ලිපි වර්ගීකරණය: භාවනාවට සම්බන්ද වෙනත් දේශනා
තෙරුවන් සරණයි සියලු දෙනාටම!
අපගේ ආධ්යාත්මික ජීවිතය තුළ අපට නිරන්තරයෙන් මුණගැසෙන, එහෙත් බොහෝ දෙනෙකුට ගැඹුරින් වටහා ගැනීමට අපහසු කාරණාවක් පිළිබඳව කතා කිරීමට අද අප සූදානම් වෙනවා. ආධ්යාත්මික ගවේෂණයේ යෙදෙන බොහෝ දෙනෙක් නිතර අසන ප්රශ්නයක් තමයි, ‘ස්වාමීන් වහන්ස, අපි කොහොමද අපේ පාරමිතා ඉස්මතු කරගන්නේ?’ යන්න.
අපගේ දේශනා තුළ නිරන්තරයෙන් භාවිතා වන මෙම ‘පාරමිතා’ යන වචනයේ අරුත සහ ඒවා ප්රායෝගිකව වඩන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳව පොදුවේ සියලු දෙනාටම වැටහෙන පරිදි පැහැදිලි කිරීමක් ලබා දීම මෙම ලිපියේ අරමුණයි.
සංසාර පුරුද්ද සහ පාරමිතා වල සැබෑ අරුත
සරලවම කිවහොත්, මේවා සංසාරය පුරා අප පුරුදු පුහුණු කරන යහපත් දේවල්. අප හොඳ පැත්තට, එනම් කුසල් පැත්තට, භවයෙන් භවයට පුරුදු කරන ඕනෑම දෙයක් පාරමිතාවක් බවට පත් වෙනවා. බුදු දහමේදී මේ ගැඹුරු, දීර්ඝ කාලීන යහපත් පුරුදු පාරමිතා ලෙස හඳුන්වයි. මෙය හුදෙක් එක ආත්මයක කරන දෙයක් නොව, භවයෙන් භවයට අප රැගෙන යන කුසල් ශක්තියකි.
මේ තත්ත්වය නරක පැත්තටත් ක්රියාත්මක විය හැකියි. උදාහරණයක් ලෙස, යමෙක් දිගින් දිගටම ප්රාණඝාතය වැනි අකුසල් කළහොත්, එයද සංසාර පුරුද්දක් ලෙස ඔහු පසුපස පැමිණෙනවා. බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි දේවදත්තගේ වෛරය එසේ සංසාරය පුරා පැවත ආ ආකාරය ත්රිපිටකයේ සහ ජාතක කතා වල පැහැදිලිව සඳහන් වෙනවා.
නමුත්, ‘පාරමිතා’ යන ගෞරවනීය වචනය අපි භාවිතා කරන්නේ වෛරය, ක්රෝධය, බොරුව වැනි අකුසල් පැත්තට නොව, අප සිත, කය, වචනය යන තිදොරින් සිදුකරන යහපත් ක්රියා සහ කුසල් සඳහා පමණයි.
පාරමිතා පිරීමේ ක්රම දෙකක්: ආමිසය සහ ප්රතිපත්තිය
මෙම යහපත් ක්රියා හෙවත් පාරමිතා පිරීම ප්රධාන කොටස් දෙකකට බෙදන්න පුළුවන්: ආමිස පූජා සහ ප්රතිපත්ති පූජා.
ආමිස පූජාව:
මේවා නම් ද්රව්යමය වශයෙන් සිදුකරන පින්කම්. උදාහරණ ලෙස:
- මල්, පහන්, සුවඳ දුම් පූජා කිරීම
- කඨින චීවර පූජා සහ කප්රුක් පූජා පැවැත්වීම
- සංඝගත දක්ෂිණා දීම
- දුප්පතුන්ට, වැඩිහිටි නිවාස වලට, ළමා නිවාස වලට උදව් උපකාර කිරීම
- සතා සිව්පාවුන්ට ආහාර දීම
මේ සියල්ල බුද්ධ ධර්මය හා සම්බන්ධව අප කරන ද්රව්යමය පූජාවන් ලෙස හැඳින්විය හැකියි.
ප්රතිපත්ති පූජාව:
මෙහි ප්රධානම අංගය වන්නේ භාවනාවයි. එනම් සිත පුහුණු කිරීමයි. එය සිත සන්සුන් කරන සමථ භාවනාවෙන් හෝ ලෝකයේ යථාර්ථය දකින විදර්ශනා භාවනාවෙන් විය හැකියි. මේ ආකාරයට ප්රතිපදාවන්හි නිරත වීම ප්රතිපත්ති පූජාව ලෙස සැලකෙනවා.
දානය පමණක් ප්රමාණවත්ද? චුල්ලපන්තක තෙරුන්ගේ කතාවෙන් පාඩමක්
වර්තමානයේ බොහෝ දෙනෙක් සිතන්නේ දානය දීම වැනි ආමිස පූජාවන් මගින් පමණක් උතුම් මාර්ග ඵල ලැබිය හැකියි කියායි. නමුත් එය සම්පූර්ණ සත්යය නොවේ. බුදු කෙනෙක් හමුවේ බණ පදයක් ඇසූ පමණින් රහත් වූ උතුමන්ගේ අතීත කතා පිරික්සා බැලීමේදී පෙනී යන්නේ, ඔවුන් ආමිස පූජාවට පමණක් සීමා නොවී, ප්රතිපත්ති පූජාවන්හිද නිරත වූ බවයි.
මීට හොඳම උදාහරණය චුල්ලපන්තක හාමුදුරුවන්ගේ කතාවයි. උන්වහන්සේට බුදුරජාණන් වහන්සේ ‘රජෝහරණං’ (කිලිටි දුරු වේවා) යනුවෙන් මෙනෙහි කිරීමට සුදු රෙදි කැබැල්ලක් ලබා දුන්නා. උන්වහන්සේ එය පිස දමද්දී, සුදු රෙද්ද කිලිටි වන ආකාරය දැක, ඒ තුළින් ධර්මය අවබෝධ කර රහත් භාවයට පත්වුණා.
මෙයට හේතුව වූයේ උන්වහන්සේගේ පෙර භවයක පුරුද්දක්. එක්තරා රජ ආත්මයකදී, දැඩි අව් රශ්මිය නිසා නළලේ නැගුණු දහදිය පිස දැමීමට සුදු රෙදි කඩක් ගත් විට, එය දහදියෙන් කිලිටි වන බව දැක, ‘මේ සියල්ල කෙතරම් නම් වෙනස්වන සුළුද’ යි මොහොතක් සිතුවා.
එම මොහොතේ ඇතිවූ ඒ ගැඹුරු දැක්ම, එනම් සියල්ලේ අනිත්ය බව, බුදු දහමේදී අනිච්ච (අනිත්ය) ලෙස හඳුන්වයි. ඒ සුළු මොහොතක මෙනෙහි කිරීමේ පාරමිතා ශක්තිය නිසා තමයි චුල්ලපන්තක හාමුදුරුවන්ට එදා ඒ රෙදි කඩ තුළින් නිර්වාණය අවබෝධ කරගැනීමට හැකිවුණේ.
බුදු කෙනෙකුට කෙනෙකුගේ සංසාර පුරුද්ද දැක ඒ අනුව නිවැරදි කර්මස්ථානය ලබා දීමට හැකියාව තිබෙනවා. මෙයින් අප තේරුම් ගත යුත්තේ දානය වැනි ආමිසමය පින්කම් කරන අතරතුර, සිත දියුණු කරන විදර්ශනා හෝ සමථ භාවනාවක යෙදීම හෝ අඩුම තරමින් සිහියෙන් යුතුව ඒ පින්කම කිරීම ඉතා වැදගත් බවයි.
ඔබේ පාරමිතා ගැන අනාවැකි සෙවීමෙන් වළකින්න
ඔබේ ආධ්යාත්මික ජීවිතයේ කළ යුතු වැදගත්ම දෙයක් නම්, ‘මට පාරමිතා තිබේද? මම කුමන බෝධියක්ද ප්රාර්ථනා කරන්නේ?’ කියා සොයමින් කාලය නාස්ති නොකිරීමයි. අඳුන් බැලීමෙන්, අංජනම් බැලීමෙන් හෝ වෙනත් අයගෙන් ඒ ගැන විමසීමට උත්සාහ කිරීමෙන් වළකින්න. එය ඔබව අනවශ්ය ලෙස වෙහෙසට පත් කරනවා පමණයි. ඔබ කළ යුත්තේ ඒ ගැන සිතමින් ලත වීම නොව, තමන්ගේ පාරමිතා ඉබේම ඉස්මතු වන ආකාරයට වැඩ කටයුතු කිරීමයි.
පාරමිතා ශක්තිය අවදි කරගැනීමේ ප්රායෝගික ක්රමය
එසේනම්, අප නොදන්නා අපගේ පාරමිතා ශක්තිය මතු කරගන්නේ කෙසේද? ඔබ තවමත් ඔබගේ අධ්යාත්මික ඉලක්කය (බුද්ධත්වය, පසේබුද්ධත්වය, හෝ අරහත්වය) කුමක්දැයි නිශ්චිතව නොදන්නවා විය හැකියි. එවන් අවස්ථාවක ඔබ කළ යුත්තේ මෙයයි:
ඔබගේ අධ්යාත්මික මාවත හඳුනාගත් පසු
කාලයත් සමඟ, ඉහත කී ආකාරයට කටයුතු කරන විට, ඔබගේ සැබෑ අධ්යාත්මික මාවත ඔබටම තේරුම් යනු ඇත. ‘මම මේ ගෞතම බුද්ධ ශාසනයේදීම නිර්වාණය අවබෝධ කරගත යුතු කෙනෙක්ද? නැතහොත් මගේ ප්රාර්ථනාව බුද්ධත්වයද? පසේබුද්ධත්වයද? අගසව් තනතුරක්ද?’ යන්න ඔබට නිශ්චිතවම වැටහෙනු ඇත.
අන්න ඒ දිනයේ සිට, ඔබ කරන සෑම පින්කමක්ම, සෑම යහපත් ක්රියාවක්ම, ඔබ හඳුනාගත් ඒ උතුම් අරමුණ වෙනුවෙන්ම කැප කරන්න. ‘මා කරන මේ පින්කම, මා පතන අසවල් බෝධිය පිණිසම පාරමිතාවක් වේවා!’ කියා අධිෂ්ඨාන කරන්න. එය බුදු බව, පසේබුදු බව, අගසව් බව, අග්ර ශ්රාවක බව, බුදු කෙනෙකුගේ මව හෝ පියා වැනි ඕනෑම උතුම් ප්රාර්ථනාවක් විය හැකියි. එසේත් නැතිනම්, කිසිදු තනතුරක් බලාපොරොත්තු නොවී, යම් බුද්ධ ශාසනයකදී ජීවමාන බුදු කෙනෙක් හමුවේ ධර්මය අසා නිවන් දැකීම විය හැකියි.
වර්තමාන මොහොතේ ඇති වටිනාකම: ගෞතම බුද්ධ ශාසනය
අප මතක තබාගත යුතු වැදගත්ම දෙයක් තිබේ. විවිධ උතුම් තනතුරු පතා සංසාරයේ රැඳී සිටීම අතිශයින්ම දුෂ්කර ගමනකි. එය බොහෝ දුක් පීඩා විඳ දරාගෙන යා යුතු මාවතකි. එහෙත්, අප වාසනාවන්ත ලෙස ජීවත් වන්නේ ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනය තවමත් පවතින යුගයකයි. උතුම් ත්රිපිටකය, අසූහාර දහසක් ධර්මස්කන්ධය සහ සතර සතිපට්ඨානය නම් වූ විමුක්ති මාර්ගය තවමත් අප ඉදිරියේ විවෘතව පවතී.
සතර සතිපට්ඨානය වඩන අන්තිම භික්ෂුව දක්වාම මේ ශාසනය අරහතුන් වහන්සේලාගෙන් හිස් නොවන බව බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කර ඇත. එබැවින්, ඔබට මේ ජීවිතයේදීම, මේ ගෞතම බුද්ධ ශාසනයේදීම මාර්ගඵල ලබා නිර්වාණය අවබෝධ කරගැනීමට පූර්ණ හැකියාවක් පවතින බව අමතක නොකරන්න. සංසාරයේ තවදුරටත් රැඳී සිටීමට ආශාවෙන් කටයුතු කරනවා වෙනුවට, මේ ලැබී ඇති දුර්ලභ අවස්ථාවෙන් ප්රයෝජන ගැනීම නුවණට හුරුය.
අවසාන සිතුවිලි සහ ආශිර්වාදය
මෙම කරුණු තුළින්, පාරමිතා යනු අප විසින්ම පුරුදු පුහුණු කළ යුතු ගුණධර්ම බව ඔබට වැටහෙනු ඇතැයි මම විශ්වාස කරමි. ඔබ කුමන ජාතියක, ආගමක, කුලයක කෙනෙක් වුවත්, මේ සත්යය ඔබට පොදුය. ඔබ යහපත් ගුණධර්ම පුරන්නට පටන් ගත් විට, ඔබගේ පාරමිතා ඉබේම මතු වී, ඔබගේ ආධ්යාත්මික ජීවිතය දියුණු වනු ඇත.
බුද්ධ, ධම්ම, සංඝ යන ත්රිවිධ රත්නයේ ආනුභාවයෙන්, මෙම කරුණු මැනවින් වටහාගෙන, ප්රඥාවෙන් යුතුව තම තමන්ගේ අධ්යාත්මික දියුණුව සලසා ගැනීමට ඔබ සැමට ශක්තිය ලැබේවා!
මේ උතුම් මඟෙහි අප සමඟ එක්ව ගමන් කිරීමට ඔබටත් අපි ආරාධනා කරමු. අපගේ ඉගැන්වීම් කියවා, සියල්ලටම වඩා වැදගත් ලෙස, ඒවා ඔබගේ ජීවිතයට ප්රායෝගිකව යොදාගන්න. ඔබ ලබන අත්දැකීම් සහ ඔබට ඇතිවන ගැටළු, අපගේ ලිපියට පහළින් ඇති අදහස් තීරුවේ සටහන් කරන ලෙස අපි ඔබව දිරිමත් කරන්නෙමු. ඔබ අසන ප්රශ්න, ඔබගේ අවශ්යතාවලටම ගැලපෙන ලෙස ඉදිරි ලිපි සහ වීඩියෝ සකස් කිරීමට අපට මහත් උපකාරයක් වනු ඇත. එමෙන්ම, වෙබ් අඩවියේ ඇති ‘Contact Us‘ පෝරමය හරහා ද ඔබට අප හා සම්බන්ධ විය හැකිය.
අපගේ මෙම උත්සාහය, ඔබ තුළ සැඟවී ඇති ආධ්යාත්මික බීජය, එනම් සමාධිය, ධ්යාන සහ අභිඥා වැනි ගුණාංග පෝෂණය කිරීමයි.
අප සමඟ එක් වූ ඔබට ස්තූතියි. මෙම වෙබ් අඩවිය ඔබගේ අධ්යාත්මික ගමනට මහත් ශක්තියක් වනු ඇතැයි අපි බලාපොරොත්තු වෙමු.
ඔබ සැමට තෙරුවන් සරණයි!
