ලිපි වර්ගීකරණය: ධ්‍යාන: ප්‍රායෝගික භාවනා
තෙරුවන් සරණයි සියලු දෙනාටම!
අදත් අපගේ අධ්‍යාත්මික භික්ෂූන් ලිපි මාලාව සමඟ එකතු වී සිටින ඔබ සියලු දෙනාට ධ්‍යාන සම්බන්ධයෙන් ප්‍රායෝගික ධර්ම කරුණු පැහැදිලි කිරීමට බලාපොරොත්තු වෙනවා. විශේෂයෙන් බඹ ලොවට නමැති ප්‍රායෝගික ලිපි මාලාව මඟින් අප ධ්‍යාන පුහුණුව පිළිබඳ කරුණු ඉදිරිපත් කර තිබෙනවා. අන්තර්ජාලය ඔස්සේ අපගේ සිංහල ලිපි කියවීම සඳහා www.adhyatmikabhikshun.lk වෙබ් අඩවියටත්, ඉංග්‍රීසි මාධ්‍යයෙන් කියවීමට කැමති නම් www.adhyatmikabhikshun.org.com හෝ .net වෙබ් අඩවි වෙතත් ඔබට පිවිසිය හැකියි. ඔබ අපගේ ලිපි අලුතින් කියවන කෙනෙක් නම්, මෙම දේශනා මුල සිට පිළිවෙලින් අධ්‍යයනය කරන ලෙස මතක් කරනවා.
ලිපියෙන් අප කියලා දෙන්නේ ධ්‍යාන භාවනාව ප්‍රායෝගිකව පුහුණු කිරීමේදී ඔබේ මනස පුහුණු කළ යුතු ආකාරයයි. අප ඔබට භාවනා උපදෙසක් හෝ කමටහනක් ලෙස ලබා දී ඇති ක්‍රමය නම්, නළල මැදට හෝ ඇහි බැම දෙක අතර මැදට හිත යොමු කර ගැනීමයි. එසේ හිත තබාගෙන පළමු ධ්‍යානය උපදීවා යැයි තුන් වරක් අධිෂ්ඨානය කර, මගේ සිත එකඟ වේවා යි අධිෂ්ඨාන කරන්න. එසේම, සිත තැන්පත් කිරීමේ භාවනාව හෙවත් සමථ අරමුණක් ලෙස "හිස්" යන වචනය හෝ "බුද්ධෝ" යන වචනය හෝ ඔබට වඩාත්ම දැනෙන සුදුසු වචනයක් මෙනෙහි කළ හැකියි.
පංච නීවරණ යටපත් කිරීම සහ ධ්‍යානාංග හඳුනාගැනීම
භාවනාවේදී අපට බාධා පමුණුවන මානසික බාධක බුදු දහමේදී පංච නීවරණ ලෙස හඳුන්වනවා. එනම්, කාමච්ඡන්ද (ඉන්ද්‍රිය පිනවීමේ ආශාව), ව්‍යාපාද (කෝපය හා ගැටීම), ථීනමිද්ධ (කැලඹිලි බව හා මැලි බව), උද්ධච්ච කුක්කුච්ච (සිතේ නොසන්සුන් බව හා පශ්චාත්තාපය), සහ විචිකිච්ඡා (සැකය) යි.
මේ නීවරණ යටපත් වන විට සිතේ හටගන්නා ධ්‍යාන අංග හෙවත් ධ්‍යානාංග පහක් තිබෙනවා. ඒවා නම් විතක්ක, විචාර, ප්‍රීති, සුඛ, සහ ඒකග්ගතා යි. ධ්‍යාන භාවනාව වඩන කෙනෙකුගේ පළමු ඉලක්කය වන්නේ මෙයින් මුලින් සඳහන් කළ විතක්ක සහ විචාර යන ධ්‍යානාංග දෙක ලබා ගැනීමයි. මේ තාක්ෂණික වචන දෙස බලා බිය විය යුතු නැත, ඒවා ප්‍රායෝගිකව සිදුවන ආකාරය සරලව තේරුම් ගනිමු.
විතක්ක සහ විචාර යනු මොනවාද?
අප යම් අරමුණකට සිත යොමු කිරීම බුදු දහමේදී විතක්කය ලෙස හඳුන්වයි. එනම්, භාවනා අරමුණ ලබා ගැනීමයි. එම අරමුණෙහිම නැවත නැවත සිත පවත්වා ගැනීම විචාරය ලෙස හඳුන්වයි.
විසුද්ධිමාර්ගය ග්‍රන්ථයේ බුද්ධඝෝෂ හිමියන් මෙයට ලස්සන උපමාවක් දක්වනවා. ගණ්ඨාරයකට පහර දෙන මොහොත විතක්කය වැනිය. පහර දීමෙන් පසු නැගෙන රැව් පිළිරැව් හඬ දිගටම පැවතීම විචාරය වැනිය.
ප්‍රායෝගිකව බලන විට, නළල මැදට සිත තබාගෙන "හිස්" යන කමතහන මෙනෙහි කිරීමේදී, නළල මැදට සිත තැබීම විතක්කය වන අතර, එය නැවත නැවත නළල මැද පවත්වා ගනිමින් සිහි කිරීම විචාරය වේ. මෙලෙස සිත එකඟ කරගැනීම සිදු කරන විට එහි ප්‍රතිඵලයක් අපට ලැබෙන්නට පටන් ගනී.
ඒකග්ගතාවය මඟින් පළමු ධ්‍යානය කරා ළඟාවීම
විතක්ක සහ විචාර මෙනෙහි කිරීමේදී, වචන මෙනෙහි කිරීම අතහැරෙන අවස්ථාවක් පැමිණේ. එවිට අතීතයට සහ අනාගතයට සිත ගමන් කිරීම නතර වී, සියලු නීවරණ ධර්මයන් යටපත් වේ. එහිදී සිතේ ඇතිවන නොසැලෙන ඒකාග්‍රතාවය ඒකග්ගතාවය ලෙස හඳුන්වයි. මෙය ධ්‍යාන භාවනාවේදී අප ලබාගත යුතු ප්‍රධානම ප්‍රතිඵලයයි.
ඔබ ආනාපානසති භාවනාව වඩන්නේ නම් හුස්ම රැල්ල දෙසත්, බුද්ධ රූපයක් මෙනෙහි කරන්නේ නම් එම රූපය දෙසත් දීර්ඝ වේලාවක් සිත එකඟ කරගෙන සිටීමට මෙමඟින් හැකියාව ලැබේ. මෙම ඒකග්ගතාවය බලවත් වූ විට, ඔබට නැවත වචන මෙනෙහි කිරීමට අවශ්‍ය වන්නේ නැත. පැයක් හෝ පැය දෙකක් එක දිගට මෙම මට්ටමේ සිටීමට හැකි වන විට, ඔබ පළමු ධ්‍යානය නමැති සමාධි මට්ටමට පැමිණ ඇති බව තේරුම් ගත හැකිය.
නිරන්තර පුහුණුව සහ කාලය වැඩි කරගන්නා ආකාරය
භාවනාවේදී එකම ඉරියව්වෙන් බොහෝ වේලාවට සිටීම පමණක් ප්‍රමාණවත් නොවේ. එම ඉරියව්වේ සිටින මුළු පැය පුරාම සිත විසිරෙනවා නම් එහි ඵලයක් නැත. වැදගත් වන්නේ වඩන විනාඩි කිහිපය හෝ නිවැරදිව සිහියෙන් වැඩීමයි.
උදෑසන අවදි වූ පසු, රාත්‍රී නින්දට පෙර හෝ දවස පුරා ඔබට ලැබෙන විවේකී කාලවලදී මෙම පුහුණුව එක දිගට සිදු කරන්න. මාස දෙකක් හෝ තුනක් මෙම පුහුණුව නොකඩා සිදු කරන විට, සිත එකඟ වන කාලය විනාඩි දෙක, තුන, පහ, දහය වශයෙන් ක්‍රමානුකූලව වැඩි වේ. සමහර විට එකපාරටම මෙම කාලය විනාඩි හතළිහක්, පැයක් හෝ පැය දෙකක් දක්වා ස්වාභාවිකවම වැඩි විය හැකිය. මහන්සිය හෝ කාර්යබහුල බව නිසා භාවනාව මඟහැරුණද, සිතාමතා මෙම පුහුණුව කඩා නොගෙන පවත්වා ගන්න.
එදිනෙදා ජීවිතයට සහ ආධ්‍යාත්මික දියුණුවට භාවනාවේ ප්‍රතිලාභ
මෙම ධ්‍යාන භාවනාව සාර්ථක වූ විට, ඔබ සමාජයේ කොහේ ගියත් සිත ඉක්මනින් එකඟ වේ. රුවන්වැලි සෑය වැනි පූජනීය ස්ථානයකට හෝ නිශ්ශබ්ද වනාන්තරයකට ගිය විට සිත විසිරෙන්නේ නැත.
මෙම තත්ත්වය උදා කරගැනීම පාඩම් කරන දරුවන්ට, විශ්වවිද්‍යාල සිසුන්ට, සහ අධික මානසික පීඩනයෙන් පෙළෙන අයට ඉතා වැදගත් වේ. ශ්‍රී ලංකාවේ ගිහි ජීවිතයක් ගත කිරීමේදී හමුවන ආර්ථික ප්‍රශ්න, පවුල් ප්‍රශ්න සහ සමාජීය ගැටීම් හමුවේ මානසික සහනය ලබා ගැනීමටත්, පීඩනයට ලක් නොවී සිටීමටත් මේ එකඟ වූ සිත විශාල උපකාරයක් වේ.
තමා විසින්ම ප්‍රායෝගිකව කළ යුතු ආධ්‍යාත්මික ගමන
බුදුරජාණන් වහන්සේ හෝ ගුරුවරයෙකු කරන්නේ මාර්ගය පෙන්වා දීම පමණි. එම මාර්ගයේ ගමන් කර සිත එකඟ කරගැනීම තමා විසින්ම කළ යුතුය. ධර්ම කරුණු ගැන අන්තර්ජාලයේ වචන තරඟ පවත්වන අයට සිත නොයොමු කර, ප්‍රායෝගිකව භාවනාවෙහි යෙදෙන්න.
ලැබෙන සෑම විවේකයකදීම සිත එකඟ කිරීමට උත්සාහ කරන්න. මෙමඟින් ඔබේ ආධ්‍යාත්මික දියුණුව ළඟා කරගත හැකිය. මෙකී කරුණු මනාව වටහාගෙන ප්‍රායෝගිකව ධර්මයෙහි හැසිරීමට ඔබ සැමට ශක්තිය ලැබේවා.
බුද්ධ, ධම්ම, සංඝ යන ත්‍රිවිධ රත්නයේ ආනුභාවයෙන් ඔබ සියලු දෙනාටම තෙරුවන් සරණයි!
මේ උතුම් මඟෙහි අප සමඟ එක්ව ගමන් කිරීමට ඔබටත් අපි ආරාධනා කරමු. අපගේ ඉගැන්වීම් කියවා, සියල්ලටම වඩා වැදගත් ලෙස, ඒවා ඔබගේ ජීවිතයට ප්‍රායෝගිකව යොදාගන්න. ඔබ ලබන අත්දැකීම් සහ ඔබට ඇතිවන ගැටළු, අපගේ ලිපියට පහළින් ඇති අදහස් තීරුවේ සටහන් කරන ලෙස අපි ඔබව දිරිමත් කරන්නෙමු. ඔබ අසන ප්‍රශ්න, ඔබගේ අවශ්‍යතාවලටම ගැලපෙන ලෙස ඉදිරි ලිපි සහ වීඩියෝ සකස් කිරීමට අපට මහත් උපකාරයක් වනු ඇත. එමෙන්ම, වෙබ් අඩවියේ ඇති ‘Contact Us‘ පෝරමය හරහා ද ඔබට අප හා සම්බන්ධ විය හැකිය.
අපගේ මෙම උත්සාහය, ඔබ තුළ සැඟවී ඇති ආධ්‍යාත්මික බීජය, එනම් සමාධිය, ධ්‍යාන සහ අභිඥා වැනි ගුණාංග පෝෂණය කිරීමයි.
අප සමඟ එක් වූ ඔබට ස්තූතියි. මෙම වෙබ් අඩවිය ඔබගේ අධ්‍යාත්මික ගමනට මහත් ශක්තියක් වනු ඇතැයි අපි බලාපොරොත්තු වෙමු.
ඔබ සැමට තෙරුවන් සරණයි!
