තෙරුවන් සරණයි සියලු දෙනාටම!
අපගේ මෙම ආධ්යාත්මික ලිපි මාලාව සමග එකතු වී සිටින ඔබ සියලු දෙනාටම, අප නිරන්තරයෙන්ම පැහැදිලි කර දෙන්නේ සහ ප්රායෝගිකව පුහුණු වීමට මග පෙන්වන්නේ තමන්ගේම සිත, එනම් මනස, පිළිබඳව ගවේෂණය කරන ආකාරයයි. සමථ සහ විදර්ශනා භාවනා ක්රම ඔස්සේ සිත පුහුණු කරන ආකාරය, එහි මූලික ආරම්භය, එම ගමනේදී අපට හමුවන බාධා සහ ඒවාට මුහුණ දෙන ආකාරය පිළිබඳව අප ඔබව දැනුවත් කර තිබෙනවා. මෙම අවබෝධය ඔබගේ ප්රායෝගික ජීවිතයට ඉතාමත් වැදගත් වේවි.
මේ සියලු කාරණා එකට ගත් විට, ඔබට එක් තැනකදී පැහැදිලිවම වැටහෙනු ඇත, අපගේ මේ සෑම දෙයකටම මූලික වී ඇත්තේ අපේ මනස හෙවත් සිත බව. යම් කෙනෙකුගේ ලෝකයක පැවැත්මට, එය විනාශ කරගැනීමට, ඒ වගේම එහි ආරම්භයටත් හේතු වන්නේ මේ සිතමයි. සැබවින්ම, අපේ ජීවිතයේ සෑම අත්දැකීමකම කේන්ද්රය වන්නේ අපේ මනසයි.
අපේ මනසේ ආරම්භය: කෙළවරක් නැති සංසාර ගමන
ඔබ මොහොතක් කල්පනා කර බලන්න, ඔබේ මනස ආරම්භ වූ දවසක් ඔබට මතකද? අපේ මනස කොතැනින් ආරම්භ වුණාදැයි අප හරියටම දන්නේ නැහැ. එය සෙවීමට පවා නොහැකි තැනක්. අපට මෙසේ සිතෙන්නට පුළුවන්: ‘අපේ ආරම්භය සිදු වූයේ මව් කුසෙන් මෙලොවට බිහි වූ පසුව විය හැකියි’ කියා. එය අපගේ මේ මනුෂ්ය ආත්මයේ ආරම්භය ලෙස පෙනුනද, එය අප දකිනා කතාවේ එක් කොටසක් පමණි.
ඊට පෙර අප කොහේ සිට මව් කුසට පැමිණියාද? මේ මනස, එනම් සිත, ඊට පෙර කොහේ තිබුණාද යන්නයි අප අවබෝධ කරගත යුත්තේ. මෙයින් මා අදහස් කරන්නේ පෙර භවයන් පසුපස හඹා යෑම නොවේ. නමුත්, බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි ශ්රද්ධාවෙන් යුතුව උන්වහන්සේගේ දහම අනුගමනය කරන ඔබ දන්නවා, අප මේ ගමන් කරන්නේ කෙළවරක් නොපෙනෙන සංසාර ගමනක් බව. අප පැමිණි ගමන් මගේ කෙළවරක් නැති සේම, ඉදිරියට යාමට ඇති ගමනේ ද කෙළවරක් නැහැ. මෙය අතිශය භයානක ගමනකි.
එහි භයානකකම නම්, ඔබ මේ මනුෂ්ය ආත්මයේ යම් දුකක් විඳිනවා නම්, සැප විඳින අතරතුරේදීම, ඒ ඒ භවයන් වලදී ද ඒ ආකාරයේම දුක් වේදනා විඳීමට සිදු වීමයි. සැප සම්පත් බහුල භවයන් මෙන්ම, දුකම පිරුණු භවයන් ද තිබෙනවා. මනුෂ්ය ආත්මයක් යනු සැප සහ දුක මිශ්ර වූ තැනකි. නමුත් සතර අපාය වැනි උත්පත්ති යනු දුකම පමණක් පවතින ස්ථාන ලෙසයි අප අවබෝධ කරගත යුත්තේ. බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කළේ සතර අපායේ සැපයක් කොහෙත්ම නොමැති බවයි.
මනුෂ්ය ලෝකයට ඉහළින් ඇති දිව්ය හා බ්රහ්ම ලෝකවල ඇත්තේ බොහෝ දුරට සැපයයි. එහි කායික දුක් නැතත්, මානසික දුක් සහ සතුට තිබෙනවා. මේ ලෝක පිළිබඳව ඔබට යම් වැටහීමක් ලබා දීම වැදගත් වන්නේ, මේ සියල්ලටම අපව ගෙන යන්නේ අපේම මනස බව තේරුම් ගැනීමටයි. එමනිසා, අපි මේ සිතේ ආරම්භයක් හෝ අවසානයක් සෙවීමට උත්සාහ කරන්නේ නැහැ. මන්ද, එය කිසිවෙකුට සොයා නිම කළ නොහැකි දෙයක්. නමුත්, අපට මේ සංසාර ගමන අවසන් කළ හැකියි. බුදුරජාණන් වහන්සේ එය නිර්වාණය ලෙස දේශනා කළා. එතැනදී අපට මේ ගමන නිමා කිරීමේ හැකියාව තිබෙනවා.
සිතේ කපටිකම: අපව බාහිර ලෝකයේ සිරකරන උපාය
අප මේ ජීවිතයේ තාවකාලිකව නවාතැනක නැවතී සිටින බව ධර්ම දේශනාවලදී නිතර අසන්නට ලැබෙන කාරණයක්. අප තේරුම් ගත යුතු වැදගත්ම දේ නම්, අපගේ මනස තමයි මේ සෑම ක්රියාකාරිත්වයකම මූලිකයා. සෑම භවයකටම, සෑම උත්පත්තියකටම අපව තාවකාලිකව රැගෙන යන්නේ අපගේ සිතයි. සිත, මනස, හෝ පාලි භාෂාවෙන් කියනවා නම් විඤ්ඤාණය යන මේ සියලු වචනවලින් හැඳින්වෙන්නේ එකම දෙයකි.
අප ගැන සෙවීමට පවා නොහැකි වන තරමට එය වසා දමා, අපව නොමග යවන්නේත් මේ සිතමයි. උදාහරණයක් ලෙස, අප භාවනා කිරීමට උත්සාහ කළත්, සමහර විට අප එයට අකමැත්තක්, අදිමදි කිරීමක් දක්වනවා. ඒ අකමැත්ත ඇති කරන්නේත් මේ සිතමයි. සිතේ ස්වභාවය එයයි.
මේ මනසේ කපටි, කෛරාටිකම වන්නේ අප එය ගැන ගවේෂණය කිරීමට පටන් ගත් විට, එය අපව නොමග යැවීමයි. එය තමා ගැන සෙවීමට අපට ඉඩ දෙන්නේ නැහැ. මේ මනසේ ස්වභාවය එයයි. එය නිරන්තරයෙන් කරන්නේ ඇස, කන, නාසය, දිව, ශරීරය යන බාහිර ඉන්ද්රියයන් හරහා බාහිර දේවල්ම නැවත නැවත සෙවීමට අපව පොළඹවන එකයි. අපගේ මුළු සංසාර ගමන පුරාවටම සිදුවී ඇත්තේ මෙයයි.
පුද්ගලයෙක් නැති ක්රියාවලියක්: හේතුඵල දහම සහ සොබාදහම
බුදු දහමේ ඉගැන්වීමට අනුව, මේ ක්රියාවලිය තුළ ‘පුද්ගලයෙක්’ හෝ ‘ආත්මයක්’ නැහැ. මෙහි ඇත්තේ යම්කිසි ක්රියා පටිපාටියක් පමණි. බුදුරජාණන් වහන්සේ මෙය පටිච්ච සමුප්පාදය හෙවත් හේතුන් නිසා ඵලයන් හටගැනීමේ ක්රියාවලියක් ලෙස දේශනා කළා. මෙය අප ‘හේතුඵල දහම‘ ලෙස හඳුන්වනවා. මෙම ක්රියාවලිය දෙවියෙක්, බ්රහ්මයෙක් හෝ කිසිවෙකු විසින් සිදුකරන්නක් නොව, ස්වභාවිකවම සිදුවන්නක්. මෙයටයි ‘සොබා දහම’ කියා කියන්නේ.
මෙම සොබා දහමේ ක්රියාකාරිත්වය දෙස නුවණින් බැලීම, එය අධ්යයනය කිරීම විදර්ශනාව ලෙසත්, සතර සතිපට්ඨානය ලෙසත් හඳුන්වනවා. අප මේ සියල්ලෙන් උත්සාහ කරන්නේ, අපගේ සෑම දෙයකටම මූලික වන්නේ මනස බව තේරුම් ගැනීමටයි. අප ඉපදෙන තැන සිට, මව් කුසට පැමිණෙන මොහොතේ සිට, ජීවත් වන කාලය පුරාම, මරණය දක්වාම අපට මූලික වන්නේ මනසයි. මනස හැර වෙන කිසිවක් මෙහි මූලික වී නැහැ.
බාහිර ලෝකයෙන් අභ්යන්තරයට: බෝධිසත්ව මග
ඔබ අහන, දකින, රස විඳින, සුවඳ දැනෙන, ශරීරයට දැනෙන සෑම දෙයක්ම ඔබට දැනෙන්නේ කොතැනටද? ඒ සියල්ල දැනෙන්නේ ඔබේ මනසටයි. මියගිය කෙනෙකු දෙස බලන්න. ඔහුගේ සිරුරට අත තිබ්බත් ඔහුට එය දැනෙන්නේ නැහැ. ඒ ඇයි? ඔහුගේ මනස, එනම් විඤ්ඤාණය, ඒ ශරීරය තුළ දැන් නොමැති නිසා. නමුත් අපට ඒ සියල්ල දැනෙනවා. මෙයින් ඔබට සිතෙන්නේ නැද්ද මේ සියල්ල අපේ මනසේම ක්රියාකාරිත්වයක් කියා?
මෙය තේරුම් ගන්නා මොහොතේ පටන්, ඔබ මේ ලෝකයේ විශේෂ කෙනෙක්, වෙනස් දැක්මක් ඇති කෙනෙක් බවට පත්වෙනවා. හරියට බුදු වීමට පෙර අපේ සිදුහත් බෝසතාණන් මෙන්. උන්වහන්සේ හැමවිටම දේවල් දෙස වෙනස් විදියට බැලීමට පුරුදු වුණා. ලෝකයේ බොහෝ දෙනා ඇස, කන, නාසය, දිව, ශරීරය යන ඉන්ද්රියයන් පහ භාවිතා කරමින් බාහිර අරමුණු පසුපසම ගමන් කිරීමට උත්සාහ කරනවා. නමුත් මේ සත්යය තේරුම් ගත් ඔබ, බාහිර ලෝකයෙන් දියුණු වීමට උත්සාහ කරනවා වෙනුවට, තමන්ගේ මනස තුළ මේ දේවල් ක්රියාත්මක වන්නේ කෙසේදැයි අධ්යයනය කිරීමට උත්සාහ කරනවා. ඒ උත්සාහයම, ඔබේ සංසාර ගමන නැවැත්වීමේ වෑයමක් බවට පත්වෙනවා.
ඔබ තුළ සැඟවුණු කුසල් ශක්තිය සහ බුදු දහමේ සුවිශේෂීත්වය
අතීතයේ යම් දිනක, අප අපගේ මනස ගැන ගවේෂණය කිරීමට ගත් උත්සාහය, අද අපට විශාල කුසලයක්, එනම් යහපත් ශක්තියක්, බවට පත්වී තිබෙනවා. පෙර භවයකදී හෝ මේ ගැන සිතා තිබීම නිසා, නැවත මනුෂ්ය ආත්මයක් ලැබූ විට, මේ පිළිබඳ දේශනාවක් ඇසෙන විට, පෙර පුරුද්ද ඉස්මතු වී නැවතත් ඒ පුහුණුවට යොමු වීමට ඉඩකඩ සැලසෙනවා.
අන්න ඒ කුසල් ශක්තිය ඔබ තුළත් තිබෙනවා. මේ කරුණු කියවන විට, ඔබේ මනස තුළ ඒ ශක්තිය ඇති බව ඔබට වැටහෙනවා ඇති. හැමෝගෙම ඇතුළේ එය තිබෙනවා. ප්රශ්නය නම් එය මතු කරගන්නා ආකාරය කියා දීමට කෙනෙක් නොමැති වීමයි. නමුත්, මීට වසර දෙදහස් පන්සීයකට පෙර පහළ වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ අපට මෙසේ දේශනා කළා: “බාහිර කාරණා ඉන්ද්රියයන්ගෙන් සෙවීමට උත්සාහ නොකරන්න, තමන් තුළින්ම සොයාගත යුතු දෙයක් තිබෙනවා, එය තමන් තුළින්ම දැකගන්න.”
ඒ දේශනාව අදටත් වලංගුයි. එය අකාලිකයි. තවත් වසර දහස් ගණනකට එය එසේම පවතිනවා. ලෝකයේ වෙනත් කිසිම ආගමක තමන්ගේ මනස ගැන මෙතරම් ගැඹුරින් අධ්යයනය කරන්න කියා දෙන තැනක් නැහැ. බොහෝ ආගම් බාහිර දෙවිවරුන් කෙරෙහි විශ්වාසය තබනවා. නමුත් තමන්ගේ සිතම තම සංසාර ගමන නිර්මාණය කරන බවත්, එය අවසන් කරන්නෙත් තමන්ම බවත් කියා දෙන්නේ බුදු දහම පමණයි. ඒ සත්යය කියා දීමටයි බුදුවරු ලොව පහළ වන්නේ.
දෛනික ජීවිතයට ප්රඥාව මුසු කිරීම
අප තේරුම් ගත යුත්තේ අපේ මනස මේ හැමදේටම මූලික වන බවයි. එය තේරුම් ගතහොත් මේ ගමන ඉතා ඉක්මනින් නැවැත්විය හැකියි. මෙම ලිපියෙන් ඔබ ලබාගත යුතු වැදගත්ම පණිවිඩය නම්, හැමවිටම තමන් ගැන අධ්යයනය කිරීමට උත්සාහ කිරීමයි. ඔබ ව්යාපාරිකයෙක්, ශිෂ්යයෙක් හෝ රැකියාවක් කරන කෙනෙක් වුවත්, එය අදාළ නැහැ. ඔබ කරන සෑම කාර්යයකදීම, “මේ හැමදේටම මූලික වෙලා තියෙන්නේ මගේම සිත නේද?” කියා අවබෝධයෙන් බැලීමට උත්සාහ කරන්න.
ඔබේ ජීවිතයේ මේ වන විට ඇති ලෞකික හා ආධ්යාත්මික ප්රශ්න දෙස බලන්න. ඒ සෑම දෙයකටම මූලික වූයේ සිත බව ඔබට පෙනේ නම්, එතැන් පටන් ඔබ ප්රඥාවන්තයෙක් වීමට පටන් ගන්නවා. බුදු දහමේදී මෙය ප්රඥාව ලෙස හඳුන්වනවා. එය, හුදු දැනුමකට එහා ගිය, යථාර්ථය පිළිබඳ ගැඹුරු, සෘජු අවබෝධයක්. ඒ ප්රඥාවන්ත භාවයම, මේ කර්ම යාන්ත්රණය නවතා සංසාර ගමන කෙළවර කිරීමට ඔබට උපකාරී වෙනවා. භාවනාව සහ මනස පිළිබඳව ගැඹුරින් විමසීම මේ සඳහා මනා පිටිවහලක්.
ඔබ ලැබූ දුර්ලභ වාසනාව සහ වෙනස් වන ජීවිතය
ලෝකයේ කෝටි සංඛ්යාත ජනතාවක් අතරින්, ශ්රී ලංකාවේ සිංහල බෞද්ධ ජනතාව අතරින් පවා, මේ ගැඹුරු සිතේ ස්වභාවය තේරුම් ගන්නේ කීයෙන් කී දෙනාද? මෙම ලිපිය කියවන අන්යාගමික හෝ අන්ය ජාතික අයගෙන් පවා මෙය තේරුම් ගන්නේ ස්වල්ප දෙනෙක්. මේ අතරින්, මෙම කරුණු කියවීමට, තේරුම් ගැනීමට අවස්ථාව ලැබූ ඔබ කෙතරම් වාසනාවන්තද කියා මොහොතක් සිතන්න. එය ඔබ සතු පෙර පිනක්, එනම් කුසල ශක්තියක් නිසාම සිදුවූවක්.
ඔබේ සෑම දෙයකටම මුල් වන්නේ ඔබේ සිත බව ඔබට තේරුම් ගත හැකි වුවහොත්, එතැන් පටන් ඔබේ ආධ්යාත්මික ගමන මෙන්ම මුළු ජීවිතයම වෙනස් වීමට පටන් ගනීවි. ඒ වෙනස් වීම, ඔබට මේ සංසාර ගමන, සොබා දහම, මුළු ලෝකය, ඔබ අසල සිටින මිනිසුන්, සතා සිව්පාවුන්, ඇළ දොළ ගංගා පවා තේරුම් ගැනීමට උපකාරී වේවි. ඒ සඳහා, මෙම අවබෝධය නොකඩවා පුහුණු කළ යුතුයි.
මෙම ගමනට අවශ්ය මූලික අඩිතාලම සමහර විට ඔබ දැනටමත් දමා අවසන් ඇති. එසේ නොමැති නම්, මෙම ලිපියෙන් ලබාගත් අවබෝධය උපකාර කරගෙන ඔබට ඒ අඩිතාලම දැමිය හැකියි. ඒ උත්සාහය තුළින් මේ ගමන ඉතා ඉක්මනින් අවසන් කිරීමට ඔබට හැකියාව ලැබෙනවා නිසැකයි. සිතේ ස්වභාවය තේරුම් ගත් දා සිට ඔබේ ජීවිතය වෙනස් වන බව වටහා ගන්න.
ඔබේ ගමනේ ආරම්භක පියවර
ඒ ආරම්භයත් සමගම ඔබේ ජීවිතය යහපත් අතට වෙනස් වේවායි මම ප්රාර්ථනා කරනවා. බුද්ධ, ධම්ම, සංඝ යන ත්රිවිධ රත්නයේ ආනුභාවයෙන් මේ කරුණු මැනවින් වටහාගෙන, ප්රායෝගික පුහුණුවෙන් ඉදිරියටම යෑමට ඔබට ශක්තිය ලැබේවා!
මේ උතුම් මඟෙහි අප සමඟ එක්ව ගමන් කිරීමට ඔබටත් අපි ආරාධනා කරමු. අපගේ ඉගැන්වීම් කියවා, සියල්ලටම වඩා වැදගත් ලෙස, ඒවා ඔබගේ ජීවිතයට ප්රායෝගිකව යොදාගන්න. ඔබ ලබන අත්දැකීම් සහ ඔබට ඇතිවන ගැටළු, අපගේ ලිපියට පහළින් ඇති අදහස් තීරුවේ සටහන් කරන ලෙස අපි ඔබව දිරිමත් කරන්නෙමු. ඔබ අසන ප්රශ්න, ඔබගේ අවශ්යතාවලටම ගැලපෙන ලෙස ඉදිරි ලිපි සහ වීඩියෝ සකස් කිරීමට අපට මහත් උපකාරයක් වනු ඇත. එමෙන්ම, වෙබ් අඩවියේ ඇති ‘Contact Us‘ පෝරමය හරහා ද ඔබට අප හා සම්බන්ධ විය හැකිය.
අපගේ මෙම උත්සාහය, ඔබ තුළ සැඟවී ඇති ආධ්යාත්මික බීජය, එනම් සමාධිය, ධ්යාන සහ අභිඥා වැනි ගුණාංග පෝෂණය කිරීමයි.
අප සමඟ එක් වූ ඔබට ස්තූතියි. මෙම වෙබ් අඩවිය ඔබගේ අධ්යාත්මික ගමනට මහත් ශක්තියක් වනු ඇතැයි අපි බලාපොරොත්තු වෙමු.
ඔබ සැමට තෙරුවන් සරණයි!
