සිහිය පැවත්වීමෙන් මූලික කාලේ සිදුවන දේ…

තෙරුවන් සරණයි සියලු දෙනාටම!

මෙම ආධ්‍යාත්මික ලිපි මාලාව තුළින් අප නිරන්තරයෙන්ම උත්සාහ කරන්නේ පොතපතට පමණක් සීමා නොවූ, ප්‍රායෝගිකව පුහුණු කළ හැකි ධර්ම කරුණු ඔබ වෙත ගෙන ඒමටයි. සමථ සහ විදර්ශනා භාවනා ක්‍රම ඔස්සේ ජීවිතයට යම් අවබෝධයක් ලබාදීම අපගේ අරමුණයි. අද අපගේ අවධානය යොමු වන්නේ, සිහිය පැවැත්වීම ආරම්භ කරන නවක සාධකයෙකුට මුල් කාලයේදී අත්විඳීමට සිදුවන දේවල් පිළිබඳවයි.

ඔබ මෙම ලිපි මාලාවට අලුත් කෙනෙක් නම්, සිහිය සම්බන්ධයෙන් අප මීට පෙර පළ කළ ලිපි කියවීමෙන් ඔබට මනා අවබෝධයක් ලබා ගත හැකිය. ‘නිශ්ශබ්දව හිත දිහා බලන්න’ සහ ‘සතර සතිපට්ඨානය ප්‍රායෝගිකව පුහුණු කරමු’ වැනි ලිපි තුළින් සිහිය පැවැත්වීම ප්‍රායෝගිකව සිදුකරන ආකාරය පියවරෙන් පියවර පැහැදිලි කර ඇත.

සිහිය යනු කුමක්ද? ඔබේ මනසට අත්කණ්ණාඩියක්

සරලවම කිවහොත්, සිහිය යනු අපට නොපෙනෙන දේ පෙන්වා දෙන ශක්තියකි. අප සාමාන්‍යයෙන් නොදකින දේ දකින්නට එය අපට උදව් කරයි. එය හරියට අපගේ මනස දෙස බැලීමට භාවිතා කරන අත්කාචයක් හෝ අන්වීක්ෂයක් වැනිය. අප කවුරුත්, බුදු දහමේ හඳුන්වන පරිදි පෘථග්ජන හෙවත් තවමත් කෙලෙස්වලින් මිදී නැති සාමාන්‍ය මිනිසුන්ය. අපගේ සිතුවිලි සහ හැඟීම් ගැන අපට ඇත්තේ ඉතා සීමිත අවබෝධයකි. සිහිය පැවැත්වීම යනු එම අභ්‍යන්තර ලෝකය පැහැදිලිව දැකීමේ පළමු පියවරයි.

සිහිය පැවැත්වීමේ පළමු ප්‍රතිඵලය: ඔබේ සිතුවිලි හඳුනා ගැනීම

ඔබ සිහිය පැවැත්වීම ප්‍රායෝගිකව පුහුණු කිරීමට පටන් ගත් විට, ඔබට මුලින්ම ලැබෙන ප්‍රධානතම ප්‍රතිඵලය වන්නේ ඔබේ සිතුවිලි හඳුනා ගැනීමට හැකි වීමයි. මීට පෙර, අපගේ සිතේ හටගන්නා හොඳ හෝ නරක සිතුවිලි එතරම් පැහැදිලිව වෙන් කර හඳුනා ගැනීමට අපට හැකියාවක් තිබුණේ නැත. නමුත් සිහිය දියුණු වන විට, ඒ සියල්ල පැහැදිලිව පෙනෙන්නට පටන් ගනී.

ඔබේ සිතේ රාග (ඇලීම) සිතුවිල්ලක් හට ගන්නේ නම්, එය රාග සිතුවිල්ලක් ලෙසම ඔබට පෙනේ. තරහවක්, ඉරිසියාවක් හෝ කුහකකමක් ඇතිවුවහොත්, එයද එලෙසම පෙනෙන්නට පටන් ගනී. මේවා බුදු දහමේ අකුසල සිතුවිලි ලෙස හඳුන්වයි. එනම්, සිත කිලිටි කරන, දුකට හේතු වන මානසික ස්වභාවයන්ය.

ඒ ආකාරයෙන්ම, හොඳ සිතුවිලිද පැහැදිලිව හඳුනාගත හැකි වේ. තව කෙනෙකුට උදව් කිරීමට සිතෙන කරුණාවන්ත සිතුවිලි, පරිත්‍යාග කිරීමට සිතෙන සිතුවිලි, අනුන්ගේ දියුණුව ගැන සතුටු වන මෛත්‍රී සහගත සිතුවිලි ආදියද ඔබට පැහැදිලිව පෙනෙන්නට පටන් ගනී. සිහිය පැවැත්වීම මගින් සිතේ මේ සියලු කොටස් මැනවින් බලා ගැනීමේ හැකියාව ඔබට ලැබේ.

ඉන්ද්‍රියන් හය පුරා පැතිරෙන සිහිය

මෙම හඳුනාගැනීම සිතුවිලි වලට පමණක් සීමා නොවේ. අපගේ ඉන්ද්‍රියන් හය හරහා ලෝකය අත්විඳින සෑම මොහොතක්ම හඳුනා ගැනීමට සිහිය උපකාරී වේ.

• ඇස: ඔබ ලස්සන හෝ අවලස්සන රූපයක් දකින විට, ‘මම රූපයක් දකිනවා’ යැයි හඳුනා ගැනීමට උදව් කරන්නේ සිහියයි.
• කන: ඔබ හොඳ හෝ නරක ශබ්දයක් අසන විට, එය හඳුනා ගැනීමට උදව් කරන්නේ සිහියයි.
• නාසය: ඔබට සුවඳක් හෝ දුගඳක් දැනෙන විට, එය හඳුනා ගැනීමට උදව් කරන්නේ සිහියයි.
• දිව: ඔබට මිහිරි හෝ අමිහිරි රසයක් දැනෙන විට, එය හඳුනා ගැනීමට උදව් කරන්නේ සිහියයි.
• ශරීරය: ඔබේ සමට සැප පහසුවක් හෝ වේදනාවක් දැනෙන විට, එය හඳුනා ගැනීමට උදව් කරන්නේ සිහියයි.

ඇස, කන, නාසය, දිව, ශරීරය යන දොරටු පහෙන්ම ඇතුළු වන සියලු අරමුණු අවසානයේ පැමිණෙන්නේ මනසටයි. වර්තමාන මොහොතේ එවැනි අරමුණක් නොමැති විට, අපගේ සිත අතීත සිදුවීමක් (පාසල් කාලය, විනෝද චාරිකා) හෝ අනාගත සැලසුමක් ඔස්සේ දිව යයි. ඒ බව පවා අපට පෙන්වා දෙන්නේ මේ බලවත් සිහියයි.

ආරම්භක අවධියේ අභියෝග: සිහිය ගිලිහී යාම සහ මනසේ අකමැත්ත

සිහිය පැවැත්වීම ආරම්භයේදී, එය එක දිගට පවත්වාගෙන යාම අපහසු විය හැක. නිතරම සිහිය පවත්වන්නට ඕනෑය යන කාරණය අමතක වී යාමට ඇති සම්භාවිතාවය ඉතා ඉහළය. මෙයට ප්‍රධාන හේතුව වන්නේ අපගේ සිතේ ඇති මෝහය (නොදැනුවත්කම හෝ මුලාව) නම් වූ ස්වභාවයයි.

සිත කිසිවිටෙකත් තමා දෙස බලාගෙන සිටිනවාට කැමති නැත. එය කැමති වන්නේ බාහිර ලෝකය දෙස බලාගෙන, ඇසෙන් දකින රූපයකට, කනෙන් ඇසෙන ශබ්දයකට ඇලෙමින් හෝ ගැටෙමින් ඒ තුළම අතරමං වීමටයි. ඒ අරමුණ නැවත සිතට එන හැටි දෙස බලාගෙන සිටිනවාට සිතේ කිසිදු කැමැත්තක් නැත. මේ නිසා, මුල් කාලයේදී සිහිය පැවැත්වීම එපා වීම සහ අමතක වීම ඉතා සාමාන්‍ය දෙයකි. එය සිතේ ස්වභාවය බව අප තේරුම් ගත යුතුය.

එක දිගට සිහිය පැවැත්වීමේ පීඩනය සහ එය ජයගන්නා ආකාරය

එක දිගටම සිත දෙස බලාගෙන සිටීමට උත්සාහ කරන විට එයද එක්තරා පීඩනයක් බවට පත්විය හැක. මෙයද හඳුනාගත යුතු වැදගත් කරුණකි. භාවනා ඉරියව්වක වාඩි වී සිටින විට දැනෙන දණහිස් වේදනා, කකුල් වල වේදනා මෙන්ම, එක දිගට සිහිය පැවැත්වීම නිසා ඇතිවන මානසික පීඩනයද (සමහරවිට ඔලුව තද වෙනවා වැනි හැඟීමක්) ඔබට අත්විඳීමට සිදු විය හැක.

එවැනි පීඩනයක් දැනෙන විට, එයද සිතේ සහ ශරීරයේ ස්වභාවයක් ලෙස හඳුනාගත යුතුය. ‘මේ පීඩනය ඇතිවන්නේ එක දිගට සිහියෙන් සිටීමට උත්සාහ කරන නිසා’ යැයි තේරුම් ගන්න. නමුත් ඒ නිසා බිය වී සිහිය පැවැත්වීම අත්හැර දැමුවහොත්, ඔබට කිසිදා එම අභියෝගය ජයගෙන ඉදිරි පියවරට යාමට නොහැකි වනු ඇත. ඒ වෙනුවට, එම ස්වභාවය හඳුනාගෙන, ඉවසීමෙන් යුතුව පුහුණුව ඉදිරියට කරගෙන යා යුතුය. කාලයත් සමඟ එම පීඩනය ටිකෙන් ටික අඩු වී යන බව ඔබටම වැටහෙනු ඇත.

මේ ගමන් මග මල් පාරක් නොවේ: යථාර්ථවාදී බලාපොරොත්තු තබාගන්න

සිහිය පැවැත්වීම නම් වූ මේ ගමන, ඔබ සිතනවා මෙන් මල් ඇතිරූ පාරක යන ගමනක් නොවේ. විශේෂයෙන්ම මූලික කාලයේදී, මේ මග බොරළු, කටු අතු පිරුණු, කටුක පාරක් සේ දැනෙන්නට පුළුවන. ඉදිරියට යනවිට මල් පාරවල් වැනි සුන්දර අත්දැකීම්ද ලැබෙනු ඇත. නමුත් ඒ සඳහා, මේ ආරම්භක කටුක අත්දැකීම් තේරුම් ගෙන, ඒවා ඉක්මවා යා යුතුය.

එකපාරටම මහා සුවයක්, සැපයක් හෝ නිර්වාණය (සියලු දුකින් මිදීම) වැනි උසස් ඵලයක් බලාපොරොත්තු නොවන්න. එසේ බලාපොරොත්තු වීමෙන් ඔබ ඔබේ සිතට අනවශ්‍ය රාමුවක් සහ දෘෂ්ටියක් පටවා ගනී. මෙම ගමන හරියට, පළමු වසරේ සිට ඉගෙන ගෙන, සාමාන්‍ය පෙළ සහ උසස් පෙළ සමත් වී විශ්වවිද්‍යාලයට යනවා වැනි ක්‍රමානුකූල ගමනකි. එක පියවරක්වත් මග නොහැර, පියවරෙන් පියවර ඉදිරියට යා යුතුය.

පුහුණුවේ පහසුව සහ අතීත පුරුද්ද (කර්මය)

සමහර අයට සිහිය පැවැත්වීම ඉතා පහසුවෙන් පුහුණු කළ හැකි අතර, තවත් සමහරුන්ට එය ඉතා අපහසු විය හැක. මෙයට හේතුව පෙර භවයන්හිදී කරන ලද පුහුණුවයි. පෙර සංසාරයේදී යමෙක් මෙම පුහුණුව කර ඇත්නම්, ඔහුට හෝ ඇයට මේ භවයේදී එය ඉතා පහසුවෙන් නැවත ප්‍රගුණ කළ හැක. යමෙකුට එය අපහසු නම්, එයින් අදහස් වන්නේ පෙර භවයකදී මෙම පුරුද්ද නොතිබූ බවයි. එබැවින් අපහසුතා ඇතිවීම ගැන කලකිරිය යුතු නැත; එය ස්වභාවිකය.

සමථ සහ විදර්ශනා: භාවනා දෙකටම සිහිය උපකාරී වන අයුරු

ඔබ සිහිය පැවැත්වීම නම් වූ මෙම ශක්තිය නිවැරදිව දියුණු කරගතහොත්, ඔබට භාවනාවේ ප්‍රධාන මාර්ග දෙකෙහිම දියුණුව ලැබිය හැකිය.

• සමථ භාවනාව: සිත සන්සුන් කර, සමාධිමත් කරන භාවනා (ආනාපානසති, තෙවැනි ඇස භාවනාව වැනි) පුහුණු කිරීමේදී ඇතිවන ශරීරයේ තදවීම්, හිරවීම්, රත්වීම්, කූඹින් යනවා වැනි දේ හඳුනා ගැනීමට සිහිය උපකාරී වේ.
• විදර්ශනා භාවනාව: සිතේ සහ කයේ යථා ස්වභාවය වන අනිත්‍ය, දුක්ඛ, අනාත්ම යන ත්‍රිලක්ෂණය අවබෝධ කරගැනීමට පදනම වන්නේද සිහියයි.

මෙම දේශනාව, සමථ භාවනාවක් පුහුණු කිරීමට බලාපොරොත්තු වන කෙනෙකුට මෙන්ම, විදර්ශනාවට යොමු වන කෙනෙකුටත් එකසේ වැදගත් වන්නේ, සිහිය පැවැත්වීම ඒ දෙකටම පොදු සහ අත්‍යවශ්‍ය පදනමක් වන බැවිනි.

අවබෝධයෙන් යුතුව ඉදිරියට යමු

එසේනම්, දැන් ඔබට සිහිය පැවැත්වීමේ මූලික අවධියේදී සිදුවන දේවල් ගැන පැහැදිලි අවබෝධයක් ඇතැයි සිතමි. මූලික කාලයේදී අප මහා ලොකුවට ක්ලේශ (ලෝභ, ද්වේශ, මෝහ වැනි සිත කිලිටි කරන ස්වභාවයන්) ප්‍රහාණයක් බලාපොරොත්තු විය යුතු නැත. පළමුව, සිහිය නමැති මෙවලමෙන් මේවා හඳුනා ගැනීමට උපකාරයක් බලාපොරොත්තු විය යුතුය. හුදෙක් ශ්‍රවණය කිරීමට හෝ පොතපතේ දැනුමට පමණක් සීමා නොවී, මෙම කරුණු ප්‍රායෝගිකව පුහුණු කිරීම අඥානකමකි. එබැවින් වයස්, ජාති, ආගම් භේදයකින් තොරව, මෙම පුහුණුවට යොමු වන්න.

බුද්ධ, ධම්ම, සංඝ යන ත්‍රිවිධ රත්නයේ ආශිර්වාදයෙන්, මේ කරුණු මැනවින් වටහාගෙන, ප්‍රායෝගිකවම පුහුණු කර, ඔබගේ අධ්‍යාත්මික ගමන සාර්ථක කරගැනීමට ඔබට ශක්තිය, ධෛර්යය ලැබේවා!

මේ උතුම් මඟෙහි අප සමඟ එක්ව ගමන් කිරීමට ඔබටත් අපි ආරාධනා කරමු. අපගේ ඉගැන්වීම් කියවා, සියල්ලටම වඩා වැදගත් ලෙස, ඒවා ඔබගේ ජීවිතයට ප්‍රායෝගිකව යොදාගන්න. ඔබ ලබන අත්දැකීම් සහ ඔබට ඇතිවන ගැටළු, අපගේ ලිපියට පහළින් ඇති අදහස් තීරුවේ සටහන් කරන ලෙස අපි ඔබව දිරිමත් කරන්නෙමු. ඔබ අසන ප්‍රශ්න, ඔබගේ අවශ්‍යතාවලටම ගැලපෙන ලෙස ඉදිරි ලිපි සහ වීඩියෝ සකස් කිරීමට අපට මහත් උපකාරයක් වනු ඇත. එමෙන්ම, වෙබ් අඩවියේ ඇති ‘Contact Us‘ පෝරමය හරහා ද ඔබට අප හා සම්බන්ධ විය හැකිය.

අපගේ මෙම උත්සාහය, ඔබ තුළ සැඟවී ඇති ආධ්‍යාත්මික බීජය, එනම් සමාධිය, ධ්‍යාන සහ අභිඥා වැනි ගුණාංග පෝෂණය කිරීමයි.

අප සමඟ එක් වූ ඔබට ස්තූතියි. මෙම වෙබ් අඩවිය ඔබගේ අධ්‍යාත්මික ගමනට මහත් ශක්තියක් වනු ඇතැයි අපි බලාපොරොත්තු වෙමු.
ඔබ සැමට තෙරුවන් සරණයි!