තෙරුවන් සරණයි සියලු දෙනාටම!
ප්රායෝගිකව ආධ්යාත්මික ජීවිතය ගවේෂණය කරන ඔබ සියලු දෙනාම, අපගේ පසුගිය ඉගැන්වීම් තුළින් ධ්යාන පිළිබඳවත්, සමථ භාවනාව ඔස්සේ ධ්යානගත වීම පිළිබඳවත් යම් අවබෝධයක් ලබාගන්නට ඇති. මෙම භාවනා ක්රම ප්රායෝගිකව අත්හදා බලන විට ඔබට දැනෙන දේ, ඔබ ලබන අත්දැකීම් සහ එමගින් ලැබිය හැකි ප්රතිඵල ගැන අපි සාකච්ඡා කළා. කුමන වයස් සීමාවක සිටියත්, ඔබට දැන් ධ්යාන පිළිබඳ මූලික අවබෝධයක් තිබෙනවා.
විශේෂයෙන්ම අපගේ“තෙවැනි ඇස” සහ “බඹලොවට” යන ප්රායෝගික භාවනා වැඩසටහන් මාලා තුළින් ධ්යාන උපදවා ගැනීම සඳහා අවශ්ය ක්රමවේදයන් අපි ඔබට කියා දුන්නා. එම ක්රම දෙකම අනුගමනය කරමින් ඔබට ධ්යානගත වීමේ හැකියාව පවතිනවා.
ධ්යාන උපදවා ගැනීමට ඇති ප්රධානතම බාධකය: කාමයන් හඳුනාගැනීම
අද මෙම ලිපියෙන් මා ඔබට පැහැදිලි කිරීමට බලාපොරොත්තු වන්නේ, ධ්යාන උපදවා ගැනීම සඳහා ‘කාමයන්’ අඩු විය යුතු බවයි. කාමයන් යනු කුමක්ද? සරලවම කිවහොත්, එය නම් මේ ලෞකික ලෝකය තුළ අප විවිධාකාරයෙන් විඳින දේවල්. මනුෂ්ය ආත්මයක් ලැබූ අප, ඇස, කන, නාසය, දිව, ශරීරය යන පංච ඉන්ද්රියන් පිනවීම තුළින් නිරන්තරයෙන් කාමයන් අත්විඳිනවා.
මෙය තවදුරටත් පැහැදිලි කළහොත්:
- ලිංගිකත්වය: සැමියා සහ බිරිඳ අතර ඇතිවන සම්බන්ධතාවයේ සිට, එම සීමාව ඉක්මවා ගිය කාමයට දැඩිව ඇලුණු පුද්ගලයන් දක්වා මෙය විහිදෙනවා.
- මත්ද්රව්ය සහ මත්පැන්: මෙයද කාමයන් විඳින තවත් එක් පැතිකඩක්.
- අධික ලෙස ආහාර ගැනීම: බොහෝ දෙනෙක් නොසිතුවත්, දිව පිනවීමට ඇති අධික ගිජුකම සහ අධික ලෙස ආහාර ගැනීමද කාමයට අයත් වෙනවා. මෙය පංචශීලයේ තුන්වන ශික්ෂා පදය නොකැඩුවත්, සිත කාමයන්ට අධික ලෙස නැඹුරු වීමේ තත්ත්වයක් ඇති කරනවා.
දේපළ, සබඳතා සහ සිතේ ඇලීම්: ධ්යානයට බාධා වන සැඟවුණු කරුණු
ඉහත කරුණු වලට අමතරව, අපගේ සිතේ ලෞකික හා භෞතික වස්තූන් කෙරෙහි ඇති කැමැත්තද ධ්යාන උපදවා ගැනීම සඳහා විශාල බාධාවක්. ඉඩකඩම්, දේපළ, විශාල ගෙවල්, යාන වාහන, මිල මුදල් වැනි අජීවී වස්තූන්ට අප තුළ ඇතිවන ඇල්ම මෙයට ඇතුළත්. ඔබ මේ ලෞකික ලෝකයේ වැඩියෙන්ම භාවිතා කරන්නේ, පාවිච්චි කරන්නේ සහ ඇලී සිටින්නේ කුමකටද? ඒ දෙය ඔබගේ ධ්යානයට බාධාවක් විය හැකියි.
එමෙන්ම, පුද්ගල සබඳතා තුළ ඇති දැඩි බැඳීම්ද බලපානවා. දෙමාපියන්ට, සහකරුට හෝ සහකාරියට, දරුවන්ට ඇති අධික ආදරය, රාගයෙන් ඇලී සිටීම, මේ සියල්ල ඔබගේ සිත එකඟ කරගැනීමට බාධා කරනවා. චිත්රපට නැරඹීම, ගීත ඇසීම වැනි දෑ පවා ඔබගේ ආධ්යාත්මික දියුණුවට බාධාවක් විය හැකියි.
මෙම කොටස කියවන විට, “එසේනම් අපට භාවනා කරන්නට බැහැ, ගිහි ජීවිතය අත්හරින්න වෙනවා” වැනි සිතුවිලි ඔබට ඇතිවන්නට පුළුවන්. නමුත් කලබල නොවන්න. මෙම සම්පූර්ණ ඉගැන්වීම අවසානය දක්වා කියවීමෙන් ඔබට පැහැදිලි අවබෝධයක් ලබාගත හැකිවනු ඇත.
ඔබේ සිතේ සතුරන්: පංච නීවරණ හඳුනාගනිමු
බුදුරජාණන් වහන්සේ අපට මේ බාධක පෙන්වා දුන්නේ පංච නීවරණ ලෙසයි. නීවරණ යනු, සිත වසාගෙන ප්රඥාවේ ආලෝකය ඒම වළක්වන මානසික බාධක පහකි. ඒවා නම්:
මෙම පාලි වචන ගැන ඔබට අන්තර්ජාලය හරහා හෝ වෙනත් ධර්ම දේශනා තුළින් වැඩිදුර විස්තර සොයාගත හැකියි. මා මෙහිදී උත්සාහ කරන්නේ මෙම සංකල්ප ඔබට ප්රායෝගිකව තේරුම් කර දීමටයි.
කාමච්ඡන්දය ක්රියාත්මක වන හැටි: භාවනාවේදී සිත ඔබව රවටන අයුරු
දැන් සිතන්න, ඔබ අපගේ “බඹලොවට” භාවනා ක්රමයට අනුව නළල මැද හෝ ඇහිබැමි දෙක අතර අරමුණු කරගෙන “පළවෙනි ධ්යානය උපදීවා, මගේ සිත එකඟ වේවා” ලෙස මෙනෙහි කරනවා කියා. අප ඔබට පැහැදිලි කර දී ඇති පරිදි, මෙම වචන මෙනෙහි කිරීම හිත එකඟ කරගැනීමට උපකාරයක් පමණයි; එය පමණකින් ධ්යාන ඉපදෙන්නේ නැහැ. මෙය මන්ත්රයක් මෙන් වේගයෙන් ජප කිරීමක් නොව, මධ්යස්ථ සිතින් මෙනෙහි කිරීමක්.
ඔබ වැඩියෙන්ම ඇලී සිටින්නේ ඔබේ දරුවන්ට නම්, භාවනා කරන විට ඔබේ සිතට ඒ සිතුවිලිම පැමිණෙන්නට පටන් ගනීවි. ඔබ ලිංගිකත්වයට, රාගයට අධිකව ලොල් වූවෙක් නම්, භාවනාවේදී ඒ සිතුවිලි ඉස්මතු වේවි. ඔබ දේපළවලට, ඉඩකඩම්වලට, මුදල් වලට හෝ විභාග වැනි දේට දැඩිව සිත යොමු කර ඇත්නම්, භාවනාවේදී ඒ සිතුවලිම ඔබට බාධා කරාවි. මෙයයි කාමච්ඡන්දය ලෙස හඳුන්වන්නේ. එය ඔබගේ ධ්යාන උපදවා ගැනීම වළක්වන ප්රධානතම සිතුවිල්ල බවට පත්වෙනවා.
උදාහරණයක් ලෙස, කෑමට අධික ලෙස ගිජු කෙනෙක් භාවනා කිරීමට වාඩි වූ විට, ටික වේලාවකින් ඔහුගේ සිතට කොත්තු, රයිස්, ඩෙවල් වැනි විවිධ ආහාර වර්ග මතක් වීමට පටන් ගන්නවා. සිත සමාධිගත වීමට පටන් ගන්නා විටම, සිතේ ශක්තිය මඳක් දුර්වල වූ මොහොතක, කාමච්ඡන්දය නැමැති මේ සිතුවිල්ල පැමිණ, “දැන් නැගිටින්න, ගිහින් යමක් කාලා එන්න” කියා ඔබව පොළඹවනවා.
අවසානයේදී, සිත විසින් ඔබව පාලනය කර, භාවනාවෙන් නැගිටුවා කෑම කන තැනටම යවනවා. ඔබ විනාඩි 40ක් භාවනා කළත්, අවසානයේ ඔබ පරාජය වෙනවා. මෙම රටාවට හුරු වුවහොත්, භාවනාවේ දියුණුවක් ලැබීම අපහසු වෙනවා.
බාධක බලෙන් නොව, ප්රඥාවෙන් අත්හැරීමට මග
මෙම බාධක හිතෙන් බලෙන් අත්හැරිය නොහැකියි. ඒවා අත්හැරිය හැක්කේ ඒවායේ ස්වභාවය තේරුම් ගැනීම තුළින් පමණයි. සරල උදාහරණයක් සිතන්න: ඔබේ පෙම්වතා හෝ පෙම්වතිය ගැන අන් අය නරක දේ පැවසුවත්, ඔබ එය විශ්වාස කරන්නේ නැහැ. නමුත් දිනක, ඔහුගේ හෝ ඇයගේ වරදක් ඔබ ඔබේම දෑසින් දකිනවා.
ඒ දුටු දෙය නැවත නැවත මතක් වන විට, ඒ පුද්ගලයා කෙරෙහි තිබූ ආදරය ක්රමයෙන් අඩු වී, ඒ සම්බන්ධය අත්හැර දැමීමට ඔබටම සිතක් පහළ වෙනවා නේද? එය සිදු වූයේ ඇත්ත ස්වභාවය ඔබ තේරුම් ගත් නිසයි.
අන්න ඒ ආකාරයටම, බුදුරජාණන් වහන්සේ පෙන්වා දුන් පරිදි සිහිය පැවැත්වීම (සතිපට්ඨානය) ප්රගුණ කරන විට, මෙම කාමයන්ගේ සැබෑ ස්වභාවය, ඒවායේ ඇති අනිත්ය, දුක්ඛ, අනාත්ම ස්වභාවය, ඔබටම වැටහෙන්නට පටන් ගන්නවා. “අධික ලෙස ආහාර ගැනීම මගේ භාවනාවට බාධාවක්, මගේ නිරෝගීකමට හානියක්” කියා ඔබටම ප්රත්යක්ෂ වන විට, ඒ කෙරෙහි ඇති ඇලීම ස්වභාවිකවම අඩු වෙනවා. මෙය තේරුම් නොගෙන,“එහෙනම් මට භාවනා කරන්න බැහැ, මට කෑම කන එක නවත්වන්න වෙනවා” කියා මෝඩ තීරණයක් ගතහොත්, ඔබ එතැනම පරාජිතයි.
පියවරෙන් පියවර ඉදිරියට: භාවනාව අත්නොහැර දියුණු වන ආකාරය
අපි ඔබට කියන්නේ භාවනාව නතර කරන්න කියා නොවෙයි. හැමදාම භාවනා කරන්න. ඔබ භාවනාව කරගෙන යන විට, ඔබටම ඔබේ වැරදි හා අඩුපාඩු තේරෙන්නට පටන් ගනීවි. ඔබටම වැටහේවි,“මම ආහාර ගන්නා ප්රමාණය අඩු කළ යුතුයි” කියා. ඒ වෙනස ක්ෂණිකව සිදු නොවන්නට පුළුවන්.
දිනපතා සම්පූර්ණ කොත්තුවක් කන කෙනෙකුට, එය හතරෙන් තුනකට, පසුව භාගයකට, ක්රමයෙන් සුළු ප්රමාණයකට අඩු කරගන්නට මාස ගණනක් ගත විය හැකියි. වැදගත් වන්නේ කාලය ගැන නොසිතා, සෑම දිනකම භාවනාව ප්රගුණ කිරීමයි.
සමහරුන්ට සංසාරික පුරුද්ද සහ කුසල ශක්තිය නිසා ඉතා ඉක්මනින් දියුණු වීමට හැකි වෙනවා. තවත් අයට කාලය ගත වෙනවා. එය පුද්ගලයාගෙන් පුද්ගලයාට සාපේක්ෂයි. එනිසා, ඔබ කළ යුත්තේ ඉවසිල්ලෙන් යුතුව, දිනපතා භාවනා කරමින්, තමන් හඳුනාගන්නා අඩුපාඩු ටිකෙන් ටික සකස් කරගැනීමට උත්සාහ කිරීමයි. මෙම ක්රමය ආහාර වලට මෙන්ම, දරුවන්, සහකරු, දේපළ, අධ්යාපනය වැනි ඔබ ඇලී සිටින අනෙකුත් සියලු දේටත් එකසේම වලංගුයි.
ගිහි ජීවිතය සහ බ්රහ්මචර්යාව: ධ්යාන උපදවා ගැනීමට ඇති බලපෑම
ගිහි ජීවිතයේදී, සැමියා-බිරිඳ වශයෙන් ලිංගිකව හැසිරීම වැරදි කාම සේවනයක් නොවෙයි. එය භාවනාව ආරම්භ කිරීමට බාධාවක්ද නොවෙයි. නමුත්, ධ්යාන උපදවා ගැනීම සඳහා එය යම් බාධාවක් ඇති කරනවා. මන්ද, ඔබ රාත්රියේ භාවනා කිරීමට වාඩි වූ විට කාම සිතුවිල්ලක් පැමිණියහොත්, ක්රියාවට නැඹුරු වීමේ ඉඩකඩ වැඩි නිසයි. කෙසේ වෙතත්, “එසේනම් අපට භාවනාවෙන් ඵලක් නැහැ” කියා සිතා භාවනාව අත්හරින්න එපා.
යම් අයෙකුට ගිහි ගෙදර සිටියදීම, ටික කලකට හෝ බ්රහ්මචාරීව සිටීමට අධිෂ්ඨාන කරගත හැකි නම්, එය ධ්යාන උපදවා ගැනීම සඳහා ඉතාමත් උපකාරී වෙනවා. ස්වයං වින්දනයෙන් පවා වැළකී සිටින එවැනි කෙනෙකුට ධ්යාන ඉතා පහසුවෙන් උපදවා ගත හැකියි.
නමුත්, එවැනි කෙනෙක් බ්රහ්මචාරීව සිටියත්, දේපළ වැනි වෙනත් ලෞකික දේවලට දැඩිව ඇලී සිටී නම්, ඒ සිතුවිලි ඔහුට බාධා කරයි. දින දහයකින් ධ්යානයක් උපදවා ගත හැකිව තිබියදී, හත්වන දිනයේදී බ්රහ්මචර්යාව බිඳගතහොත්, ඒ ඉලක්කය තවත් ඈතට යනවා.
සීලයක් රැකීම, හිතට දාගන්නා නීතියක් වැනියි. භාවනාවේදී රාගික සිතුවිලි එන විට, “නැහැ, මම සීලයක් රකින කෙනෙක්” කියා මතක් වීමෙන්ම එම සිතුවිලිවල බලය දුර්වල වෙනවා. බුදුරජාණන් වහන්සේ සීලය රැකීමට දේශනා කළේ එනිසයි. නමුත් සීලය පමණක් අල්ලාගෙන සිටීමද ප්රමාණවත් නැහැ; එයද නියම කලාවේදී අත්හළ යුතුයි.
තරහව, කම්මැලිකම, නොසන්සුන්කම සහ සැකය: අනෙකුත් නීවරණ හඳුනාගනිමු
කාමච්ඡන්දයට අමතරව අනෙක් නීවරණද ධ්යාන උපදවා ගැනීම සඳහා බාධා පමුණුවනවා.
- ව්යාපාදය (තරහව): ඔබේ සිතේ දැඩි තරහක්, වෛරයක් ඇත්නම්, භාවනා කරන විට ඒ සිතුවිලිම ඉස්මතු වී ඔබට බාධා කරනවා. මෛත්රී භාවනාව ප්රගුණ කිරීමෙන් මෙම තරහව යටපත් කරගත හැකි අතර, එය ධ්යාන සඳහා මග පාදා දෙනවා.
- ථීනමිද්ධය (කම්මැලිකම): අධික ලෙස ආහාර ගැනීමෙන් ඇතිවන නිදිමත, අලසකම සහ කම්මැලිකම නිසා භාවනාවේ වැඩි වේලාවක් සිටීමට නොහැකි වෙනවා. පැයක් භාවනා කිරීමට අධිෂ්ඨාන කළත්, විනාඩි 20-30කින් “දැන් ඇති, නැගිටින්න” කියා සිතම ඔබට බල කරනවා. දිනපතා භාවනා කිරීමෙන්ම මෙම අලසකම ජයගත යුතුයි.
- උද්ධච්ච කුක්කුච්ච (නොසන්සුන්කම): ආර්ථික ප්රශ්න, පවුල් ගැටලු, ලෙඩ රෝග වැනි විවිධ හේතූන් නිසා සිත විසිරී, නොසන්සුන් ස්වභාවයට පත්වීමද ධ්යානයට බාධාවක්.
- විචිකිච්ඡාව (සැකය): ඔබ වඩන භාවනා මාර්ගය ගැන, ඔබේ ගුරුවරයා ගැන, හෝ තමන් ගැනම සැකයක් පවතී නම්, ඔබට කිසිදා ධ්යානයක් උපදවාගත නොහැකියි. “මම මේ යන පාර හරිද? මේ භාවනා ක්රමය හරිද?” වැනි ප්රශ්න සිතට ඒම සැකයයි. පොත්පත් දැනුම වැඩිවීම නිසා සමහරුන්ට මෙවැනි සැකයන් බහුලව ඇති වෙනවා. එවැනි සැකයන්ට උත්තර දීමට නොගොස්, ඒවා නොසලකා හැර භාවනාවෙහිම යෙදීම වැදගත්.
ඔබ ඇත්තටම ධ්යානයකද? ආධ්යාත්මික හැකියාවන් සහ ආත්ම වංචාව
මෙය ඉතා වැදගත් කරුණක්. සමහරු තමන්ගේ තෙවැනි ඇස විවෘත වූ පමණින් හෝ යම් ආධ්යාත්මික හැකියාවක් ලැබුණු පමණින් තමන් ඉහළ ධ්යානයක සිටින බව සිතා රැවටෙනවා. යම් කෙනෙක් තමන් හතරවෙනි ධ්යානයේ හෝ අරූපාවචර ධ්යානයක (උදා: නේවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනය) සිටින බව සිතාගෙන සිටියත්, භාවනා කරන අතරතුර ඉහත කී නීවරණ පහෙන් එකක් හෝ මතුවී එනවා නම්, එයින් පැහැදිලි වන්නේ ඔහු හෝ ඇය සැබෑ ධ්යානයක නොසිටින බවයි.
සැබෑ ධ්යානයකට පත් වූ කෙනෙකුට ධ්යානයෙන් නැගිටීමටවත් සිතෙන්නේ නැහැ. ඔහු පැයක් සිටීමට අධිෂ්ඨාන කළේ නම්, කිසිදු නීවරණ බාධාවකින් තොරව ඒ පැය පුරාම ධ්යානයේ සිටිය හැකියි.
මන්ද, ධ්යාන ඉපදෙන්නේම මේ නීවරණ පහ සම්පූර්ණයෙන්ම යටපත් වූ විටයි. ඔබ පැයක් භාවනා කිරීමට ඉඳගෙන, විනාඩි 40කින් භාවනාව එපා වී නැගිටිනවා නම්, ඔබ තවමත් සිටින්නේ සමාධිය පුරුදු කරන මට්ටමේ බව තේරුම් ගන්න. තමන්ට අවංකව, තමන් සිටිනා තැන ප්රත්යක්ෂ කරගැනීම ආධ්යාත්මික ගමනට අත්යවශ්යයි.
අවසාන වශයෙන්: අධෛර්යමත් නොවී ඔබේ ගමන යන්න
මෙම කරුණු ඇසීමෙන්, “අපිට භාවනා කරලා ධ්යාන උපදවන්න බැහැ” කියා ඔබව අවතක්සේරු කරගන්න එපා. ඔබ කළ යුත්තේ, අඩුම තරමින් දිනකට පැයක්වත් භාවනාව සඳහා වෙන් කර, ඔබේ සිත සමාධියක පවත්වා ගැනීමට උත්සාහ කිරීමයි. එසේ කරගෙන යන විට, කවදා හෝ ඔබට මේ කාමයන්ගේ සහ නීවරණ ධර්මයන්ගේ ස්වභාවය වැටහී, ඒවායින් මිදීමට නියම කාලය පැමිණි විට, ඔබ මේ පුරුදු කළ භාවනාව ඔබට විශාල උපකාරයක් වනු ඇත.
වර්තමානයේ යම් කෙනෙකුගේ ආධ්යාත්මික දියුණුව එක් තැනක නතර වී ඇත්නම්, ඊට හේතුව අනිවාර්යයෙන්ම මේ නීවරණ පහෙන් එකක් හෝ කිහිපයකි. එනිසා, මෙම ඉගැන්වීම් තුළින් තමන්ගේ අඩුපාඩු හඳුනාගෙන, සිහියෙන් යුතුව ඒවා ටිකෙන් ටික නිවැරදි කරගැනීමට උත්සාහ කරන්න. කාලයත් සමඟ ඔබට නිසැකවම ඔබගේ ආධ්යාත්මික ගමන දියුණු කරගත හැකි වනු ඇත.
මේ උතුම් මඟෙහි අප සමඟ එක්ව ගමන් කිරීමට ඔබටත් අපි ආරාධනා කරමු. අපගේ ඉගැන්වීම් කියවා, සියල්ලටම වඩා වැදගත් ලෙස, ඒවා ඔබගේ ජීවිතයට ප්රායෝගිකව යොදාගන්න. ඔබ ලබන අත්දැකීම් සහ ඔබට ඇතිවන ගැටළු, අපගේ ලිපියට පහළින් ඇති අදහස් තීරුවේ සටහන් කරන ලෙස අපි ඔබව දිරිමත් කරන්නෙමු. ඔබ අසන ප්රශ්න, ඔබගේ අවශ්යතාවලටම ගැලපෙන ලෙස ඉදිරි ලිපි සහ වීඩියෝ සකස් කිරීමට අපට මහත් උපකාරයක් වනු ඇත. එමෙන්ම, වෙබ් අඩවියේ ඇති ‘Contact Us‘ පෝරමය හරහා ද ඔබට අප හා සම්බන්ධ විය හැකිය.
අපගේ මෙම උත්සාහය, ඔබ තුළ සැඟවී ඇති ආධ්යාත්මික බීජය, එනම් සමාධිය, ධ්යාන සහ අභිඥා වැනි ගුණාංග පෝෂණය කිරීමයි.
අප සමඟ එක් වූ ඔබට ස්තූතියි. මෙම වෙබ් අඩවිය ඔබගේ අධ්යාත්මික ගමනට මහත් ශක්තියක් වනු ඇතැයි අපි බලාපොරොත්තු වෙමු.
ඔබ සැමට තෙරුවන් සරණයි!
