තෙරුවන් සරණයි සියලු දෙනාටම!
අපගේ ආධ්යාත්මික ඉගැන්වීම් ඔස්සේ අප නිරන්තරයෙන්ම අවධාරණය කරන දෙයක් තමයි, තමන්ගේ සිත දෙස, එනම් මනස දෙස, සිහියෙන් යුතුව බැලීමේ වැදගත්කම. බුදුන් වහන්සේ අපට කියා දුන් සති හෙවත් සිහිය පැවැත්වීම තුළින් මේ මනස නිරීක්ෂණය කිරීම ගැන අපි නිතර කතා කර තිබෙනවා. අදත්, එම ඉගැන්වීමේ තවත් පැතිකඩක් ඔබට විවර කර දීමටයි මේ සූදානම. නිශ්ශබ්දව හිත දිහා බලාගෙන ඉන්න!
මෙම ලිපියෙන් ඔබ ලබාගන්නා දැනුම ඔබට ඉතාමත් වටිනා එකක් වේවි. නමුත් එහි සැබෑ වටිනාකම තවත් වැඩි වන්නේ ඔබ මේ කරුණු ප්රායෝගිකව අත්හදා බැලුවහොත් පමණයි. එසේ නොවුණහොත්, මේ සියල්ල හුදෙක් වචන කිහිපයකට සීමා වනු ඇත. එබැවින් අප නිරන්තරයෙන් ප්රායෝගික විය යුතු බව මතක තබා ගැනීම වැදගත්.
නිවැරදි දැක්ම සහ ශක්තිමත් මනසක් ගොඩනගා ගැනීම
අපගේ එදිනෙදා ජීවිතයේදී විවිධ ගැටලු, ප්රශ්න, අභියෝග වලට මුහුණ දීමට සිදු වෙනවා. මේ සියල්ල හමුවේ මනස සෘජුව තබාගෙන, නිර්භයව, කිසිවකට ගැටෙන්නේවත් ඇලෙන්නේවත් නැතිව, මධ්යස්ථව කටයුතු කිරීමට අපට ශක්තිය අවශ්යයි. පෞරුෂයකින් යුතුව මේ අභියෝගවලට මුහුණ දීමට අපට උපකාරී වන ප්රධානම දෙය නම් නිවැරදි දැක්මයි.
මේ නිවැරදි දැක්ම හෙවත් නිවැරදි අවබෝධය අපට ලැබෙන්නේ අපගේම මනස සමඟ කටයුතු කිරීමෙන්, එනම් අපේම හිත දිහා බැලීම තුළිනුයි. මෙම අවබෝධය ලැබෙන්නේ තම තමන් එය ප්රගුණ කරන ප්රමාණයටයි. ටිකෙන් ටික, දිනපතා, ජීවිත කාලය පුරාම මෙම පුහුණුවෙහි යෙදීමෙන් අපට මේ ගැඹුරු හැකියාව වර්ධනය කරගන්නට පුළුවන්.
බුදුන් වහන්සේ බුද්ධත්වයට පත්වීමට පෙර ප්රගුණ කළේත්, රහතන් වහන්සේලා රහත් වීමට පෙර පෘථග්ජන කාලයේ සිට ප්රගුණ කළේත් මෙම මාර්ගයමයි. එනිසා අපිත් ටිකෙන් ටික මෙම මග පුහුණු කළ යුතුයි.
ජීවිතයේ ගැටුම් සහ පීඩනයට ඔරොත්තු දෙන මනසක්
අපි ජීවත් වන සමාජය තුළ නිරන්තරයෙන්ම පීඩනයන්ට, කම්කටොලුවලට ලක්වෙනවා. වෛරය, තරහව, ඇලීම් වැනි හැඟීම් නිරන්තරයෙන්ම අප තුළ ඇති වෙනවා. මේවා නිසා අපි හැම අතින්ම ‘තැලෙනවා, පොඩි වෙනවා’ කීවොත් එය නිවැරදියි. රැකියාවේදී, පවුල තුළ, මිතුරන් අතර මේ පීඩනයන් නිමක් නැතිව අප පසුපස හඹා එනවා.
ජීවිතයේ අවසානය දක්වාම අන් අයගේ වචන නිසා සිත් පීඩා ඇති කරගනිමින් අපි දුක් විඳිනවා. ‘මේක නම් පුදුම කරුමයක්’ කියා අපට අනන්තවත් සිතී ඇති.
මෙන්න මේ තත්ත්වයට ඔරොත්තු දෙන මට්ටමට අපේ මනස ශක්තිමත් කරගත යුතුයි. ටිකෙන් ටික මෙම පුහුණුව කළ විට, ජීවිත කාලය පුරාම මේ පීඩනයන්ට මුහුණ දීමට අපට හැකියාව ලැබෙනවා.
එවිට මේ සියල්ල සාමාන්ය දෙයක් බවට පත් වෙනවා. ‘ගලේ ගැහුවත් මරන්න බෑ’ කියා කියමනක් තිබෙනවා නේද? අන්න ඒ වැනි ශක්තිමත් මට්ටමකට අපේ හිත පත් වෙනවා. ඉන්පසු සමාජයෙන්, පවුලෙන්, මිතුරන්ගෙන් කුමන තාඩන පීඩන එල්ල වුවත්, ඕනෑම වයසක, ඕනෑම ජාතියක, ආගමක, ගැහැණු පිරිමි ඕනෑම කෙනෙකුට තම මනස නොසැලී, සෘජුව, පෞරුෂ සම්පන්නව තබාගන්නට පුළුවන් වෙනවා.
මුදලින් සැනසීම සෙවීම: තාවකාලික සතුට සහ ජීවිතයේ යථාර්ථය
අද වන විට මානසිකව කඩා වැටුණු මිනිසුන් ලෝකයේ බහුතරයක් ඉන්නවා. අපට කොතරම් මිල මුදල්, ධනය තිබුණත්, එයින් ලැබෙන සතුට තාවකාලිකයි. එම මුදල්වලින් අපට සදාකාලික සතුටක් හෝ සෑහීමක් ලබන්න බෑ. අපේ මනස යම් දෙයකින් බිඳ වැටුණොත්, ‘මේ මිල මුදල් මොන මඟුලකටද?’ කියා අපට සිතෙනවා. ඔබේ ජීවිතයේත් මෙවැනි අත්දැකීම් ඕනෑ තරම් ඇති.
උදාහරණයක් ලෙස, ඔබට අධික ලෙස ධනය තිබෙනවා කියා සිතන්න. ඒ අතරම, ඔබ බෙහෙවින් ආදරය කරන කෙනෙක්, ඔබේ බිරිඳ, සැමියා, හෝ දරුවෙක්,ඔබට එකවරම අහිමි වෙනවා. ඒ මොහොතේ ඔබට කුමක් සිතේවිද? ‘මට මේ සල්ලි, ඉඩකඩම් තිබිලා වැඩක් නෑ, මේ කිසි දෙයකින් තේරුමක් නෑ’ වැනි සිතුවිලි ඔබේ හිතට ගලාගෙන එනු නොඅනුමානයි.
මෙවැනි අවස්ථාවකදී, අප සතු දේපළට දොස් නගනවා වෙනුවට, ‘මේ තමයි ජීවිතයේ යථාර්ථය‘ යැයි පිළිගෙන අපේ සිත ශක්තිමත් කරගන්නේ කොහොමද? ආදරණීය කෙනෙකුගේ වියෝවකට අප මුහුණ දෙන්නේ කෙසේද? මෙන්න මේ දේ ප්රායෝගිකව කරන ආකාරයයි මා ඔබට කියා දෙන්නේ.
ප්රායෝගික අභ්යාසය: නිශ්ශබ්දව ඔබේ සිත දෙස බලන්නේ කෙසේද?
බුදුන් වහන්සේ කියා දුන් සති හෙවත් සිහිය පැවැත්වීම ප්රායෝගිකව කිරීමෙන් ඔබට ලැබෙන ප්රතිලාභය සීමා කළ නොහැකි නිදහසක්. එය විඳීමට නම් වයස්, ජාති, ආගම්, කුල භේදයකින් තොරව ඔබ මෙය ප්රායෝගිකව කළ යුතුමයි. එසේ කළ විට, ඔබේ මනස විසින්ම ඔබට බොහෝ දේ පැහැදිලි කර දෙනු ඇත.
අද මා ඔබට ගෙන ආ මාතෘකාව වන්නේ ‘නිශ්ශබ්දව හිත දිහා බලාගෙන ඉන්න’ යන්නයි. කුමක්ද මෙහි අර්ථය? මෙන්න මෙසේ පටන් ගන්න. ඔබ එදිනෙදා ජීවිතයේදී, නින්දට යන තෙක්ම මොකක් හෝ වැඩක නිරත වෙනවා. ඒ අතරතුර සුළු විවේකයක්ද ගන්නවා. සෑම මොහොතකම ශරීරය ක්රියාවලියක යෙදී සිටිනවා.
මම ඔබට යෝජනා කරන්නේ, ඔබ උදෑසන අවදි වන මොහොතේ සිටම මෙම අභ්යාසය ආරම්භ කරන ලෙසයි. ඇස් අරිනවාත් සමගම, ඔබේ හිත දෙස බලන්න.
අවදි වෙද්දීම ඔබේ හිතේ ජනිත වන පළමු සිතුවිල්ල කුමක්ද? එය හොඳ සිතුවිල්ලක්ද, නරක සිතුවිල්ලක්ද? එදිනට කරන්නට ඇති වැඩක් මතක් වෙනවාද? නැතිනම් දුටු සිහිනයක් මතක් වෙනවාද? සමහරවිට තේ එකක් බොන්නට, ඇඳුමක් මදින්නට, රැකියාවට හෝ පාසලට සූදානම් වීමට සිතෙන්නට පුළුවන්. නැතහොත් කිසිදු සිතුවිල්ලක් නැතිව, හිස් මනසකින් අවදි වන්නටත් පුළුවන්. මේ කුමන ආකාරයේ අත්දැකීමක්ද කියා නිරීක්ෂණය කරන්න.
ඉන්පසු, ඇඳෙන් බැස ඇවිදින විට, මුළුතැන්ගෙට හෝ නාන කාමරයට යන විට, ඔබේ සිතුවිලි ගලා යන ආකාරය සිහියෙන් යුතුව දකින්න. මේ මොහොතේ ඔබේ හිත දිහා බලාගෙන ඉන්න. මෙයයි බුදුන් වහන්සේ අපට කියා දුන් දෙය. එකවර දිගටම සිහියෙන් සිටීමට උත්සාහ කරන්න එපා. එයට සංසාරික පුරුද්දක් අවශ්යයි. ටිකෙන් ටික, මොහොතින් මොහොත මේ පුහුණුව කරන්න.
ඔබේ මනස නමැති චිත්රපටියේ නරඹන්නා වන්න
ඔබේ මනස හරියට චිත්රපටියක් වගෙයි. ඔබ කළ යුත්තේ නරඹන්නෙකු බවට පත්වීම පමණයි. රූපවාහිනියක් හෝ චිත්රපටියක් නරඹන්නා සේ, ඔබේම හිත නමැති මේ චිත්රපටිය දෙස බලාගෙන ඉන්න. මෙය ඉතා ලස්සන, නමුත් පුදුම සහගත ලෙස මායාකාරී චිත්රපටියක්. මෙවන් චිත්රපටියක් තවත් නැහැ.
මේ චිත්රපටිය දෙස බලාගෙන සිටින විට, ඔබට බොහෝ දේ වැටහෙන්නට, තේරෙන්නට පටන් ගනීවි. ඔබ කළ යුත්තේ බලා සිටීම පමණි. ඔබ උදෑසන අවදි වී, දවසේ වැඩ කටයුතු කරද්දී, රැකියාවට යද්දී, බස් රථයේ ගමන් කරද්දී, සංගීතයට සවන් දෙද්දී, මේ සෑම මොහොතකම ඔබේ හිතත් සමඟ ජීවත් වෙන්න. නරඹන්නෙක් ලෙස ඔබේ හිත දිහා බලාගෙන ඉන්න. හිතට කිසිවක් කරන්නට, එය වෙනස් කරන්නට යන්න එපා.
ජය පරාජය, සතුට සහ දුක: සෑම මොහොතකම සිත නිරීක්ෂණය
ඔබ මේ මොහොතේ ජීවිතයේ කුමන තැනක සිටියත්, මෙම පුහුණුව ඔබට වලංගුයි. ඔබ ආදරයෙන්, විවාහයෙන්, රැකියාවෙන්, තරගයකින් පරාජය වී මානසිකව වැටී සිටින කෙනෙක් විය හැකියි. ඒ පරාජයත් සමඟ ඔබේ හිත ක්රියාත්මක වන ආකාරය දෙස බලන්න.
එසේත් නැතිනම් ඔබ ආදරයෙන්, විවාහයෙන්, දරුවන්ගෙන්, ආර්ථිකයෙන් ජයග්රහණය කර ඉහළින් වැජඹෙන කෙනෙක් වෙන්නට පුළුවන්. ඒ සතුටත් සමඟ ඔබේ හිත හැසිරෙන ආකාරය, එහි ඇතිවන සිතුවිලි මොනවාද කියා හොඳින් බලාගෙන ඉන්න.
ඔබ විනෝද චාරිකාවකට, සාදයකට, මළ ගෙදරකට ගිය විට ඔබේ හිත ක්රියාත්මක වන ආකාරය නිරීක්ෂණය කරන්න. කෙනෙක් ඔබට ප්රශංසා කරන විට, බණින විට, නෝක්කාඩු කියන විට, ඒ වචන ඔබේ කන හරහා හිතට ගිය පසු, හිතේ ඇතිවන ප්රතික්රියාව කුමක්ද? තරහව, වෛරය, රාගය වැනි සිතුවිලි ඇතිවෙනවාද? ඔබේ ඇස, කන, නාසය, දිව, ශරීරය යන ඉන්ද්රිය දොරටු හරහා එන අරමුණු නිසා මනස තුළ සිදුවන ක්රියාවලිය දෙස බලාගෙන ඉන්න. කිසිවක් විනිශ්චය නොකර, නරඹන්න.
බලෙන් මෙනෙහි කිරීමෙන් වළකින්න: ස්වභාවික අවබෝධයට ඉඩ දෙන්න
මේ ආකාරයට සිත දෙස බලාගෙන සිටින විට, කිසිවක් බලෙන් මෙනෙහි කරන්නට යන්න එපා. ‘මේ දේවල් වෙනස් වෙන සුළුයි’ යනුවෙන් හැඳින්වෙන අනිත්ය (හෝ ව්යවහාරයේ කියවෙන පරිදි අනිච්ච), ‘මේ සියල්ල තුළ ඇත්තේ පීඩනයක්, අතෘප්තියක්’ යන අරුත දෙන දුක්ඛ, සහ ‘මේ කිසිවක් මගේ හෝ මම හෝ නොවේ’ යන අරුත දෙන අනත්ත (හෝ අනාත්ම) යන ගැඹුරු දහම් කරුණු බලෙන් ආරෝපණය කරගන්නට උත්සාහ නොකරන්න.
ඔබ කළ යුත්තේ එම දර්ශනය දිහා බලාගෙන සිටීම පමණයි. එවිට ඔබටම පෙනේවි, ‘මේකනේ ඇත්තටම සිද්ධ වෙන්නේ, මේ දේවල් වෙනස් වෙනවනේ, නැතිවෙලා යනවනේ’ කියා.
ඔබට ඇති වූ තරහ සිතුවිල්ල ටික වේලාවකින් නැතිවෙලා ගියා. ඇති වූ සතුටු සිතුවිල්ලත් ටිකකින් නැතිවෙලා ගියා. නමුත්, මේ ඇතිවීම-නැතිවීම (පාලියෙන් හඳුන්වන උදයව්යය ඥානය) පවා බලෙන්, කෘත්රිමව දකින්නට යන්න එපා. ස්වභාවික දේ දෙස සිහියෙන් යුතුව බලන්න.
කිසිවක් නොකර බලා සිටීමේ ශක්තිය සහ අවසාන ප්රාර්ථනය
ඔබට දී ඇති කාර්යය හරියට රූපවාහිනියේ චිත්රපටියක් දමාදී එය දෙස බලා සිටීමට පැවසීම වගෙයි. චැනල් මාරු කරන්න, රිමෝට් එක අල්ලන්න, පාඩම් කරන්න, මතක තියාගන්න යන්න එපා. පැය එකහමාරේ චිත්රපටිය අවසන් වන තුරු බලා සිටීම පමණක් කරන්න. වෙන කිසිවක් අවශ්ය නැහැ.
නමුත් ප්රශ්නය වන්නේ, අපේ මනසට ‘නිකන් ඉන්නට’ බැරි වීමයි. කිසිවක් නොකර බලා සිටීම කම්මැලි දෙයක් ලෙස හැඟෙන්නට පුළුවන්. ඒ කම්මැලිකම පවා චිත්රපටියේම කොටසක් ලෙස, හිතේම ස්වභාවයක් ලෙස දකින්න. ඔබට කිසිවක් නොකර ඉන්නටම බැරි නම්, යමක් කරන්නටම සිතෙනවා නම්, ඒ සිතුවිල්ලත් චිත්රපටියේම තවත් දර්ශනයක් ලෙස සලකා එය දෙසත් බලා සිටින්න.
මේ ආකාරයට, ජීවිතයේ මුහුණ දෙන සෑම ප්රශ්නයකදීම, සෑම සිදුවීමකදීම ඔබේ හිත දෙස නිශ්ශබ්දව බලා සිටින්න. එය තුළින් ඔබට ඔබේ මනස ගැනත්, ජීවිතය ගැනත් විශාල අවබෝධයක් ලබාගැනීමට හැකියාව ලැබෙනු ඇත. ඔබ මෙම ක්රමය අත්හදා බලා ලබන අත්දැකීම්, අන් අයටත් උපකාරයක් ලෙස බෙදාගැනීම ඔබට මහත් කුසලයකි.
මෙම ‘නිශ්ශබ්දව හිත දිහා බලාගෙන ඉන්නවා’ කියන කාරණය ප්රායෝගිකවම කරන්නට ඔබට ශක්තිය හා ප්රඥාව ලැබේවායි ප්රාර්ථනා කරමින් අදට දේශනාව අවසන් කරනවා.
මේ උතුම් මඟෙහි අප සමඟ එක්ව ගමන් කිරීමට ඔබටත් අපි ආරාධනා කරමු. අපගේ ඉගැන්වීම් කියවා, සියල්ලටම වඩා වැදගත් ලෙස, ඒවා ඔබගේ ජීවිතයට ප්රායෝගිකව යොදාගන්න. ඔබ ලබන අත්දැකීම් සහ ඔබට ඇතිවන ගැටළු, අපගේ ලිපියට පහළින් ඇති අදහස් තීරුවේ සටහන් කරන ලෙස අපි ඔබව දිරිමත් කරන්නෙමු. ඔබ අසන ප්රශ්න, ඔබගේ අවශ්යතාවලටම ගැලපෙන ලෙස ඉදිරි ලිපි සහ වීඩියෝ සකස් කිරීමට අපට මහත් උපකාරයක් වනු ඇත. එමෙන්ම, වෙබ් අඩවියේ ඇති ‘Contact Us‘ පෝරමය හරහා ද ඔබට අප හා සම්බන්ධ විය හැකිය.
අපගේ මෙම උත්සාහය, ඔබ තුළ සැඟවී ඇති ආධ්යාත්මික බීජය, එනම් සමාධිය, ධ්යාන සහ අභිඥා වැනි ගුණාංග පෝෂණය කිරීමයි.
අප සමඟ එක් වූ ඔබට ස්තූතියි. මෙම වෙබ් අඩවිය ඔබගේ අධ්යාත්මික ගමනට මහත් ශක්තියක් වනු ඇතැයි අපි බලාපොරොත්තු වෙමු.
ඔබ සැමට තෙරුවන් සරණයි!
