තෙරුවන් සරණයි සියලු දෙනාටම!
සමථ සහ විදර්ශනා භාවනාවේ ප්රායෝගිකව නිරත වන ඔබ වෙනුවෙන්, අද දින මේ ලිපියෙන් මුල සිටම ධ්යානගත වීම පිළිබඳව පැහැදිලි කිරීමට බලාපොරොත්තු වෙනවා. අප මේ සඳහා භාවිතා කරන, ‘බඹලොවට ප්රායෝගික භාවනා ක්රමය’ ලෙස හඳුන්වා දී ඇති භාවනා ක්රමය ඔස්සේ, ඕනෑම කෙනෙකුට මෙම ගැඹුරු මානසික තලයන් වෙත ළඟා විය හැකි ආකාරය පියවරෙන් පියවර විමසා බලමු.
මෙම මගපෙන්වීම විශේෂයෙන්ම සකස් කර ඇත්තේ තවමත් ‘තෙවෙනි ඇස’ අවදි කර නොගත් සාද්කයින් සඳහායි. (තෙවෙනි ඇස අවදි කරගත් අයට ආකාස අනන්තායතන, විඤ්ඤාණ අනන්තායතන වැනි අරූපාවචර ධ්යාන වලට පහසුවෙන් පිවිසිය හැකි වෙනත් ක්රමවේදයක් පවතිනවා).
මෙම ලිපියේ අරමුණ වන්නේ, කිසිදු කුල, ආගම්, ජාති භේදයකින් තොරව, ඕනෑම වයසක කෙනෙකුට බියෙන් සහ කලබලයකින් තොරව ආධ්යාත්මික ජීවිතයේ ඉදිරියට ගමන් කිරීමට අවශ්ය සරල හා පැහැදිලි අවබෝධය ලබා දීමයි. මෙම ඉගැන්වීම් සම්පූර්ණයෙන්, හොඳ සිහියෙන් යුතුව කියවා තේරුම් ගැනීම, ඔබේ ප්රගතියට අත්යවශ්ය වනු ඇත. එසේම, මේ ගමනේදී ඔබට අත්විඳින්නට ලැබෙන දේ සඳහා බිය නොවී මුහුණ දීමට මෙම දැනුම ඔබට ශක්තියක් වේවි.
භාවනාව ආරම්භ කරන්නේ කෙසේද? පළමු පියවර සහ අධිෂ්ඨානය
භාවනාව ආරම්භ කිරීමට පෙර, මෙම ක්රමය වඩාත් සුදුසු වන්නේ කාටදැයි තේරුම් ගැනීම වැදගත්. ඔබ ‘තෙවෙනි ඇස’ අවදි කර ගැනීමේ භාවනාව මාස හයක් හෝ වසරක් වැනි දීර්ඝ කාලයක් ප්රගුණ කරත් පැහැදිලි ප්රතිඵලයක් නොමැති නම්, මෙම ධ්යානගත වීම ඉලක්ක කරගත් ක්රමවේදය අනුගමනය කිරීම ඉතා සුදුසුයි. තෙවෙනි ඇස අවදි වූවන්ටද කැමති නම් මෙය ප්රගුණ කළ හැකි වුවත්, ඔවුන්ට වඩාත් පහසු ක්රම ඇති බැවින් මෙයට විශාල වෙහෙසක් දැරීම අනවශ්යයි.
භාවනාව ආරම්භයේදී, ඔබේ අවධානය යොමු කිරීමට පහසු ස්ථානයක් තෝරාගත යුතුයි. එය ඇහිබැමි දෙක අතර මැද, නළල මැද, හෝ නළල මැද සිට නාසය මැද දක්වා වූ රේඛාවේ ඕනෑම තැනක් විය හැකියි. බොහෝ දෙනෙක් ඇහිබැමි දෙක අතර ප්රදේශය තෝරාගන්නා අතර, තවත් අය නළල මැද හෝ ඇස් දෙක අතර ප්රදේශය තෝරාගනී. ඔබට වඩාත්ම පහසු, සිත ස්වභාවිකවම රැඳෙන ස්ථානයක් තෝරාගන්න.
ඉන්පසුව, ඔබ පළමු ධ්යානයට ඇතුළුවීම සඳහා අධිෂ්ඨානයක් කළ යුතුයි. තෝරාගත් ස්ථානය දෙස මනසින් බලාගෙන, “පළමු ධ්යානය උපදීවා!” යැයි තෙවරක් සිතන්න. ඉන් අනතුරුව, “මගේ සිත එකඟ වේවා” යනුවෙන් මෙනෙහි කරමින්, දිගින් දිගටම සිත එම ස්ථානයේම රඳවා ගැනීමට උත්සාහ කරන්න. මෙය වචන පුනරුච්චාරණය කිරීමක් පමණක් නොවන බව මතක තබා ගන්න. මෙය, සිත එක තැනකට හුරු කරවීමේ ආරම්භක උපක්රමයක් පමණි. මනස පුහුණු වූ පසු, මෙවැනි වචන මෙනෙහි කිරීම අවශ්ය වන්නේ නැත; සිත නිරායාසයෙන්ම එම ඒකාග්රතාවයට පත් වේ.
පළමු ධ්යානය: සිත එකඟ වීමේ බලවත් අත්දැකීම
ඔබ දිගින් දිගටම “මගේ සිත එකඟ වේවා” යැයි මෙනෙහි කරමින් භාවනාවේ යෙදෙන විට, ඔබේ මනස ක්රමයෙන් ඒකාග්ර වීමට පටන් ගන්නා බව ඔබටම දැනේවි. බාහිර ලෝකයේ සිතුවිලි, එනම් ගෙදර දොර, දරුවන්, රැකියාව වැනි දේවල් මනසට ඒම නතර වේ. ධ්යානගත වීම යනු ගැඹුරු සමාධි තත්ත්වයකි. එහිදී ලෞකික සිතිවිලි තාවකාලිකව යටපත් වේ. මෙය රූපාවචර ධ්යාන වල පොදු ලක්ෂණයකි.
පළමු ධ්යානයට සිත ඇතුළු වූ විට ඔබට දැනෙන ප්රධාන ලක්ෂණ කිහිපයක් තිබේ:
- සිතේ බලවත් ඒකාග්රතාවය: ඔබේ සිත, හරියට ප්රබල කාන්දමකට ඇදී යන්නා සේ, ඔබ අරමුණු කළ ස්ථානයේ (නළල මැද හෝ ඇහිබැමි අතර) දැඩිව, නොසැලී පවතී. වෙනත් කිසිදු අරමුණකට සිත පනින්නේ නැත.
- කාම සිතිවිලි නැවතීම: ධ්යානය තුළ සිටිනා සුළු මොහොතේදී හෝ ඔබට කිසිදු කාම අරමුණක් (රාගය, ද්වේශය වැනි) ඇති නොවේ. නමුත් ධ්යානයෙන් මදක් සිත පිට පැන්න විගස නැවතත් ලෞකික සිතිවිලි මතුවිය හැක. සිත දීර්ඝ වේලාවක් එකම අරමුණක පැවතීම, ඔබ ධ්යානයට සමවැදී ඇති බවට ප්රබල සාක්ෂියකි.
- ශාරීරික සංවේදනයන්: මානසික ඒකාග්රතාවයත් සමගම, ශරීරය ගලක් මෙන් තද වන, බර වන, හෝ හිරවෙනවා වැනි හැඟීමක් ඇතිවිය හැකිය. ඔබ ධ්යානයේ රැඳී සිටින කාලය පුරාවට මෙම ශාරීරික ස්වභාවය පැවතිය හැක.
මුල් කාලයේදී විනාඩි කිහිපයක් පමණක් මෙම තත්ත්වයේ සිටිය හැකි වුවද, දිනපතා ප්රගුණ කිරීමෙන් ධ්යානයේ රැඳී සිටින කාලය ක්රමයෙන් වැඩි කරගත හැකිය.
තුන්වන ධ්යානය: අලුත් ලොවක් මෙන් දැනෙන අතිමහත් සැපය
ඔබ පළමු ධ්යානය තුළ කාලයක් පුරා රැඳී සිටීමට පුරුදු වූ පසු, ඔබේ සිත ඉබේම ඊළඟ මට්ටමකට ගමන් කිරීමට පටන් ගනී. මෙම සංක්රාන්තිය හඳුනාගැනීම වැදගත් ය. පළමු ධ්යානයේ තිබූ ශරීරයේ ගල් ස්වභාවය සහ සිතේ දැඩි බව ක්රමයෙන් අඩු වී, ඒ වෙනුවට වෙනස්ම ආකාරයක ප්රීතියක් සහ සතුටක් සිතට මෙන්ම ශරීරයටද දැනෙන්නට පටන් ගනී.
මෙය, මෙතෙක් කල් බත් පමණක් අනුභව කළ කෙනෙකුට පළමු වරට නූඩ්ල්ස් කන්නට ලැබුණා වැනි අත්දැකීමකි. රසය, ස්වභාවය, හැඟීම මුළුමනින්ම අලුත් ය. වෙනදා අත්විඳි සතුටට වඩා ඉහළ, සියුම්, සහ ශක්තිමත් ප්රීතියක් සහ සැපයක් මෙහිදී ඔබට දැනේවි. මෙය දෙවන ධ්යානය ඉක්මවා තුන්වන ධ්යානයට ඔබ ඇතුළු වෙමින් සිටින බවට ලකුණකි.
මෙම අවස්ථාවේදී, “සැපයි” යනුවෙන් මෙනෙහි කිරීමෙන් එම සැපය නම් වූ අත්දැකීම තුළ සිත තවදුරටත් ස්ථාවර කිරීමට (නතර කිරීමට)) හැකිය. ඔබ මෙම සැපය තුළ මනස පවත්වන්නට පවත්වන්නට, දෙවන ධ්යානයේ ලක්ෂණ ක්රමයෙන් මැකී ගොස්, මෙම අතිමහත් සැපය පමණක් ඉතිරි වේ. මෙම ධ්යානගත වීම තුළදී, ඔබ අත්විඳින සෑම වෙනසක්ම සිහියෙන් යුතුව හඳුනාගැනීම, ඔබේ ගමනට මහත් රුකුලක් වනු ඇත.
හතරවන ධ්යානය: උපේක්ෂාවේ උත්කෘෂ්ට අත්දැකීම
ඔබ තුන්වන ධ්යානයේ සැපය තුළද කාලයක් ගත කළ පසු, සිත තවත් උසස් තලයකට පිවිසෙයි. එය හතරවන ධ්යානයයි. මෙහිදී අත්විඳිනුයේ සැපය හෝ දුක ඉක්ම වූ, ගැඹුරු මානසික සමබරතාවයකි. බුදු දහමේ මෙය උපේක්ඛා (Upekkhā) ලෙස හඳුන්වයි. එය හුදෙක් කිසිවක් නොදැනීමක් නොව, සිතේ අතිශය ශක්තිමත්, මධ්යස්ථ, සහ නොසැලෙන ස්වභාවයකි.
හතරවන ධ්යානයේදී ඔබට දැනෙන ලක්ෂණ මෙසේය:
- සිතේ සෘජු බව: ඔබේ මනස කෙලින් තැබූ කූරක් මෙන් සෘජු, ස්ථාවර සහ පෞරුෂ සම්පන්න බවක් දැනේ.
- ගැඹුරු මධ්යස්ථභාවය: කිසිදු දෙයකට ඇලීමක් හෝ ගැටීමක් නැති, පුදුමාකාර මානසික නිදහසක් සහ සැහැල්ලුවක් අත්විඳිය හැකිය. බොහෝ දෙනෙක් මෙම අවස්ථාව රහත් භාවය යැයි වරදවා වටහා ගත්තද, මෙය සමාධියේ ඉහළම මට්ටමකි.
- ශක්තිමත් බව සහ ප්රබෝධය: ශරීරය ඉතා සියුම් ලෙස දැනෙන අතර, සමහරුන්ට ශරීරය නොදැනී යන මට්ටමට පත්විය හැක. එහෙත් මනස අතිශය ජවසම්පන්න, ප්රබෝධමත් සහ ශක්තිමත් බවකින් යුක්ත වේ.
- අවංක කර්මස්ථානය: මෙම මධ්යස්ථභාවය අත්විඳින විට, ඔබේ හදවතින්ම අවංක වචන පැන නගී. උදාහරණයක් ලෙස, “මගේ සිත හරිම මධ්යස්ථයි,” “මාර සැහැල්ලුවක් දැනෙන්නේ” වැනි සිතුවිලි ස්වභාවිකවම ඇතිවේ. මෙය හරියට, ලෝකයේ රසම ඉතාලි පීසා එකක් පළමු වරට කෑ විට ඇතිවන අවංක ප්රශංසාව වැනිය. එම අවංකව පැන නගින වචනයම, ඒ මොහොතේ ඔබේ කර්මස්ථානය (භාවනා අරමුණ) බවට පත් වේ.
මෙම ධ්යානගත වීම තුළ, පළමු ධ්යානයේ සිට හතරවන ධ්යානය දක්වාම කිසිදු කාම, රාග, ද්වේෂ, වෛර සිතිවිල්ලක් ඇති නොවන බව නැවතත් මතක තබාගන්න. එය, ඔබ සැබෑ සමාධියක් ලබා ඇති බවට ඇති හොඳම සාක්ෂියයි.
අවබෝධයේ වැදගත්කම: බියෙන් තොරව ධ්යානයට මුහුණ දීම
භාවනානුයෝගී ගමනේදී, විශේෂයෙන්ම ගැඹුරු ධ්යාන මට්ටම් වලට සිත ඇතුළු වන විට, බියෙන් හා කලබලයෙන් තොරව සිටීම අතිශයින් වැදගත්. කිසිදු පූර්ව අවබෝධයකින් තොරව, සසර පුරුද්දකට අනුව, යමෙකු එකවරම හතරවන ධ්යානය වැනි ගැඹුරු තත්ත්වයකට පත් වුවහොත්, ඇතිවන අසාමාන්ය ශාරීරික හා මානසික සංවේදන නිසා ඔහු හෝ ඇය කලබලයට පත්විය හැකියි. මෙය ආධ්යාත්මික ගමනට බාධාවක් විය හැක.
නමුත්, මෙම ධ්යාන ස්වභාවයන් ගැන මනා අවබෝධයක් ඇති පුද්ගලයෙක් එවැනි අත්දැකීමකට මුහුණ දුන් විට, ඔහු කලබල වන්නේ නැත. “මාගේ සිත යම් ධ්යාන මට්ටමකට පත් වෙමින් පවතී. මට ශාරීරිකව හා මානසිකව දැනෙන මේ වෙනස්කම් එහි ස්වභාවයයි. එබැවින් මම කලබල විය යුතු නැත” යනුවෙන් සිහියෙන් යුතුව තේරුම් ගනී.
එම අවබෝධයම, බිය සහ සැකය දුරු කර, නොසැලී එම අත්දැකීම තුළ රැඳී සිටීමට ශක්තිය ලබා දේ. එමනිසා, මෙම ඉගැන්වීම් කියවා, ධ්යානගත වීම පිළිබඳ නිවැරදි දැනුම ලබා ගැනීම, ඔබේ ආරක්ෂාවට සහ දියුණුවට අත්යවශ්ය වේ.
ධ්යානයෙන් මිදීම: අධිෂ්ඨානයෙන් නැවත පැමිණෙන ආකාරය
ඔබ ධ්යානයට ඇතුළු වනවා සේම, එයින් නැවත සාමාන්ය සිහියට පැමිණෙන ආකාරයද දැන සිටීම වැදගත්ය. ධ්යානයෙන් පිටවීම ස්වභාවිකව මෙන්ම, අධිෂ්ඨානයක් මගින්ද පාලනය කළ හැකිය.
උදාහරණයක් ලෙස, ඔබ පැයක් හතරවන ධ්යානයේ සිටීමට පුහුණු වූ අයෙක් යැයි සිතමු. නමුත් ඔබට හදිසි කටයුත්තක් සඳහා විනාඩි තිහකින් පිටවිය යුතුය. එවිට, භාවනාව ආරම්භයේදීම, “මම හතරවන ධ්යානය තුළ පැයක කාලයක් පමණක් සිටීවා!” යැයි තෙවරක් අධිෂ්ඨාන කළ හැකිය. එවිට හරියටම පැයකින් පසු ඔබේ සිත නිරායාසයෙන්ම ධ්යානයෙන් මිදී, නැවත සාමාන්ය තත්ත්වයට පත් වේ.
මෙම ක්රියාවලිය, හරියට විදුලි සෝපානයක ඉහළ මාලයකට ගොස්, නැවත පහළට බසිනවා වැනි අත්දැකීමකි. සිත ක්රමයෙන් ධ්යාන මට්ටම් වලින් පහළට පැමිණ, නැවත මනුෂ්ය ලෝකයේ කාම සිතිවිලි සහිත සාමාන්ය මනස බවට පත් වේ. මෙම සම්පූර්ණ ක්රියාවලියම සිදුවන්නේ ස්වභාවිකව සහ ඉබේටමය. මෙම දැනුම, ධ්යානගත වීම සහ එයින් මිදීම යන දෙකම පාලනයකින් යුතුව, බියකින් තොරව සිදු කිරීමට ඔබට උපකාරී වනු ඇත.
මෙම කාරණා මැනවින් අවබෝධ කරගෙන, බියෙන් හා කලබලයෙන් තොරව ඔබේ ආධ්යාත්මික ගමන දියුණු කරගැනීමට මෙම ලිපිය ඔබට උපකාරී වේ යැයි විශ්වාස කරමි. බුද්ධ, ධම්ම, සංඝ යන ත්රිවිධ රත්නයේ ආශිර්වාදයෙන් ඔබට මේ කාරණා මැනවින් අවබෝධ කරගෙන, ප්රගුණ කිරීමට අවශ්ය ශක්තිය, වීර්යය, සහ සිහිය ලැබේවා!
මේ උතුම් මඟෙහි අප සමඟ එක්ව ගමන් කිරීමට ඔබටත් අපි ආරාධනා කරමු. අපගේ ඉගැන්වීම් කියවා, සියල්ලටම වඩා වැදගත් ලෙස, ඒවා ඔබගේ ජීවිතයට ප්රායෝගිකව යොදාගන්න. ඔබ ලබන අත්දැකීම් සහ ඔබට ඇතිවන ගැටළු, අපගේ ලිපියට පහළින් ඇති අදහස් තීරුවේ සටහන් කරන ලෙස අපි ඔබව දිරිමත් කරන්නෙමු. ඔබ අසන ප්රශ්න, ඔබගේ අවශ්යතාවලටම ගැලපෙන ලෙස ඉදිරි ලිපි සහ වීඩියෝ සකස් කිරීමට අපට මහත් උපකාරයක් වනු ඇත. එමෙන්ම, වෙබ් අඩවියේ ඇති ‘Contact Us‘ පෝරමය හරහා ද ඔබට අප හා සම්බන්ධ විය හැකිය.
අපගේ මෙම උත්සාහය, ඔබ තුළ සැඟවී ඇති ආධ්යාත්මික බීජය, එනම් සමාධිය, ධ්යාන සහ අභිඥා වැනි ගුණාංග පෝෂණය කිරීමයි.
අප සමඟ එක් වූ ඔබට ස්තූතියි. මෙම වෙබ් අඩවිය ඔබගේ අධ්යාත්මික ගමනට මහත් ශක්තියක් වනු ඇතැයි අපි බලාපොරොත්තු වෙමු.
ඔබ සැමට තෙරුවන් සරණයි!
