අද මෙම ලිපියෙන් අප සාකච්ඡා කිරීමට බලාපොරොත්තු වන්නේ, අපගේම මනස තුළින් සොබාදහම අවබෝධ කරගන්නා ආකාරය පිළිබඳවයි. ආධ්යාත්මිකත්වය දියුණු කරගෙන, මනස ගැන ගැඹුරින් අධ්යයනය කරන විට, එක්තරා අවස්ථාවකදී අපට අපූර්ව සත්යයක් අවබෝධ වීමට පටන් ගන්නවා. එනම්, මේ මනසත්, අප වටා ඇති සොබාදහමත් යනු දෙකක් නොව, එකක්ම බවයි. මේ දෙක අතර ගැඹුරු සමානකමක්, වෙන් කළ නොහැකි සම්බන්ධයක් ඇති බව වැටහෙන්නට පටන් ගන්නවා.
ඒ මොහොතේදී, අප අවට ඇති පරිසරය දෙස, ගස්වැල් දෙස, නිල් අහස දෙස බලන විට, අපගේ සිරුරේ ගැටෙන සුළඟ, හිරුගේ උණුසුම, මේ සියලු ස්වභාවික ක්රියාවලීන් අපගේ මනස සමග ඍජුවම සම්බන්ධ වී ඇති බව දැනෙන්නට ගන්නවා. මෙය ඉතා ගැඹුරු ආධ්යාත්මික අත්දැකීමකි. විශේෂයෙන්ම බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කළ සතර සතිපට්ඨානය (එනම්, සිහිය පිහිටුවා ගත යුතු මූලික අරමුණු සතර) ඔස්සේ මනස පුහුණු කරන විට මෙන්ම, සිත සන්සුන් කරන සමථ භාවනාව තුළින්ද මෙම අවබෝධය යම් මට්ටමකින් මතුව එනවා.
ඔබත්, සිහිය පැවැත්වීම ක්රමානුකූලව පුරුදු පුහුණු කළහොත්, මෙම අත්දැකීම ඔබටත් නිසැකවම ලැබෙනු ඇත. සමහර විට, තමන්ගේ සිතේ ස්වභාවය ගැන වීර්යයෙන් යුතුව ප්රායෝගෝගිකව සොයා බලන ඔබට, මේ වන විටත් මෙවැනි අත්දැකීම් ලැබී තිබෙන්නට පුළුවනි. නැතහොත්, නුදුරු අනාගතයේදීම එය ඔබට දැනෙනු ඇත. මේ සොබාදහම තුළ අපූරු රිද්මයක්, නොනවතින ගලා යෑමක් පවතිනවා. ආධ්යාත්මික වීම යනු ඒ සොබාදහමට එකඟ වීම බව ඔබටම ප්රත්යක්ෂ වනු ඇත.

න්යායෙන් එහා ගිය ප්රායෝගික අත්දැකීම
මෙම ගැඹුරු අවබෝධය ලැබීමට නම්, ඔබ අනිවාර්යයෙන්ම ප්රායෝගික පුහුණුවක නිරත විය යුතුයි. දේශනා ශ්රවණය කිරීමට හෝ පොත්පත් කියවීමට පමණක් සීමා වූ කෙනෙකුට මෙම යථාර්ථය ස්පර්ශ කළ නොහැකියි. බුදුරජාණන් වහන්සේ අපට දේශනා කර ඇත්තේ මේ සොබාදහම ගැනයි. ‘බුදු දහම’ යැයි අප පැවසුවද, එහි හරය වන්නේ මේ සොබාදහමේ ක්රියාවලිය තේරුම් ගැනීම බව අපටම වැටහෙන්නට ගන්නවා.
තමන්ගේ සිතුවිලි ගැන අධ්යයනය කරන විට, මනසේ ඉතා ශාන්ත, නිවී සැනසුණු ස්වභාවයන් අත්විඳින්නට පුළුවන්. ඒ සැනසිලිදායක මට්ටමට සිත පැමිණෙන විට, අපගේ සිතේ ඇති ක්ලේශයන් (එනම්, ලෝභ, ද්වේශ, මෝහ වැනි සිත කිලිටි කරන, අපව දුකට පත් කරන මානසික ස්වභාවයන්) යටපත් වීම හෝ සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවත් වීම සිදුවෙනවා.
නිසි පුහුණුව සමගින් මෙසේ සිත පිරිසිදු වන තරමට, අපට සොබාදහමේ සැබෑ ස්වරූපය දැනෙන්නට පටන් ගන්නවා. අප වෙනදා දුටු දේම වුවත්, ඒවා දකින්නේ, විඳින්නේ හාත්පසින්ම වෙනස්, නවමු ආකාරයකටයි. එබැවින්, බුදු දහම අධ්යයනය කරනවා නම්, පුහුණු කරනවා නම්, න්යායික සීමාවන්ට කොටු නොවී ප්රායෝගික වන්න. එයයි ඔබේ සැබෑම ආධ්යාත්මික දියුණුව. එවිට මේ සොබාදහම යනු කුමක්දැයි ඔබටම, ඔබ තුළින්ම හඳුනාගත හැකි වනු ඇත.

පුහුණුවේ ස්ථාවරත්වය: සොබාදහම සමග බැඳීම රැකගැනීම
මෙම ප්රායෝගික පුහුණුව අඛණ්ඩව කරගෙන යාම ඉතා වැදගත්. බුදු දහමේ සඳහන් සෝවාන්, සකෘදාගාමී, අනාගාමී, අරහත් යන මාර්ගඵල මට්ටම් යනු මෙම අවබෝධය ස්ථාවර වූ මානසික අවස්ථාවන්ය. නමුත් ඒ වචන ටික පසෙක තබා, ඔබ ප්රායෝගික පුහුණුව දිගටම කරගෙන නොගියහොත්, එක් අවස්ථාවකදී ඔබට සොබාදහම සමග ඇති සම්බන්ධය යම් මට්ටමකින් අත්විඳින්නට ලැබුණත්, එය එතැනින් එහාට පවත්වා ගැනීමට නොහැකි වනු ඇත. ප්රායෝගික පුහුණුව නැති තැන, ඔබව නැවතත් සොබාදහමෙන් ඈත් වෙනවා.
ආධ්යාත්මික ගමන යන විට විවිධාකාර බාධා පැමිණෙන බව අප මතක තබා ගත යුතුයි. සමහර විට, සොබාදහම සමග ඇති මේ සුන්දර සම්බන්ධය නැති වී යන අවස්ථා ද පැමිණිය හැකියි. නුවණැති පුද්ගලයා එවැනි අවස්ථා තමන්ව පරීක්ෂා කර බැලීමට ලැබුණු අවස්ථා ලෙස සලකා, නැවතත් වීර්යයෙන් යුතුව පුහුණුවේ නියැලෙනවා.
එවිට එම ගමනේ ඉහළ පියවරවලට යන්නට හැකියාව ලැබෙනවා. නමුත් එය හඳුනා නොගත් අය, එවැනි බාධාවන්ට හසුවී නැවතත් තමන් සිටි මානසික තත්ත්වයටම ඇද වැටෙනවා. එබැවින් මේ පිළිබඳව ඔබ දැනුවත් විය යුතුයි.

පිරිසිදු මනසකින් සොබාදහම අත්විඳීම
මනස දියුණු කිරීම සහ සොබාදහම සමග එකතු වීම යනු ඔබ පුහුණුව තුළින්ම තේරුම් ගත යුතු දෙයකි. මෙම අත්දැකීම ලැබෙන්නේ ඔබේ සිතේ ඇති ක්ලේශයන් නැති වූ විට හෝ යටපත් වූ විටයි. කාමයන්, වෛරය වැනි ක්ලේශ සිතුවිලි යටපත් වූ විට, ඔබට වෙනදාට වඩා හොඳින් සොබාදහම ඇස් දෙකෙන් දකින්නටත්, කන් දෙකෙන් එහි සියුම් ශබ්ද අසන්නටත්, නාසයෙන් විවිධ සුවඳ විඳින්නටත්, සමට එහි ස්පර්ශය දැනෙන්නටත් පටන් ගන්නවා.
මේ සඳහා ඔබේ මනස පිරිසිදු භාවයට පත්විය යුතුමයි. කලබලකාරී, කිලිටි මනසක් ඇති කෙනෙකුට කිසිසේත්ම සොබාදහම අත්විඳිය නොහැකියි. මන්ද, එවැනි පුද්ගලයෙකු ජීවත් වන්නේ සොබාදහම සමග නොව, සොබාදහම විසින්ම මවා ඇති ලෞකික මායාව තුළයි. ඔහුගේ මනස කාමයන් සහ විවිධ දේ කෙරෙහි ඇලී ගැලී ඇති නිසා, සොබාදහමේ සැබෑ ස්වරූපය ගැන සිතන්නටවත් ඔහුට අවකාශයක් ලැබෙන්නේ නැහැ. එබැවින්, මෙම කාරණා ගැන නිසි අවබෝධයක් ලබාගතහොත්, ඔබටත් සොබාදහමේ සැබෑ සුන්දරත්වය අත්විඳීමේ හැකියාව ලැබෙනු ඇත.

සොබාදහම යනු දහමයි: නිර්වාණයට විවර වූ මග
ඔබ මේ ආධ්යාත්මික මාර්ගයේ ගමන් කරන විට, යම් දිනක ඔබට එක් සුවිශේෂී සත්යයක් වැටහෙනු ඇත. එනම්, බුදු දහමේ පරම නිෂ්ඨාව වන නිර්වාණය (එනම්, සියලු දුකින් මිදුණු, පරම ශාන්ත ස්වභාවය) යනුද මේ සොබාදහමේම, මේ විශ්වයේම කොටසක් බවයි. නමුත් එය අනෙක් සියලු දේටම වඩා වෙනස්, සියුම් මට්ටමකි.
බුදු කෙනෙකු ලොවට පහළ වී දේශනා කරන්නේ, මේ සොබාදහම තේරුම් ගන්නා ආකාරය සහ ඒ මාර්ගයේ ගමන් කරන ආකාරයයි. මේ ක්රියාවලිය සිදුවන ආකාරය, මෙහි ඇති ‘පද්ධතිය’ (System) තමයි උන්වහන්සේ පෙන්වා දෙන්නේ. මෙම සත්යය, ප්රායෝගික පුහුණුව තුළින් ඔබටම අවබෝධ කරගත හැකියි. මෙය ඉතා සුන්දර, නිදහස් මානසිකත්වයකි.

අප නොදැනුවත්වම සොයන සැනසීම: සොබාදහමේ සැබෑ සුවය
ඔබම සිතා බලන්න. ඔබට යම් ප්රශ්නයක් ඇති වූ විට, ඔබ උත්සාහ කරන්නේ කුමක් සඳහාද? නිස්කලංක වීමටයි නේද? එයින් අදහස් වන්නේ ඔබ සොබාදහමට එක්කාසු වීමට උත්සාහ කරන බවයි. ඒ වෙලාවට ඔබ උත්සාහ කරන්නේ සින්දුවක් අසන්නට නොවේ. “මට පාඩුවේ නිදහසේ ඉන්න දෙන්න” කියා ඔබ හුදකලා වීමට උත්සාහ කරනවා. බලන්න, ඔබේ මනස කැළඹුණු විට ඔබට සැනසීම ගෙන දෙන්නේ හුදකලා වී, මනස යම් ස්වභාවික මට්ටමක පවත්වා ගැනීමයි.
අපට මේ කාම ලෝකයේ කොතරම් විනෝදාස්වාදය, මුදල් තිබුණත්, අවසානයේ අපි සැනසීම සොයන්නේ පරිසරය තුළිනුයි. අපි වෙනත් ප්රදේශයකට, සොබාදහම සශ්රීකව ඇති තැනකට ගොස්, එහි නවාතැන් ගෙන හෝ තාවකාලික මානසික සුවයක් ලබන්නට උත්සාහ කරන්නේ ඒ නිසයි. ඒ සැනසීම සෙවීමේ ගුණය ඔබ තුළම තිබෙනවා.
බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කළේ, කිසිදු මුදලක් වියදම් නොකර, අනවශ්ය ලෙස වෙහෙස නොවී, තමන්ගේම උත්සාහයෙන් ඒ සැනසීම තමන් තුළින්ම උදා කරගන්නා ආකාරයයි. ඒ හැකියාව ඔබ තුළම පවතිනවා. එබැවින්, තමන් ගැනත්, බුදුරජාණන් වහන්සේ ගැනත් විශ්වාසය තබා මේ දේ අත්විඳීමට නිරන්තරයෙන් ප්රායෝගික පුහුණුවක යෙදෙන්න.

සොබාදහම සමග එකඟව ජීවත් වීම
මේ යථාර්ථය නිවැරදිව තේරුම් ගත් පුද්ගලයා කිසි දිනෙක සොබාදහම වෙනස් කිරීමට උත්සාහ කරන්නේ නැහැ. ඔහු සොබාදහමට අවනත වෙනවා. අවනත වී, සොබාදහමේ නියාමයන්ට අනුවම ජීවත් වීමට ක්රියා කරනවා. නමුත් මේ දේ තේරුම් නොගත් මිනිසුන් තමයි අද ලෝකයේ සොබාදහමට එරෙහිව ක්රියා කරන්නේ.
ඔවුන් සිතාගෙන ඉන්නේ, යම් දියුණුවක් ලැබූ විට තමන්ට සොබාදහම දිනාගත හැකි බව, එය ආක්රමණය කර ඉක්මවා යා හැකි බවයි. නමුත්, එසේ කිරීමට ගොස් විනාශ වූ පුද්ගලයන් හා ශිෂ්ටාචාර ගැන ඕනෑ තරම් උදාහරණ ලෝකයේ තිබෙනවා. ඔවුන්ට එය ඉක්මවා යා නොහැකිව, තම ජීවිතවලින් පවා වන්දි ගෙවීමට සිදුවුණා.
එබැවින්, බුදුරජාණන් වහන්සේගේ දේශනාව යනු සොබාදහම ගැනම කරන ලද විග්රහයකි. ඔබ ඔබේ මනස තුළින් මේ සොබාදහම අධ්යයනය කර, ඒ ගමන ගියහොත්, ඔබ සොබාදහමට අවනත වන්නට වන්නට, මේ සොබාදහම ඔබට උදව් කරන්නට පටන් ගන්නවා. එතැන් පටන්, ඔබේ ගමන ගැනත්, ඔබේ මනස ගැනත් ඔබටම ලැබෙන ප්රත්යක්ෂය තුළින්, ඔබේ නිදහස ඔබේ මනස තුළින්ම ඇතිවන්නට පටන් ගන්නවා. එයයි ඔබ අත්විඳිය යුතු සැබෑ කාරණාව.

ඔබ සහ සොබාදහම අතර ඇති බාධකය: අකුසල මූලයන්
නමුත් ඒ උතුම් අත්දැකීම ලැබීමට ඉඩ නොදෙන ප්රධාන බාධකයක් තිබෙනවා. ඒ, ඔබේ සිත තුළම ඇති රාගය, ද්වේශය, මෝහය (එනම්, ඇලීම, ගැටීම සහ මුලාව) යන අකුසල මූලයන් ය. ලෝභ, ද්වේශ, මෝහ ලෙසද හඳුන්වන මේ අකුසල මූලයන් ඔබ තුළ ක්රියාත්මක වන තාක්, ඔබට මේ යථාර්ථය අවබෝධ කරගැනීමට නොහැකි වෙනවා.
නමුත්, යම් කෙනෙකුට පෙර සසරක කුසලයක් මත හෝ, මේ අකුසල මූලයන් විනාශ කළ යුතුයි, නැති කළ යුතුයි, අඩුම තරමින් යටපත් කළ යුතුයි යනුවෙන් යම් නුවණක් පහළ වුවහොත්, ඒ පුද්ගලයාට මේ ප්රතිපදාවේ ගමන් කර නිසි තැනට පැමිණීමේ හැකියාව අනිවාර්යයෙන්ම තිබෙනවා.

සොබාදහමේ නියාමය: හේතුඵල දහම අවබෝධ කරගැනීම
මෙම පුහුණුව සිදුකොට, සොබාදහම ගැන දැනගෙන, එයට අවනත වූ පුද්ගලයාට එක්තරා ගැඹුරු සත්යයක් වැටහෙනවා. එනම්, මේ ලෝකයේ අප දැක නැති අදෘශ්යමාන දෙවියෙකු සිටී නම්, ඒ දෙවියාත් මේ සොබාදහමේ නියාමයට යටත් බවයි. ඒ ආකාරයටම, මේ ලෝකයේ කොතරම් බලවත් පුද්ගලයෙකු වුවත්, බුදුරජාණන් වහන්සේ පවා, මේ ස්වභාවික නියාමයට යටත්. එවිට, මේ සොබාදහමේ මැවුම්කාර, සර්වබලධාරී දෙවියෙකු කොතැනකවත් නොමැති බව ඔහුටම අවබෝධ වෙනවා.
මේ සියල්ල සිදුවන්නේ යම් හේතුවක් මත හටගෙන, එහි ප්රතිඵලයක් ලෙස බව ඔහුට වැටහෙනවා. ඒ ප්රතිඵලය මත නැවත හේතු සකස් වී, නැවත ප්රතිඵල ලැබී, මේ සියල්ල නොනවත්වා ගලාගෙන යන හේතු ඵල දහමක් (එනම්, හේතුන් නිසා ඵල හටගැනීමේ ස්වභාවික ක්රියාවලිය) බව ඔබටම අවබෝධ කරගැනීමට හැකියාව ලැබෙනවා.
එවිට, මේ සොබාදහම ඉක්මවා ගිය කිසිදු අදෘශ්යමාන හෝ දෘශ්යමාන බලවේගයක් නොමැති බව ඔබටම අත්විඳින්නට පුළුවන්. මෙවැනි මට්ටමකට තමන්ගේ මනස ගෙන ඒම යනු විශාල කුසලයකි. ඒ කුසලය ඔබ තුළ තිබෙන බව මතක තබාගන්න. ජාතිය, ආගම, කුලය වැනි භේදයකින් තොරව, ඔබ මේ දහම පුහුණු කර අත්විඳින්නට උත්සාහ කරන්න.
ඔබ තුළම ඇති විශ්වීය සත්යය
මෙම ලිපිය තුළින්, වෙනස්ම ආකාරයකට ආධ්යාත්මිකත්වය ගැන යම් කරුණු කිහිපයක් ඔබ වෙත ගෙන ඒමට උත්සාහ කළා. මේ තුළින් ඔබට ආධ්යාත්මිකත්වය අත්විඳීමේ හැකියාව ලැබෙනු ඇතැයි සිතනවා. මා මේ සඳහන් කළ කරුණු, ඔබගේම ප්රායෝගික පුහුණුව තුළින් ප්රත්යක්ෂ කරගෙන, අවබෝධ කරගැනීමට ඔබට ශක්තිය ලැබේවායි ආශිර්වාද කරමින් මෙම ලිපිය මෙයින් අවසන් කරනවා.

මේ උතුම් මඟෙහි අප සමඟ එක්ව ගමන් කිරීමට ඔබටත් අපි ආරාධනා කරමු. අපගේ ඉගැන්වීම් කියවා, සියල්ලටම වඩා වැදගත් ලෙස, ඒවා ඔබගේ ජීවිතයට ප්රායෝගිකව යොදාගන්න. ඔබ ලබන අත්දැකීම් සහ ඔබට ඇතිවන ගැටළු, අපගේ ලිපියට පහළින් ඇති අදහස් තීරුවේ සටහන් කරන ලෙස අපි ඔබව දිරිමත් කරන්නෙමු. ඔබ අසන ප්රශ්න, ඔබගේ අවශ්යතාවලටම ගැලපෙන ලෙස ඉදිරි ලිපි සහ වීඩියෝ සකස් කිරීමට අපට මහත් උපකාරයක් වනු ඇත. එමෙන්ම, වෙබ් අඩවියේ ඇති ‘Contact Us‘ පෝරමය හරහා ද ඔබට අප හා සම්බන්ධ විය හැකිය.
අපගේ මෙම උත්සාහය, ඔබ තුළ සැඟවී ඇති ආධ්යාත්මික බීජය, එනම් සමාධිය, ධ්යාන සහ අභිඥා වැනි ගුණාංග පෝෂණය කිරීමයි.
අප සමඟ එක් වූ ඔබට ස්තූතියි. මෙම වෙබ් අඩවිය ඔබගේ අධ්යාත්මික ගමනට මහත් ශක්තියක් වනු ඇතැයි අපි බලාපොරොත්තු වෙමු.
ඔබ සැමට තෙරුවන් සරණයි!
