අද මෙම ලිපියෙන් අපගේ ආධ්යාත්මික ජීවිතය ගවේෂණය කිරීමේදී ඉතා වැදගත් පැතිකඩක් ගැන කතා කිරීමට බලාපොරොත්තු වෙනවා. ආධ්යාත්මිකත්වය දියුණු කරන, එහි ප්රායෝගිකව යෙදෙන ඔබ, අපගේ ඉගැන්වීම් තුළින් නිරන්තරයෙන් යම් දැනුමක් ලබාගෙන එය පුහුණු කිරීමට උත්සාහ ගන්නවා. එසේ උත්සාහ කරන ඔබට, තමන්ගේ මනස ගැන විශේෂයෙන් සිහිය පැවැත්වීමේ වැදගත්කම තවත් පැතිකඩකින් පෙන්වා දීමයි අපගේ අරමුණ.
හුදකලාවට හුරුවීම: ආධ්යාත්මික ගමනේ ආරම්භය
අපි ආධ්යාත්මික ජීවිතයක් ගවේෂණය කරද්දී, ටිකෙන් ටික අප තුළ සංසුන් භාවයක් ඇති වෙනවා. ඒ සමඟම, අපි නිහඬ පරිසරයකට යොමු වෙන්නට උත්සාහ කරනවා. සමහර විට ඔබ ගිහි ජීවිතයේ කාමරය තුළ තනි වෙන්නට, නිවස තුළ හුදකලා වෙන්නට, හෝ සමාජයෙන් මදක් ඈත් වී සිටින්නට පෙළඹෙන්න පුළුවන්. ඇතැම් විට පැවිදි භූමිකාවකට ඇතුළත් වී, හුදකලාවේ තමන්ගේ සිත ගවේෂණය කරන්නට උත්සාහ ගන්නත් ඉඩ තිබෙනවා.
මෙය ආධ්යාත්මිකත්වය ආරම්භ කළ ඕනෑම කෙනෙකුට ඇතිවිය හැකි විශේෂ ලක්ෂණයක්. එය ආධ්යාත්මික ලෝකය තුළ සාමාන්ය දෙයක්. මෙලෙස ඔබ ගිහිව හෝ පැවිදිව, කුමන ආකාරයකින් හුදකලා වී සිටියත්, අප අපගේ මනස පරීක්ෂා කර බැලිය යුතු වැදගත් අවස්ථාවක් තිබෙනවා.
සමාජයට පිවිසීම: යටපත් වූ ක්ලේශයන් නැවත මතුවීම
අපි මනස දියුණු කරගෙන යන විට, හැමදාම එකම ස්ථානයක, එකම කාමරයක හෝ එකම ආරණ්ය සේනාසනයක රැඳී සිටින්නේ නැහැ. යම්කිසි අවශ්යතාවයකට හෝ ඔබට නැවත සමාජගත වෙන්නට, බාහිර ලෝකයට යන්නට සිදු වෙනවා. අන්න ඒ මොහොතේදී ඔබ ඔබගේ මනස දෙස හොඳින් බැලිය යුතුයි.
මෙතරම් කල් හුදකලාවේ සිටිද්දී, ඔබේ සිත තුළ රාගය, ද්වේශය, මෝහය වැනි ක්ලේශයන් (එනම්, සිත කිළිටි කරන, අපව දුකට පත් කරන ඇලීම, ගැටීම සහ මුලාව වැනි මානසික අපද්රව්ය) ඉස්මතු නොවී යටපත් වෙලා තියෙන්නට පුළුවන්. ඒ නිසා, ඔබ නිකන් රහත් වුණා වගේ, නිර්වාණයට ළඟා වුණා වගේ ඉහළ මානසික ස්ථරයකට ගියා කියා ඔබට සිතෙන්නටත් ඇති.
මන්ද, ඔබේ මනස ලෝභ, ද්වේශ, මෝහ යන අකුසල මූලයන් ඒ තරමටම යටපත් කරගෙනයි සිටියේ. අතීත සිතුවිලි වලින්වත් රාගය, ද්වේශය ඉස්මතු වෙන්නට ඉඩක් නොතිබෙන්නට ඇති. ඔබගේ ක්ලේශයන් ඉස්මතු නොවුණේ මේ යටපත් කරගෙන සිටීම නිසයි. නමුත් මෙහිදී මා නිතරම භාවිතා කළ වචනය නම්, ඒවා ‘යටපත් වෙලා’ තිබීමට බොහෝ සෙයින් ඉඩ ඇති බවයි.
නැවත හුදකලාවට පැමිණීම: මනසේ සැබෑ සටන
ඔබ යම් කාර්යයක් සඳහා දින කිහිපයකට සමාජයට ගිය විට, මෙතෙක් කල් තනිවම කාලය ගත කළ ඔබට සමාජය ආශ්රය කිරීම ගැටීමක් සේ දැනෙන්නට පුළුවන්. ඒ සමාජය ඔබට නුහුරුයි, ගැලපෙන්නේ නැහැ වගේ හැඟීමක් ඇතිවී, එතනින් ඉක්මනින් ඉවත් වෙන්නට සිතෙන්නට ඉඩ තිබෙනවා. ඒ වගේම, බාහිර ලෝකයේදී, ඔබේ අතීතයේ රාගය අවුස්සන, අතීත කාමයන් හෝ නව කාමයන් අවුස්සන දේවල් ඔබට දකින්නට ලැබේවි.
නමුත් බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සිහිය පැවැත්වීමේ දේශනා වන සතර සතිපට්ඨානයට අනුව ඔබ පුහුණු වන නිසාත්, ඔබ තුළ ආධ්යාත්මික භාවය ක්රියාත්මක වන නිසාත්, ඔබ බාහිරව ඉතා හික්මුණු කෙනෙක් ලෙස පෙනෙන්නට පුළුවන්. බාහිර අයටත් ඔබව විශේෂ කෙනෙක්, වෙනස් වුණු කෙනෙක් ලෙස පෙනේවි. නමුත් ඔබේ ඇතුළාන්තය පෙනෙන්නේ ඔබට පමණයි. ඔබටම මෙසේ සිතෙන්නටත් පුළුවන්: “මම බාහිර ලෝකයට ගිහිල්ලත් හොඳටම හික්මිලා ඉන්නවා. රාග සිතිවිලි අවුස්සන කොපමණ දේ තිබුණත්, මම ඒවට ඇලෙන්නේ නැහැ. ගැටෙන සමාජයකට ගියත්, මම ගැටෙන්නේ නැතිව ඉන්නවා.”
මෙලෙස බාහිර සමාජයේදී කිසිදු ගැටලුවක් නැතිව සිටි ඔබ, ඔබගේ කටයුතු අවසන් කර නැවත ආරණ්ය සේනාසනයට, පන්සලට හෝ තමන් හුදකලාව සිටි නිවසේ කාමරයට පැමිණි විට, මනසේ සැබෑ ස්වභාවය දෙස බැලිය යුතුයි. ඊට පසුවයි මනස සැබෑ ලෙසම සටන් කරන්නට පටන් ගන්නේ.
ඔබ පිටතින් ඇස, කන, නාසය, දිව, ශරීරය යන ඉන්ද්රියන් වලින් රැස් කරගත් තොරතුරු (details) අනුව මනස නැවත කැළඹෙන්නට උත්සාහ කරනවා. ඒ අරමුණු නැවත නැවතත් උලුප්පා දක්වනවා. උදාහරණයක් ලෙස, රාගික අරමුණක් නැවත නැවත මතක් කර දීමෙන්, ඔබ ආරක්ෂා කරන බ්රහ්මචාරී ශීලයට පවා හානි වන අයුරින්, ඇතැම් විට ස්වයං වින්දනය වැනි ක්රියාවකට පවා ඔබව පොළඹවන්නට ඉඩ තිබෙනවා. ඒ වගේම, පිටතදී පාලනය කරගෙන සිටි ගැටෙනසුලු කාරණා ගැන, ඇතුළට පැමිණි පසු ඔබට දැඩි තරහක් ඇතිවෙන්නට පුළුවන්.
මෙහිදී ලිංගික ආශාව පමණක් නොව, යාන වාහන, ඉඩකඩම් වැනි දේ කෙරෙහි ලෝභකම වැනි වෙනත් ආශාවන්ද මතු විය හැකියි. යටපත් වී තිබූ දේවල්, පිටතට ගොස් නැවත අලුත් වූ පසු, ඔබ තනි වූ විට නැවත ක්රියාත්මක වෙන්නට පටන් ගන්නවා.
අත්දැකීමෙන් ඉගෙනීම: ප්රඥාව සහ සිහිය දියුණු කිරීම
මෙම සංසිද්ධිය අප වයසට ගිය විට සිදුවන දෙයට සමානයි. තරුණ මදයෙන් සිටින විට, “අපි තරම් ශක්තිමත් කවුරුත් නැහැ, අපි මැරෙන්නේ නැහැ” කියා සිතුවත්, එක්තැන් වූ පසු අතීතයේ කළ කී දෑ අපට වද දෙන්න පටන් ගන්නවා. මෙතනදී වෙන්නේ, මෑත අතීතයේ, එනම් පිටතට ගොස් රැස් කරගත් දේවල්, නැවත ඇතුළට පැමිණි විට ක්රියාත්මක වීමයි.
මෙය, විශේෂයෙන් පැවිදි භූමිකාවක හෝ ආරණ්යගතව වසන ස්වාමීන් වහන්සේලාට බහුලව ලැබෙන අත්දැකීමක්. මෙය අනිවාර්යයෙන් ලැබෙන, මඟ හැරිය නොහැකි, බලෙන් නැවැත්විය යුතු දෙයක් නොවෙයි. මෙවැනි අත්දැකීම් ලැබීම, අපගේ මනස පුහුණු කිරීම සඳහා හොඳ අවස්ථාවක්.
මෙවැනි තත්ත්වයකට මුහුණ දෙන, අත්දැකීම් බහුල භික්ෂූන් වහන්සේලා දන්නවා, නැවත ආරණ්යයට ඇතුළු වන විට මනස කැළඹිය හැකි බව. ඒ නිසා, ඔවුන් පිටත සිට ඇතුළට එන විටම සිහියෙන් යුතුව, තමන් ඇස, කන, නාසය ආදී ඉන්ද්රියන්ගෙන් ලබාගත් අරමුණු විමර්ශනය කර, ඒවා යටපත් කරගන්නට හෝ නැති කරගන්නට උත්සාහ කරනවා. ඒ, ඇතුළට පැමිණි පසු දවස් කිහිපයක් හෝ සතියක් මනසට වද දෙන එක වළක්වා ගැනීමටයි.
එබැවින්, ඇතුළට පැමිණි පසුවත් පුහුණුවීම් (practice) කළ යුතුයි. එන ගමනුත් පුහුණුවීම් කළ යුතුයි. බුදුරජාණන් වහන්සේ සෑම මොහොතකම සිහිය සහ ප්රඥාව දියුණු කළ යුතු බව දේශනා කළේ මේ නිසයි. ඔබ සතර සතිපට්ඨානය නිවැරදිව පුහුණු කරන්නේ නම්, හෝ නිවැරදි ගුරුවරයෙකුගෙන් ශ්රවණය කරන්නේ නම්, මෙවැනි අවස්ථාවලදී ක්රියා කළ යුතු ආකාරය ඔබට ඉගෙන ගත හැකියි.
ඔබ කළ යුත්තේ, නැවත තම නිවසට හෝ කාමරයට පැමිණි පසු, තමන්ගේ මනසට වද දෙන්නේ කුමක්ද, තමන් ඇලෙන්නේ කුමකටද, පිටතට ගොස් පැමිණි දින කිහිපය නිසා තම අතීත කාමයක් ඇවිස්සුනාද යන්න සිහියෙන් බැලීමයි. මෙය බලා, එය යටපත් කරගන්න. නැත්නම්, මේ සිතුවලිම ඔබව නැවත ආධ්යාත්මිකව පහළට ඇද දමාවි. ඔබ නැග්ග පඩි ගණනාවක් ආපසු පහළට බස්සවාවි. මේ ස්වභාවය තේරුම් ගෙන කටයුතු කිරීම ඉතා වැදගත්.
කැලේ සහ නගරය: සැබෑ නිවීම මනස තුළයි
මෙහිදී කළ යුත්තේ වෙනදා මෙන්ම තමන්ගේ පුහුණුව, එනම් සිහිය දියුණු කරන සමථ විදර්ශනා භාවනා වල යෙදීමයි. මෙය නැවත නැවත පුහුණු කරන විට, ඊළඟ වතාවේ සමාජයට ගොස් එන විට, මනස කැළඹිය හැකි බව ඔබ කල්තියාම දන්නවා. එවිට ඔබ උපේක්ෂාවෙන්, සතුටින් ඒ අභියෝගයට මුහුණ දීමට සූදානමින් පැමිණෙනවා.
එවිට, වෙනදා දවස් තුන හතරක් කැළඹුණු මනස, මෙවර එසේ වන්නේ නැහැ. ඒ කාලය අඩු වෙනවා. මන්ද, ඔබගේ අවබෝධය, අත්දැකීම සහ ප්රඥාව දැන් වැඩියි. මේ ආකාරයට ඔබ ක්රමානුකූලව ඔබගේ ආධ්යාත්මිකත්වය දියුණු කරගත යුතුයි.
මෙය දැනගත් පසු, සමහරු “මම නම් ආයේ එළියට යන්නේ නැහැ” කියා තීරණය කරන්න පුළුවන්. එසේ සිටීම හොඳයි, ගැටලුවක් නැහැ. නමුත් අපට යම් දිනක සමාජයකට යන්නට සිදුවුවහොත්, අපේ සිත ඒ සඳහා සූදානම්ව තිබිය යුතුයි. සැබෑවටම රහත් වූ කෙනෙකුගේ සිත කැලේ සිටියත්, සමාජයට ගියත් එක සමානයි. කැලේ සිට රහත් වූ කෙනෙකුට සමාජයේ ඉන්නත්, නගරයේ සිට රහත් වූ කෙනෙකුට කැලේ ඉන්නත් පුළුවන් විය යුතුයි.
වර්තමානයේ සිටින සමහර ව්යාජ රහතුන් ගැන සිතන්න. නගරයේ සිට රහත් වුණා යැයි කියන කෙනෙකුට, කැලෑවක මාස ගණනක් ඉන්න විට හිත කැළඹෙනවා නම්, තමන් රහත් වෙලාද නැද්ද කියා ඔහුටම තේරුම් ගන්න පුළුවන්. ඒ වගේම, කැලයටම හිත පුරුදු කළ කෙනෙක්, සමාජයට ගොස් සතියක් ඉන්න විට රාග, ද්වේශ, මෝහ ඇවිස්සෙනවා නම්, ඔහුටත් තමන්ගේ තත්ත්වය තේරුම් ගන්න පුළුවන්.
අවංකකමේ වැදගත්කම: තමන්ට සහ අනුන්ට අවංක වීම
සමහර විට තමන් රැවටිලා, තමන් රහත් යැයි සිතාගෙන ඉන්න පුළුවන්. නමුත් දැන දැන බොරු කිරීම, එනම් තමන් රහත් නොවී සමාජයට එසේ පෙන්වීම ඉතා භයානකයි. එය ප්රබල අකුසලයක්. එයින් තමන්මයි තමන්ගේ සංසාරය විනාශ කරගන්නේ. අනුන්ව රැවටීමේ විපාකය නම්, ඊළඟ මනුස්ස ආත්මයකදී ආධ්යාත්මික ගුරුවරයෙකු සොයා යන විට ඔබට හමුවන්නේම ව්යාජ, බොරු කරන ගුරුවරුන් වීමයි.
එබැවින්, කිසිම විටෙක ආධ්යාත්මිකව ලෝකය රවටන්නට උත්සාහ කරන්න එපා. තමන්ගේ මාර්ගයේ ගමන් කිරීමේදී තමන්ටම අවංක වන්න. එසේ නොවුණහොත්, එය තමන්ටම කරගන්නා හානියක්.
මෙලෙස තමන්ගේ ප්රායෝගිකත්වය තුළින්, තමන්ගේ මනස අධ්යයනය කිරීමට සහ මනස පුහුණු කිරීම සඳහා උත්සාහ ගන්න. එවිට ඔබට සමාජයේ හෝ වනයේ, හුදකලාවේ හෝ ශුන්යාගාරයක, බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කළ පරිදි ඕනෑම තැනක නොසැලී සිටිමින් තම පුහුණුව කරගෙන යාමට හැකියාව ලැබෙනවා. මෙම ප්රායෝගික කාරණා ගැන දැනුවත්භාවය ලබා දීමයි මගේ අරමුණ වුණේ. මෙය ප්රායෝගිකව පුහුණු කළ යුතු දෙයක් වන අතර, ඒ තුළින් ඔබගේ ක්ලේශයන් සම්පූර්ණයෙන්ම ප්රහාණය කරගැනීමේ හැකියාව ඔබට හිමිවෙනවා.
දේශනාවේ සමාප්තිය
අදට මෙම දේශනාව මෙතනින් සමාප්ත කරනවා. බුද්ධ, ධම්ම, සංඝ යන ත්රිවිධ රත්නයේ ආනුභාවයෙන් මේ කරුණු කාරණා මනාව වටහාගෙන කටයුතු කරන්නට ඔබට හැකියාව ලැබේවායි ආශිර්වාද කරමින් දේශනාව අවසන් කරනවා.
මේ උතුම් මඟෙහි අප සමඟ එක්ව ගමන් කිරීමට ඔබටත් අපි ආරාධනා කරමු. අපගේ ඉගැන්වීම් කියවා, සියල්ලටම වඩා වැදගත් ලෙස, ඒවා ඔබගේ ජීවිතයට ප්රායෝගිකව යොදාගන්න. ඔබ ලබන අත්දැකීම් සහ ඔබට ඇතිවන ගැටළු, අපගේ ලිපියට පහළින් ඇති අදහස් තීරුවේ සටහන් කරන ලෙස අපි ඔබව දිරිමත් කරන්නෙමු. ඔබ අසන ප්රශ්න, ඔබගේ අවශ්යතාවලටම ගැලපෙන ලෙස ඉදිරි ලිපි සහ වීඩියෝ සකස් කිරීමට අපට මහත් උපකාරයක් වනු ඇත. එමෙන්ම, වෙබ් අඩවියේ ඇති ‘Contact Us‘ පෝරමය හරහා ද ඔබට අප හා සම්බන්ධ විය හැකිය.
අපගේ මෙම උත්සාහය, ඔබ තුළ සැඟවී ඇති ආධ්යාත්මික බීජය, එනම් සමාධිය, ධ්යාන සහ අභිඥා වැනි ගුණාංග පෝෂණය කිරීමයි.
අප සමඟ එක් වූ ඔබට ස්තූතියි. මෙම වෙබ් අඩවිය ඔබගේ අධ්යාත්මික ගමනට මහත් ශක්තියක් වනු ඇතැයි අපි බලාපොරොත්තු වෙමු.
ඔබ සැමට තෙරුවන් සරණයි!
