තෙරුවන් සරණයි සියලු දෙනාටම!
අදත් මෙම ආධ්යාත්මික ලිපිය ඔස්සේ, ප්රායෝගිකවම තමන්ගේ ජීවිතය ගොඩනගා ගැනීමට වෙහෙසෙන ඔබට තවත් වැදගත් කාරණාවක් ගැන අවබෝධයක් ලබාදීමට මා බලාපොරොත්තු වෙනවා. ඒ සිහිය පැවැත්වීම යටතේ දිගහැරෙන ‘උපේක්ෂකත්වය’ නම් වූ ගැඹුරු මාතෘකාවයි.
මෙම ලිපිය කියවා ඔබට යම් කාරණාවක් අවබෝධ වන්නේ නම්, ඒ පිළිබඳව සිහියෙන් යුතුව, එහි සත්ය අසත්යතාවය ඔබ තුළින්ම තහවුරු කරගැනීමට උත්සාහ කරන්න. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ධර්මයේ ඇති විශේෂත්වය වන්නේද මේ ප්රායෝගිකත්වයයි.
ප්රායෝගිකත්වය: න්යාය ඉක්මවා ගිය යථාර්ථය
මේ ප්රායෝගිකත්වය යනු ඔබ, ඔබවම හඳුනා ගැනීමයි. ඒ වගේම ඔබ මේ ලෝකය, විශ්වය, සහ සොබාදහම හඳුනා ගැනීමයි. මෙම සත්යය තහවුරු කරගැනීමට ජාති, ආගම්, කුල, හෝ වර්ණ භේදයක් කිසිසේත්ම අදාළ නැහැ. අවශ්ය වන්නේ එකම දෙයයි; එනම් ප්රායෝගිකත්වය පමණි. මෙම ප්රායෝගික පුහුණුව නොමැතිව, බුදු දහමේ ඉගැන්වෙන කිසිදු කරුණක සත්යතාවය ඔබට තහවුරු කරගැනීමට නොහැකියි. එය ධර්මතාවයක්.
බුදුරජාණන් වහන්සේ අපට ලෝකය දකින්නට කියා දුන් ක්රමය එයයි. ලෝකයේ විවිධ තාක්ෂණික ක්රම, නව සොයාගැනීම් තිබුණත්, ඒවායින් අපට ලෝකය දැකිය හැක්කේ සීමිත ආකාරයකට පමණයි. අපට පෙනෙන්නේ ලෝකය විසින් මවා පෙන්වන දෙයක් මිස එහි සැබෑ යථාර්ථය නොවේ. නමුත් බුදු දහමේ ක්රමය අනුගමනය කළ විට, ලෝකය අපට බොරුවෙන් මවා දෙන දේ කුමක්දැයි පැහැදිලිව දැකගැනීමේ හැකියාව ලැබේ.
උපේක්ෂකත්වය: නොසැලෙන මනසක රහස
මෙම ගවේෂණයේදී අපට හමුවන ප්රධානතම මෙවලම නම් උපේක්ෂකත්වයයි. අපේ මනස යම් දෙයක් දෙස සමබරව, නොසැලී, මධ්යස්ථව බැලීමේ ස්වභාවය, බුදු දහමේදී උපේක්ෂකත්වය ලෙස හඳුන්වයි. මෙහි අරුත හැඟීම් දැනීම් නැතිවීමක් නොව, ඒවාට ඇලීමෙන් හෝ ගැටීමෙන් තොරව, ඒවායේ යථා ස්වභාවය දෙස බලා සිටීමයි. යම් කාරණාවක සත්යතාවය, ලෝකයේ යථාර්ථය, සහ අපේම මනසේ සැබෑ ස්වභාවය අපට වැටහෙන්නේ මේ උපේක්ෂකත්වය තුළ පමණි.
මෙම වචනය ඔබට දැන් හුරුපුරුදු ඇති. මෙතෙක් කල් ප්රායෝගිකව මෙම මාවතේ ගමන් කළ අයට එහි ඇති පුදුමාකාර සැනසීම දැනටමත් වැටහී ඇති. ඔබ තවමත් තේරුම් ගත් ප්රමාණය කුඩා වුවත්, ඒ කුඩා ප්රමාණය තුළ පවා ඔබ ලබන සැනසීම ගැන මට විශ්වාසයි. එය ප්රායෝගිකව පුහුණු වන අයට අනිවාර්යයෙන්ම ලැබෙන ප්රතිඵලයකි.
කැළඹෙන සිත සහ සන්සුන් සිත: ඔබගේ අභ්යන්තර අරගලය
අපේ සිත නොහොත් මනස නිරන්තරයෙන්ම කැළඹීමට ලක්වෙන දෙයක්. එක් මොහොතක සිත සංසුන් විය හැකි අතර, තවත් මොහොතක එය කැළඹෙන්නට පුළුවන්. අපේ සිතේ 90%ක්ම ඇත්තේ මෙම කලබලකාරී ස්වභාවයයි. සංසුන්ව ඇත්තේ 10%ක් වැනි සුළු ප්රමාණයකි. ඉතින්, අපට මේ කලබලකාරී බව බලෙන් නැවැත්විය නොහැකියි.
නමුත්, මෙතෙක් කල් ඔබ සිහිය පවත්වමින්, සතර සතිපට්ඨානය වැනි විදර්ශනා භාවනා ක්රම ප්රායෝගිකව පුහුණු කිරීම නිසා, ඔබේ සිත යම් මට්ටමක සැනසීමක්, නොකැළඹෙන ස්වභාවයක් ලබාගෙන තිබෙනවා. මෙය සිදුවූයේ බලහත්කාරයෙන් නොව, සිතේ ස්වභාවය තේරුම් ගැනීම නිසා උපන් උපේක්ෂකත්වය නිසයි.
සිතුවිලි දෙස බලා සිටීම: ඇලීම සහ ගැටීමෙන් මිදෙන ආකාරය
මෙම උපේක්ෂකත්වය නිසා, සිතේ ඇතිවන විවිධ ස්වභාවයන් ඔබට තේරුම් ගැනීමට හැකි වෙනවා. සිතේ ඇතිවන ඇලීම (රාගය), ගැටීම (ද්වේෂය) සහ මුලාව (මෝහය) යන කෙලෙස් සහ ඒවාට අනුබද්ධ ආදරය, සෙනෙහස, ලෝභකම, ඉරිසියාව, ක්රෝධය, වෛරය වැනි හොඳ හෝ නරක සෑම සිතුවිල්ලක් ගැනම ඔබ පෙරට වඩා දැනුවත්.
අතීතයේදී රාග සිතුවිල්ලක් පැමිණි විට ඔබ සම්පූර්ණයෙන්ම පාලනයෙන් ගිලිහුණු කෙනෙක් වෙන්න ඇති. 100%ක්ම කැළඹුණු ඔබ, අද වන විට 99%ක් කැළඹුණත්, 1%ක නොකැළඹී සිටීමේ හැකියාවක් ලබාගෙන ඇති. අන්න ඒ 1%ක ජයග්රහණය ගැන ඔබට සතුටු විය හැකියි. එයින් අදහස් වන්නේ ඔබ 1%ක ප්රමාණයකින් ඔබේ මනස උපේක්ෂකත්වය තුළ, මධ්යස්ථව තබාගෙන සිටින බවයි.
සියයට එකේ ජයග්රහණය: උපේක්ෂකත්වය ක්රමයෙන් වර්ධනය කරගන්නා හැටි
මේ මොහොතේ ඔබේ සිත දෙස බලන්න. ඔබ මේ ලිපිය කියවන විට ඔබේ සිත සංසුන්. ඇතැම්විට සමාධිගත වෙලා. මේ සංසුන් මොහොතේ ඔබේ මනස පැහැදිලිව අධ්යයනය කළ හැකියි. අප ඉදිරියට යා යුත්තේ මේ උපේක්ෂකත්වය තුළිනුයි. නමුත්, අපේ මනසේ 99%ක්ම වන අර උපේක්ෂකත්වයක් නැති, කැළඹෙන කොටස තේරුම් ගන්නා තුරු අපට ඉදිරියට යා නොහැකියි. ඒ 99% තේරුම් ගැනීමට අපට උදව්වන්නේ අපි දැන් වර්ධනය කරගත් 1%ක සංසුන් භාවයයි.
රාගයෙන්, ද්වේෂයෙන් දැවෙන වෙලාවට, වෙනදාට වඩා සිහියෙන් යුතුව, මධ්යස්ථව, උපේක්ෂකව සිටීමට අප දරන උත්සාහය අනන්තයි. නමුත් අප තවමත් කැළඹෙනවා, මන්ද අප තවම නිර්වාණය අවබෝධ කර නැති නිසා. අප කිසියම් මාර්ග ඵලයකට පැමිණියාද නැද්ද යන්න සෙවීම තේරුමක් නැති දෙයක්. වැදගත් වන්නේ මේ අධ්යයනය තුළින් උපේක්ෂකත්වය තේරුම් ගැනීමට උත්සාහ කිරීමයි.
නොසැලෙන මනසක් කරා: ක්රමානුකූලව ඇලීම් සහ ගැටීම් අඩුකරගැනීම
ඔබ යම් දෙයකට ඇලෙන්නේ හෝ ගැටෙන්නේ නැතිව, සිහියෙන් යුතුව සිතුවිලි දෙස බලන්නට පුරුදු වන විට, ඔබට ඒවායේ ස්වභාවය තේරුම් යාවි. ‘මේ රාග සිතක්’, ‘මේ ද්වේෂ සිතක්’, ‘මේ ඉරිසියා සහගත සිතුවිල්ලක්’ ලෙස ඒවායේ බර, ශක්තිය, ඒවායින් ඔබටත් අනුන්ටත් වන හානිය ඔබට වැටහේවි. මෙම තේරුම් ගැනීම තුළ ඔබ ස්වභාවිකවම උපේක්ෂක වෙනවා.
ඔබ ඒ සිතුවිලි නැතිවේවි, වැළකේවි කියා බලාපොරොත්තු විය යුතු නැහැ. ඔබ සිතේ ක්රියාකාරීත්වය තේරුම් ගන්නා විට, ඔබට ලැබිය යුතු ප්රතිඵලය ස්වභාවිකවම ලැබේවි. ඒ තේරුම් ගත් 1%ක ප්රමාණය ඔබේ මනස සුවපත් කරනවා. සිතේ ඇලීම ගැටීම වෙනදා 100%ක් තිබුණා නම්, දැන් එය 99% දක්වා 1%කින් අඩුවී තිබෙනවා. ක්රමයෙන් 98%… 97%… ලෙස එය තව තවත් අඩුවී යාවි. මේ අඩුවීම තුළ කලබලයක් නැති බව ඔබටම වැටහේවි.
ඔබේ සිත කැළඹෙන්නේ කොතැනදීද? දුර්වලතා හඳුනාගැනීම
යම් දෙයකට ඔබ කැළඹෙනවා නම්, මතක තබා ගන්න, ඔබ තවමත් ඒ දේ හරියට තේරුම් ගෙන නැහැ. ඔබ තවමත් ඒ සම්බන්ධයෙන් උපේක්ෂකත්වයට පත්වී නැහැ. උදාහරණයක් ලෙස, සමූහයක් ඉදිරියේ කතාවක් කරන්නට සිදුවූ විට ඇතිවන බිය සහ කලබලය ගැන සිතන්න. රාත්රී කාලයට, අමනුෂ්යයෙකුට හෝ යම් සිතුවිල්ලකට බිය වන්නේ, අප ඒ ‘බිය’ නම් සංකල්පය තේරුම් ගෙන නැති නිසයි.
දුර්වලතාවය ඇත්තේ බාහිර පරිසරයේද, නැතිනම් ඔබ තුළමද? ඔබ එය තේරුම් ගත් විට, කිසිදාක ඔබේ මනසේ කලබලයක් ඇතිවන්නේ නැහැ. ඔබේ සමීපතම, ආදරණීයම කෙනාට යමෙක් දොස් පැවරූ විට ඔබේ සිතේ හටගන්නා කැළඹීම බලන්න. එය සංසාරය පුරා හුරු වූ සිතේ ස්වභාවයයි. එය තේරුම් ගැනීම තුළම ද්වේෂය අඩු වී, උපේක්ෂකත්වය ඇතිවේ.
ප්රායෝගික අභ්යාසය: කැළඹීමක් පැමිණි විට නොසැලී සිටින්නේ කෙසේද?
මෙන්න ප්රායෝගික අභ්යාසය: ඔබ කිසිදු කැළඹීමක් නැතිව, සංසුන්ව සිටින මොහොතක, ඔබේ සිත කලඹන සිතුවිල්ලක් පැමිණියහොත්, ඒ දෙස හොඳ සිහියෙන් බලාගෙන ඉන්න. එය පැමිණ ඔබේ මනසේ සාමය, ඔබේ උපේක්ෂකත්වය බිඳ දමන ආකාරය, පසුව එය ක්රමයෙන් විනාශ වී, නැතිවී යන ආකාරය දෙස කිසිදු කැළඹීමකින් තොරව බලා සිටින්න.
ඔබ එසේ බලා සිටියහොත්, ඒ සිතුවිල්ල එහි කාර්යය කර, ජරාවක් මෙන් වී, ස්වභාවිකවම නැතිවී යනු ඇත. ඉන්පසු ඔබේ සිත නැවත උපේක්ෂක වන බව ඔබටම තේරේවි. මෙසේ දිගින් දිගටම බලා සිටින විට, මෙතෙක් 1%ක්ව පැවති ඔබේ උපේක්ෂකත්වය 2%ක් බවට පත්වනු ඇත. 98%ක් තව අවබෝධ කරගැනීමට ඉතිරිව තිබුණත්, ඔබ 2%ක් ජයගෙන ඇත. මේ ක්රියාවලිය දෙස හොඳ සතියෙන් යුතුව බලා සිටින්න.
ඔබේ ජීවිතය වෙනස් කරන මාවත: ප්රායෝගිකත්වයේ වටිනාකම
මෙම ක්රියාවලිය දිනෙන් දින ප්රගුණ කරන විට, ඔබේ මානසික ශක්තිය, පෞරුෂය සහ ආත්ම අභිමානය කොපමණදැයි ඔබටම වැටහේවි. ඒ මෙන්ම, ඒවා නොමැති ප්රමාණය කොපමණද කියාත් වැටහේවි.
මෙම දේශනාව පුරා මා පැහැදිලි කළ කරුණු අනුව, ප්රායෝගිකත්වයේ ඇති වටිනාකම සහ බුදුරජාණන් වහන්සේ වදාළ සතර සතිපට්ඨානය වැනි විදර්ශනා භාවනා ක්රම අපගේ එදිනෙදා ජීවිතයේ මානසික සෞඛ්යයට සහ නිදහසට කොතරම් ඉවහල් වේදැයි ඔබට වැටහෙනු ඇත.
මෙම ප්රායෝගික පුහුණුවට වයස් භේදයක් නැත.
කරලා බලන්න, ඔබේ ජීවිතය වෙනස් වනු ඇත. මෙම ලිපි මාලාව මුල සිට පිළිවෙළට කියවූ ඔබට මෙම අත්දැකීම දැනටමත් ලැබී ඇති බව මම දනිමි. ඔබ යම් දෙයකට කැළඹෙනවා නම්, ඔබ තවමත් උපේක්ෂක නැති බවත්, නොකැළඹී සිටිනවා නම්, ඔබ ඒ දේ තේරුම් ගෙන උපේක්ෂකත්වයට පත්වී ඇති බවත් දැන් ඔබට වැටහෙනවා ඇති. මෙම අවබෝධය ඔබට තව තවත් ඉදිරියට යාමට ශක්තියක් වේවි.
අදට මෙම කරුණු සාකච්ඡා කිරීම අවසන් කරමි. බුද්ධ, ධම්ම, සංඝ යන ත්රිවිධ රත්නයේ ආශිර්වාදයෙන් මේ කරුණු ප්රායෝගිකව පුහුණු කර මැනවින් වටහා ගැනීමට ඔබට ශක්තිය ලැබේවා!
මේ උතුම් මඟෙහි අප සමඟ එක්ව ගමන් කිරීමට ඔබටත් අපි ආරාධනා කරමු. අපගේ ඉගැන්වීම් කියවා, සියල්ලටම වඩා වැදගත් ලෙස, ඒවා ඔබගේ ජීවිතයට ප්රායෝගිකව යොදාගන්න. ඔබ ලබන අත්දැකීම් සහ ඔබට ඇතිවන ගැටළු, අපගේ ලිපියට පහළින් ඇති අදහස් තීරුවේ සටහන් කරන ලෙස අපි ඔබව දිරිමත් කරන්නෙමු. ඔබ අසන ප්රශ්න, ඔබගේ අවශ්යතාවලටම ගැලපෙන ලෙස ඉදිරි ලිපි සහ වීඩියෝ සකස් කිරීමට අපට මහත් උපකාරයක් වනු ඇත. එමෙන්ම, වෙබ් අඩවියේ ඇති ‘Contact Us‘ පෝරමය හරහා ද ඔබට අප හා සම්බන්ධ විය හැකිය.
අපගේ මෙම උත්සාහය, ඔබ තුළ සැඟවී ඇති ආධ්යාත්මික බීජය, එනම් සමාධිය, ධ්යාන සහ අභිඥා වැනි ගුණාංග පෝෂණය කිරීමයි.
අප සමඟ එක් වූ ඔබට ස්තූතියි. මෙම වෙබ් අඩවිය ඔබගේ අධ්යාත්මික ගමනට මහත් ශක්තියක් වනු ඇතැයි අපි බලාපොරොත්තු වෙමු.
ඔබ සැමට තෙරුවන් සරණයි!
