තෙරුවන් සරණයි සියලු දෙනාටම!
වෙනදා වගේම ආධ්යාත්මික ගවේෂණයක නිරතවන ඔබ සියලු දෙනා සමග අද අප සාකච්ඡා කිරීමට බලාපොරොත්තු වන්නේ බොහෝ දෙනාගේ අවධානයට ලක් වූ ‘තෙවැනි ඇස‘ පිළිබඳවයි. විශේෂයෙන්ම, තෙවැනි ඇස යනු ප්රඥාවමද යන කාරණය පිළිබඳව පැහැදිලි අවබෝධයක් ලබා දීම මෙම ලිපියේ අරමුණයි. නිරන්තරයෙන් අපගේ දේශනා තුළින් ප්රඥාව යනු කුමක්ද සහ ප්රඥාව කරා ගමන් කරන ප්රායෝගික මාර්ගය පිළිබඳව අප ඔබව දැනුවත් කර තිබෙනවා.
එසේ වුවත්, තෙවැනි ඇස අවදි වූ පමණින් හෝ නළල මැද තවත් ඇසක් විවෘත වූ පමණින් සියල්ල අවබෝධ වේ යැයි යමෙකු සිතන්නේ නම්, එය නිවැරදි කළ යුතු වැරදි වැටහීමක් බව මුලින්ම කිව යුතුයි. එසේ සියල්ල එකවර අවබෝධ වන්නේ නැහැ.
තෙවැනි ඇස සහ අපේ ඉන්ද්රියන්: සම්පූර්ණ චිත්රය දැකීම
මෙය තේරුම් ගැනීමට සරල උදාහරණයක් ගනිමු. අපට මේ ලෝකය දකින්නට භෞතික ඇස් දෙකක් තිබෙනවා. අපි වර්ණ, හැඩතල සහ බොහෝ දේ මේ ඇස් දෙකෙන් දකිනවා. නමුත් අපේ මනසට ලෝකය පිළිබඳ සියලු තොරතුරු ලැබෙන්නේ මේ ඇස් දෙකෙන් පමණක්ද? නැහැ. අපට ශබ්ද ඇසීමට කන්, ගඳ සුවඳ දැනීමට නාසය ආදී වශයෙන් තවත් ඉන්ද්රියන් තිබෙනවා. ඒ සියල්ලෙන්ම ලැබෙන දත්ත එකතු වූ විටයි අපට ලෝකය ගැන හෝ පුද්ගලයෙක් ගැන සම්පූර්ණ චිත්රයක් මවා ගන්නට පුළුවන් වෙන්නේ.
තෙවැනි ඇස යනුද එබඳුම එක් හැකියාවක් පමණයි. එය, බුදු දහමේ දිබ්බ චක්ඛුමය ඤාණය ලෙස හඳුන්වන, සාමාන්ය ඇසට නොපෙනෙන දේ දැකීමේ විශේෂ හැකියාවකි. එය එක්තරා ආකාරයක අධිමානසික හැකියාවක්. නමුත් එයින් පමණක් සියලු ලෝකයන් ගැන පූර්ණ අවබෝධයක් ලැබෙන්නේ නැහැ. එය අපගේ ආධ්යාත්මික ගමනේ එක් වැදගත් මෙවලමක් මිස, ගමනාන්තයම නොවේ.
තෙවැනි ඇස අවදිවීම: සසර පුරුද්ද සහ ස්වභාවික විවර වීම
තෙවැනි ඇස අවදි කරගැනීම සඳහා ප්රායෝගික භාවනා වැඩසටහන් පිළිබඳව අප මීට පෙර දේශනා මාලා තුළින් ඔබට කරුණු පෙන්වා දී තිබෙනවා. යමෙකුට භාවනා කිරීමෙන් මෙම හැකියාව ලැබෙන්නටත්, තවත් කෙනෙකුට නොලැබෙන්නටත් පුළුවන්. එය බොහෝ දුරට රඳා පවතින්නේ අප සසරේ පුරුදු පුහුණු කර ඇති දේ මතයි.
යම් දෙයක් මේ ජීවිතයේදී නොලැබුණා කියා ඔබ කනගාටු විය යුතු නැහැ. මේ ජීවිතයේදී ඒ වෙනුවෙන් පුහුණු වන්න. එවිට ඔබට එය ඊළඟ භවයකදී හෝ ඉතා ඉක්මනින් ලැබෙන්නට පුළුවන්. නමුත් කනගාටුවෙන් පුහුණුව අත්හැරියොත්, ඊළඟ භවයේදීත් සිදුවන්නේ මේ භවයේ සිදු වූ දෙයමයි.
මෙහිදී තේරුම් ගත යුතු වැදගත්ම දෙය නම්, ප්රඥාව යනු මීට වඩා වෙනස් දෙයක් බවයි. අප මීට පෙර ‘ප්රඥාව, බුද්ධිය සහ දැනුම’ යන මාතෘකා යටතේ ඒ පිළිබඳව ඔබට යම් අවබෝධයක් ලබා දී තිබෙනවා. තෙවැනි ඇස යනු, භාවනාවේ ක්රමානුකූලව ඉදිරියට යන විට ලැබිය හැකි එක්තරා ඤාණයකි. එම ඤාණය, අප නොදුටු දේ දැකීමට සලස්වන නිසා, අපගේ ප්රඥාව මෝරා ගැනීමට සහ ඉදිරියට ගෙන යාමට එය මහත් රුකුලක් වෙනවා. එය අපේ භෞතික ඇස් දෙකට පෙනෙන ලෝකයෙන් එහා ගිය යථාර්ථයක් තේරුම් ගැනීමට උදව්වක්.
අදෘශ්යමාන ලෝකය දුටු විට: වැරදි මතවලින් මිදීම
මෙම හැකියාව ප්රඥාවට හේතු වන ආකාරය තේරුම් ගැනීමට සැබෑ ජීවිතයේ අත්දැකීම් දෙස බලමු. ඔබ සමහරවිට අමනුෂ්යයන්, දිව්ය ලෝක, අපායවල් වැනි දේ විශ්වාස කරන හෝ නොකරන කෙනෙක් වෙන්න පුළුවන්. එය එක් එක්කෙනාගේ පෞද්ගලික අයිතියක්. නමුත් අපට කතා කර තිබෙනවා, මීට පෙර එවැනි දේ කිසිසේත්ම විශ්වාස නොකළ, ඇතැම් විට අන්යාගමික (විශේෂයෙන්ම කතෝලික පසුබිම්වල) අය පවා, ඔවුන්ට ස්වභාවිකවම තමන්ගේ නිවෙස්වල සිටින අමනුෂ්යයන් පෙනෙන්නට පටන් ගත් බව පවසමින්.
සමහරුන්ට නිවෙස්වලට කර තිබූ හදි හූනියම් වැනි දේ නිසාත්, තවත් අයට අමනුෂ්යයන්ගෙන්ම වූ කරදර නිසාත් මේ දේවල් පෙනී තිබෙනවා. නමුත් තවත් පිරිසකට කිසිදු විශේෂ හේතුවකින් තොරව ස්වභාවිකවම තෙවැනි ඇස විවෘත වී තිබෙනවා. අපගේ දේශනා මාලාවේ ‘ස්වභාවිකව විවෘත වන තෙවැනි ඇස’ පිළිබඳව ඇති දේශනාව කියවීමෙන් ඔබට ඒ ගැන වැඩිදුර අවබෝධයක් ලබා ගත හැකියි.
එපමණක් නොව, විශ්වවිද්යාලවල ඉගෙනුම ලබන, බුදුරජාණන් වහන්සේගේ මනස පිළිබඳ ඉගැන්වීම් වැනි ප්රායෝගික දේ පමණක් පිළිගෙන, දිව්ය ලෝක සහ අපාය වැනි දේ ප්රතික්ෂේප කළ හෝ ඒ ගැන මධ්යස්ථව සිටි තරුණ තරුණියන්ද අපට කතා කර තිබෙනවා. ඔවුන් පවසන්නේ, ජීවිතයේ යම් යම් සිදුවීම් සමඟ ඔවුන්ට එකවරම මේ අදෘශ්යමාන දේ පෙනෙන්නට පටන් ගත් බවයි. මෙම අත්දැකීම් ඔවුන්ගේ පරණ විශ්වාසයන් සහ දෘෂ්ටීන් දෙදරා යෑමට හේතු වුණා.
මනෝ විකාරයක්ද, අධිමානසික හැකියාවක්ද? නිවැරදිව වටහාගැනීමේ වැදගත්කම
මෙවැනි අත්දැකීම් ඇති වූ විට බොහෝ දෙනා මුහුණ දෙන බරපතලම ගැටලුව වන්නේ, ‘මේ මට ලැබී තිබෙන්නේ මනෝ විකාරයක්ද?’ යන සැකයයි. නිසි මග පෙන්වීමක් නොමැති කම නිසා, ඇතැම් අය මනෝ වෛද්යවරුන් වෙත යොමු වී අනවශ්ය ප්රතිකාර ලබාගෙන තමන්ටම හානි කරගත් අවස්ථා තිබෙනවා. බුදුදහමේ ප්රායෝගික පිළිවෙත අගය කරන මනෝ වෛද්යවරුන් සිටියත්, බටහිර විද්යාවට පමණක් සීමා වූ සමහර වෛද්යවරුන් මේවා මනෝ විකාර ලෙස ලේබල් ගසා ඉතා දරුණු අතුරු ආබාධ ඇති බෙහෙත් නියම කරනවා.
එබැවින් අප නිරන්තරයෙන් ඔබව දැනුවත් කරන්නේ, ධ්යාන තුළින් හෝ සසර පුරුද්දෙන් ලැබෙන මේ අධිමානසික හැකියාවන් මනෝ විකාර නොවන බවයි. ඔබේ මිතුරෙකුට, පවුලේ කෙනෙකුට හෝ ඔබට මෙවැනි අත්දැකීමක් ඇතිවුවහොත්, එය තේරුම් ගැනීමට ප්රඥාවන්ත මග පෙන්වීමක් සොයන්න.
එය සසර පුරුද්ද මත ලැබෙන දෙයක් බව වටහා ගැනීමට මග පෙන්වන්නට කෙනෙක් නොමැති වීමයි අද පවතින ගැටලුව. ඒ නිසාමයි අප මෙම කරුණු මෙසේ බිය නැතිව සෘජුවම සාකච්ඡා කරන්නේ. අනවශ්ය ප්රතිකාරවලට යොමු නොවී, තමන්ට ලැබී ඇති දෙය නිවැරදිව තේරුම් ගෙන ආධ්යාත්මික දියුණුවට යොදාගැනීම වැදගත්.
ප්රඥාව කරා යන ගමනේ එක් නැවතුමක් පමණි
මීට පෙර වැරදි දෘෂ්ටියක සිටි කෙනෙකුට, තෙවැනි ඇස විවෘත වී අදෘශ්යමාන ලෝකය ප්රත්යක්ෂයෙන් දැකීම, ඔහුගේ හෝ ඇයගේ ජීවිතය ආධ්යාත්මික පැත්තට නැඹුරු වීමට බලවත් හේතුවක් වෙනවා. ඔවුන් තමන් සිටි මාර්ගය වැරදි බව තේරුම් ගෙන, සත්යය සෙවීමට පටන් ගන්නවා. සමහරු කතෝලික වැනි වෙනත් ආගම්වලින් පවා ඉවත් වී ස්වාධීනව සත්යය ගවේෂණය කරනවා. අප කිසිවිටෙකත් බලෙන් කෙනෙකුව ආගමකට හරවා ගැනීමට උත්සාහ කරන්නේ නැහැ. අපගේ අරමුණ සොබාදහමේ සත්යතාවය, එනම් හේතුඵල දහම පෙන්වා දීමයි.
නමුත් මෙහිදී තේරුම් ගත යුතු වැදගත්ම කරුණ නම්, තෙවැනි ඇස යනු ප්රඥාවට යෑමට ‘හේතුවක්’ විය හැකි නමුත්, එය ප්රඥාවම නොවන බවයි. ජීවිතයේ හැලහැප්පීම්, ආදරය කරන කෙනෙකු අහිමි වීම, ආර්ථික ප්රශ්න වැනි තවත් බොහෝ හේතු නිසා මිනිසුන් බුදු මගට යොමු වෙනවා. තෙවැනි ඇස යනු ඒ අතරින් එක් හේතුවක් පමණයි.
පංච අභිඥා: තෙවැනි ඇසෙන් ඔබ්බට ගිය හැකියාවන්
තෙවැනි ඇස අවදි වූ පමණින් සියලු දෙනා නිවැරදි මගට යොමු වන්නේද නැහැ. සමහර අය තමන්ට ලැබුණු එම හැකියාව “මම, මගේ” යැයි ආත්ම දෘෂ්ටියෙන් තදින් අල්ලා ගන්නවා. ඔවුන් ලෞකික සැප සම්පත් අත්හැර සිටියත්, තමන්ගේ අධිමානසික හැකියාවට ඇලී, එයම සත්යය සහ ප්රඥාව යැයි සිතා එහි නතර වෙනවා. එවැනි අය තමන්ද ඒ සීමාවේ සිරවී, තමන් අනුගමනය කරන පිරිසද එහිම රඳවා තබනවා.
මෙම කාරණය තෙවැනි ඇස හෙවත් දිබ්බ චක්ඛුමය ඤාණයට පමණක් සීමා වූවක් නොවේ. බුදු දහමේ දැක්වෙන පංච අභිඥා නමින් හැඳින්වෙන තවත් අධිමානසික හැකියාවන් තිබෙනවා. ඒවා නම්:
- දිබ්බ සෝතමය ඤාණය: නොපෙනෙන ලෝකවල ශබ්ද සහ දුර පවතින ශබ්ද ඇසීමේ හැකියාව.
- පරචිත්ත විජානන ඤාණය: අනුන්ගේ සිත් කියවීමේ හැකියාව.
- පුබ්බේනිවාසානුස්සති ඤාණය: තමන්ගේ පෙර භවයන් දැකීමේ හැකියාව.
- ඍද්ධිවිධ ඤාණය: භෞතික ශරීරයෙන් අහසේ ගමන් කිරීම වැනි විවිධ ප්රාතිහාර්යයන් පෑමේ හැකියාව.
- චුතූපපාත ඤාණය: සත්වයන්ගේ චුතිය (මරණය) සහ උත්පත්තිය (ඉපදීම) දැකීමේ හැකියාව.
මේ කිසිම හැකියාවක් ‘ප්රඥාව’ ලෙස වරදවා තේරුම් නොගත යුතුයි. මේ සියල්ලම එකතු කළත්, එයින් එහා ගිය ගැඹුරු අවබෝධයක් සහ ප්රඥාවක් පවතිනවා.
ගසේ අරටුව සෙවීම: බුදුන් වහන්සේගේ උපමාවෙන් පාඩමක්
මේ පිළිබඳව ඔබට ඉතා හොඳ අවබෝධයක් ලබාගත හැකි සූත්ර දේශනාවක් මජ්ඣිම නිකායේ සඳහන් වෙනවා. එනම් චූලසාරෝපම සහ මහාසාරෝපම සූත්රයයි. ඔබට අන්තර්ජාලයේ සෙවීමෙන් මෙම සූත්රය පහසුවෙන් සොයාගෙන කියවිය හැකියි. එහි බුදුරජාණන් වහන්සේ, ශාසනයට ඇතුළත් වූ භික්ෂුවක්, ගසක අරටුව සොයා යන කෙනෙකුට උපමා කරනවා. ඒ යන ගමනේදී ඔහු කොළ, රිකිලි, අතු, පොතු වැනි දේ අරටුව යැයි වරදවා වටහාගෙන අතරමග නතර වීමට ඉඩ තිබෙනවා. අධිමානසික හැකියාවන් යනුද ඒ වැනි අතරමැදි නැවතුම් පොළවල්. සැබෑ ගවේෂකයා ඒ සියල්ල පසු කර ගොස් ගසේ හරය වන ‘අරටුව’ හෙවත් විමුක්තියම සොයා යා යුතුයි.
ඔබේ සැබෑ මාවත: ප්රඥාව සඳහා අභිඥා අවශ්යමද?
දැන් ඔබට මෙවැනි ප්රශ්නයක් ඇති වෙන්නට පුළුවන්. ‘ප්රඥාව ලබා ගැනීමට මේ පංච අභිඥා හෝ තෙවැනි ඇස අවශ්යමද?’ පිළිතුර නම්, ‘නැහැ’ යන්නයි. එසේ කිසිදු විශේෂ අධිමානසික හැකියාවක් නොලබා, ප්රඥාව අවබෝධ කරගෙන රහත් භාවයට පත් වූ, මාර්ගඵල ලැබූ උතුමන් අතීතයේ මෙන්ම වර්තමානයේද ඕනෑ තරම් සිටිනවා. අනාගතයේදීත් පහළ වෙනවා.
එමනිසා, ඔබ බිය නැතිව ඔබේ ආධ්යාත්මික ගමන යන්න. ඔබට ධ්යානයක් හෝ අධිමානසික හැකියාවක් ලැබුණත්, නොලැබුණත්, ‘මෙය නොවේ මගේ සීමාව, මින් එහා ගිය ප්රඥාවක් තිබෙනවා’ යැයි සිතා බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කළ සතර සතිපට්ඨානය සහ ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය තුළ ගමන් කරන්න. තමන්ගේ මනස අධ්යයනය කරමින් ක්ලේශයන් ප්රහාණය කිරීමට උත්සාහ කරන්න. හැකියාවන් ඇති අය ඒවා පහත් කොට සැලකීම හෝ බැහැර කිරීම අවශ්ය නැහැ; ඔවුන්ට ඒවා ගමනට උදව් කරගත හැකියි. හැකියාවන් නැති අය ඒ ගැන නොසිතා තම ගමන යා යුතුයි.
ඔබේ ගමන සීමා නොකරන්න: ප්රායෝගික පුහුණුවේ බලය
මෙලෙස නිවැරදිව තේරුම් ගෙන ගමන් කළහොත්, ඔබේ මානසික මට්ටම දිනෙන් දින ඉහළ තලයන් කරා ගෙන යා හැකියි. නමුත් මේ සියල්ල ප්රායෝගිකයි. ඔබේ උත්සාහය, කැපකිරීම සහ උනන්දුව මත තමයි මේ සියල්ල රඳා පවතින්නේ. තෙවැනි ඇස පිළිබඳව මෙම අවබෝධය ලබාගෙන, ඔබේ ආධ්යාත්මික ගමන නිවැරදි මාවතක පවත්වා ගැනීමට ඔබට ශක්තිය ලැබේවායි ආශිර්වාද කරමින් මෙම ලිපිය අවසන් කරනවා.
මේ උතුම් මඟෙහි අප සමඟ එක්ව ගමන් කිරීමට ඔබටත් අපි ආරාධනා කරමු. අපගේ ඉගැන්වීම් කියවා, සියල්ලටම වඩා වැදගත් ලෙස, ඒවා ඔබගේ ජීවිතයට ප්රායෝගිකව යොදාගන්න. ඔබ ලබන අත්දැකීම් සහ ඔබට ඇතිවන ගැටළු, අපගේ ලිපියට පහළින් ඇති අදහස් තීරුවේ සටහන් කරන ලෙස අපි ඔබව දිරිමත් කරන්නෙමු. ඔබ අසන ප්රශ්න, ඔබගේ අවශ්යතාවලටම ගැලපෙන ලෙස ඉදිරි ලිපි සහ වීඩියෝ සකස් කිරීමට අපට මහත් උපකාරයක් වනු ඇත. එමෙන්ම, වෙබ් අඩවියේ ඇති ‘Contact Us‘ පෝරමය හරහා ද ඔබට අප හා සම්බන්ධ විය හැකිය.
අපගේ මෙම උත්සාහය, ඔබ තුළ සැඟවී ඇති ආධ්යාත්මික බීජය, එනම් සමාධිය, ධ්යාන සහ අභිඥා වැනි ගුණාංග පෝෂණය කිරීමයි.
අප සමඟ එක් වූ ඔබට ස්තූතියි. මෙම වෙබ් අඩවිය ඔබගේ අධ්යාත්මික ගමනට මහත් ශක්තියක් වනු ඇතැයි අපි බලාපොරොත්තු වෙමු.
ඔබ සැමට තෙරුවන් සරණයි!
