නොගන්න. එය සිහියෙන් දැක, කළමනාකරණය කර, ජය ගත යුතු අභියෝගයක් පමණි. සිහිය පැවැත්වීමේ වැදගත්කම ඔබට දැන් වඩාත් හොඳින් වැටහෙනු ඇත.

මෙම කාරණා හොඳින් වටහාගෙන, මා පෙන්වා දුන් ආකාරයට ධනාත්මක ආකල්ප ඇතිව, සිහියෙන් යුතුව රාගය හඳුනාගෙන, එය නැති කර ගැනීමට ඔබට ශක්තිය, ධෛර්යය සහ ප්‍රඥාව ලැබේවායි මම ත්‍රිවිධ රත්නයේ ආනුභාවයෙන් ආශිර්වාද කරමි.

මේ උතුම් මඟෙහි අප සමඟ එක්ව ගමන් කිරීමට ඔබටත් අපි ආරාධනා කරමු. අපගේ ඉගැන්වීම් කියවා, සියල්ලටම වඩා වැදගත් ලෙස, ඒවා ඔබගේ ජීවිතයට ප්‍රායෝගිකව යොදාගන්න. ඔබ ලබන අත්දැකීම් සහ ඔබට ඇතිවන ගැටළු, අපගේ ලිපියට පහළින් ඇති අදහස් තීරුවේ සටහන් කරන ලෙස අපි ඔබව දිරිමත් කරන්නෙමු. ඔබ අසන ප්‍රශ්න, ඔබගේ අවශ්‍යතාවලටම ගැලපෙන ලෙස ඉදිරි ලිපි සහ වීඩියෝ සකස් කිරීමට අපට මහත් උපකාරයක් වනු ඇත. එමෙන්ම, වෙබ් අඩවියේ ඇති ‘Contact Us‘ පෝරමය හරහා ද ඔබට අප හා සම්බන්ධ විය හැකිය.

අපගේ මෙම උත්සාහය, ඔබ තුළ සැඟවී ඇති ආධ්‍යාත්මික බීජය, එනම් සමාධිය, ධ්‍යාන සහ අභිඥා වැනි ගුණාංග පෝෂණය කිරීමයි.

අප සමඟ එක් වූ ඔබට ස්තූතියි. මෙම වෙබ් අඩවිය ඔබගේ අධ්‍යාත්මික ගමනට මහත් ශක්තියක් වනු ඇතැයි අපි බලාපොරොත්තු වෙමු.
ඔබ සැමට තෙරුවන් සරණයි!