තෙරුවන් සරණයි සියලු දෙනාටම!
මෙම සිත හරියට සොබාදහම වගේ වෙනස් වෙනවා ලිපිය තුළින්, ප්රායෝගිකව භාවනා කරගෙන යන, ආධ්යාත්මික කටයුතුවල නියැලෙන ඔබට මුහුණ දීමට සිදුවන සිතේ විවිධ මට්ටම් සහ එහි ස්වභාවික වෙනස්වීම් පිළිබඳව පැහැදිලි කිරීමට බලාපොරොත්තු වෙනවා.
බොහෝ දෙනෙක් ආධ්යාත්මික මාවතේ ගමන් කිරීමේදී, සිතේ මෙම ක්රියාකාරීත්වය නිවැරදිව වටහා නොගැනීම නිසා අතරමං වන අවස්ථා තිබෙනවා. එම නිසා, එම තත්ත්වයන් නිවැරදිව හඳුනාගෙන, ඒ තුළින් නොසැලී ඉදිරියට යන ආකාරය පිළිබඳව ගැඹුරු අවබෝධයක් ලබා දීම මෙම ලිපියේ අරමුණයි.
උත්සාහය පවත්වා ගැනීමේ අභියෝගය: ලෞකික හා ආධ්යාත්මික දෘෂ්ටිය
යම්කිසි දෙයක් එක දිගට කරගෙන යාමට අපගේ සිත තුළ ස්වභාවයෙන්ම අකමැත්තක් පවතිනවා. මෙයයි සිතේ ස්වභාවය. ලෞකික ජීවිතය දෙස බැලුවත් අපට මෙය දැකගත හැකියි. අපට ප්රබල බාහිර අනුබලයක්, එනම් ගුරුවරයෙක්, දෙමාපියන්, රැකියා ස්ථානයේ ප්රධානියෙක් හෝ කණ්ඩායම් නායකයෙක් වැනි කෙනෙකුගේ මගපෙන්වීමක් නොමැතිව යමක් එක දිගට කිරීම ඉතා අපහසුයි.
එසේම, යම් ප්රතිලාභයක් හෝ ප්රතිඵලයක් අපේක්ෂාවෙන් තොරව වැඩ කිරීමද දුෂ්කරයි. උදාහරණයක් ලෙස, රැකියාවකදී අපට වැටුපක් ලැබෙන නිසා අපි වෙහෙසී වැඩ කරනවා. පාසල් වියේදී, ගුරුවරයාට සහ දෙමාපියන්ට ඇති බිය නිසා අප ඉගෙන ගන්නවා. කාලයත් සමඟ අප වැඩෙත්ම, ජීවිතයේ අවශ්යතා තේරුම් ගෙන, ස්වාධීනව, තමන්ගේම ආසාවන් බලවත් කරගෙන ලෞකික ජීවිතය ජය ගන්නා අයද සිටිනවා. ව්යාපාරික ක්ෂේත්රයෙන් හෝ අධ්යාපන ක්ෂේත්රයෙන් ඉහළටම යන අය ඊට හොඳ උදාහරණ.
ඔවුන් තමන්ගේම සිතට උනන්දුවක්, උත්තේජනයක් ලබා දී ඉදිරියට යනවා. බුදුරජාණන් වහන්සේ යනු ලෝකෝත්තර පැත්තෙන්, කිසිවෙකුගේ අනුබලයක් නොමැතිව, තමන්ම වීර්යය වඩා, ධර්මය අවබෝධ කරගත් උතුම්ම ආදර්ශයයි.
සිත හරියට සොබාදහම වගේ වෙනස් වෙනවා: කලකිරීමට හේතුවන වැරදි වැටහීම
මෙම ලෞකික උදාහරණ තුළින් පැහැදිලි වන සිතේ ස්වභාවය, අපගේ ආධ්යාත්මික කටයුතු වලදී ද එලෙසම ක්රියාත්මක වෙනවා. ඔබ භාවනා කරන විට, ඔබේ සිත විවිධ තත්ත්වයන්ට පත්වන බව ඔබ අත්දැකීමෙන්ම දන්නවා ඇති. සමථ හෝ විදර්ශනා භාවනා වල යෙදෙන ඕනෑම කෙනෙකුට මෙම අත්දැකීම් පොදුයි.
මෙන්න ඒ පොදු අත්දැකීම් කිහිපයක්:
- කාලයක් භාවනාව හොඳයි, තවත් කාලයක් හොඳ නෑ.
- කාලයක් සිතුවිලි අධිකව එනවා, තවත් කාලයක සිතුවිලි නැති තරම්.
- කාලයක් සිත හොඳින් සමාධිගත වෙනවා (ගැඹුරු ඒකාග්රතාවයකට පත්වෙනවා), තවත් කාලයක එය සිදු වෙන්නේ නෑ.
- කාලයක් ධ්යාන මට්ටම් වලට සිත යොමු වෙනවා, තවත් කාලෙක ඒ ස්වභාවය නැතිව යනවා.
- කාලයක් ‘තෙවැනි ඇස‘ අවදි වී යම් දේවල් පෙනෙනවා, පසුව එය නොපෙනී යනවා.
- සමහර විට අතීතයේ කළ හොඳ හෝ නරක ක්රියා මතක් වී සිතට වද දෙනවා, තවත් විටෙක සිත ශාන්තව, නිස්කලංකව පවතිනවා.
මෙම වෙනස්වීම් සිතේ ස්වභාවය මිස, ඔබගේ අසාර්ථකත්වයක් නොවේ. එහෙත්, බොහෝ දෙනෙක් මෙම යථාර්ථය තේරුම් නොගෙන, ‘මට භාවනාව එපා වෙනවා‘, ‘මේකෙන් වැඩක් නෑ‘ කියා කලකිරී තම ආධ්යාත්මික ගමන අත්හැර දමනවා. ඒ, අප අපේ යැයි සිතන, සංසාරය පුරා රැගෙන යන මේ සිතේ ඇත්ත ස්වභාවය තේරුම් නොගැනීම නිසයි.
සිත සොබාදහම මෙනි: වෙනස්වීම එහි යථාර්ථයයි
මා මෙහි මාතෘකාව ලෙස යොදා ඇති ‘හිත හරියට සොබාදහම වගේ වෙනස් වෙනවා’ යන වාක්යය තුළ ගැඹුරු අරුතක් තිබෙනවා. ප්රඥාවන්ත කෙනෙකුට මෙම වචන පෙළ ඇසූ පමණින්ම කාරණය වටහා ගත හැකියි. සොබාදහම දෙස බලන්න. අද හොඳට ඉර පායා තිබුණත්, හෙට අධික වර්ෂාවක් ඇති වෙන්න පුළුවන්. අද මුහුද නිසලව තිබුණත්, හෙට රළු කුණාටුවක් එන්න පුළුවන්. එය සොබාදහමේ ස්වභාවයයි. අපේ සිතත් ඒ හා සමානයි.
එය නිරන්තර වෙනස්වීමකට ලක්වෙනවා. එකම තත්ත්වයක පවතින්නේ නෑ. මෙම සරල සත්යය අවබෝධ කරගත් විට, භාවනාවේදී සිත විසිරී ගියත්, සිතුවිලි ආවත්, සමාධිය බිඳී ගියත්, ඔබ කලබල වන්නේ හෝ කලකිරෙන්නේ නෑ. ‘ආ, මේ තමයි සිතේ ස්වභාවය‘ කියා ඔබ එය නුවණින් දකිනවා.
මෙම අවබෝධය, ඔබගේ ආධ්යාත්මික ගමනට මහඟු පන්නරයක් වනු ඇත. එමනිසා, මෙම ඉගැන්වීම් ගැඹුරින් සිතට කාවැදෙන ලෙස, හැකි නම් දෑස් පියාගෙන, සන්සුන්ව මෙනෙහි කරන්න.
භාවනා අත්දැකීම්: උදාහරණ දෙකකින් යථාර්ථය වටහා ගැනීම
සිතේ ස්වභාවය තවදුරටත් තේරුම් ගැනීමට ප්රායෝගික උදාහරණ දෙකක් සලකා බලමු.
පළමු උදාහරණය: යම් පුද්ගලයෙක් ‘හිස්‘ යන කර්මස්ථානය (භාවනා අරමුණ) ගෙන භාවනාව ආරම්භ කරනවා. පළමු දින දෙක තුන තුළ ඔහුගේ සිත ඉතා හොඳින් සමාධිගත වෙනවා, සිතුවිලි නැතිව හිස් ස්වභාවයක් දැනෙනවා. නමුත් හතරවෙනි දිනයේදී, එක දිගටම සිතුවිලි ගලාගෙන එන්න පටන් ගන්නවා. රාගය, ද්වේශය, ඉරිසියාව, ආදරය, අනාගත සැලසුම්, අතීත සිදුවීම් වැනි සියල්ලම මතු වෙනවා. එවිට ඔහු, ‘අයියෝ, මගේ භාවනාව ඉවරයි, දැන් කිසිම වැඩක් නෑ‘ කියා සිතා, පැයක් භාවනා කළ කෙනා විනාඩි කීපයකින් නැගිට යනවා. ඔහු සිත විසින්ම අටවන ලද පළමු උගුලටම හසු වී, ‘මට භාවනාව හරියන්නේ නෑ‘ කියා සදහටම එය අත්හැර දමනවා. මෙය සිදුවන්නේ ප්රඥාව, එනම් තැනට සුදුසු නුවණ නොමැති කම නිසයි.
දෙවන උදාහරණය: වෙනත් පුද්ගලයෙක් භාවනාව ආරම්භ කරන විට, ඔහුගේ සිත මුල් දින තුනේදීම විසිරී පවතිනවා. නමුත් ඔහු නොකඩවා උත්සාහ කරන නිසා, හතරවෙනි දවසේදී ඔහුගේ සිත හොඳින් සමාධිගත වෙනවා.
ඔහු ඒ සමාධියට ආස කරමින්, සමහර විට මාසයක් පුරාම හොඳින් භාවනා කරනවා. නමුත් මාසයකට පසු, පවුලේ හෝ රැකියාවේ යම් ප්රශ්නයක් නිසා ඔහුගේ සිත නැවත කැළඹීමට පත් වෙනවා. මෙතරම් කල් හොඳට තිබූ සමාධිය බිඳී ගිය විට, ඔහුත් පළමු පුද්ගලයා මෙන්, ‘මට දැන් භාවනා කරන්න බෑ‘ කියා සිතා එය අත්හැර දමනවා.
මේ උදාහරණ දෙකෙන්ම පෙන්වන්නේ කුමක්ද?
ඔබ පළමු දින තුනේදීම අත්හැර දැමුවහොත්, හතරවෙනි දවසේ ලැබීමට තිබූ සමාධිය ඔබට අහිමි වෙනවා. ඔබ සමාධිය ලැබූ පසුව එය බිඳී ගිය විට කලකිරුණොත්, ඔබ සිතේ ස්වභාවය තේරුම් ගෙන නැහැ. සිතේ සතුට මෙන්ම දුකද, සමාධිය මෙන්ම වික්ෂිප්ත භාවයද අනිත්ය, එනම් නිරන්තර වෙනස්වීමකට ලක්වන බව තේරුම් ගැනීම අත්යවශ්යයි. ‘
සිත එකඟ කරන්න කලබල වෙන්න එපා‘ යනුවෙන් අප මීට පෙර කළ දේශනාවද මේ සඳහා ඔබට උපකාරී වනු ඇත.
ප්රඥාවෙන් යුතුව සිතේ වෙනස්වීම වැළඳගැනීම
මෙම ලිපිය පුරාම පැහැදිලි කළ පරිදි, සිත හරියට සොබාදහම මෙන් නිරන්තරයෙන් වෙනස් වන දෙයක්. එහි ස්ථිර, එකම ආකාරයක පැවැත්මක් නැහැ. භාවනාවේදී හෝ ඕනෑම ආධ්යාත්මික කටයුත්තකදී සිතේ ඇතිවන උස් පහත්වීම්, සාර්ථකවීම් සහ අසාර්ථකවීම් යනු එහි ස්වභාවික ලක්ෂණයක් මිස ඔබගේ දුර්වලකමක් නොවේ.
ඒ බව ප්රඥාවෙන් යුතුව තේරුම් ගෙන, සිහියෙන් යුතුව ඒ දෙස බලා, නොකඩවා ඔබගේ අධ්යාත්මික ගමනෙහි නිරත වීමයි වැදගත් වන්නේ. සිතේ ස්වභාවය නිවැරදිව වටහා ගැනීමට ඔබට ත්රිවිධ රත්නයේ ආශිර්වාදයෙන් ප්රඥාව ලැබේවා!
මේ උතුම් මඟෙහි අප සමඟ එක්ව ගමන් කිරීමට ඔබටත් අපි ආරාධනා කරමු. අපගේ ඉගැන්වීම් කියවා, සියල්ලටම වඩා වැදගත් ලෙස, ඒවා ඔබගේ ජීවිතයට ප්රායෝගිකව යොදාගන්න. ඔබ ලබන අත්දැකීම් සහ ඔබට ඇතිවන ගැටළු, අපගේ ලිපියට පහළින් ඇති අදහස් තීරුවේ සටහන් කරන ලෙස අපි ඔබව දිරිමත් කරන්නෙමු. ඔබ අසන ප්රශ්න, ඔබගේ අවශ්යතාවලටම ගැලපෙන ලෙස ඉදිරි ලිපි සහ වීඩියෝ සකස් කිරීමට අපට මහත් උපකාරයක් වනු ඇත. එමෙන්ම, වෙබ් අඩවියේ ඇති ‘Contact Us‘ පෝරමය හරහා ද ඔබට අප හා සම්බන්ධ විය හැකිය.
අපගේ මෙම උත්සාහය, ඔබ තුළ සැඟවී ඇති ආධ්යාත්මික බීජය, එනම් සමාධිය, ධ්යාන සහ අභිඥා වැනි ගුණාංග පෝෂණය කිරීමයි.
අප සමඟ එක් වූ ඔබට ස්තූතියි. මෙම වෙබ් අඩවිය ඔබගේ අධ්යාත්මික ගමනට මහත් ශක්තියක් වනු ඇතැයි අපි බලාපොරොත්තු වෙමු.
ඔබ සැමට තෙරුවන් සරණයි!
