ලිපි වර්ගීකරණය: භාවනාවට සම්බන්ද වෙනත් දේශනා
තෙරුවන් සරණයි සියලු දෙනාටම!
අද අපගේ ආධ්‍යාත්මික ලිපි මාලාව සමඟ එකතු වූ ඔබ සියලු දෙනාටම, අප මෙතෙක් කතා කළ ධ්‍යාන වැඩීම පිළිබඳ ගැඹුරු කරුණු පැහැදිලි කිරීමට බලාපොරොත්තු වෙනවා. විශේෂයෙන්ම, පළවෙනි ධ්‍යානය ලබා ගැනීමේ මාර්ගයේදී අපගේ සිතුවිලිවල සිදුවන වෙනස් භාවය තේරුම් ගැනීම ඉතා වැදගත් වෙනවා. අපගේ සිතුවිලි පිළිබඳව යම් නිවැරදි වටහා ගැනීමක් ඇති කරගත යුතුයි. මෙම දේශනා ලිපි වශයෙන් සිංහල මාධ්‍යයෙන් කියවීමට කැමති නම් www.adhyatmikabhikshun.lk වෙබ් අඩවියටත්, ඉංග්‍රීසි මාධ්‍යයෙන් කියවීමට කැමති නම් www.adhyatmikabhikshun.org වෙබ් අඩවියටත් ඔබට පිවිසිය හැකියි.
අපි ධ්‍යාන පුරුදු කරන විට අපගේ සිතුවිලිවල විශාල වෙනස්වීමක් සිදුවෙනවා. සිත තැන්පත් කරගැනීමට හෝ සමාධිය ලබා ගැනීමට නම්, අපගේ සිතුවිලිවලින් විසිරෙන්නේ නැතිව, අරමුණුවල ඇලෙන්නේ හෝ ගැටෙන්නේ නැතිව, ඒ සිතුවිලි පස්සේ ගමන් කිරීම නැවැත්විය යුතුයි. සිතුවිලි ඔස්සේ ගමන් කිරීම අඩුවන තරමට අපගේ මානසික ඒකාග්‍රතාවය හෙවත් සමාධිය වැඩිවෙනවා. භාවනා ඉරියව්වේදී සිදුවන්නේ මෙන්න මේ ක්‍රියාවලියයි.
ගිහි ජීවිතය, පරිසරය සහ සමාධිය ගොඩනැඟෙන ආකාරය
ගිහි ජීවිතයක් ගතකරන විට පරිසරය සහ සමාජය සමඟ ගැටීම් ඇතිවීම සාමාන්‍ය දෙයක්. පරිසරය සමඟ ගැටිලා භාවනාවට ඉඳගත් විට, මුල් විනාඩි පහක් දහයක් යනතුරු ඒ බාහිර සිදුවීම් සිතට ගලාගෙන එන්න පුළුවන්. එය ඉතා සාමාන්‍ය දෙයක්. ඔබට මීට පෙර යම් සමාධි මට්ටමක් තිබුණත්, ඒ ගැටීම් නිසා නැවත සමාධිය උපදවා ගැනීමට තරමක් වේලාවක් ගතවෙනවා.
නමුත් ඔබ සිටින්නේ රාගයෙන් හෝ කාමයන්ගෙන් මනස අවුල් නොවෙන සාමකාමී පරිසරයක නම්, භාවනා ඉරියව්වට පැමිණි වහාම සමාධිය ඉතා වේගයෙන් උපදිනවා. අනික් අතට, බොහෝ දෙනෙක් සිහිය පවත්වන ආකාරය පිළිබඳ උපදෙස් අසා, කොතරම් ගැටීම් සහිත පරිසරයක සිටියත් සිත නොකලඹා ගැනීමේ පුහුණුව ලබා තිබෙනවා. එබඳු අයට ගැටීම් සහිත පරිසරයක සිටියත්, භාවනාවට ඉඳගත් සැණින් සමාධිය උපදවා ගත හැකියි.
පළවෙනි ධ්‍යානයට බාධා කරන පංච නීවරණ හඳුනා ගැනීම
සමාධිය යනු සිතේ පවතින බලවත් මානසික ශක්තියක්. බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කළ පංච නීවරණ සිතේ පවතින තාක් කල් මෙම සමාධිය ගොඩනැඟෙන්නේ නැහැ. පළවෙනි ධ්‍යානය කරා සිත පත්කිරීමට නම් මෙන්න මේ බාධාකාරී නීවරණ ධර්ම පහ යටපත් කරගත යුතුයි, නැතහොත් ප්‍රහාණය කළ යුතුයි.
සිත තැන්පත් වීමට ඉඩ නොදෙන ඒ බාධාකාරී ධර්ම පහ මෙසේයි:
- පංච ඉන්ද්‍රියයන් පිනවීමට ඇති ආශාව හෙවත් කාමච්ඡන්ද
- සිතේ ඇතිවන කෝපය සහ ගැටෙන ස්වභාවය වන ව්‍යාපාද
- සිතේ සහ කයේ පවතින කම්මැලි බව හා මන්දගාමී බව වන ථීනමිද්ධ
- සිතේ පවතින නොසන්සුන් බව සහ පශ්චාත්තාපය වන උද්ධච්ච කුක්කුච්ච
- ධර්මය සහ ආධ්‍යාත්මික මග පිළිබඳ ඇතිවන සැකය වන විචිකිච්ඡා
සමථ භාවනාවේ යෙදෙන අය (උදාහරණ ලෙස තෙවැනි ඇස හෝ බඹලොව අරමුණු කර භාවනා කරන අය) කරන්නේ මේ පංච නීවරණ යටපත් කිරීමයි. විදර්ශනාත්මකව බලන විට ඒවා මුලින්ම නැතිවී හෙවත් ප්‍රහාණය වී යනවා. අපගේ සංසාරගත පුරුද්ද නිසා මනුෂ්‍ය ආත්මයේදී මේ කෙලෙස් ඉතා බලවත්. සමාධිය ප්‍රබල වීමට නම්, භාවනා කරන කාලය තුළ මේ කෙලෙස් සිතුවිලිවල බලවත් බව අඩුවිය යුතුයි.
භාවනාවේදී සිත තුළ සිදුවන ප්‍රායෝගික වෙනස්කම්
ඔබේ භාවනාවේ ප්‍රගතිය බලාගත හැක්කේ මේ නීවරණ ධර්ම අඩුවීම තුළයි. කාමච්ඡන්ද, ව්‍යාපාදය, ථීනමිද්ධ, උද්ධච්ච කුක්කුච්ච, විචිකිච්ඡා යන ධර්මයන් අඩුවන විට ඔබේ සමාධිය ගොඩනැඟෙනවා. මුලදී හිස්බවක් සමඟ සමාධිය පැමිණියත්, පසුව ඉතා ප්‍රබල නිදහස් හා සංසුන් ස්වභාවයක් දැනෙන්නට පටන්ගන්නවා. සමාධියේ අතුරු ප්‍රතිඵලයක් ලෙස නළල මැද තදබවක් වැනි හැඟීමක් ඇතිවිය හැකියි.
සමාධිමත් ස්වභාවයක් කියන්නේ සිත ප්‍රබෝධමත් වන, සිත විසිරෙන්නේ නැති තත්ත්වයකටයි. සිත තමන් ළඟම පවතිනවා නම්, නොසන්සුන් බව අඩුවේ නම්, නීවරණ යටපත් වීගෙන එන බව ඔබටම ප්‍රායෝගිකව දැනගත හැකියි. සිත විසිරෙනවා නම්, එතැන යම් නීවරණයක් මතුවී තිබෙනවා. ධ්‍යාන පිළිබඳව හෝ බුද්ධ දේශනාව පිළිබඳව සැකයක් ඇතිවුවහොත් එය සමාධියට බාධාවක්. මේ පිළිබඳව වැඩිදුර හැදෑරීමට රේරුකානේ චන්දවිමල නායක ස්වාමීන් වහන්සේගේ 'අභිධර්මයේ මාර්ගය' වැනි පොත්පත් කියවීම ඉතා ප්‍රයෝජනවත්.
එදිනෙදා ජීවිතය තුළ ආධ්‍යාත්මික දියුණුව පවත්වා ගැනීම
ධ්‍යාන පුරුදු කරන කෙනෙකුගේ සාමාන්‍ය ජීවිතය තුළද මේ වෙනස සිදුවිය යුතුයි. ඔබ සිටින්නේ ගිහි ජීවිතයකද, පැවිදි ජීවිතයකද, කැලයකද, නගරයකද යන්න අදාළ නැහැ. ඔබේ මනසේ කැලඹිලි ස්වභාවය භාවනාවකදී මෙන්ම එදිනෙදා ජීවිතයේදීත් අඩුවෙනවාදැයි නිරීක්ෂණය කරන්න. එය ඔබේ භාවනාවට ඍජුවම බලපානවා.
කාම සිතුවිලි, තරහව, කම්මැලි බව, සතර සතිපට්ඨානය හෝ භාවනාව කෙරෙහි ඇතිවන අකමැත්ත, බුද්ධාදී අටතැන් පිළිබඳ ඇතිවන සැකය වැනි දේවලින් සිත කලඹවා නොගෙන සිටීමට උත්සාහ කරන්න. විශ්වාසයක් නැතිව ආධ්‍යාත්මිකත්වයක් දියුණු කළ නොහැකියි. එදිනෙදා ජීවිතයේදී නීවරණවලට හසු නොවී සිටීමට අපගේ සිහිය පවත්වා ගැනීමේ ලිපි සහ සතර සතිපට්ඨාන දේශනා උපකාර කරගන්න.
තරහ ගැනීමෙන් හෝ රාගයෙන් සිත කැළඹුණු විට ඇතිවන පීඩනය තේරුම් ගත් විට, සිත නොකලඹා තබා ගැනීමට ඔබට වැඩි කැමැත්තක් ඇතිවෙනවා. ආධ්‍යාත්මික දියුණුව යනු හුදෙක් භාවනා ඉරියව්වට පමණක් සීමා වූවක් නොවේ. ඉරියව්වට පමණක් සීමා වුවහොත් දියුණුව ලබා ගැනීමට දීර්ඝ කාලයක් ගතවෙනවා.
ආධ්‍යාත්මික වංචාවෙන් මිදී සැබෑ ප්‍රත්‍යක්ෂය ලබා ගැනීම
ඔබ මානසිකව සංසුන් විය යුතුයි. රැකියාවට ගියත්, පවුලේ හෝ ආර්ථික ප්‍රශ්න ආවත් සිත නොකලඹා සිටීමට පුහුණු වන්න. විශේෂයෙන්ම මතක තබා ගන්න, සාමාන්‍ය ජීවිතයේදී බලෙන් සංසුන් බවක් ආරෝපණය කරගෙන අන් අයට පෙන්වීමට යන්න එපා. එය තමන්ට කරගන්නා ආධ්‍යාත්මික වංචාවක්. අස්වාභාවික දේ පවතින්නේ නැහැ. තමන් තමන්ට අවංක වී ස්වාභාවිකව සංසුන් වීමට ඉඩ හරින්න.
පළවෙනි ධ්‍යානය කරා යන ගමනේදී මේ පුහුණුව ලබන විට, ඔබ වෙනදට වඩා නිදහස්, සරල සහ සංසුන් බව ඔබටම දැනෙනවා. රාගය, තරහව, ඉරිසියාව හෝ ලෝභකම පස්සේ සිත දුවන්නේ නැහැ. එවිට භාවනාවට ඉඳගත් සැණින් ඉතා ඉක්මනින් සමාධිය උපදිනවා. ඔබ තුළ සිදුවන මේ ස්වාභාවික වෙනස බාහිර අයට පවා දැකගත හැකිවෙනවා.
බුදුරජාණන් වහන්සේ පෙන්වා දුන් මාර්ගඵල (සෝවාන්, සකෘදාගාමී, අනාගාමී, අරහත්) සහ ආධ්‍යාත්මික මට්ටම් යනු තමන් විසින්ම ප්‍රත්‍යක්ෂ කරගත යුතු දේවල්. වෙනත් ගුරුවරයෙකු හෝ සිල්මෑණි කෙනෙකු කියූ පමණින් තමන් මාර්ගඵල ලැබූ බව විශ්වාස කරන්න එපා. යමෙක් තමා මාර්ගඵල ලබා ඇත්දැයි අන් අයගෙන් අසන්නේ නම්, එතැන තවමත් සැකය පවතිනවා. එම නිසා තමන් තුළින්ම මෙය ප්‍රත්‍යක්ෂ කරගන්න. ත්‍රිවිධ රත්නයේ ආනුභාවයෙන් මේ කරුණු මනාව වටහාගෙන ආධ්‍යාත්මික දියුණුව සලසා ගැනීමට සියලු දෙනාට ශක්තිය ලැබේවා!
මේ උතුම් මඟෙහි අප සමඟ එක්ව ගමන් කිරීමට ඔබටත් අපි ආරාධනා කරමු. අපගේ ඉගැන්වීම් කියවා, සියල්ලටම වඩා වැදගත් ලෙස, ඒවා ඔබගේ ජීවිතයට ප්‍රායෝගිකව යොදාගන්න. ඔබ ලබන අත්දැකීම් සහ ඔබට ඇතිවන ගැටළු, අපගේ ලිපියට පහළින් ඇති අදහස් තීරුවේ සටහන් කරන ලෙස අපි ඔබව දිරිමත් කරන්නෙමු. ඔබ අසන ප්‍රශ්න, ඔබගේ අවශ්‍යතාවලටම ගැලපෙන ලෙස ඉදිරි ලිපි සහ වීඩියෝ සකස් කිරීමට අපට මහත් උපකාරයක් වනු ඇත. එමෙන්ම, වෙබ් අඩවියේ ඇති ‘Contact Us‘ පෝරමය හරහා ද ඔබට අප හා සම්බන්ධ විය හැකිය.
අපගේ මෙම උත්සාහය, ඔබ තුළ සැඟවී ඇති ආධ්‍යාත්මික බීජය, එනම් සමාධිය, ධ්‍යාන සහ අභිඥා වැනි ගුණාංග පෝෂණය කිරීමයි.
අප සමඟ එක් වූ ඔබට ස්තූතියි. මෙම වෙබ් අඩවිය ඔබගේ අධ්‍යාත්මික ගමනට මහත් ශක්තියක් වනු ඇතැයි අපි බලාපොරොත්තු වෙමු.
ඔබ සැමට තෙරුවන් සරණයි!
