තෙරුවන් සරණයි සියලු දෙනාටම!
ප්රායෝගිකව ජීවිතය දෙස බලන ඔබ වෙනුවෙන්, අද දවසේදී අපි බලාපොරොත්තු වන්නේ ඔබගේ ආධ්යාත්මික ජීවිතයට ඉතා වැදගත් වන කරුණක් ගැන කතා කිරීමටයි. එය නම්, “භාවනාවක් දියුණු කරගැනීමට තිබෙන බාධා” පිළිබඳව ඔබව දැනුවත් කිරීමයි. මෙම ලිපිය කියවන ඔබ අතර බාල, මහලු, තරුණ විවිධ වයස්වල අය සිටින බව අපි දනිමු.
මෙහි අඩංගු කරුණු ඔබගේ ආධ්යාත්මික ජීවිතය දියුණු කරගැනීමටත්, ඔබ තුළ තිබෙන දුර්වලතා ක්රමයෙන් අඩු කරගැනීමටත් මහත් සේ උපකාරී වනු ඇතැයි අපි විශ්වාස කරමු. ඔබ සමථ භාවනාව හෝ විදර්ශනා භාවනාව යන කුමන පැතිකඩක් දියුණු කළත්, මෙම කරුණු ඔබට එකසේ වැදගත් වනු ඇත.
අපගේ ආධ්යාත්මික දියුණුවට ඍජුවම බලපාන බොහෝ බාධක තිබේ. මීට පෙර ලිපියක, භාවනාවක් කරගෙන යන විට බාහිර ලෝකයෙන් එන කරදර සහ බාධක ගැනත්, ඒවාට මුහුණ දෙන ආකාරය ගැනත් අපි සාකච්ඡා කළෙමු. අද අපි අවධානය යොමු කරන්නේ අප තුළින්ම පැන නගින, භාවනාවට බාධා ගෙන දෙන අභ්යන්තරික හේතු කිහිපයක් පිළිබඳවයි.
1. දුරකථනයට ඇබ්බැහි වීම: කාලය සහ සිහිය සොරාගන්නා නොපෙනෙන සතුරා
භාවනාවක් දියුණු කරගැනීමේදී අප දකින පළමු සහ ප්රධානතම බාධකය නම් දුරකථනයට ඇබ්බැහි වී සිටීමයි. විශේෂයෙන්ම ස්මාර්ට් දුරකථන (Smartphone) භාවිතය වර්තමානයේ තරුණ පරම්පරාව පමණක් නොව, විවිධ වයස් කාණ්ඩවල බොහෝ දෙනෙකුට පොදු ගැටලුවක් බවට පත්ව තිබේ. රාජකාරී වේලාවෙන් පසුව හෝ රාජකාරිය අතරතුර ලැබෙන සුළු විවේකයේදී පවා අප නොදැනුවත්වම දුරකථනය අතට ගැනීමට පුරුදු වී සිටී.
ලංකාව වැනි රටවල බොහෝ දෙනෙක් ෆේස්බුක් (Facebook) වැනි සමාජ ජාලා සඳහා වැඩි කාලයක් යොදවති. මෙහි ඇති භයානකම දෙය නම්, කාලය ගතවන බව නොදැනීමයි. ඇත්ත වශයෙන්ම, දුරකථනයෙන් ප්රයෝජනවත් යමක් ඉගෙන ගත හැකි අවස්ථා ද නැතුවාම නොවේ. නමුත්, අප බහුලව දකින්නේ කිසිදු ප්රයෝජනයක් නොමැතිව, නිකරුණේ කාලය නාස්ති කරන අවස්ථාය. එක වීඩියෝවක් හෝ පෝස්ට් එකක් බලන්නට පටන් ගත් විට, ඔබටත් නොදැනීම පැයක්, දෙකක් ගත වී තිබෙන්නට පුළුවන.
බොහෝ දෙනෙක් මා සමග පවසන දෙයක් නම්, “ස්වාමීන් වහන්ස, රාත්රියේ සියලු වැඩ අවසන් කර නින්දට යන්නට පෙර දුරකථනය අතට ගත්තොත්, රාත්රී දහයට නිදාගන්නට සිතුවත්, පාන්දර දොළහ, එක වන තුරුත් නොදැනුවත්වම එය භාවිතා වෙනවා” යන්නයි. මෙය පුදුම සහගත ඇබ්බැහි වීමක් බවට පත්ව ඇත.
මෙම තත්ත්වය, භාවනා කිරීමට දැඩි ආශාවක් තිබුණත්, ඒ සඳහා වෙලාවක් හෝ මානසික ශක්තියක් ඉතිරි නොකරන ප්රධානතම භාවනාවට බාධාවක් වී තිබේ. එපමණක් නොව, මෙවැනි දෑ නැරඹීමෙන් අපගේ සිතේ රාගය, එනම් ඇලීම මෙන්ම ද්වේශය, එනම් තරහව සහ ඊර්ෂ්යාව වැනි අකුසල සිතිවිලි ඉතා ඉක්මනින් වර්ධනය වීමටද මග පෑදේ.
2. කෘතිම ආලෝකය සහ නූතන තාක්ෂණයේ අතුරු ආබාධ
දුරකථන භාවිතය හා බැඳුණු තවත් බරපතල ගැටලුවක් තිබේ. ඔබ රාත්රී කාලයේදී, විශේෂයෙන් නින්දට යාමට පෙර ස්මාර්ට් දුරකථනයක් භාවිතා කරන විට, එහි තිරයෙන් නිකුත් වන කෘතිම ආලෝක කිරණ ඔබේ ඇස් දෙකට ඉතා අහිතකරය. සාමාන්යයෙන් වයස 35, 40, 50 වන තුරු ඇස් කණ්ණාඩි නොමැතිව හොඳින් පෙනීම තිබිය යුතු ඇස් දෙක, මෙම කෘතිම කිරණ නිසා දුර්වල වේ. එය අපගේ පෙනීම දියුණු වීම වළක්වයි.
එමෙන්ම, දුරකථනයේ ඇති උණුසුම (Heat) පවා අපගේ ශරීරය දුර්වල කිරීමට බලපායි. අප නිරන්තරයෙන් ස්පර්ශ තිරයක් (Touch screen) භාවිතා කරන විට, එයින් අපගේ ඇඟිලිවලට ලැබෙන්නේ ස්වභාවික උත්තේජනයක් නොවේ. මෙම කෘත්රිම ස්පර්ශය අපගේ ස්නායු පද්ධතිය දුර්වල කිරීමට හේතු විය හැක. මේ සියල්ල ශාරීරිකව සහ මානසිකව අපව වෙහෙසට පත් කරන අතර, එය භාවනාවට අවශ්ය සන්සුන් බවට බාධාවක් වේ.
3. අධික ආහාර සහ රාත්රී භෝජනය: ශරීරයේ බර සිතට බරක් වන හැටි
තුන්වන කාරණය ලෙස අප දකින දෙය නම්, අධික ලෙස ආහාර ගැනීම සහ වැරදි වේලාවට ආහාර ගැනීමයි. සමහර කෙනෙක් දුරකථනයට ඇබ්බැහි වී නැතත්, කම්මැලි ස්වභාවය නිසා අධික නින්දට යොමු වී සිටිති. මෙයට ප්රධාන හේතුවක් වන්නේ ආහාර රටාවයි.
බුදුරජාණන් වහන්සේ භික්ෂූන් වහන්සේලාට දේශනා කර ඇත්තේ දහවල් දානයෙන් පසු, එනම් මධ්යහ්නයෙන් පසු ආහාර ගැනීමෙන් වළකින ලෙසයි. මෙයට හේතුව ප්රායෝගිකව භාවනාවේ යෙදෙන විට ඔබටම තේරුම් ගත හැකිය. අප රාත්රියට බර ආහාරයක් ගත් විට, අපගේ ශරීරය බර වී, භාවනා කිරීමට අපහසු වේ. බඩට බර ආහාර වැටුණු විට, අපට නිතැතින්ම නින්ද පැමිණේ. බුදු දහමේදී මෙය ථීනමිද්ධ ලෙස හඳුන්වයි.
එනම්, සිතේ සහ කයේ ඇතිවන අලස, මන්දගාමී ස්වභාවයයි. මේ නිසා, අතීතයේ රහතන් වහන්සේලා මෙන් අඩු නින්දකින් යුතුව වීර්යයෙන් යුතුව භාවනා කිරීමට ඇති හැකියාව අපට අහිමි වේ. ආහාරවල බර නිසා නිදිමත ස්වභාවිකවම ඇතිවන අතර, එය බලවත් භාවනාවට බාධාවක් වේ. මෙම කරුණ මැනවින් වටහාගත් නිසාමය බුදුරජාණන් වහන්සේ විකාල භෝජනයෙන්, එනම් අවේලාවේ ආහාර ගැනීමෙන් වැළකී සිටීමේ ශික්ෂාපදය පැනවූයේ.
4. දැඩි බැඳීම්: ආදරය සහ ඇලීම අතර සියුම් රේඛාව
හතරවන කාරණය නම්, දැඩි ලෙස යමෙකුට හෝ යමකට බැඳී සිටීමයි. මෙම බැඳීම් ඔබේ දරුවන්, දෙමව්පියන්, සැමියා, බිරිඳ, ඥාතීන් හෝ මිතුරන් සමග විය හැකිය. මෙහිදී, ‘එසේනම් භාවනා කිරීමට සියලු බැඳීම් අත්හළ යුතුද?’ කියා ඔබ වැරදියට වටහා නොගත යුතුය. එකවර බැඳීම් අත්හැරීමට තීරණය කිරීම ප්රායෝගික නොවන අතර, ඔබ එසේ කිරීමට උත්සාහ නොකළ යුතුය.
ඔබ කළ යුත්තේ නොකඩවා භාවනාවේ යෙදීම පමණි. එසේ කරගෙන යන විට, කාලයක් ගත වෙද්දී ඔබටම වැටහෙනු ඇත, ‘මේ දැඩි ලෙස යමෙකුට ඇලී ගැලී සිටීම මගේ භාවනාවට බාධාවක්’ කියා. එවිට, ඔබ ක්රමානුකූලව එම බැඳීම්වල ඇති දැඩි ඇලීම අඩු කරගැනීමට උත්සාහ කළ යුතුය. නමුත්, කිසිම විටෙක ඔබගේ එම වෙනස අන් අයට දැනෙන්නට ඉඩ නොතබන්න.
උදාහරණයක් ලෙස, ඔබ භාවනාව දියුණු කරන විට, ඔබගේ ආදරයේ ස්වභාවය වෙනස් වී, ඇලීම අඩු වන බව ඔබටම දැනෙනු ඇත. නමුත්, වෙනදා මෙන්ම ඔබේ බිරිඳට හෝ සැමියාට ආදරයෙන් කතා කරන්න. ආදරය කරන බව බොරුවට හෝ පෙන්වන්න. මන්ද, ඔබ නොගැලපෙන සම්බන්ධතාවයක් ගොඩනගාගෙන නැත. ඔබ උත්සාහ කරන්නේ උතුම් ආධ්යාත්මික අරමුණක් වෙනුවෙන් දියුණු වීමටයි. එබැවින්, ඔබගේ වෙනස නිසා ඔවුන්ගේ සිත් රිදවීමට ඉඩ නොදෙන්න.
5. කම්මැලිකම: ආධ්යාත්මික ගමන වළක්වන අභ්යන්තර බාධකය
පස්වන සහ අවසාන කාරණය නම්, තමන් තුළම පවතින කම්මැලි ස්වභාවයයි. ‘මට ආධ්යාත්මිකව දියුණු වීමට ආසයි, නමුත් කම්මැලියි’ කියා ඔබට සිතෙනවා නම්, එම දුර්වලතාවය ඔබ විසින්ම හඳුනාගත යුතුය. මෙම කම්මැලි බව ඇති වීමට අප මීට පෙර සාකච්ඡා කළ අධික ආහාර ගැනීම, දුරකථනයට ඇබ්බැහි වීම වැනි සියලු කරුණු බලපායි.
මෙම කම්මැලිකම නැති කරගැනීමට, එයට විරුද්ධ පැත්ත භාවිතා කරන්න. එනම්, ඔබගේ ආධ්යාත්මික දියුණුවෙන් ඔබට ලැබෙන ප්රයෝජන ගැන සිතන්න. තත්පරයක් හෝ විනාඩියක් භාවනා කර ඔබට ලැබුණු කුඩා හෝ මානසික සුවයක්, සහනයක් ඇත්නම්, එය නැවත නැවතත් මෙනෙහි කරන්න. භාවනාවෙන් ඔබට ලැබුණු යහපත් අත්දැකීම් ගැන සිතීම, නැවත භාවනා කිරීමට ඔබට මහත් පෙළඹවීමක් ඇති කරයි. එමගින්, ඔබට ඔබගේ කම්මැලිකම ක්රමයෙන් දුරු කරගැනීමට හැකියාව ලැබෙනු ඇත.
ඔබේ ආධ්යාත්මික ගමනට ආශිර්වාදයක්
ඉතින්, මේ කරුණු කිහිපය තමයි, භාවනාවක් දියුණු කරගැනීමේදී ඔබට ඇතිවිය හැකි ප්රධාන බාධක ලෙස සඳහන් කිරීමට අවශ්ය වූයේ. මෙම කරුණු පිළිබඳව ඔබට මනා අවබෝධයක් ලැබෙන්නට ඇතැයි මම සිතනවා.
මෙම ලිපියෙන් පෙන්වා දුන් භාවනාවට බාධා වන කරුණු මැනවින් වටහාගෙන, ඒවායින් මිදී, තමන්ගේ ආධ්යාත්මික ජීවිතය දියුණු කරගැනීමට බුද්ධ, ධම්ම, සංඝ යන ත්රිවිධ රත්නයේ ආනුභාවයෙන් ඔබට ශක්තිය, ධෛර්යය ලැබේවා යැයි ආශිර්වාද කරමින් මෙම ලිපිය මෙතෙකින් අවසන් කරමි.
මේ උතුම් මඟෙහි අප සමඟ එක්ව ගමන් කිරීමට ඔබටත් අපි ආරාධනා කරමු. අපගේ ඉගැන්වීම් කියවා, සියල්ලටම වඩා වැදගත් ලෙස, ඒවා ඔබගේ ජීවිතයට ප්රායෝගිකව යොදාගන්න. ඔබ ලබන අත්දැකීම් සහ ඔබට ඇතිවන ගැටළු, අපගේ ලිපියට පහළින් ඇති අදහස් තීරුවේ සටහන් කරන ලෙස අපි ඔබව දිරිමත් කරන්නෙමු. ඔබ අසන ප්රශ්න, ඔබගේ අවශ්යතාවලටම ගැලපෙන ලෙස ඉදිරි ලිපි සහ වීඩියෝ සකස් කිරීමට අපට මහත් උපකාරයක් වනු ඇත. එමෙන්ම, වෙබ් අඩවියේ ඇති ‘Contact Us‘ පෝරමය හරහා ද ඔබට අප හා සම්බන්ධ විය හැකිය.
අපගේ මෙම උත්සාහය, ඔබ තුළ සැඟවී ඇති ආධ්යාත්මික බීජය, එනම් සමාධිය, ධ්යාන සහ අභිඥා වැනි ගුණාංග පෝෂණය කිරීමයි.
අප සමඟ එක් වූ ඔබට ස්තූතියි. මෙම වෙබ් අඩවිය ඔබගේ අධ්යාත්මික ගමනට මහත් ශක්තියක් වනු ඇතැයි අපි බලාපොරොත්තු වෙමු.
ඔබ සැමට තෙරුවන් සරණයි!
