වෙනදා වගේම ආධ්යාත්මික ජීවිතය සොයා යන ඔබව සාදරයෙන් පිළිගන්නවා. අද අපි කතා කරන්නට බලාපොරොත්තු වෙන්නේ අප බොහෝ දෙනෙකුට මුහුණ දීමට සිදුවන ගැටලුවක් ගැනයි: ඇයි අපිට භාවනා කරන්න අමතක වෙන්නේ?
භාවනාව නොකඩවා කරගෙන යන කෙනෙකුට වුවත්, සමහර දිනවලදී එය මගහැරී යා හැකියි. මෙයට බලපාන ප්රධාන කාරණා කිහිපයක් තිබෙනවා. එම හේතු පිළිබඳව පැහැදිලි අවබෝධයක් ලබා දීම මෙම ලිපියේ අරමුණයි. අපි ඒ එක් එක් කාරණාව වෙන වෙනම විමසා බලමු.
1. ලෞකික ජීවිතයේ කාර්යබහුලත්වය සහ වෙහෙස
අපට භාවනා කරන්න අමතක වීමට බලපාන පළමු සහ ප්රධානතම හේතුව වන්නේ අපගේ ලෞකික ජීවිතයේ ඇති අධික කාර්යබහුලත්වයයි. ඔබ රැකියාවක් කරන කෙනෙක්, අධ්යාපනය ලබන ශිෂ්යයෙක් හෝ වෙනත් ඕනෑම ක්ෂේත්රයක නියැලෙන කෙනෙක් වෙන්නට පුළුවන්. වර්තමාන සමාජයේ සහ ආර්ථිකයේ ස්වභාවයත් සමග, ජීවනෝපාය සරි කරගැනීමටත්, පවුලේ වගකීම් ඉටු කිරීමටත් අපට විශාල කාලයක් සහ ශක්තියක් වැය කිරීමට සිදුවෙනවා.
මේ නිසා දින ගණනාවක් යනතුරුම අපගේ ආධ්යාත්මික ලෝකය සම්පූර්ණයෙන්ම මගහැරී යන්නට ඉඩ තිබෙනවා. දවස පුරා වෙහෙස මහන්සි වී වැඩ කිරීමෙන් ඇතිවන ශාරීරික විඩාව, අපගේ මනසද දුර්වල කරනවා. වෙහෙසට පත් වූ මනසකින් භාවනාවට වාඩි වීම ඉතා අපහසුයි. එවිට ඇතිවන නිදිමත සහ මනස එකඟ කරගැනීමට ඇති නොහැකියාව නිසා භාවනාව සාර්ථකව කරගැනීමට නොහැකි වෙනවා. මේ අත්දැකීම ලෞකික ජීවිත ගතකරන ඔබ බොහෝ දෙනෙකුට හුරු පුරුදු ඇති. මෙම කාර්යබහුලත්වය, භාවනා කරන්න අමතක වීම සඳහා ප්රබලවම බලපානවා.
2. පවුල් ජීවිතයේ සහ සබඳතාවල ගැටලු
දෙවැනි කාරණාව වන්නේ පවුල් පසුබිමෙන් එන විවිධ ප්රශ්න සහ පීඩනයන්. මෙහිදී අදහස් කරන්නේ පවුලේ අය භාවනා කරනවාට විරුද්ධ වීමක් නොව, පවුල තුළ පවතින වෙනත් ගැටලුකාරී තත්වයන්. උදාහරණයක් ලෙස, සබඳතා වල ගැටලු, දරුවන් සම්බන්ධ ප්රශ්න, හෝ හිතවතුන් සමග ඇතිවන මතභේද දැක්විය හැකියි.
එවැනි ගැටලුවක් ඇති වූ විට, අපගේ මනස සම්පූර්ණයෙන්ම ඒ වෙත යොමු වෙනවා. ‘මේ ප්රශ්නය විසඳගන්නේ කොහොමද?’ කියා දින ගණනාවක්, සමහරවිට සති ගණනාවක් එකම දේ ගැන සිතමින් කාලය ගත කරනවා. ඒ වෙලාවට, තමන් භාවනා කරමින් සිටි කෙනෙක් බව පවා අමතක වී යනවා. බොහෝ දෙනෙක් කරන වැරැද්දක් තමයි, ‘ප්රශ්න ඉවර වුණාට පස්සේ භාවනා කරනවා’ යැයි සිතීම. නමුත් ලෞකික ජීවිතයක් ගත කරන විට ප්රශ්න කිසිදා අවසන් වන්නේ නැහැ. මරණ මංචකය දක්වාම යම් යම් ගැටලු මතුවෙමින් පවතිනවා.
එම නිසා, ඔබට කොතරම් ප්රශ්න තිබුණත් භාවනාව නතර කරන්න එපා. එය නොකඩවා කරගෙන යන්න. ඔබට ඇති එකම පිහිට, සැබෑම මානසික සුවය එයයි. මත්ද්රව්ය, මත්පැන් හෝ විනෝද චාරිකා වලින් ලබන සැනසීම තාවකාලිකයි. නමුත් භාවනාවෙන් ලබන මානසික සුවය ස්ථිරයි.
ඔබට මොන ප්රශ්නය ආවත්, භාවනාව තුළින් ඒ පීඩනයෙන් තාවකාලිකව හෝ නිදහස් වීමට ඔබ පුරුදු වුවහොත්, එය ඔබට විශාල ශක්තියක් වේවි. ඔබේ ප්රශ්නය නිරවුල් වූ පසුව ‘අනේ මම භාවනා කරමින් නේද හිටියේ’ කියා මතක් වන තෙක් බලා නොසිට, ප්රශ්න මධ්යයේ වුවද භාවනාව අත් නොහරින්නට උත්සාහ කරන්න.
3. කාම ලෝකයේ ආකර්ෂණය සහ ක්ෂණික සතුට සෙවීම
භාවනා කරන්න අමතක වීමට බලපාන තුන්වැනි සහ ඉතාම ප්රබල කාරණාවක් තමයි කාමයන්ට නැඹුරු වීම. මෙහිදී කාම යනු, අපගේ ඉඳුරන් පිනවන, ක්ෂණික සතුටක් ලබා දෙන දේවල් වලට ඇති දැඩි ඇල්ම සහ ගිජුකමයි. වර්තමානයේ තාක්ෂණයත් සමග, ස්මාර්ට් ජංගම දුරකථන, සමාජ මාධ්ය (Social Media), විනෝදය, ලිංගිකත්වය වැනි දේවලට අප පහසුවෙන්ම ඇබ්බැහි වෙනවා.
බොහෝ දෙනෙක් මානසික නිදහස සොයන්නේ මෙවැනි දේවල් හරහායි. නමුත් සිදුවන්නේ එහි අනෙක් පැත්තයි. මෙම තාවකාලික සතුටම අවසානයේදී විශාල මානසික පීඩනයකට, දුකකට, සමහර විට ජීවිතය නැති කරගන්නා තත්වයට පවා පුද්ගලයන්ව පත් කරනවා. අපි අධික ලෙස විනෝදයට, සාදවලට (parties), සමාජශාලා වලට සහ යාළුවන් සමග අනවශ්ය ලෙස කාලය ගත කිරීමට යොමු වූ විට, අපගේ ආධ්යාත්මික ජීවිතය අපටත් නොදැනීම මගහැරී යනවා.
මිනිස් සිත ස්වභාවයෙන්ම කැමති, වෙහෙසක් නොගෙන ක්ෂණිකව ලැබෙන සතුටටයි. භාවනාවෙන් ලබන තෘප්තිය අමිල වුවත්, එය ලබා ගැනීමට යම් වෙහෙසක්, වෑයමක් දැරිය යුතුයි. ඒ නිසා බොහෝ දෙනෙක් ඊට අකමැත්තක් දක්වනවා. කාමයන් තුළ ගිලී සිටින විට, අපගේ මනස මෝහයෙන්, එනම් මුලාවෙන් වැසී යනවා. හොඳ-නරක, පින-පව තේරුම් ගැනීමට ඇති හැකියාව නැති වී යනවා. ‘මම වයසට යනවා, ලෙඩ වෙනවා, මැරෙනවා’ වැනි ජීවිතයේ යථාර්ථය ගැන සිතන්නටවත් කාමයන් අපට ඉඩ දෙන්නේ නැහැ.
මෙම පුහුණු නොකළ, එනම් පෘතග්ජන සිත, හරියට කාන්දමක් වගේ නිරන්තරයෙන්ම ඇදෙන්නේ මේ කාම ලෝකයටයි. උදාහරණයක් ලෙස, ඔබ භාවනා කරමින් සිටින විට ඔබට ආදර සබඳතාවක් ඇති වුවහොත්, ඒ අලුත් අත්දැකීමට සිත ඇලී යෑමත් සමග, ටිකෙන් ටික ‘මම භාවනා කරමින් සිටි කෙනෙක්’ යන වග ඔබට අමතක වී යන්නට පුළුවන්.
නැවත එම සබඳතාවයේ යම් නීරස බවක් දැනෙන විට හෝ එය බිඳී ගිය විට, ‘මට වැරදුනේ කාමයන් නිසානේ’ කියා වටහාගෙන නැවත භාවනාවට යොමු වන අවස්ථා තිබෙනවා. එම නිසා, කාමයන් සහ ආධ්යාත්මිකත්වය සමබරව පවත්වා ගැනීමට ඔබ දැනුවත් විය යුතුයි.
නැවත මග සොයා ගැනීම: ප්රායෝගික විසඳුම්
අපි ඉහත කතා කළ කාරණා තුනම ඔබට යම් යම් අවස්ථාවලදී බලපාන්නට පුළුවන්. ඉතින්, භාවනා කරන්න අමතක වීම වළක්වාගෙන, ස්ථාවර ආධ්යාත්මික ජීවිතයක් ගත කරන්නේ කෙසේද?
අප තේරුම් ගත යුතු දෙයක් තමයි, බොහෝ දෙනෙක් ධර්මයට සහ භාවනාවට යොමු වන්නේ ජීවිතයේ යම් කඩා වැටීමක්, දුකක් හෝ පීඩනයක් ඇති වූ විටයි. සැපේදී සහ සතුටේදී අපට ආධ්යාත්මිකත්වය අමතක වී යනවා. නමුත් දුකේදී, අපල උපද්රවයකදී පිළිසරණක් සොයා බෝධි පූජා තබන්නට, ආගමික වතාවත් කරන්නට වෙනදා වෙලාවක් නැති අය පවා කාලය සොයා ගන්නවා. ඒ කැපකිරීම, ඔබට සාමාන්ය ජීවිතයේදීත් භාවනාව වෙනුවෙන් කරන්නට පුළුවන් නම්, එය ඔබේ ආධ්යාත්මික දියුණුවට විශාල උපකාරයක් වේවි.
මොන ප්රශ්නය ආවත්, කොතරම් කාර්යබහුල වුවත්, දවසින් යම් කිසි වේලාවක් භාවනාව සඳහාම වෙන් කරගන්න. ආධ්යාත්මිකත්වය යනු, තමන්ගේම මනස දියුණු කරගැනීමයි. ඒ සඳහා යම් උත්සාහයක්, වීර්යයක් අවශ්ය වෙනවා. ඔබට භාවනා කරන්න අමතක වීමට හේතුව ඔබම හඳුනාගෙන, ඊට විසඳුම් යොදාගන්න. සමහර අය තමන්ට පෙනෙන සේ ‘අද භාවනා කළ යුතුයි’ කියා සටහනක් අලවා ගන්නවා. තවත් අය දුරකථනයේ මතක් කිරීම් (alarms) තබා ගන්නවා. මෙවැනි සරල ක්රම මගින් ඔබට නැවත පුරුද්ද ගොඩනගා ගත හැකියි.
බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කළ පරිදි, අප සියල්ලන්ම වයසට යන, ලෙඩ වන, සහ මරණයට පත්වන බව නිතර සිහිපත් කරමින්, කාලය නාස්ති නොකර ආධ්යාත්මික දියුණුව සඳහා කටයුතු කිරීම ඉතා වැදගත්.
අවසාන වශයෙන්
මෙම කරුණු තුළින්, භාවනා කරන්න අමතක වීමට බලපාන හේතු පිළිබඳව ඔබට යම් වැටහීමක් ලැබෙන්නට ඇතැයි සිතනවා. ඔබ හිර වී සිටින තැන හඳුනාගෙන, එයින් මිදී නැවතත් ඔබේ ආධ්යාත්මික ගමන ආරම්භ කරන්න. ඔබේ ජීවිතයේ ගැටලුවලට පිළිතුරු නියමිත කාලයේදී ලැබෙනු ඇත. ඒ තෙක්, ඔබේ මනස දියුණු කරගැනීමට උත්සාහ කරන්න.
ඔබ සියලු දෙනාටම බුද්ධ, ධම්ම, සංඝ යන ත්රිවිධ රත්නයේ ආනුභාවයෙන් මේ කරුණු මැනවින් වටහාගෙන, තම ආධ්යාත්මික ජීවිතය සාර්ථක කරගැනීමට ශක්තිය ලැබේවා!
මේ උතුම් මඟෙහි අප සමඟ එක්ව ගමන් කිරීමට ඔබටත් අපි ආරාධනා කරමු. අපගේ ඉගැන්වීම් කියවා, සියල්ලටම වඩා වැදගත් ලෙස, ඒවා ඔබගේ ජීවිතයට ප්රායෝගිකව යොදාගන්න. ඔබ ලබන අත්දැකීම් සහ ඔබට ඇතිවන ගැටළු, අපගේ ලිපියට පහළින් ඇති අදහස් තීරුවේ සටහන් කරන ලෙස අපි ඔබව දිරිමත් කරන්නෙමු. ඔබ අසන ප්රශ්න, ඔබගේ අවශ්යතාවලටම ගැලපෙන ලෙස ඉදිරි ලිපි සහ වීඩියෝ සකස් කිරීමට අපට මහත් උපකාරයක් වනු ඇත. එමෙන්ම, වෙබ් අඩවියේ ඇති ‘Contact Us‘ පෝරමය හරහා ද ඔබට අප හා සම්බන්ධ විය හැකිය.
අපගේ මෙම උත්සාහය, ඔබ තුළ සැඟවී ඇති ආධ්යාත්මික බීජය, එනම් සමාධිය, ධ්යාන සහ අභිඥා වැනි ගුණාංග පෝෂණය කිරීමයි.
අප සමඟ එක් වූ ඔබට ස්තූතියි. මෙම වෙබ් අඩවිය ඔබගේ අධ්යාත්මික ගමනට මහත් ශක්තියක් වනු ඇතැයි අපි බලාපොරොත්තු වෙමු.
ඔබ සැමට තෙරුවන් සරණයි!
