තෙරුවන් සරණයි සියලු දෙනාටම!
අද මෙම ආධ්යාත්මික ලිපිය ඔස්සේ ඔබ සියලු දෙනා සමඟ සාකච්ඡා කිරීමට අප බලාපොරොත්තු වන්නේ, ‘ලෞකික බලාපොරොත්තු තබාගෙන භාවනා කරන්න එපා’ යන වැදගත් මාතෘකාවයි. බොහෝ දෙනෙක් භාවනා කිරීමට උනන්දු වුවත්, ඔවුන්ගේ ගමන අතරමඟ නතර වන්නේ ඇයි? එයට හේතුව, අප බොහෝ දෙනෙක් පෘථග්ජන මිනිසුන් වීමයි. අපගේ සිත් තුළ විවිධ අදහස්, ආශාවන් සහ අඩුපාඩු තිබීම ස්වභාවිකය. කෙසේ වෙතත්, මෙම බලාපොරොත්තු පොදි බැඳගෙන භාවනාව ආරම්භ කළ විට, එය සාර්ථක කර ගැනීමට නොහැකි වේ. කාලයත් සමඟ භාවනාව එපා වීම, කලකිරීම සහ එය අත්හැර දැමීම වැනි තත්ත්වයන්ට මුහුණ දීමට සිදු වේ.
මීට පෙර දේශනා සහ ලිපි තුළ මා නිරන්තරයෙන් පෙන්වා දී ඇත්තේ කිසිම බලාපොරොත්තුවක් හෝ ආශාවක් නොමැතිව, සැහැල්ලු මනසකින් භාවනාවට යොමු විය යුතු බවයි. එහෙත්, වර්තමානයේ බොහෝ දෙනෙක් ප්රායෝගිකව භාවනාවේ යෙදෙන්නට කැමති වුවත්, ඔවුන්ගේ සිත් තුළ විවිධාකාර ලෞකික බලාපොරොත්තු පිරී පවතී. මෙම ලිපියෙන් අප ගවේෂණය කරන්නේ එම බාධක සහ ඒවා ජයගන්නා ආකාරයයි.
ආධ්යාත්මික තෘෂ්ණාව: තෙවැනි ඇස අවදි කරගැනීමේ බලාපොරොත්තුව
උදාහරණයක් ලෙස, ‘තෙවැනි ඇස‘ පිළිබඳව අප විසින් ඉදිරිපත් කර ඇති ප්රායෝගික භාවනා වැඩසටහන් මාලාව සලකා බලමු. රුවන්වැලිසෑය, සීගිරිය වැනි ස්ථාන තෙවැනි ඇසින් දකින ආකාරය ගැන අප පැහැදිලි කළ විට, බොහෝ දෙනෙකුට ඒ ගැන ආශාවක් ඇතිවීම ස්වභාවිකය. ‘මගේ තෙවැනි ඇසත් අවදි කරගෙන මේ දේවල් දකින්න ඕනෑ‘ යන දැඩි අපේක්ෂාවෙන් යමෙක් භාවනාව ආරම්භ කළහොත්, ඔහුට හෝ ඇයට භාවනාව දියුණු කරගැනීමට කිසිසේත්ම නොහැකිය. තෙවැනි ඇසද අවදි වන්නේ නැත.
මෙයට හේතුව කුමක්ද? එය නම්, බලාපොරොත්තුව නමැති තෘෂ්ණාවයි. බුදු දහමේදී තෘෂ්ණාව (පාලි: තණ්හා) යනු දැඩි ආශාව, නොසන්සිඳෙන පිපාසයයි. මෙය අපගේ දුකට මුලයකි. මෙහිදී එය ‘ආධ්යාත්මික තෘෂ්ණාවක්’ ලෙස ක්රියා කරයි. යමක් ලබාගැනීමේ මේ දැඩි ආශාවම, භාවනාවේ දියුණුවට ඇති ලොකුම බාධකය බවට පත් වේ. මෙම ආධ්යාත්මික තෘෂ්ණාව නිසාම සිත කලකිරී, භාවනාව එපා වී, කිසිදු ප්රතිඵලයක් නොලැබෙන තැනට පත් වේ.
භාවනාව දූෂණය කරන ලෞකික ආශාවන්
භාවනාව යනු ලෝකෝත්තර මාර්ගයක් වන අතර, එය ලෞකික අරමුණු ඉටුකර ගැනීමේ මෙවලමක් නොවේ. එහෙත් බොහෝ දෙනෙක් විවිධ ලෞකික ආශාවන් පෙරදැරිව භාවනාවට යොමුවේ.
1. මුදල් ඉපැයීමේ අරමුණ
සමහරුන්ගෙන් මට වට්ස්ඇප් පණිවිඩ පවා ලැබී තිබෙනවා, ‘ස්වාමීන් වහන්ස, තෙවැනි ඇස අවදි වූ අය ඉන්නවාද? ඔවුන් සමඟ එකතු වී විශාල මුදලක් උපයන්න පුළුවන්’ කියා පවසමින්. මම එවැනි තුච්ඡ, ලෞකික දේවලට කිසිසේත් කැමති නැති අතර, මුදල් පසුපස හඹා යන්නෙක්ද නොවෙමි. එසේ වූවා නම්, මට බොහෝ කලකට පෙර ප්රසිද්ධ වී මුදල් උපයා ගැනීමට ඉඩ තිබුණි. මෙවැනි දේ පසුපස යන්නේ ලෞකිකත්වයේ ගිලුණු සමහර අඥාන පුද්ගලයන්ය. ඔවුන් භාවනාවට යොමු වන්නේ පවා මුදල් ඉපයීමේ පහත් අරමුණෙනි. මෙවැනි බලාපොරොත්තුවක් ඇතිව භාවනා කිරීමෙන් කිසිදු ප්රතිඵලයක් ලැබිය නොහැක.
2. පළිගැනීමේ චේතනාව
තවත් සමහරු, ස්ත්රී පුරුෂ භේදයකින් තොරව, තමන්ට අසාධාරණයක් කළ, තමන් ආදරය කළ කෙනෙකුගෙන් පළිගැනීමේ අරමුණින් භාවනා කරති. ‘තෙවැනි ඇස අවදි කරගෙන ඔහුට හෝ ඇයට යම් හානියක් කරනවා’ වැනි ඉතා ලාමක, ළාමක අදහස් ඔවුන්ගේ සිත් තුළ පවතී. මට එවැනි පුද්ගලයන් පෞද්ගලිකවම මුණගැසී තිබේ. මෙවැනි පළිගැනීමේ චේතනා සිතේ තබාගෙන භාවනා කිරීමෙන් කිසිදා සාර්ථකත්වයක් අත් කරගත නොහැකි බව තරයේ මතක තබාගත යුතුය. භාවනාව දියුණු වීමට නම්, මෙවැනි ලාමක අදහස් මුලින්ම අත්හැරිය යුතුය.
3. සුවපත් කර ‘පොරක්’ වීමේ මාන්නය
‘අනුන්ගේ ලෙඩ රෝග සුවපත් කරන්න මම භාවනා කරන්න ආසයි‘ කියා තවත් අය පවසනවා. මෙහිදී චේතනාව බැලූ බැල්මට හොඳ යැයි සිතෙන්නට පුළුවන. එහෙත්, ඒ සිතුවිල්ල තුළම සැඟවුණු සියුම් කෙලෙස් ඇත. එනම්, ‘මම ලෙඩ සුව කරලා සමාජයේ චරිතයක් වෙනවා, මිනිසුන් මා වටා එක් රැස් කරගන්නවා, පොරක් වෙනවා’ යන මාන්නයයි. මාන්නය යනු ‘මම’ යනුවෙන් නැගෙන අහංකාර සිතුවිල්ලයි. ආධ්යාත්මික සුව කිරීමේ හැකියාවන් යනු බලෙන් ලබාගත හැකි දේ නොව, ස්වභාවිකව ලැබිය යුතු දේවල්ය. එවැනි මාන්නක්කාරී සිතුවිලි තබාගෙන භාවනා කරන විට, භාවනාව පිරිහී යයි. අඩුම තරමේ, ඇහි බැමි දෙක අතර සිත යොමු කරගෙන සිටීම වැනි මූලික පියවරක්වත් නිසියාකාරව කරගැනීමට නොහැකි වේ. සාමාන්ය කෙනෙකුට දැනෙන සංවේදනයන්වත් ඔවුන්ට නොදැනී යන්නේ මෙම ලෞකික බර නිසාය.
4. මතක ශක්තිය දියුණු කර ගැනීමේ අපේක්ෂාව
අධ්යාපනයේ යෙදෙන සිසුන්, විභාග සඳහා මතක ශක්තිය දියුණු කර ගැනීමේ අරමුණින් භාවනා කිරීමට පෙළඹේ. භාවනාව මගින් මතකය දියුණු වන බව සැබෑවක් වුවද, ‘මගේ මතකය දියුණු වෙන්න ඕනෑ’ යන බලාපොරොත්තුව පවා ලෞකික අපේක්ෂාවකි. එය තබාගෙන භාවනා කළ විට, විභාගයේදී යම් දෙයක් අමතක වුවහොත්, භාවනාව කෙරෙහිම තරහක්, කලකිරීමක් ඇතිවිය හැක. ‘මේක කරලත් වැඩක් නෑ, මට ඒක මතක් වුණේ නෑනේ’ කියා සිතමින් භාවනාවම එපා විය හැකිය. එබැවින්, එවැනි ලෞකික කාරණාවක්වත් බලාපොරොත්තු නොවී භාවනාවේ යෙදීම වැදගත්ය.
නිවැරදි ප්රවේශය: හැකියාවන් අතුරු ප්රතිඵලයක් ලෙස ලැබීම
එසේනම්, නිවැරදි ප්රවේශය කුමක්ද? සටන් කලාවේ යෙදෙන අය (අංගම්පොර, කරාටේ, කුංෆු වැනි) මේ සඳහා හොඳ උදාහරණයකි. ඔවුන් භාවනා කළ යුත්තේ ‘මගේ සටන් හැකියාව දියුණු කරගන්නවා’ යන අරමුණින් නොවේ. ඔවුන් කළ යුත්තේ, තම සටන් පුහුණුවීම් වෙනම කිරීමත්, භාවනාව කිසිදු බලාපොරොත්තුවකින් තොරව වෙනම කිරීමත් ය.
එසේ කරන විට, භාවනාවේ අතුරු ප්රතිඵල ලෙස සටන් කලාවට අවශ්ය ගුණාංග ඉබේම ලැබෙනු ඇත. නිදසුනක් ලෙස,
- හොඳ සංයමයක් ඇති වේ.
- සිහි කල්පනාව (mindfulness) තියුණු වේ.
- ප්රතිවාදියාට පහර දීමට අවශ්ය සිහිය සහ තීරණ ගැනීමේ හැකියාව වර්ධනය වේ.
මේවා බලෙන් ඉල්ලා සිටින දේ නොව, පිරිසිදු සිතින් භාවනා කිරීමේ ස්වභාවික ප්රතිඵල වේ. ඒවා අතුරු ප්රතිඵල ලෙස ඉබේම ජීවිතයට එකතු වනු ඇත.
නිවැරදි මාවත: බලාපොරොත්තු රහිතව භාවනා කරන්නේ කෙසේද?
මෙතෙක් වේලා මා විවිධ උදාහරණ ගෙනහැර පාමින් නැවත නැවතත් අවධාරණය කළේ එකම කරුණකි: කිසිම ලෞකික බලාපොරොත්තුවක් හෝ ලෞකික තෘෂ්ණාවක් සිතේ තබාගෙන භාවනාවට යොමු නොවන්න.
එපමණක්ද නොව, කිසිම ආධ්යාත්මික බලාපොරොත්තුවක් හෝ ආධ්යාත්මික තෘෂ්ණාවක්වත් තබාගන්න එපා. ‘මට ධ්යාන ලබන්න ඕනෑ’, ‘ආලෝක සංඥා දකින්න ඕනෑ’, ‘තෙවැනි ඇස අවදි වෙන්නම ඕනෑ’ වැනි නියමයන් පවා බාධාවකි. භාවනාව යනු මල් වැනි සැහැල්ලු පාරක, නිදහසේ යන ගමනකි. දැනුම පවා අපට බරක් කරගතහොත් එය ‘දැනුම නමැති මාරයා’ බවට පත්විය හැක.
එබැවින්, භාවනාවට වාඩි වීමට පෙර, සිහියෙන් යුතුව තමන්ගෙන්ම විමසන්න: ‘මම භාවනා කරන්නේ කුමන චේතනාවකින්ද?’ ඔබේ සිතේ ඇති බලාපොරොත්තු හඳුනාගන්න. පැහැදිලි, ලස්සන ආධ්යාත්මික මාවතක් තිබියදී, එය ආරම්භයේදීම විවිධ තෘෂ්ණාවන්ගෙන් කිලිටි කරගන්න එපා. ඒ සියලු බලාපොරොත්තු අතහැර, පිරිසිදු, සැහැල්ලු සිතකින් භාවනා ගමන ආරම්භ කරන්න. එවිට ඔබට එහි සැබෑ ප්රතිඵල අත්විඳීමට හැකිවනු ඇත.
අවසාන වදන සහ ආශිර්වාදය
අද දින මෙම ලිපියෙන් මා අවධාරණය කළ ‘ලෞකික බලාපොරොත්තු තියාගෙන භාවනා කරන්න එපා’ යන මාතෘකාව මෙතෙකින් අවසන් කරමි. ඔබ සියලු දෙනාට බුද්ධ, ධම්ම, සංඝ යන ත්රිවිධ රත්නයේ ආනුභාවයෙන්, කිසිදු ලෞකික බලාපොරොත්තුවක් හෝ ආධ්යාත්මික තෘෂ්ණාවක් නොමැතිව, හොඳ සිහි කල්පනාවෙන් සහ පිරිසිදු චේතනාවෙන් යුතුව තම භාවනාව දියුණු කරගැනීමට තුනුරුවන්ගේ ආශිර්වාදය හා රැකවරණය ලැබේවා!
මේ උතුම් මඟෙහි අප සමඟ එක්ව ගමන් කිරීමට ඔබටත් අපි ආරාධනා කරමු. අපගේ ඉගැන්වීම් කියවා, සියල්ලටම වඩා වැදගත් ලෙස, ඒවා ඔබගේ ජීවිතයට ප්රායෝගිකව යොදාගන්න. ඔබ ලබන අත්දැකීම් සහ ඔබට ඇතිවන ගැටළු, අපගේ ලිපියට පහළින් ඇති අදහස් තීරුවේ සටහන් කරන ලෙස අපි ඔබව දිරිමත් කරන්නෙමු. ඔබ අසන ප්රශ්න, ඔබගේ අවශ්යතාවලටම ගැලපෙන ලෙස ඉදිරි ලිපි සහ වීඩියෝ සකස් කිරීමට අපට මහත් උපකාරයක් වනු ඇත. එමෙන්ම, වෙබ් අඩවියේ ඇති ‘Contact Us‘ පෝරමය හරහා ද ඔබට අප හා සම්බන්ධ විය හැකිය.
අපගේ මෙම උත්සාහය, ඔබ තුළ සැඟවී ඇති ආධ්යාත්මික බීජය, එනම් සමාධිය, ධ්යාන සහ අභිඥා වැනි ගුණාංග පෝෂණය කිරීමයි.
අප සමඟ එක් වූ ඔබට ස්තූතියි. මෙම වෙබ් අඩවිය ඔබගේ අධ්යාත්මික ගමනට මහත් ශක්තියක් වනු ඇතැයි අපි බලාපොරොත්තු වෙමු.
ඔබ සැමට තෙරුවන් සරණයි!
