අතීත සිතුවිලි වද දෙනවද ?

තෙරුවන් සරණයි සියලු දෙනාටම!

අපගේ ආධ්‍යාත්මික ජීවිතය තුළ බොහෝ විට විවිධ ගැටලුකාරී ස්වභාවයන්ට මුහුණ දීමට සිදු වේ. විශේෂයෙන්ම අපගේ පීඩා ගෙන දෙන, අපව මානසිකව වට්ටවන සහ පසුතැවීම් වලට ලක් කරන සිතුවිලි අප කාගේත් සිත් තුළ අඩු වැඩි වශයෙන් පවතී.

මෙම තත්ත්වය ඔබත් අත්විඳිනවා ඇති. ඉතින්, මෙවැනි අතීත සිතුවිලි පාලනය කරගන්නේ කෙසේද? ඒවායින් හටගන්නා පීඩනය නැති කරගන්නේ කෙසේද? යන්න පිළිබඳව බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කළ ප්‍රායෝගික ක්‍රමවේදය අද අපි මේ ලිපියෙන් සාකච්ඡා කරමු.

පීඩනයේ මූලය: අතීත ආශ්වාදය සහ වර්තමාන යථාර්ථය

බොහෝ දෙනෙක්, විශේෂයෙන්ම ආදර සබඳතා සම්බන්ධයෙන් මෙම ගැටලුවට මුහුණ දෙනවා. අතීතයේ පැවති ආදර සබඳතාවක් යම් හේතුවක් නිසා බිඳී ගොස්, පසුව වෙනත් විවාහයක් කරගත් විට, පැරණි මතකයන් නැවත නැවතත් සිතට ඒම සාමාන්‍ය දෙයකි.

අතීත සහකරුගෙන් ලැබුණු ආදරය, ලෙන්ගතුකම වර්තමාන සහකරුගෙන් නොලැබෙන විට, සිත නිරායාසයෙන්ම අතීතය සමඟ වර්තමානය සංසන්දනය කිරීමට පටන් ගනී. මෙය පවුල් ජීවිතය අසාර්ථක වන තරමටම ප්‍රබල මානසික පීඩනයක් බවට පත්විය හැකිය.

මෙය අපේ සිතේ ස්වභාවයයි. අප යම් දෙයකින් හෝ පුද්ගලයෙකුගෙන් ලබන ආශ්වාදයට හුරු වූ පසු, ඊට වඩා අඩු යමක් ලැබෙන විට, සිත පැරණි ආශ්වාදයම සෙවීමට පටන් ගනී. එම නැති වූ සතුට පිළිබඳ අතීත සිතුවිලි අපව නිරන්තරයෙන් පීඩාවට පත් කරයි.

මෙම තත්ත්වය, බුදු දහමේදී තණ්හාව ලෙස හඳුන්වන, නොනවතින ආශාවන්ගේ ස්වභාවය හා බැඳී පවතී. එය, යමක් ලැබුණු විට තවත් දෙයක් අපේක්ෂා කරන, සෑහීමකට පත් නොවන මනසේ ක්‍රියාවලියකි.

මෙය ඔබට පමණක් නොවේ: ගැටලුවේ විශ්වීය ස්වභාවය

මා මෙහිදී ආදරය යන මාතෘකාව ඔස්සේ කතා කළත්, මෙම මූලධර්මය ජීවිතයේ සෑම අංශයකටම අදාළ බව ඔබ ප්‍රඥාවෙන් වටහාගත යුතුය. එය දරු සෙනෙහස, දෙමාපිය සෙනෙහස, මිත්‍රත්වය මෙන්ම, ඔබ ආසා කරන ඉඩකඩම්, යාන වාහන, මුදල් වැනි භෞතික සම්පත් සඳහාද පොදුය. යම් දෙයක් නැති වූ විට හෝ බලාපොරොත්තු වූ දෙයක් නොලැබුණු විට ඇතිවන පසුතැවිල්ල එකම ආකාරයකින් ක්‍රියාත්මක වේ.

එබැවින් මෙම ලිපියේ ඇති කරුණු පාඩම් කිරීම වෙනුවට, ඒවා ගැඹුරින් සිතා බලන්න. මෙහි ඇති එක වචනයක් හෝ එක කාරණාවක් ඔබේ ජීවිතයට ගලපාගෙන, ප්‍රායෝගිකව යොදවන්න. එවිට පමණක් ඔබට එහි නියම ප්‍රතිඵල අත්විඳිය හැකි වනු ඇත.

සිත ක්‍රියාකරන ආකාරය: සංසන්දනය සහ කනස්සල්ල

මෙම මානසික පීඩනය ඇතිවන්නේ කෙසේද?

ඔබගේ වර්තමාන සහකරුගෙන් ඔබ බලාපොරොත්තු වන ආදරය, රැකවරණය, සතුට හෝ වෙනත් ඕනෑම දෙයක් අඩුවක් නැතිව නොලැබෙන විට, ඔබේ මනස ස්වයංක්‍රීයවම අතීතය වෙත දිව යයි. ‘අතීතයේ සිටි කෙනා මට මීට වඩා හොඳින් සැලකුවා‘, ‘එයා මට මීට වඩා ආදරය කළා‘ වැනි සංසන්දනාත්මක සිතුවිලි එකින් එක මතුවීමට පටන් ගනී.

මෙම සිතුවිලි දාමය නිසා ඔබේ මනස ව්‍යාකූල වේ. අධික ලෙස තරහ යාම, කරන කිසිම වැඩක හිත පිහිටුවා ගැනීමට නොහැකි වීම, එනම් සිහියෙන් වැඩක් කිරීමට ඇති අපහසුව වැනි තත්ත්වයන් ඇතිවේ. සමහරුන්ට මෙය මිග්‍රේන් වැනි ශාරීරික රෝගාබාධ දක්වාත්, මානසික රෝගී තත්ත්වයන් දක්වාත් වර්ධනය විය හැක.

අප තේරුම් ගත යුතු වැදගත්ම දෙය නම්, මෙය මනසේ ස්වභාවික ක්‍රියාකාරීත්වයක් බවයි. මෙම යථාර්ථය අවබෝධ කරගැනීම, සුවවීමේ පළමු පියවරයි.

ප්‍රායෝගික විසඳුම: සිතුවිලි දෙස සිහියෙන් බැලීම

ඔබට අතීතයට ගොස් එය නිවැරදි කිරීමට නොහැකි නම්, අතීතය නැවත ගොඩනගා ගැනීමට නොහැකි නම්, වර්තමානයේ ඒ ගැන පසුතැවෙමින් මානසිකව විඳවන්නේ ඇයි? ඔබ කළ යුත්තේ වර්තමාන මානසිකත්වය ශක්තිමත් කර ගැනීමයි. බුදුරජාණන් වහන්සේ අපට මේ සඳහා කදිම ක්‍රමවේදයක් පෙන්වා දී ඇත. එනම්, සිහිය පැවැත්වීමයි (සති).

සිහිය පැවැත්වීම යනු, ඔබේ මනස තුළ ගොඩනැගෙන සිතුවිලි කිසිදු විනිශ්චයකින් තොරව, හුදෙක් නිරීක්ෂණය කිරීමයි. ඔබේ මනස දෙස බලා සිටින විට ඔබට පැහැදිලිවම පෙනෙනු ඇත:

• ඔබේ සිත වර්තමාන සහකරුගේ දුර්වලතා මතුකර පෙන්වන ආකාරය.
• ඒ සමඟම අතීත සහකරුගේ යහපත් ගුණාංග මතුකරමින් ඔහු හා ඇලෙන ආකාරය.

මේ ආකාරයට, ‘අනේ අරයා හිටියා නම් මෙහෙම සලකනවානේ‘ කියා අතීතයේ ඇලෙමින් සහ ‘දැන් ඉන්න කෙනාගෙන් කිසිම දෙයක් හරියට වෙන්නේ නෑ‘ කියා වර්තමානය සමඟ ගැටෙමින්, ඔබේ සිතම ඔබට පීඩනයක් ඇතිකරන ආකාරය ඔබට දැකගත හැකිවනු ඇත. මෙම නිරීක්ෂණයම ඔබට ගැඹුරු අවබෝධයක් ලබාදෙනු ඇත.

අන්ත දෙකක සිරවීම: ඇලීම සහ ගැටීම

ඔබේ මනස මෙහිදී අන්ත දෙකක සිරවී ඇත. එක පැත්තකින් අතීතයේ මිහිරි මතකයන් සමඟ ඇති ඇලීම (රාග), අනෙක් පැත්තෙන් වර්තමානයේ අතෘප්තිකර යථාර්ථය සමඟ ඇති ගැටීම (ද්වේශ). මෙම අන්ත දෙකම ඔබව දෙපැත්තෙන් තෙරපමින්, දැඩි මානසික පීඩනයක් ඇති කරයි. මේ සිතුවිලිවලට කොතරම් ශක්තියක් තිබේද යත්, එය හිසරදය, නින්ද නොයාම, ආහාර අරුචිය වැනි ශාරීරික රෝග ලක්ෂණ පවා ඇති කළ හැකිය. ඔබ කළ යුතු දේවල් පවා කරන්නේ හුදෙක් වගකීමක් නිසා මිස සිතේ සතුටකින් නොවේ.

බුදුන් වහන්සේ දේශනා කළේ මෙම අන්ත දෙකම අත්හැර මධ්‍යම ප්‍රතිපදාවට පැමිණිය යුතු බවයි. එනම්, ඇලීම සහ ගැටීම යන දෙකින්ම මිදී මධ්‍යස්ථ, උපේක්ෂා සහගත මනසක් ගොඩනගා ගැනීමයි. මේ සඳහා ඔබ ප්‍රඥාවන්තව කල්පනා කළ යුතුය. ‘මට අතීතයට යා නොහැකි නම්, මා කළ යුත්තේ කුමක්ද?‘ යන ප්‍රශ්නය ඔබෙන්ම අසන්න.

සිතුවිලි ‘අත්හරින්නේ’ කෙසේද? හඳුනාගැනීමේ කලාව

බොහෝ දෙනෙක් ‘සිතුවිලි අත්හරින්නේ කෙසේද?‘ කියා ප්‍රශ්න කරති. සිතුවිලි අත්හැරීම යනු ඒවා බලහත්කාරයෙන් යටපත් කිරීම නොවේ. එය කළ නොහැක්කකි. ඒ වෙනුවට, කළ යුත්තේ ඒවා හඳුනා ගැනීම පමණි.

ඔබ දෛනික වැඩ කටයුතුවල යෙදී සිටින විට, අර අතීත සිතුවිල්ල මතු වූ සැණින්, එය හඳුනාගන්න. ‘ආ, මේ අතීතයේ සිටි කෙනා ගැන ඇතිවූ ඇලීමක් සහිත සිතුවිල්ලක්‘ ලෙස හඳුනාගන්න. වර්තමාන සහකරු ගැන තරහක් හෝ ගැටීමක් ඇතිවූ විට, ‘මේ වර්තමානය ගැන ඇතිවූ ගැටීමක් සහිත සිතුවිල්ලක්‘ ලෙස හඳුනාගන්න.

ඔබට කළ යුත්තේ එපමණයි. වෙන කිසිවක් කිරීමට අවශ්‍ය නැත. එම සිතුවිල්ල සමඟ වාද කිරීමට, එය විශ්ලේෂණය කිරීමට හෝ එය නැති කිරීමට උත්සාහ නොකරන්න. හුදෙක් හඳුනාගෙන, ඔබේ අවධානය නැවත ඔබ කරමින් සිටි කාර්යය වෙත යොමු කරන්න. මෙම ක්‍රියාවලිය හරහා, ඔබ සිතුවිලිවලට ශක්තිය සැපයීම නවත්වයි.

සුවය කරා මන්දගාමී ගමන: ඉවසීම සහ පුහුණුව

මෙය එක රැයකින් සිදුවන දෙයක් නොවේ. එය හරියට වාහනයක් පැදවීමට ඉගෙන ගන්නවා වැනිය. මුලදී අපහසු වුවත්, ටිකෙන් ටික පුහුණු වන විට එය ස්වභාවික ක්‍රියාවලියක් බවට පත්වේ. ඔබ මෙම හඳුනාගැනීම දිගටම කරගෙන යන විට, එම සිතුවිලිවල ශක්තිය ක්‍රමයෙන් අඩු වී යන ආකාරය ඔබටම දැනෙනු ඇත.

අපි හිතමු අතීතය පිළිබඳ ඇලීම 100%ක් ලෙස. ඔබ එය හඳුනාගන්න, හඳුනාගන්න, එම සිතුවිලි වලින් දෙන වේදනාව ප්‍රඥාවෙන් තේරුම් ගන්නා විට, එම අගය 98%ට, 95%ට සහ යනාදි ක්‍රමයෙන් අඩු වේ. ඒ ආකාරයෙන්ම වර්තමානය පිළිබඳ ගැටීමද ක්‍රමයෙන් අඩු වේ.

මෙම ක්‍රියාවලිය සඳහා ඉක්මන් විය යුතු නැත, එසේම කම්මැලි විය යුතුද නැත. මධ්‍යස්ථ උත්සාහයකින්, ටිකෙන් ටික පුරුදු කරන්න. සිත ඉතා මායාකාරී බැවින්, ඔබ වේගයෙන් මෙය කිරීමට ගියහොත් එය කඩාකප්පල් කිරීමට ඉඩ ඇත.

උපේක්ෂාව: හැඟීම්වලින් ඔබ්බට ගිය සැනසීම

මෙම පුහුණුව කාලයක් තිස්සේ කරගෙන යනවිට, ඔබගේ මනස ක්‍රමයෙන් සමබර තත්ත්වයකට පත්වේ. මෙය බුදු දහමේදී උපේක්ඛා ලෙස හඳුන්වයි. එනම්, ඇලීමකින් හෝ ගැටීමකින් තොරව, මධ්‍යස්ථව, සන්සුන්ව සිටීමේ හැකියාවයි.

මෙම තත්ත්වයට පත් වූ විට, වර්තමාන සහකරු ඔබට සැලකුවත් එකයි, නොසැලකුවත් එකයි. එහෙත්, ඔබ ඔහුට හෝ ඇයට ඉටු කළ යුතු යුතුකම් හා වගකීම් කිසිදු ඇලීමකින් හෝ ගැටීමකින් තොරව ඉටු කරයි. අතීත පුද්ගලයා කෙරෙහිද ඔබට වෛරයක් හෝ දැඩි ඇලීමක් නැත. මෙතෙක් කල් ඔබ හැඟීම් (ආදරය, තරහ) පෙරට දමා ප්‍රශ්න වලට උත්තර සෙව්වත්, දැන් ඔබ ප්‍රඥාව පෙරට දමා තීරණ ගැනීමට පටන් ගනී. ඔබේ මනස නිදහස් වේ, ඔබ මානසික සුවයෙන් යුතු, ශක්තිමත් පුද්ගලයෙකු බවට පත්වේ.

එදිනෙදා ජීවිතය භාවනාවක් කරගැනීම

මෙම සිහිය පැවැත්වීමේ පුහුණුවට වෙනම වෙලාවක්, කලාවක් හෝ ස්ථානයක් අවශ්‍ය නැත. ඔබ රැකියාව කරන අතරතුර, පාරේ ගමන් කරන විට, නාන විට, උයන විට, ගෙදර දොරේ වැඩ කරන ඕනෑම මොහොතක, ඔබට පීඩා කරන අතීත සිතුවිලි මතුවූ විට, එය සිහියෙන් හඳුනාගැනීම පුහුණු කළ හැක.

මෙහිදී සාකච්ඡා කළ ආදර සබඳතා පිළිබඳ උදාහරණය මෙන්ම, අධ්‍යාපනය, රැකියාව, ආර්ථික ප්‍රශ්න, දූ දරුවන් හෝ දෙමාපියන් සම්බන්ධ ගැටලු ආදී ඕනෑම මානසික පීඩනයකට මෙම ක්‍රමවේදය ගලපා ගැනීමට ඔබ ප්‍රඥාවන්ත වන්න. මෙම කරුණු ගැන ගැඹුරින් සිතා, ප්‍රායෝගිකව යොදවන්න.

එවිට ඔබේ මනසට වද දෙන අතීත සිතුවිලි වලින් නිදහස් වී, මධ්‍යස්ථ, උපේක්ෂා සහගත මනසකින් යුතුව, මානසික සුවයෙන් ජීවත් වීමට ඔබටත් හැකියාව ලැබේවායි මම ආශිර්වාද කරමි.

මේ උතුම් මඟෙහි අප සමඟ එක්ව ගමන් කිරීමට ඔබටත් අපි ආරාධනා කරමු. අපගේ ඉගැන්වීම් කියවා, සියල්ලටම වඩා වැදගත් ලෙස, ඒවා ඔබගේ ජීවිතයට ප්‍රායෝගිකව යොදාගන්න. ඔබ ලබන අත්දැකීම් සහ ඔබට ඇතිවන ගැටළු, අපගේ ලිපියට පහළින් ඇති අදහස් තීරුවේ සටහන් කරන ලෙස අපි ඔබව දිරිමත් කරන්නෙමු. ඔබ අසන ප්‍රශ්න, ඔබගේ අවශ්‍යතාවලටම ගැලපෙන ලෙස ඉදිරි ලිපි සහ වීඩියෝ සකස් කිරීමට අපට මහත් උපකාරයක් වනු ඇත. එමෙන්ම, වෙබ් අඩවියේ ඇති ‘Contact Us‘ පෝරමය හරහා ද ඔබට අප හා සම්බන්ධ විය හැකිය.

අපගේ මෙම උත්සාහය, ඔබ තුළ සැඟවී ඇති ආධ්‍යාත්මික බීජය, එනම් සමාධිය, ධ්‍යාන සහ අභිඥා වැනි ගුණාංග පෝෂණය කිරීමයි.

අප සමඟ එක් වූ ඔබට ස්තූතියි. මෙම වෙබ් අඩවිය ඔබගේ අධ්‍යාත්මික ගමනට මහත් ශක්තියක් වනු ඇතැයි අපි බලාපොරොත්තු වෙමු.
ඔබ සැමට තෙරුවන් සරණයි!