තෙරුවන් සරණයි සියලු දෙනාටම!
අද අපගේ ආධ්යාත්මික භික්ෂූන් ලිපි මාලාව ඔස්සේ ඔබ සමඟ බෙදාගැනීමට සූදානම් වන්නේ ‘බඹලොවට ප්රායෝගික භාවනා’ වැඩසටහනේ තුන්වන, ඉතා වැදගත් කොටසයි. එනම්, ප්රීතිය නම් අත්දැකීම පිළිබඳවයි. අප මේ වන විට මෙම භාවනා මාලාවේ ලිපි දෙකක් ඔබ වෙත ගෙන ආ අතර, ඒවා කියවා ප්රායෝගිකව යෙදුනු බොහෝ දෙනෙක් එහි ප්රතිඵල අත්විඳිමින් සිටින බව අපි දනිමු.
මෙම ‘බඹලොවට ප්රායෝගික භාවනා’ මාලාව අප විශේෂයෙන්ම හඳුන්වා දුන්නේ, මීට පෙර අප පැවැත්වූ ‘තෙවැනි ඇස’ භාවනා වැඩසටහන මාස එකහමාරක් හෝ දෙකක් වැනි කාලයක් පුහුණු වී, ආලෝක සංඥා හෝ රූප නිමිති වැනි මූලික ප්රතිඵලයක් හෝ නොලද අයට උපකාරයක් වශයෙනි. එම නිසා, මෙම ලිපියෙන් අපි ඒ මූලික පියවරයන්ගෙන් ඔබ්බට ගොස්, භාවනාවේ ඊළඟ අදියරට මුහුණ දෙන ආකාරය සහ එහිදී අපගේ මනස මෙහෙයවිය යුතු ආකාරය සාකච්ඡා කරමු.
පෙර ලිපි සිහිපත් කිරීම: භාවනාවේ අත්තිවාරම
අද දේශනාවේ හරයට පිවිසීමට පෙර, අප පසුගිය ලිපි දෙකෙහි ඉගෙන ගත් කරුණු කෙටියෙන් සිහිපත් කර ගනිමු. ඔබට යම් දෙයක් අමතක වී ඇත්නම්, අපගේ ලිපි මාලාවේ එම පෙර කොටස් නැවත කියවා බැලීම වැදගත් වේ.
පළමු ලිපිවලදී අප ඉගෙනගත්තේ සිත එකඟ කරගැනීම සඳහා අනුගමනය කළ යුතු පියවරයන්ය. එනම්:
- සිත පිහිටුවීම: ඇහි බැමි දෙක අතර මැද, නළල මැද, හෝ නාසය මුල වැනි, ඔබට පහසුවෙන්ම සිත රඳවා තබාගත හැකි ස්ථානයක් තෝරාගෙන එහි සිත පිහිටුවන ලෙස අප උපදෙස් දුන්නා. බොහෝ දෙනෙක්ට ඇහි බැමි දෙක අතර ප්රදේශය වඩාත් පහසු බව දන්වා තිබුණා.
- අධිෂ්ඨානය: භාවනාව ආරම්භ කිරීමට පෙර, විශ්ව ශක්තිය තමන් වෙත ලැබ ලැබේවා වැනි පොදු අධිෂ්ඨාන සිදුකළ යුතු බවත්, භාවනාවට හිඳගත් පසු, ‘පළමු ධ්යානය උපදීවා!’ කියා තෙවරක් සිතින් අධිෂ්ඨාන කරන ලෙසත් අප ඉල්ලා සිටියා. අධිෂ්ඨානය යනු, අපගේ ඉලක්කය වෙත සිත දැඩිව, ස්ථිරව පිහිටුවා ගැනීමයි.
- මෙනෙහි කිරීම: ඉන්පසු, ‘මගේ සිත එකඟ වේවා’ යනුවෙන් තත්පර කිහිපයකට වරක් මෙනෙහි කරමින්, නැවත නැවතත් ‘පළමු ධ්යානය උපදීවා’ කියා අධිෂ්ඨාන කරමින් භාවනාවේ යෙදෙන ලෙස අප පෙන්වා දුන්නා.
මෙම ක්රියාවලියේදී ඔබට මානසිකව සහ ශාරීරිකව දැනෙන වෙනස්කම්ද අප විස්තර කළා. මානසිකව, සිත කාන්දමකට මෙන් ඔබ තෝරාගත් අරමුණට ඇදී යන ස්වභාවයක් සහ වෙනත් සිතුවිලි නැතිවී සිත එතැනම බලවත් වන බවක් දැනිය හැකියි. ශාරීරිකව, යටි පතුල්වල සිට හෝ හිස මුදුනේ සිට මුළු ශරීරයම හෝ එහි කොටසක් ගලක්, කොන්ක්රීට් එකක් සේ දැඩි වන, ගල් ගැසෙන ස්වභාවයක් දැනිය හැකි බවද අප සඳහන් කළා. මේ වන විටත් බොහෝ දෙනෙක් මේ අත්දැකීම් ලබමින් සිටිනවා.
තුන්වන අදියර: හේතුවක් නැති ප්රීතිය අත්විඳීම
පෙර සඳහන් කළ ශාරීරික හා මානසික ඒකාග්රතාවය උපරිමයටම පැමිණි විට, ඔබ ඊළඟ අදියරට පිවිසෙනවා. එය නම්, කිසිදු බාහිර හේතුවක් නොමැතිව, හිතාගන්නටවත් බැරි අමුතුම, බලවත් සතුටක් හටගැනීමයි. මෙය, ඔබ ජීවිතයේ මීට පෙර කිසිදා නොවිඳි ආකාරයේ අත්දැකීමක්. අපේ මෙම ලිපි මාලාව අනුගමනය කරන සමහරුන් මේ වන විටත් මෙම අත්දැකීම ලබනවා ඇති. තවමත් නොලද අය සඳහා, මෙය ඔබගේ භාවනා ගමනේ ඊළඟ නැවතුම්පොළයි.
නමුත්, මෙහිදී ඉතා වැදගත් දෙයක් මතක තබාගත යුතුයි: මෙවැනි සතුටක් ගැන බලාපොරොත්තු තබාගැනීමෙන් වළකින්න. ආසාවෙන් හෝ බලාපොරොත්තුවෙන් භාවනා කළහොත්, මෙම ස්වභාවික ක්රියාවලියට එය බාධාවක් වෙනවා. ඒ සියල්ල අමතක කර, නිරවුල් මනසින් භාවනාවේ යෙදීමයි වැදගත්.
මෙම සතුට, ලෞකික සතුටට වඩා හාත්පසින්ම වෙනස්. ලෞකික ජීවිතයේදී අප සතුටු වන්නේ යම් හේතුවක් නිසා. එහෙත්, මෙම භාවනාමය සතුටට කිසිදු බාහිර හේතුවක් හෝ අරමුණක් නැහැ. එය, හුදෙක්ම සිතේ සමාධිය ගැඹුරු වීමේ ප්රතිඵලයක් ලෙස ඉබේම හටගන්නක්. බුදු දහමේදී මෙම අත්දැකීම හඳුන්වන්නේ ප්රීතිය ලෙසයි. එය හුදු සතුටකට වඩා ගැඹුරු, ශරීරය පුරා පැතිර යන ප්රබල ප්රමෝදයකි.
ප්රීතිය යනු කුමක්ද? (දෙවන ධ්යානය පිළිබඳ අවබෝධයක්)
භාවනාවේදී අත්විඳින මෙම බලවත් ප්රීතිය, තාක්ෂණික වශයෙන් දෙවන ධ්යානය ලෙස හැඳින්වෙනවා. ධ්යාන යනු, අපගේ සාමාන්ය ඉන්ද්රියන්ගෙන් යුතු කාම ලෝකයෙන් මිදී, සිත ගැඹුරු සමාධියකට පත්වීමෙන් ලබන උසස් මානසික මට්ටම් වේ.
නමුත්, මෙහිදී ඔබ ඉතාම කල්පනාකාරී විය යුතුයි. ‘මම දෙවන ධ්යානය ලැබුවා’ යැයි සිතා මාන්නයක් හෝ උඩඟුකමක් ඇති කරගතහොත්, එය ඔබගේ භාවනාමය දියුණුව සම්පූර්ණයෙන්ම විනාශ කර දමාවි. එම නිසා, ‘දෙවන ධ්යානය’ යන නාමය අමතක කර දමන්න. එය හුදෙක් දැනගැනීම සඳහා පමණක් මතක තබාගන්න.
මෙම ධ්යාන මට්ටම් අපට බලෙන් ඇති කරගත නොහැකියි. අපගේ සිත කෙලෙස්වලින් සංවර වී, සන්සුන් වී, සමථයකට පත්වෙත්ම, මෙම තත්ත්වයන් ඉබේම අප තුළ හටගනී. ශරීරය ගල් ගැසී, සිත කාන්දමක් සේ ඇදෙන ඒකාග්රතාවය උපරිමයට ගිය විට, එක්වරම මුළු ශරීරයම සැහැල්ලු වී, පුදුමාකාර සතුටකින් හා සිසිලසකින් සිතත්, කයත් පිරී යයි. එය වචනයෙන් විස්තර කළ නොහැකි තරම් ප්රබල අත්දැකීමකි.
ප්රීතිය වඩන ආකාරය: ප්රායෝගික මෙනෙහි කිරීම
ඔබට මෙම හේතු රහිත ප්රීතිය දැනෙන්නට පටන් ගත් විට, එය තවදුරටත් වර්ධනය කරගැනීමට කළ යුතු දෙයක් තිබෙනවා. ඒ ප්රීතිය, ඒ සතුට විඳින අතරතුරම, ඔබ සිතින් මෙනෙහි කළ යුතුයි.
ඔබට මෙසේ මෙනෙහි කළ හැකියි:
- “මගේ සිත ප්රීතිමත්”
- “ප්රීතියි”
- “සතුටුයි”
මෙම වචන තුනෙන් ඕනෑම එකක් හෝ මාරුවෙන් මාරුවට භාවිතා කිරීමේ වරදක් නැහැ. තත්පර තුන හතරකට වරක්, සන්සුන්ව, “මගේ සිත ප්රීතිමත්” කියා මෙනෙහි කරන්න. මෙම මෙනෙහි කිරීමත් සමඟ, එම ප්රීතිමත් තත්වයේ රැඳී සිටින කාලය ටිකෙන් ටික වැඩි කරගැනීමට උත්සාහ කරන්න. මුලදී විනාඩි විස්සක් දැනෙනවා නම්, එය විනාඩි තිහක්, පැයක්, පැය එකහමාරක් දක්වා දීර්ඝ කරගැනීමට උත්සාහ කරන්න. මෙසේ ප්රගුණ කරන විට, ඔබට පැය ගණනක් වුවද එම ප්රීතිමත් ධ්යාන තත්වයේ රැඳී සිටීමේ හැකියාව ලැබෙනවා.
ප්රීතියේ බලපෑම: ලෞකික ලෝකය අමතක වීම
මෙම ප්රීතිය කොතරම් බලවත්ද යත්, එය අත්විඳින විට ඔබට ඔබගේ සියලු ලෞකික ප්රශ්න අමතක වී යයි. රැකියාවේ ප්රශ්න, දරුවන්ගේ, පවුලේ, මුදල් පසුපස හඹා යාමේ, රටේ පවතින තත්ත්වයේ මේ සියලු දේ තාවකාලිකව යටපත් වී යයි. මීට හේතුව නම්, ධ්යාන යනු අප ජීවත් වන කාම ලෝකයෙන් (ඉන්ද්රිය පිනවීම මූලික කරගත් ලෝකය) මිදී, ඊට වඩා උසස් මානසික තලයකට (රූප ලෝකයට) පිවිසීමයි. ඒ නිසා, කාම ලෝකයේ ගැටලු ඉබේම අමතක වේ.
මෙම සතුට, මත්ද්රව්යයකට ඇබ්බැහි වීමකට සමාන කළ හැකියි, නමුත් එය ඉතාමත් යහපත් ඇබ්බැහියක්. මත්ද්රව්යවලට ඇබ්බැහි වූවෙකුට මෙම ධ්යාන සුවය අත්විඳීමට හැකි වුවහොත්, ඔහු නිරායාසයෙන්ම මත්ද්රව්ය අත්හැර දමාවි. මෙම භාවනාමය ප්රීතියට ඇබ්බැහි වූ අයෙකු, යම් අවාසනාවන්ත කර්මයකට හැර, නැවත භාවනාව අත් නොහරී. මෙම සතුට කොතරම් ප්රබලද යත්, විවාහ වීමට හෝ වෙනත් කාම ලෝකයේ වැඩ කිරීමට පවා සිතෙන්නේ නැති තරම්. නමුත්, මෙයින් අදහස් වන්නේ ඔබ ගිහි ජීවිතය අත්හැරිය යුතු බව නොවේ. මෙම ප්රීතිය විඳින අතරතුරම, තම ගිහි ජීවිතයේ වගකීම් සමබරව ඉටුකිරීමට හැකියාව තිබේ.
ප්රගුණ කිරීමේදී ඇතිවන ශාරීරික ලක්ෂණ
ඔබ මෙම ප්රීතිමත් භාවනා තත්ත්වය දිගින් දිගටම, දිනපතාම ප්රගුණ කරන විට, තවත් ශාරීරික ලක්ෂණ කිහිපයක් මතුවිය හැකියි. මේවා ගැන බිය නොවන්න. මේවා ගැඹුරු සමාධියේ ස්වභාවික ලක්ෂණ වේ.
- ඔබගේ කට ඉබේම වැසී යයි.
- සතුට සමඟ, කට දෙපැත්තට ඇදීයන ස්වභාවයක් (සිනහවක් වැනි) ඇතිවිය හැක.
- නාසයෙන් ගැඹුරු, වේගවත් හුස්මක් ඉබේම අල්ලන්න.
- දිව ඉබේම උඩු තල්ලේ තදින් ඇලී, කතා කිරීමට නොහැකි ස්වභාවයක් ඇතිවේ.
- කතා කිරීමට කිසිදු අවශ්යතාවයක් දැනෙන්නේ නැත.
- බාහිර ශබ්ද ඇසීම අඩු වී යයි.
මෙම අත්දැකීම්වලට මුහුණ දෙන විට බිය නොවී, ඒවා සමාධියේ කොටසක් ලෙස සන්සුන්ව බාරගන්න. මෙම ලක්ෂණ ගැන බලාපොරොත්තු නොවී භාවනා කරන්න. අත්දැකීම ලැබෙන මොහොතේදී පමණක් මේ කරුණු ඔබට සිහිපත් වනු ඇත.
ඕනෑම තැනක, ඕනෑම ඉරියව්වක: දියුණු අභ්යාසකයාගේ ස්වභාවය
මෙම ප්රීතිමත් භාවනා තත්ත්වය මැනවින් ප්රගුණ කළ, බහුලව පුරුදු කළ කෙනෙකුට, එයට ඇතුළු වීමට විශේෂ වෙහෙසක් ගැනීමට අවශ්ය නැහැ. ඔහුට හෝ ඇයට ඇස් දෙක වසාගෙන භාවනා ඉරියව්වට පැමිණි සැණින්, ‘පළමු ධ්යානය උපදීවා’ කියා මෙනෙහි නොකරම, කෙළින්ම මෙම ප්රීතිමත් දෙවන ධ්යාන අවස්ථාවට සිත පිවිසෙයි. මන්ද, සිත දැන් පුරුදු වී ඇත්තේ එම තලයටයි.
එවන් කෙනෙකුට බස් රථයේ ගමන් කරන විට, පෝලිමක සිටින විට, හෝ ඕනෑම තැනකදී ක්ෂණිකව මෙම ධ්යාන සුවයට ඇතුළු වීමේ හැකියාව ඇත. ඉතා දියුණු අයට ඇස් ඇරගෙන වුවද මෙම තත්ත්වයේ සිටිය හැකියි. පෙර සංසාරවල භාවනා කර පුරුද්දක් ඇති අයට මෙම හැකියාවන් ඉතා ඉක්මනින්ම ලැබිය හැකියි. ඔවුන්ට ආහාර පාන ගැන පවා ඇති උනන්දුව අඩු වී යන්නේ, මෙම ධ්යාන සුවය ඊට වඩා බොහෝ ඉහළ බැවිනි. ඔවුන් ආහාර ගන්නේ ශරීරය පවත්වා ගැනීමට අවශ්ය නිසා පමණි.
භාවනාව කළමනාකරණය: කාලය පාලනය සහ ඉන් මිදීම
මෙම ප්රායෝගික භාවනාව දියුණු කළ ඔබට, එය තම දෛනික ජීවිතයට ගැළපෙන සේ කළමනාකරණය කරගැනීමටද හැකියාව ලැබේ.
කාලය පාලනය කිරීම (මානසික එලාම්): ඔබට උදෑසන 7:30ට රැකියාවට යාමට පිටත් විය යුතු යැයි සිතමු. ඔබ 7:00 ට භාවනාවට වාඩි වන විට, ‘මට හරියටම 7:30 වන තුරු මෙම ප්රීතිමත් ධ්යානයේ රැඳී සිටීමට ලැබේවා! 7:30 ට මාව ඉබේම අවදි වේවා!’ යනුවෙන් තෙවරක් අධිෂ්ඨාන කරන්න. ඔබව නියමිත වේලාවට ඉබේම එම තත්වයෙන් මිදී අවදි වනු ඇත.
භාවනාවෙන් මිදීම: යම් හදිසි අවශ්යතාවයක් මත ඔබට භාවනාවෙන් මිදීමට අවශ්ය නම්, ‘දෙවෙනි ධ්යානයෙන් මාව මිදේවා!’ හෝ ‘ප්රීතියෙන් මාව මිදේවා!’ කියා කිහිප වරක් සිතන්න. එවිට ඔබගේ සිත ක්රමයෙන් පළමු ධ්යාන මට්ටමටත්, එතැනින් සාමාන්ය ලෞකික මට්ටමටත් පැමිණේවි. එකවර ඇස් ඇරීමට උත්සාහ නොකර, ස්වභාවිකවම ඇස් ඇරෙන්නට ඉඩ දෙන්න. මන්ද, ධ්යානයේදී සිත ඉතා බලවත් තලයක පවතින බැවින්, එයට නැවත සාමාන්ය තත්වයට පැමිණීමට මඳ වේලාවක් දිය යුතුය.
සාරාංශය සහ ඉදිරි පියවර
මෙම ලිපියෙන් අප සාකච්ඡා කළේ ‘බඹලොවට ප්රායෝගික භාවනා’ මාලාවේ තුන්වන පියවර වන ප්රීතිය නම් දෙවන ධ්යාන මට්ටම පිළිබඳවයි. අප මෙහිදී එහි ස්වභාවය, එය ප්රගුණ කරන ආකාරය, එහි බලපෑම, සහ එය කළමනාකරණය කරගන්නා ආකාරය සරලව පැහැදිලි කළා. මතක තබාගත යුතු වැදගත්ම දෙය නම්, ධ්යාන නාමයන්ට හෝ ලේබලවලට වඩා ප්රායෝගික අත්දැකීම වැදගත් බවයි.
ඔබගේ සංසාරික කුසලය සහ වර්තමාන උත්සාහය අනුව ඔබට මෙම අත්දැකීම් විඳීමට හැකියාව ලැබේවි. මෙතැන් සිට ඉදිරියටත් භාවනාවේදී ඔබට විවිධ දේ දැනීමට ඉඩ තිබේ. ඔබගේ අත්දැකීම් අපට දන්වන්න. ඒ අනුව, මෙම ලිපි මාලාවේ මීළඟ කොටස් ඔබ වෙත ගෙන ඒමට අපි බලාපොරොත්තු වෙමු. මෙම උපදෙස් අනුව නොකඩවා, බලාපොරොත්තු රහිතව ප්රායෝගික භාවනාවේ යෙදෙන්න.
ඔබට මෙම ප්රායෝගික දහම් කරුණු අවබෝධ කරගැනීමටත්, සිහියෙන් හා ප්රඥාවෙන් යුතුව භාවනාවේ නියැලීමටත්, ඒ සඳහා අවශ්ය හේතු වාසනාව උදා වේවා කියා බුද්ධ, ධම්ම, සංඝ යන ත්රිවිධ රත්නයේ ආනුභාවයෙන් මම ආශිර්වාද කරමි.
මේ උතුම් මඟෙහි අප සමඟ එක්ව ගමන් කිරීමට ඔබටත් අපි ආරාධනා කරමු. අපගේ ඉගැන්වීම් කියවා, සියල්ලටම වඩා වැදගත් ලෙස, ඒවා ඔබගේ ජීවිතයට ප්රායෝගිකව යොදාගන්න. ඔබ ලබන අත්දැකීම් සහ ඔබට ඇතිවන ගැටළු, අපගේ ලිපියට පහළින් ඇති අදහස් තීරුවේ සටහන් කරන ලෙස අපි ඔබව දිරිමත් කරන්නෙමු. ඔබ අසන ප්රශ්න, ඔබගේ අවශ්යතාවලටම ගැලපෙන ලෙස ඉදිරි ලිපි සහ වීඩියෝ සකස් කිරීමට අපට මහත් උපකාරයක් වනු ඇත. එමෙන්ම, වෙබ් අඩවියේ ඇති ‘Contact Us‘ පෝරමය හරහා ද ඔබට අප හා සම්බන්ධ විය හැකිය.
අපගේ මෙම උත්සාහය, ඔබ තුළ සැඟවී ඇති ආධ්යාත්මික බීජය, එනම් සමාධිය, ධ්යාන සහ අභිඥා වැනි ගුණාංග පෝෂණය කිරීමයි.
අප සමඟ එක් වූ ඔබට ස්තූතියි. මෙම වෙබ් අඩවිය ඔබගේ අධ්යාත්මික ගමනට මහත් ශක්තියක් වනු ඇතැයි අපි බලාපොරොත්තු වෙමු.
ඔබ සැමට තෙරුවන් සරණයි!
