තෙරුවන් සරණයි සියලු දෙනාටම!
ප්රායෝගිකව තම ආධ්යාත්මික ජීවිතය ගවේෂණය කරන ඔබ, ඇතැම් විට භාවනාව කෙරෙහි යම් කලකිරීමක්, පසුබෑමක් හෝ එපාවීමක් අත්විඳිනවා විය හැකියි. ඔබගේ භාවනාව එකම තැන පල්වෙනවා සේ දැනෙනවාද? එසේ නම්, ඒ පිළිබඳව නැවත උනන්දුවක් ඇති කරගන්නේ කෙසේද? එම උනන්දුව වර්ධනය කරගන්නේ කෙසේද? යන්න පිළිබඳව ප්රායෝගික අත්දැකීමක් සහ මඟ පෙන්වීමක් ලබා දීම මෙම ලිපියේ අරමුණයි. මෙම ඉගැන්වීම් ප්රායෝගෝගිකව පුහුණු කිරීම තුළින් ඔබටත් ස්ථිර වශයෙන්ම යහපත් ප්රතිඵල අත්කර ගැනීමේ හැකියාව පවතිනවා.
භාවනාවේදී ඔබටත් දැනුණු ඒ සොඳුරු මොහොත
ඔබ භාවනා කරන්නට පටන් ගත් දවසේ සිට අද දක්වා, තත්පර කිහිපයකට, විනාඩියකට හෝ ඊට වැඩි කාලයකට හෝ යම්කිසි මානසික හෝ කායික සුවයක් අත්විඳ නැතිද? නිසැකවම ඔබ එය අත්විඳ ඇත. ශරීරය පාවෙනවා සේ දැනීම, ඉහළට ඇදෙනවා සේ දැනීම, ශරීරය හෝ මනස සැහැල්ලු වීමක් දැනීම වැනි අත්දැකීම් ඔබට මතක ඇති.
සිත එකඟ වීම නිසා ඇතිවන යම් සමාධි ස්වභාවයක් (mental concentration) හෝ ධ්යාන ස්වභාවයක් (meditative absorption) ඔබට දැනිලා ඇති. මේ අත්දැකීම්, කෙතරම් කෙටි කාලයකට ලැබුණත්, ඔබගේ මතකයේ රැඳී තිබෙනවා නේද? ඔබ කුමන ජාතියක, ආගමක, වයසක හෝ සමාජ තත්ත්වයක සිටියත්, භාවනාවට යොමු වූ මොහොතක හෝ මේ සුවය අනිවාර්යයෙන්ම විඳ ඇත. එය ස්ථිරයි.
බලාපොරොත්තුව සහ බිය: භාවනා ගමනේ බාධක
මෙවැනි අසාමාන්ය අත්දැකීමක් මුලින්ම ලබන විට, ඇතැම් අය බියට පත්ව භාවනාවෙන් ඉවත් වන අවස්ථා තිබෙනවා. තවත් සමහරු, බිය නොවී එම අත්දැකීම විඳ, පසුව නැවත නැවතත් එයම බලාපොරොත්තු වෙනවා. නමුත්, භාවනාවට වාඩි වූ විට අර පෙර ලැබුණු අත්දැකීම නැවත නොලැබෙන විට සිතට අපහසුවක්, කලකිරීමක් දැනෙන්නට පටන් ගන්නවා.
මෙහිදී තේරුම් ගත යුතු වැදගත්ම දෙය නම්, භාවනාවේදී ලැබුණු දෙයක් නැවත බලාපොරොත්තු වීමෙන් එය නැවත ලැබීමේ අවස්ථාව අප විසින්ම අහිමි කරගන්නා බවයි. බලාපොරොත්තුව ඉලක්කයක් බවට පත්වූ විට, එයම භාවනාවට බාධාවක් බවට පත් වෙනවා. මෙය බිය වූ අයටත්, බලාපොරොත්තු වන අයටත් පොදුවේ බලපාන තත්ත්වයක්.
සිතේ ස්වභාවය: උනන්දුව නැති වී යාම සහ එය තේරුම් ගැනීම
කාලයක් භාවනා කරගෙන යනවිට, මුලින් තිබූ ජවය, උනන්දුව සහ ‘ගැම්ම’ ක්රමයෙන් අඩු වී යාම සාමාන්ය දෙයකි. මෙය සිතේ ස්වභාවයයි. අප නිරන්තරයෙන් තේරුම් ගත යුතු යථාර්ථය මෙයයි. හිත, එකම දෙය කරද්දී ටික කලකින් එයට ‘මෙලෝ රහක් නැති’ ස්වභාවයක් ආරෝපණය කරනවා. ලෞකික ජීවිතයට සාපේක්ෂව මුලදී දැනුණු සුවය, පසුව නිකම්ම නිකන් කම්මැලි දෙයක් බවට පත්කරනවා.
මෙම සිතේ ස්වභාවය තේරුම් නොගන්නා බොහෝ දෙනෙක්, කාලයක් යනවිට භාවනාව අත්හැර දමා නැවතත් පැරණි ජීවිතයටම යොමු වෙනවා. එසේවන්නේ සිත විසින්ම ඇතිකරන මෙම බාධාව ජය ගැනීමට නොහැකි වීම නිසයි. නමුත් සැබෑ ගවේෂණය ඇත්තේ මෙම ‘මෙලෝ රහක් නැති’ යැයි සිතෙන තැනින් එහාටයි.
එය ඉවසීමෙන්, සිහියෙන් සහ මධ්යස්ථව (උපේක්ෂාවෙන්) පසු කළ හැකි නම්, සිතේ ඊට වඩා ගැඹුරු ස්වභාවයන්, එනම් සමථ (මානසික සන්සුන් බව) සහ විදර්ශනා (යථාර්ථය පිළිබඳ ගැඹුරු දැක්ම) යන දෙඅංශයෙන්ම අවබෝධ කරගැනීමට දොරටු විවර වෙනවා.
ප්රධාන උපක්රමය: ලැබූ සුවය මෙනෙහි කිරීමේ බලය
ඉතින්, භාවනාව කෙරෙහි උනන්දුව නැති වූ විට, කලකිරීමක් දැනෙන විට, නැවත ශක්තිය සහ සිතේ ජවය ඇති කරගන්නේ කෙසේද? පිළිතුර සරලයි: මීට පෙර ඔබ ලැබූ ඒ කුඩා හෝ සුවය, ඒ අත්දැකීම නැවත නැවතත් මෙනෙහි කරන්න.
උදාහරණයක් ලෙස, ‘ජනවාරි පළවෙනිදා පාන්දර භාවනා කරද්දී මට මෙවැනි සැහැල්ලුවක් දැනුනා නේද?’ කියා නිරන්තරයෙන් සිහිපත් කරන්න. මෙසේ මෙනෙහි කරන්න, කරන්න ඔබට භාවනාව කෙරෙහි නැවතත් ආසාවක් සහ උනන්දුවක් ඇතිවීම ස්වභාවිකවම සිදුවේ. මෙය ඔබගේ සිතට ඔබ විසින්ම දෙන ශක්තියකි. මෙමගින් ඔබ තුළ වීරිය, එනම් අධ්යාත්මික උත්සාහය, නැවත ඉපදවීමක් සිදුකරනවා.
නමුත් මෙහිදී ඉතාම වැදගත් අවවාදයක් ඇත:
- ඒ සුවය ගැන මෙනෙහි කරන්න, නමුත් එය නැවත ලැබිය යුතුයි කියා කිසිසේත්ම බලාපොරොත්තු වෙන්න එපා.
- ඒ අත්දැකීමට ආසා කරන්න එපා, ඇලෙන්න එපා.
‘මම මෙවැනි සුවයක් වින්දා’ යන සිහිපත් කිරීම පමණක් සිදු කරන්න. එමගින් සිත ප්රබෝධමත් වේ. බලාපොරොත්තුවකින් තොරව මෙනෙහි කිරීම තුළ, ඔබට ඊටත් වඩා වෙනස් වූ, ගැඹුරු වූ අත්දැකීමක් ලැබීමට ඇති ඉඩකඩ ඉතා ඉහළයි.
මෙය ප්රායෝගිකව පුහුණු කරන්නේ කෙසේද?
මෙම මෙනෙහි කිරීම භාවනා කරන වේලාවට පමණක් සීමා කළ යුතු නැත. ඔබගේ දවසේ ඕනෑම නිදහස් මොහොතක, ඔබ යම් කාර්යයක ගැඹුරින් නොයෙදෙන ඕනෑම අවස්ථාවක මෙය පුහුණු කරන්න. රාජකාරියේ යෙදී සිටින විට පවා මනසින් මෙය මෙනෙහි කළ හැකි නම් එයද ප්රමාණවත්.
ඔබගේ අරමුණ විය යුත්තේ: නැතිවී ගිය ඒ ‘ගැම්ම’ හෙවත් ජව සම්පන්න ගතිය නැවත ඇති වන තුරුම මෙම මෙනෙහි කිරීම දිගින් දිගටම සිදු කිරීමයි. නින්දට යනවිට, නින්දෙන් අවදි වූ විගස මෙය මෙනෙහි කරන්න. එසේ කරන විට, ‘මම භාවනා කළ යුතුයි’ යන පණිවිඩය ඔබගේ මනසට නිරන්තරයෙන් යැවෙනවා.
අපේ මනස නිරන්තරයෙන්ම අපව දුර්වල කරන, සංසාර ගමනට ඇද දමන සෘණාත්මක දේ (negative thoughts) පහසුවෙන් ග්රහණය කරගන්නවා. නමුත් නිර්වාණයට යොමු කරන, සිතේ සුවය සොයන මෙවැනි යහපත් දේ, මනසට හොඳින් කාවැද්දිය යුතුයි. ඒ සඳහා මෙම පුහුණුව අත්යවශ්යයි.
වීරිය වැඩීමේ පුරාණ ක්රම සහ නූතන යෙදවුම
මෙම ක්රමවේදය අලුත් දෙයක් නොවේ. වනවාසීව, වනගතව භාවනානුයෝගීව වාසය කරන ස්වාමීන් වහන්සේලාද තමන්ගේ වීරිය උපදවා ගන්නේ මෙවැනි ක්රම භාවිතයෙන්. බුදුරජාණන් වහන්සේ ත්රිපිටකය තුළ (බුද්ධ දේශනා ඇතුළත් ශුද්ධ ග්රන්ථ එකතුව) දේශනා කර ඇති පරිදි, අතීතයේ වැඩසිටි රහතන් වහන්සේලා තමන්ගේ වීරිය වැඩූ ආකාරය මෙනෙහි කිරීමෙන් පවා ඇතැම් භික්ෂූන් වහන්සේලා තමන්ගේ උත්සාහය වර්ධනය කරගෙන තිබෙනවා. එනම්, තමන්ගේ හිතේ ජව සම්පන්න ස්වභාවය, තමන් විසින්ම උත්පාදනය කරගැනීමයි මෙහි හරය.
ඔබගේ භාවනා උනන්දුව අඩු වී, සිත නැවත කාමයන්ට (ලෞකික ආශාවන්ට) ඇදී යන බවක් දැනේ නම්, එය පරිහානියේ ලකුණකි. එවැනි අවස්ථාවකදී, මෙම දේශනාවේ සඳහන් කළ පරිදි, පෙර ලැබූ සුවය මෙනෙහි කර නැවත ඔබේ උනන්දුව ඇති කරගන්න. ඔබට නැවත ඒ ජවය, ඒ ගැම්ම දැනෙන තුරුම එය මෙනෙහි කරන්න.
සාරාංශය: ඔබගේ ගමනට නව ජවයක්
මෙම ලිපියෙන් අප ගවේෂණය කළේ භාවනා ගමනේදී ඇතිවන වැදගත්ම අභියෝගයක් වන උනන්දුව සහ වීරිය පවත්වාගෙන යාම පිළිබඳවයි. ඔබ අත්විඳි සොඳුරු භාවනා අත්දැකීම්, බලාපොරොත්තුවකින් සහ ඇලීමකින් තොරව නැවත නැවත මෙනෙහි කිරීම, ඔබගේ සිතට නව ජවයක් ලබා දෙන ප්රබල මෙවලමකි. මෙම සරල එහෙත් ගැඹුරු ක්රමවේදය තුළින් ඔබගේ හිතේ නැතිවී ගිය ගැම්ම නැවත ඇති කරගැනීමටත්, කලකිරීමෙන් මිදී, නොලද අත්දැකීම් ලැබීමටත් ඔබට ශක්තිය ලැබේවා!
මේ උතුම් මඟෙහි අප සමඟ එක්ව ගමන් කිරීමට ඔබටත් අපි ආරාධනා කරමු. අපගේ ඉගැන්වීම් කියවා, සියල්ලටම වඩා වැදගත් ලෙස, ඒවා ඔබගේ ජීවිතයට ප්රායෝගිකව යොදාගන්න. ඔබ ලබන අත්දැකීම් සහ ඔබට ඇතිවන ගැටළු, අපගේ ලිපියට පහළින් ඇති අදහස් තීරුවේ සටහන් කරන ලෙස අපි ඔබව දිරිමත් කරන්නෙමු. ඔබ අසන ප්රශ්න, ඔබගේ අවශ්යතාවලටම ගැලපෙන ලෙස ඉදිරි ලිපි සහ වීඩියෝ සකස් කිරීමට අපට මහත් උපකාරයක් වනු ඇත. එමෙන්ම, වෙබ් අඩවියේ ඇති ‘Contact Us‘ පෝරමය හරහා ද ඔබට අප හා සම්බන්ධ විය හැකිය.
අපගේ මෙම උත්සාහය, ඔබ තුළ සැඟවී ඇති ආධ්යාත්මික බීජය, එනම් සමාධිය, ධ්යාන සහ අභිඥා වැනි ගුණාංග පෝෂණය කිරීමයි.
අප සමඟ එක් වූ ඔබට ස්තූතියි. මෙම වෙබ් අඩවිය ඔබගේ අධ්යාත්මික ගමනට මහත් ශක්තියක් වනු ඇතැයි අපි බලාපොරොත්තු වෙමු.
ඔබ සැමට තෙරුවන් සරණයි!
