තෙරුවන් සරණයි සියලු දෙනාටම!
අද මෙම ලිපිය ඔස්සේ ඔබ බොහෝ දෙනෙක් නිතරම විමසන ප්රශ්නයක් පිළිබඳව පැහැදිලි කිරීමට බලාපොරොත්තු වෙනවා. එනම්, “භාවනා කිරීම සඳහා වනගත වීම, එනම් කැලෑවකට හෝ හුදකලා ස්ථානයකට යාම අත්යවශ්ය ද?” යන්නයි. අපගේ ආධ්යාත්මික ගමන ආරම්භ කිරීමට, සිත දියුණු කර ගැනීමට, සමථ සහ විදර්ශනා භාවනා වඩා ගැනීමට වනගත වීම හෝ හුදකලාව අවශ්යද යන්න බොහෝ දෙනෙකුට ගැටලුවක් වී තිබෙනවා.
මෙම ප්රශ්නයට පිළිතුරක් දීමට පෙර, මම මගේ පෞද්ගලික අත්දැකීම කෙටියෙන් බෙදා ගන්නම්. මෙම දහම් කරුණු ඔබට කියා දෙන මම, නගරයේත් වාසය කරනවා, වනගතව ද වාසය කරනවා. ජනකාය මැද මෙන්ම, හුදකලා ස්ථානවල ද වාසය කරනවා. මට නම් මේ කිසිම ස්ථානයක් ගැටලුවක් වන්නේ නැහැ. මෙයින් ඔබට යම් පණිවිඩයක් ලැබෙන්නට ඇති. අපගේ ආධ්යාත්මික ජීවිතය හෝ භාවනාව දියුණු කර ගැනීමට අප සිටින ස්ථානය බාධාවක් කරගත යුතු නැහැ.
බුදු දහමේ ප්රායෝගෝගික ස්වභාවය: ඕනෑම තැනක, ඕනෑම වේලාවක
උදාහරණයක් ලෙස, අධික කාර්යබහුල, නගරබද ජීවිතයක් ගත කරන, විශාල පවුලක් සමඟ ජීවත් වන කෙනෙක් ගැන සිතමු. නිවසේ නිතරම කවුරුන් හෝ ගැවසෙනවා නම්, නිහඬ බවක් සොයාගැනීම අපහසු විය හැකියි. නමුත් බුදුරජාණන් වහන්සේ අපට පෙන්වා දුන් ධර්මය ඕනෑම කාලයක, ඕනෑම තැනක ප්රායෝගිකව අත්විඳිය හැකි දෙයක්. එය සන්දිට්ඨිකයි, එනම් මෙහි සහ දැන්ම ප්රතිඵල දැකිය හැකි, එමෙන්ම අකාලිකයි, එනම් කාලයට සීමා නොවූවක්.
මෙවැනි වටිනා, මිල කළ නොහැකි ආධ්යාත්මික දායාදයක් අපගේ පරිසරයේ ඇති බාධා නිසා අතහැර දැමීම, අප විසින්ම කරගන්නා විශාල මෝඩකමක්. අප අවට පරිසරය හේතුවක් කරගෙන මෙම ප්රායෝගික දහම් මගෙහි නිරත නොවී සිටින්නේ නම්, එය අපගේම අවාසියක්. එබැවින්, අපට භාවනා කිරීමට අවශ්යතාවය තිබියදී, බාහිර බාධක නිසා එය මගහැර සිටීමට කිසිසේත්ම අවශ්යතාවයක් නැහැ.
බුදුන් වහන්සේගේ ආදර්ශය: නගරය සහ වනගත වීම
බුදුරජාණන් වහන්සේ දෙස බැලූ විට, උන්වහන්සේ සැවැත් නුවර වැනි ජනාකීර්ණ නගරවල ද වැඩ වාසය කළා. අටුවා වලට අනුව, ජේතවනාරාමය පිහිටි සැවැත් නුවර කෝටි හතක් පමණ ජනකායක් සිටි බව සඳහන් වෙනවා. ඒ ජනකාය මධ්යයේ උන්වහන්සේ ධර්මය දේශනා කළා. ඒ වගේම උන්වහන්සේ පාරිලෙයිය වනය වැනි ස්ථානවල වනගතව ද වැඩ සිටියා.
එදා භික්ෂූන් වහන්සේලා ද අද මෙන් ග්රාමවාසී (ගම් තුළ වසන) සහ අරණ්යවාසී (වනගතව වසන) ලෙස බෙදී සිටියත්, ඒ ක්රමය තරමක් වෙනස්. එහෙත් එදා සිටි මිනිසුන් සහ අද සිටින අප අතර මූලික වෙනසක් නැහැ. එදත් වෙළඳාම් කරන, රැකියා කරන, විවිධ සිතුම් පැතුම් ඇති මිනිසුන්මයි සිටියේ. වෙනසකට ඇත්තේ තාක්ෂණික දියුණුව පමණයි. එසේ නම්, අපට භාවනා කිරීමට වනගත වීමම අත්යවශ්ය යැයි සිතීම නිවැරදි නැහැ.
කාර්යබහුල ගිහි ජීවිතය සහ ආධ්යාත්මික සමබරතාව
ගිහි ජීවිතයක් ගතකරන ඔබට මුදල් සෙවීමට, ආර්ථිකය ශක්තිමත් කරගැනීමට, දෙමාපියන් රැකබලා ගැනීමට, විවාහ වී දරුවන්ගේ වගකීම් ඉටු කිරීමට සිදුවෙනවා. විදුලි බිල්පත් ගෙවීම වැනි එදිනෙදා වගකීම් රැසක් තිබෙනවා. මේ සියල්ල මැද, නිකරුනේ කාලය නාස්ති කර, විනෝද වී, කිසිදු ආධ්යාත්මික දියුණුවක් හෝ පිනක් දහමක් නොකර මිය යනවාට වඩා, එම අවිවේකී ජීවිතය තුළම අප කියාදෙන මේ ආධ්යාත්මික දේවල් වල නියැලීම ඉතා වටිනවා.
අදත් අප සමඟ නිවෙස් වල සිටම ප්රායෝගිකව භාවනාවේ යෙදෙන බොහෝ දෙනෙක් සිටිනවා. ඔබ දක්ෂ විය යුත්තේ, පවුල් ජීවිතය, දරුවන්ගේ අනාගතය, රැකියාව සහ ආර්ථිකය වැනි ලෞකික පැත්ත සමබරව පවත්වා ගන්නා අතරම, මේ ආධ්යාත්මික කටයුතු වලත් නියැලීමටයි. එකක් නිසා අනෙක අඩාල කරගැනීම සාර්ථකත්වයක් නොවෙයි.
බාධක, භාවනාවට උදව්වක් කරගන්නේ කෙසේද?
‘ගෙදර හයියෙන් රූපවාහිනිය දාලා, ළමයි සද්ද කරනවා, භාවනා කරන්නේ කොහොමද?’ මේක බොහෝ දෙනෙකුට තියෙන ප්රශ්නයක්. නමුත් එය බාධාවක් කරගන්න එපා. ඒ බාධකයම භාවනාවට උදව්වක් කරගන්න. සෑම දෙයක් දෙසම ධනාත්මකව බලන්න. ‘මේ ශබ්දය මධ්යයේ මගේ හිත දියුණු කරගන්නට ලැබෙන හොඳ අවස්ථාවක්’ කියා සිතා භාවනාවේ යෙදෙන්න.
අපට ප්රධාන භාවනා ක්රම දෙකක් තිබෙනවා. එකක් නම් සිත සන්සුන් කර ඒකාග්රතාවය වඩන සමථ භාවනාවයි. මෙය බොහෝවිට ඇස් වසාගෙන නිශ්ශබ්දව සිදුකරන දෙයක්. අනෙක නම්, තමන්ගේ සිතුවිලි ඇතිවන සැටියෙන්ම හඳුනාගනිමින්, සිහියෙන් යුතුව ජීවිතයේ යථා ස්වභාවය අවබෝධ කරගැනීමට යොමුවන විදර්ශනා භාවනාවයි. විදර්ශනාව සඳහා වාඩි වී සිටීමම අත්යවශ්ය නැහැ. ඔබ රැකියාව කරන විට, වාහනයක් පදවන විට, ගෙදර දොරේ වැඩ කරන විට පවා සිහිය පවත්වා ගනිමින් සිත දෙස බැලිය හැකියි. සමථ භාවනාව සඳහා ඔබට ලැබෙන විනාඩි පහක් හෝ දහයක් වුවත් ප්රමාණවත්. බස් රථයේ ගමන් කරන විට පවා ඇස් වසාගෙන ඔබේ භාවනාවේ නිරත විය හැකියි. අන් අය ඔබ නිදි යැයි සිතුවත්, ඔබ ඔබේ ආධ්යාත්මික ගමනේ යෙදී සිටිනවා.
“වනගත විය යුතුමයි” යන වැරදි දෘෂ්ටිය බිඳ දැමීම
“භාවනා කිරීමට නම් අනිවාර්යයෙන්ම වනගත විය යුතුයි, ආරණ්යයකට යා යුතුයි” යන අදහස සමාජයේ සමහරුන් විසින් පතුරුවා හරිනු ලබනවා. මෙය භයානක, වැරදි මතයකි. බුදු දහමේ මෙය දෘෂ්ටියක් ලෙස හඳුන්වයි. එනම්, අපව සත්යයෙන් වළක්වන, සීමා සහිත, වැරදි දැක්මකි. එය ඔබව කොටු කරන රාමුවක්. බුදුරජාණන් වහන්සේවත් එවැන්නක් දේශනා කර නැහැ.
වනගත වීමේ ඇති එකම වාසිය නම්, ජනාකීර්ණ බවෙන් මිදී ලැබෙන පහසුව පමණයි. නමුත් එය අනිවාර්ය අවශ්යතාවයක් නොවේ. මෙම වැරදි දෘෂ්ටිය නිසා, භාවනා කිරීමට උනන්දුවක් දක්වන බොහෝ දෙනෙක් අධෛර්යයට පත්වෙනවා. ‘මට වනගත වෙන්න බැරි නිසා භාවනාව දියුණු කරගන්න බැහැ’ කියා ඔවුන් සිතනවා. මෙය ඔබගේ ආධ්යාත්මික ගමන කඩාකප්පල් කරන මාරයාගේම උපායයක් විය හැකියි.
‘පසුව භාවනා කරමි’ යන කල් දැමීමේ උගුල
කල් දැමීම යනු අප මුහුණ දෙන තවත් විශාල බාධකයක්. විදේශගතව සිටින අය ‘භාවනා කරන්න ලංකාවටම එන්න ඕනේ’ කියා සිතනවා. තවත් සමහරු ‘වයසට ගියාම වනගත වෙලා භාවනා කරනවා’ කියා සිතනවා. නමුත් අපේ ජීවිතය ගැන කාටද සහතිකයක් දෙන්න පුළුවන්? ලංකාවට එන්නට පෙර හෝ වයසට යන්නට පෙර මරණයට පත්වුවහොත්, ඒ ගත කළ කාලය කොතරම් අපරාධයක් ද?
තරුණ කාලයේදීම මේවාට යොමු වීම වඩාත් සුදුසු බව බුදුන් වහන්සේ පවා දේශනා කර තිබෙනවා. මන්ද, වයසට යන විට ශරීරය දුර්වල වී, ලෙඩ රෝගවලින් පීඩා විඳින විට ඉඳගෙන භාවනාවක්වත් කිරීමට අපහසු විය හැකියි. නමුත් මෙයින් අදහස් කරන්නේ වයස්ගත අයට භාවනා කළ නොහැකි බව නොවේ. ශරීරයේ කුමන වේදනාවක් තිබුණත්, ‘මම භාවනාව කරනවා’ යන අධිෂ්ඨානයෙන් යුතුව කටයුතු කරන්න. මන්ද, මේ ජීවිතයේදී අවස්ථාව මගහැරුණොත්, මීළඟට අප කොතැනක, කුමන ආත්මයක ඉපදේදැයි අපි දන්නේ නැහැ.
ඔබේ මනස පරීක්ෂා කරන්න: නගරය, වනපෙත සහ ඔබේ භාවනාව
ඔබට නිදහස තිබේ නම්, විවිධ පරීක්ෂණ කර බලන්න. ඔබ නිතරම නගරයේ භාවනා කරනවා නම්, දිනක වනගත ස්ථානයකට ගොස් භාවනා කර බලන්න. ඔබ වනගතවම භාවනා කරන කෙනෙක් නම්, නගරයට පැමිණ ජනාකීර්ණ පරිසරයක භාවනා කර බලන්න. ඔබේ සිත වෙනස් වෙනවාද, භාවනාව අඩාල වෙනවාද කියා පරීක්ෂා කරන්න.
අප පුරුදු විය යුත්තේ, ඕනෑම පරිසරයක, ඕනෑම තත්ත්වයක් යටතේ නොසැලී භාවනාව දියුණු කර ගැනීමටයි. වනගතව පමණක් කළ හැකි භාවනාවකින් පලක් නැහැ. එසේ නම්, නගරයට පැමිණි විට ඔබේ දියුණුව නැතිවී යනවා. අප උගන්වන ප්රායෝගික භාවනා ක්රම, ආරම්භ කළ මොහොතේ පටන් ඕනෑම තැනක කළ හැකි විය යුතුයි. ඒ සඳහා ඔබ පුරුදු විය යුතුයි.
සියල්ලන් සඳහා විවෘත මගක්: උත්සාහය පමණයි අවශ්ය
මෙම ධර්ම මාර්ගය කිසිවෙකුට සීමා වී නැහැ. එය කුලය, ජාතිය, ආගම, වර්ණය (කළු, සුදු), උස, මිටි බව, රට (දේශීය, විදේශීය) හෝ වයස වැනි කිසිදු බාහිර සාධකයකින් සීමා වන්නේ නැහැ. අප සමඟ අන්යාගමික මිතුරන් පවා තම ආධ්යාත්මික ජීවිතය දියුණු කරගන්නවා. ඔවුන්ට තම ආගමෙන් ප්රශ්න එන්නට පුළුවන්. නමුත් මම ඔවුන්ට කියන්නේ, ‘ආගම ප්රශ්නයක් කරගන්න එපා. බාහිරෙන් ඔබ ඔබේ ආගම අදහන ගමන්, අන් අයට නොපෙනෙන ලෙස, රහසින් හෝ ඔබේ සිත දියුණු කරගන්න’ කියායි. අපේ හිත දියුණු කරන එක අන් අයට පේන්නේ නැහැනේ.
මේ සඳහා අවශ්ය වන්නේ කරුණු තුනක් පමණයි: ඔබගේ උත්සාහය, කැපකිරීම, සහ උනන්දුව. මේ ටික තිබේ නම්, බාහිර ලෝකයේ කිසිදු දෙයක් ඔබට බාධාවක් වන්නේ නැහැ.
නිදහස් මනසකින් ඉදිරියට: අවසාන පණිවිඩය
මෙම කරුණු සියල්ලෙන් පැහැදිලි වන්නේ, භාවනා කිරීමට වනගත වීම හෝ හුදකලා වීම අත්යවශ්ය නොවන බවයි. ඔබට එවැනි අවස්ථාවක්, නිවාඩුවක් හෝ පහසුකමක් ඇත්නම්, වනගත ස්ථානයකට ගොස් භාවනා කිරීමේ වරදක් නැහැ. එය ප්රයෝජනයට ගන්න. නමුත් එය කළ නොහැකි අයට, තම කාර්යබහුල ජීවිතය, පවුල, රැකියාව සහ සමාජ වගකීම් සමඟම, සිටින තැනම ඉඳන් භාවනා කළ හැකියි.
බාහිර ලෝකයේ කිසිවක් ඔබේ ආධ්යාත්මික ගමනට බාධාවක් කරගන්න එපා. යම් බාධාවක් ඇත්නම්, එය ඇත්තේ ඔබේම සිතේ දෝෂයක් ලෙස මිස, බාහිර ලෝකයේ වරදක් ලෙස නොවේ. මෙම වැරදි දෘෂ්ටීන්ගෙන් මිදී, නිදහස් මනසකින්, නිදහස් චින්තකයෙක් ලෙස, සරලව, ආකල්ප වෙනස් කරගනිමින් සමථ සහ විදර්ශනා භාවනාවල නියැලෙන්න. එවිට ඔබටත් නොදැනීම ඔබේ ආධ්යාත්මික ජීවිතය පෝෂණය වනු ඇත. එමෙන්ම, මෙම වැරදි මතවලින් මුළා වී සිටින තවත් කෙනෙකුට මේ සත්යය පහදා දී, ඔවුන්වත් නිවැරදි මගට යොමු කිරීමට ඔබට හැකි නම්, එය මහත් පිනකි.
ඔබ සියලු දෙනාට බුද්ධ, ධම්ම, සංඝ යන ත්රිවිධ රත්නයේ ආනුභාවයෙන්, ධෛර්යයෙන්, උත්සාහයෙන් සහ කැපකිරීමෙන් යුතුව, තමන් සිටින තැනම සිට භාවනාව දියුණු කරගැනීමට ශක්තිය, ධෛර්යය ලැබේවා!
මේ උතුම් මඟෙහි අප සමඟ එක්ව ගමන් කිරීමට ඔබටත් අපි ආරාධනා කරමු. අපගේ ඉගැන්වීම් කියවා, සියල්ලටම වඩා වැදගත් ලෙස, ඒවා ඔබගේ ජීවිතයට ප්රායෝගිකව යොදාගන්න. ඔබ ලබන අත්දැකීම් සහ ඔබට ඇතිවන ගැටළු, අපගේ ලිපියට පහළින් ඇති අදහස් තීරුවේ සටහන් කරන ලෙස අපි ඔබව දිරිමත් කරන්නෙමු. ඔබ අසන ප්රශ්න, ඔබගේ අවශ්යතාවලටම ගැලපෙන ලෙස ඉදිරි ලිපි සහ වීඩියෝ සකස් කිරීමට අපට මහත් උපකාරයක් වනු ඇත. එමෙන්ම, වෙබ් අඩවියේ ඇති ‘Contact Us‘ පෝරමය හරහා ද ඔබට අප හා සම්බන්ධ විය හැකිය.
අපගේ මෙම උත්සාහය, ඔබ තුළ සැඟවී ඇති ආධ්යාත්මික බීජය, එනම් සමාධිය, ධ්යාන සහ අභිඥා වැනි ගුණාංග පෝෂණය කිරීමයි.
අප සමඟ එක් වූ ඔබට ස්තූතියි. මෙම වෙබ් අඩවිය ඔබගේ අධ්යාත්මික ගමනට මහත් ශක්තියක් වනු ඇතැයි අපි බලාපොරොත්තු වෙමු.
ඔබ සැමට තෙරුවන් සරණයි!
