ලිපි වර්ගීකරණය: ධ්‍යාන: ප්‍රායෝගික භාවනා
තෙරුවන් සරණයි සියලු දෙනාටම!
අද අපි ඔබට සමථ භාවනා පැතිකඩෙන් ඉතාමත් ප්‍රායෝගික උපදෙස් පෙළක් ලබා දීමට බලාපොරොත්තු වෙනවා. උසස් අධ්‍යාත්මික මට්ටම් සහ බ්‍රහ්ම තලයන් කරා සිත මෙහෙයවන, බඹලොවට ප්‍රායෝගික භාවනා නමින් හඳුන්වන මේ ක්‍රමයේදී, පළමු ධ්‍යානය කියන මට්ටමට පැමිණෙන ආකාරය අපි මීට පෙරත් සාකච්ඡා කර තිබෙනවා.
එහිදී අප මුලින්ම සිදු කරන්නේ නළල මැද, නහයේ මැද තීරුව, නැතහොත් ඇහිබැමි දෙක අතර මැද නළල ප්‍රදේශයට සිත යොමු කරගෙන, පළමු ධ්‍යානය උපදීවා යනුවෙන් දෙතුන් වතාවක් දැඩි ලෙස අධිෂ්ඨාන කිරීමයි. එලෙස අධිෂ්ඨාන කළ සැණින්ම ධ්‍යාන උපදින්නේ නැති බව අපි හොඳින් මතක තබා ගත යුතුයි. නමුත් එම අධිෂ්ඨානය අපි කාලයක් තිස්සේ නිරන්තරයෙන් සිදු කරන විට එය බලගැන්වෙනවා. ඒ හරහා සිතේ පවතින බලවත් බව හෙවත් චිත්ත ඒකාග්‍රතාවය (සිත එක්තැන් වීම) ගොඩනැගෙනවා. ඉන්පසුව, මගේ සිත එකඟ වේවා යන වචනය මෙනෙහි කරමින් භාවනාව පුහුණු කිරීමට අපි උපදෙස් ලබා දුන්නා.
පළමු ධ්‍යානය ලබා ගැනීමට අප ප්‍රමාද වන්නේ ඇයි?
මෙලෙස භාවනාව ප්‍රගුණ කරන විට, බොහොමයක් දෙනා අසන ප්‍රධාන ගැටලුවක් වන්නේ තමන්ට පළමු ධ්‍යානය ලබා ගැනීමට ප්‍රමාද වන්නේ මන්ද යන්නයි. මෙම භාවනා පුහුණුවේදී සාර්ථක ප්‍රතිඵල ලබාගත් පිරිස් මෙන්ම, තවමත් නිසි ප්‍රතිඵල ලබා ගැනීමට නොහැකි වූ පිරිසක්ද සිටිනවා.
ඔබගේ මානසික පැත්තෙන් සලකා බැලුවහොත්, භාවනා මාර්ගයේ ඉදිරියට යෑමට සහ ධ්‍යාන උපදවා ගැනීමට බාධා පමුණුවන කරුණු පහක් බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කර තිබෙනවා. එම කරුණු පහ හඳුන්වන්නේ නීවරණ (අධ්‍යාත්මික සුවය හා නිවන ආවරණය කරන බාධක) ලෙසයි. ධ්‍යාන කියන්නේ නිවනම නොවුණත්, නිවන ආවරණය කරන මේ නීවරණ ධර්ම පහ, අපගේ භාවනා දියුණුවටද සෘජුවම බාධා කරනවා.
භාවනාවට බාධා කරන පංච නීවරණ ධර්ම හඳුනා ගනිමු
අපගේ සිතේ ඒකාග්‍රතාවය කඩාදමන, පංච නීවරණ ලෙස හඳුන්වන එම බාධක පහ පිළිබඳව අපි සරලව තේරුම් ගනිමු.
- කාමච්ඡන්දය, එනම් පංච ඉන්ද්‍රියයන් පිනවීමට ඇති ආශාව සහ ඇලුම් කරන ස්වභාවයයි.
- ව්‍යාපාදය, එනම් සිතේ ඇතිවන තරහව, කෝපය සහ ද්වේෂ සහගත සිතුවිලි වේ.
- ථීනමිද්ධය, එනම් සිතේ සහ චෛතසිකයන්ගේ පවතින අලසකම, කම්මැලි බව සහ නිදිමත ස්වභාවයයි.
- උද්ධච්චකුක්කුච්ච, එනම් සිතේ පවතින නොසන්සුන් බව, විසිරීම සහ පසුතැවීමයි.
- විචිකිච්ඡාව, එනම් භාවනාව, මාර්ගය සහ තමන්ගේ හැකියාව කෙරෙහි ඇතිවන සැකයයි.
ඔබ භාවනාවේ යෙදෙන විට, ඔබගේ මනසට මෙන්න මේ නීවරණ වලින් බාධා එනවාදැයි ප්‍රඥාවෙන් සහ සිහියෙන් විමසා බැලිය යුතුයි. මෙය බඹලොවට ප්‍රායෝගික භාවනාවට මෙන්ම, තෙවැනි ඇස භාවනාවට සහ ඕනෑම සමථ භාවනා ක්‍රමයකට පොදු වූ සත්‍යයක්.
නීවරණ මගින් සිතේ ඒකාග්‍රතාවය බිඳවැටෙන ආකාරය
ඔබ කොපමණ කාලයක් භාවනා කළත්, භාවනා කරන අවස්ථාවේදී කාමය පිළිබඳ සිතුවිලි, ද්වේෂ සහගත සිතුවිලි, අලසකම, නොසන්සුන් බව හෝ සැකය සිතට පැමිණෙනවා නම්, ඉන් අදහස් වන්නේ ඔබගේ චිත්ත ඒකාග්‍රතාවය බිඳවැටෙන බවයි.
එවැනි අවස්ථාවකදී ඔබ තවමත් පළමු ධ්‍යානය උපදවාගත් කෙනෙකු නොව, සිත පුරුදු කරමින් සිටින කෙනෙකු පමණක් වෙනවා. එහෙත් එම කාලය තුළ යම් යම් සමාධි මට්ටම් ඔබට දැනෙන්නට පුළුවන්. අතීත හෝ අනාගත සිතුවිලි නැතුව, වර්තමානයේ පමණක් සිත පවතින විනාඩි දෙක, තුන හෝ පහ වැනි කෙටි කාලසීමාවන් ඔබට අත්විඳින්නට ලැබෙන්නේ ධ්‍යානයකට පෙර එන තාවකාලික සමාධි මට්ටම් ලෙසයි. ධ්‍යානයක් යනු එම සමාධියේ උපරිම ප්‍රතිඵලයයි.
තාවකාලික සමාධිය සහ පළමු ධ්‍යානය අතර වෙනස
තාවකාලික සමාධියක් ඇතිවී නැතිවූ විට, නැවතත් අපගේ සිත පැරණි කාම ලෝකයේ ස්වභාවයටම ඇදී යනවා. නමුත් පළමු ධ්‍යානය ලබාගත් පසු එය දීර්ඝ වේලාවක් පවතිනවා. එහිදී සිතට මහත් සුවයක් දැනෙනවා.
ධ්‍යාන මට්ටමකට පැමිණි විට, විතක්ක විචාර (සිතුවිලි ඔස්සේ යෑම සහ ඒවායේ ඇලී සිටීම) නතර වී, සිත වර්තමාන ස්වභාවයක පිහිටනවා. පැයක් පුරාවට අතීත අනාගත සිතුවිලි රහිතව, විශාල කායික හා මානසික සහනයකින් සිටීමට එහිදී හැකියාව ලැබෙනවා. යම් හෙයකින් දිනක් දෙකක් රාජකාරී නිසා හෝ කම්මැලි වී භාවනාව මගහැරුණහොත්, එතැනදී ඔබ යම්කිසි නීවරණයකට හසුවී ඇති බව තේරුම් ගත යුතුයි.
භාවනා කරන විට ලාවට හෝ කාම සිතුවිලි, තරහව, අලසකම, නොසන්සුන් බව හෝ සැකය එන්නේ නම්, ඔබගේ නීවරණ තාවකාලිකවවත් යටපත් වී නැත. නීවරණ පැමිණි සැණින් සිතේ එකඟතාවය කඩාදමා අධ්‍යාත්මික කර්තව්‍යය නතර කරවයි. නීවරණ වලින් බාධාවක් නැතුව පැයක් පමණ එකඟතාවයෙන් සිටීමට හැකි නම්, ඔබ සිටින්නේ පළමු ධ්‍යානය නැමැති යහපත් භාවනා මට්ටමේය.
නොකඩවා භාවනා කිරීමෙන් පළමු ධ්‍යානය සාක්ෂාත් කරගනිමු
බොහෝ දෙනෙකුට පළමු ධ්‍යානය ලබා ගැනීමට ප්‍රමාද වන්නේ භාවනාව නොකඩවා සිදු නොකරන නිසයි. දිනපතා එකම වේලාවක භාවනා කිරීමට හුරු වීම තුළින් සිත පහසුවෙන් එකඟ කරගත හැක. ඔබට කොතෙක් නීවරණ බාධා ආවත්, උදෑසන හෝ රාත්‍රී කාලයේදී යම් වේලාවක් වෙන් කරගෙන දිනපතා නොකඩවා භාවනා කරන්න.
භාවනාවට බාධා කරන නීවරණ මනසින් හඳුනාගෙන, ඒවා ක්‍රමානුකූලව යටපත් කළ යුතුය. සිතුවිලි වලින් මනස මුදවා ගන්නා විට ස්වාභාවිකවම සිත එකඟ වීමට පටන් ගනී. සමථ භාවනාව තුළින් පළමු ධ්‍යානය ලබා ගැනීම ප්‍රායෝගිකව කළ හැකි දෙයක් බව බුදුරජාණන් වහන්සේ පෙන්වා දී ඇත.
එබැවින් හදිසි නොවී, කලබල නොවී, මධ්‍යස්ථ වේගයකින් සිතේ පවතින නීවරණ හඳුනාගෙන ඒවා යටපත් කිරීමට කටයුතු කරන්න. අද සිටම ඇස් දෙක පියාගෙන, ඔබගේ සිතට වැඩිපුරම එන සිතුවිලි මොනවාදැයි හඳුනාගෙන, භාවනා කර්මස්ථානය තුළින් ඒවා අඩු කරගන්න. එවිට සිතේ ඇතිවන ගැඹුරු වෙනස ඔබටම වටහාගත හැකි වනු ඇත.
ත්‍රිවිධ රත්නයේ ආනුභාවයෙන් මේ සියලු කරුණු මනාව වටහාගෙන, භාවනාව ප්‍රායෝගිකව දියුණු කර ගැනීමට ඔබ සැමට ශක්තිය ලැබේවා!
මේ උතුම් මඟෙහි අප සමඟ එක්ව ගමන් කිරීමට ඔබටත් අපි ආරාධනා කරමු. අපගේ ඉගැන්වීම් කියවා, සියල්ලටම වඩා වැදගත් ලෙස, ඒවා ඔබගේ ජීවිතයට ප්‍රායෝගිකව යොදාගන්න. ඔබ ලබන අත්දැකීම් සහ ඔබට ඇතිවන ගැටළු, අපගේ ලිපියට පහළින් ඇති අදහස් තීරුවේ සටහන් කරන ලෙස අපි ඔබව දිරිමත් කරන්නෙමු. ඔබ අසන ප්‍රශ්න, ඔබගේ අවශ්‍යතාවලටම ගැලපෙන ලෙස ඉදිරි ලිපි සහ වීඩියෝ සකස් කිරීමට අපට මහත් උපකාරයක් වනු ඇත. එමෙන්ම, වෙබ් අඩවියේ ඇති ‘Contact Us‘ පෝරමය හරහා ද ඔබට අප හා සම්බන්ධ විය හැකිය.
අපගේ මෙම උත්සාහය, ඔබ තුළ සැඟවී ඇති ආධ්‍යාත්මික බීජය, එනම් සමාධිය, ධ්‍යාන සහ අභිඥා වැනි ගුණාංග පෝෂණය කිරීමයි.
අප සමඟ එක් වූ ඔබට ස්තූතියි. මෙම වෙබ් අඩවිය ඔබගේ අධ්‍යාත්මික ගමනට මහත් ශක්තියක් වනු ඇතැයි අපි බලාපොරොත්තු වෙමු.
ඔබ සැමට තෙරුවන් සරණයි!
