තෙරුවන් සරණයි සියලු දෙනාටම!
අපගේ ආධ්යාත්මික භික්ෂූන් ඉගැන්වීම් මාලාව ඔස්සේ ඔබගේ ආධ්යාත්මික ජීවිතය දියුණු කරගැනීමට සහ ගවේෂණය කිරීමට උපකාර කිරීම අපගේ අරමුණයි. අද “අධිමානසික හැකියාවන් ලබන්න ධ්යාන අවශ්යද?” දේශනාව ආරම්භ කිරීමට පෙර, ඔබෙන් නිතර ලැබෙන විමසීම් සම්බන්ධයෙන් කරුණු දෙකක් පැහැදිලි කිරීමට අවශ්යයි.
පළමුව, ඔබගේ ආධ්යාත්මික ගමනේදී මතුවන ගැටලු සම්බන්ධයෙන් අපගේ WhatsApp සහ Gmail වෙත බොහෝ පණිවිඩ ලැබෙමින් පවතිනවා. ඒ සියල්ලටම පිළිතුරු දීමට තරම් කාලයක් නොමැති වීම ගැන කණගාටුයි. අපගේ ආධ්යාත්මික කටයුතු සඳහා ද කාලය යෙදවීමට සිදුවන නිසා, ලැබෙන සෑම පණිවිඩයකටම ක්ෂණිකව ප්රතිචාර දැක්වීමට අපහසු වෙනවා. එනමුත්, හැකි සෑම අවස්ථාවකදීම ඔබට පිළිතුරක් ලබා දීමට අපි උත්සාහ කරනවා.
බොහෝ විට ඔබ අසන ප්රශ්න වලට පිළිතුරු අපගේ පෙර ඉගැන්වීම් තුළම අන්තර්ගත වී තිබෙනවා. එම නිසා, කරුණාකර හැකි තරම් සියලුම දේශනා මුල සිට අගට අධ්යයනය කරන්න. එසේ කිරීමෙන් පසුවත් ඔබට පිළිතුරක් සොයාගත නොහැකි ගැටලුවක් ඇත්නම්, එය අප වෙත යොමු කරන්න. එවිට එම ගැටලුවට පොදුවේ සැමටම ප්රයෝජනවත් වන පරිදි, ඉදිරි දේශනාවකින් හෝ පිළිතුරක් ලබා දීමට අපි උත්සාහ කරන්නෙමු.
ප්රායෝගික භාවනාව ආරම්භ කළ යුතු නිවැරදි පිළිවෙළ
දෙවනුව, අපගේ ඉගැන්වීම් මාලාව සමග අලුතින් එක්වන බොහෝ දෙනෙක්, “භාවනාව ප්රායෝගිකව කරන ආකාරය පෙන්වා නැත්තේ ඇයි?” හෝ “භාවනා මධ්යස්ථානය කොහේද?” වැනි ප්රශ්න අසනවා.
ඔබට මතක් කිරීමට කැමතියි, අපගේ ඉගැන්වීම් එකතුව තුළ ඇති පැරණි ලිපි සහ දේශනා මුල සිට අධ්යයනය කිරීම ඉතා වැදගත්. මීට වසර එකහමාරකට පමණ පෙර සිටම අපි ප්රායෝගික භාවනා ක්රම අදියරෙන් අදියර පැහැදිලි කර තිබෙනවා. විශේෂයෙන්ම, “තෙවැනි ඇස ප්රායෝගික භාවනා වැඩසටහන් පිළිවෙළ” සහ “බඹලොවට ප්රායෝගික භාවනා වැඩසටහන් පිළිවෙළ“ යන ලිපි මාලා පිළිවෙලට කියවීමෙන් ඔබට අවශ්ය මග පෙන්වීම ලැබෙනු ඇත.
ඔබ අලුතින් එකතු වූවෙක් නම්, මුල සිට ආරම්භ කිරීමෙන් ඔබට පැහැදිලි අවබෝධයක් සහ ඉදිරියේදී ඇතිවිය හැකි ගැටලු නිරාකරණය කර ගැනීමට හැකියාව ලැබෙනු ඇත.
අධිමානසික හැකියාවන් සහ ධ්යාන අතර සම්බන්ධය
අද අප සාකච්ඡා කරන ප්රධාන මාතෘකාව වන්නේ, “අධිමානසික හැකියාවන් ලැබීමට ධ්යාන අවශ්යද?“ යන්නයි.
පළමුව, ධ්යාන යනු කුමක්දැයි සරලව තේරුම් ගනිමු. ධ්යාන යනු, ගැඹුරු භාවනාමය සමාධියක ගිලී සිටින, සිතේ අතිශයින්ම සියුම් සහ ශාන්ත තත්ත්වයන්ය. අපගේ ඉගැන්වීම් මාලාවේදී, අපි ධ්යාන සඳහා මාර්ග දෙකක් හඳුන්වා දී තිබෙනවා:
- තෙවැනි ඇස ප්රායෝගික භාවනා ක්රමය: මෙය තුළින් අරූපාවචර ධ්යාන වන ආකාසානඤ්චායතන, විඤ්ඤාණඤ්චායතන වැනි ඉහළ මානසික තලයන්ට පහසුවෙන් ප්රවේශ විය හැකියි.
- බඹලොවට ප්රායෝගික භාවනා වැඩසටහන: මෙමගින් පළමු ධ්යානයේ සිට ක්රමානුකූලව ඉදිරියට යාමට මග පෙන්වීමක් ලබා දෙනවා. දැනට අපි දෙවන ධ්යාන මට්ටම දක්වා ප්රායෝගිකව කරුණු පැහැදිලි කර තිබෙනවා.
යමෙකු එම මට්ටම් ප්රගුණ කළ පසු, ඉදිරි අදියර ගැන පැහැදිලි කිරීමට අපි සූදානම්. නමුත් දැනට, දෙවන ධ්යානය දක්වා ඇති මග පෙන්වීම මෙම කාලය තුළ ඔබට ප්රමාණවත් වනු ඇතැයි අපි සිතනවා. අධිමානසික හැකියාවන් ගැන කතා කිරීමට පෙර, ධ්යාන පිළිබඳ මෙම මූලික අවබෝධය වැදගත්.
හැකියාවන් පහළ වීම සහ නොදැනුවත්වම පවතින ධ්යාන
යම් කෙනෙක් අපගේ ඉගැන්වීම් ඔස්සේ හෝ වෙනත් ගුරුවරයෙකු යටතේ හෝ තනිවම ස්වාධීනව භාවනා කරන විට, කෙටි කාලීනව හෝ දීර්ඝ කාලීනව යම් ආධ්යාත්මික හැකියාවක් පහළ විය හැකියි. අප දැක ඇති පරිදි, බොහෝ දෙනෙකුට මුලින්ම විවෘත වන්නේ දිබ්බ-චක්ඛු හෙවත් දිව්යමය ඇසයි. මෙය තෙවැනි ඇස ලෙසද හඳුන්වයි.
මෙවිට ප්රශ්නයක් මතුවිය හැකියි: “මෙවැනි හැකියාවක් ලැබෙන විට, ඒ පුද්ගලයාට ධ්යානයක් තිබෙනවාද?” පොතපතේ සඳහන් වන ආකාරයට, යමෙකුට යම් ආධ්යාත්මික හැකියාවක් ඇත්නම්, අඩුම තරමින් පළමු ධ්යානයවත් යම් මට්ටමකින් පවතින බව කියැවෙනවා. නමුත් බොහෝ විට, එම පුද්ගලයා තමාට ධ්යානයක් ඇති බවක් නොදනී. එය කොතරම් සියුම්ද යත්, එය දැනෙන්නේම නැති තරම් විය හැකියි.
ධ්යාන අත්දැකීම් පුද්ගලයාගෙන් පුද්ගලයාට වෙනස් විය හැකියි. පොත්වල සඳහන් වන පරිදි එය ආකාර තුනකින් දැනෙන්න පුළුවන්: හීන (දුර්වල), මධ්යම, සහ ප්රණීත (උත්කෘෂ්ට). සරලව කිවහොත්, සමහර අයට එය ඇඟ කිලිපොලා යන තරමට ප්රබලව දැනෙන අතර, තවත් අයට ඉතා සියුම්ව දැනෙන්නට පුළුවන්. මෙම වෙනස ධ්යාන අටටම පොදුයි.
ධ්යාන අවශ්යමද? – සමබර දැක්ම
එසේනම්, අධිමානසික හැකියාවන් ලැබීමට ධ්යාන අවශ්යමද? පිළිතුර ‘ඔව්‘ හෝ ‘නැහැ‘ කියා සරලව දිය නොහැකියි.
ධ්යාන අවශ්යමයි කියා නියමයක් නැත. ඒ වගේම, ධ්යාන අවශ්ය නැහැ කියා නියමයක්ද නැත.
කාරණය මෙයයි:
- ධ්යාන ඔස්සේ හැකියාවන් ලැබීම: යම් කෙනෙකුට ධ්යාන ඔස්සේ ගොස් අධිමානසික හැකියාවන් ලබාගත හැකියි. උදාහරණයක් ලෙස, යමෙක් හතරවන ධ්යානය දක්වා සිත පුහුණු කර, එම සමාධි සිත තුළ කාලයක් රැඳී සිටින විට ඔහුගේ සිතේ කෙලෙස් (රාග, ද්වේෂ, මෝහ) තාවකාලිකව යටපත් වෙනවා. මෙය හඳුන්වන්නේ සමථ හෙවත් සිත සන්සුන් වීම ලෙසයි. මෙසේ සිත පිරිසිදු වූ විට, සංසාරික පුරුද්දක් ලෙස පැවති හැකියාවක් මතුවිය හැකියි. ඔහුට, “මට අනුන්ගේ සිත් කියවීමේ හැකියාව තිබුණොත් හොඳයි” කියා සිතුවිල්ලක් පහළ වූ සැණින්, එම හැකියාව ධ්යානය තුළදීම ලැබෙන්නට පුළුවන්.
- ධ්යාන නොමැතිව හැකියාවන් ලැබීම: ඒ ආකාරයෙන්ම, සවිඥානිකව ධ්යානයකට සමවැදීමකින් තොරවද, භාවනාව තුළින් සිත පිරිසිදු වීම නිසා අධිමානසික හැකියාවන් පහළ විය හැකියි.
එබැවින්, ධ්යාන යනු හැකියාවන් ලැබිය හැකි එක් මාර්ගයක් පමණි. එය එකම මාර්ගය නොවේ.
අසීමාන්තික හැකියාවන්: පංච අභිඥා සහ ඉන් ඔබ්බට
බුදු දහමේ, ප්රධාන අධිමානසික හැකියාවන් පහක් ගැන සඳහන් වෙනවා. ඒවා පංච අභිඥා හෙවත් උසස් ඥාන පහ ලෙස හැඳින්වේ. ඒවා නම්:
- ඉද්ධිවිධ ඥාණ (ඍද්ධි බල): මනෝමය ඍද්ධිය (මනසින් දේ මැවීම), විකුර්වණ ඍද්ධිය (වෙනත් රූප මැවීම) වැනි විවිධ බලයන්.
- දිබ්බසෝත (දිව්යමය ශ්රවණය): නොපෙනෙන ලෝකවල ශබ්ද ඇසීමේ හැකියාව.
- පරචිත්ත විජානන (අනුන්ගේ සිත් දැනගැනීම): අන්යයන්ගේ සිතිවිලි කියවීමේ හැකියාව.
- පුබ්බේනිවාසානුස්සති (පෙර භවයන් දැකීම): තමාගේ සහ අනුන්ගේ අතීත ආත්ම භාවයන් දැකීමේ හැකියාව.
- දිබ්බචක්ඛු (දිව්යමය ඇස): නොපෙනෙන ලෝක සහ ජීවීන් දැකීමේ හැකියාව.
මෙම හැකියාවන් පහට සීමා නොවේ. මේ එක් එක් හැකියාව තුළ තවත් අසීමිත, විවිධාකාර වූ ශක්තීන් අන්තර්ගතයි. කෙනෙකුට ලැබෙන හැකියාවන් ඔහුගේ සංසාරික පුරුද්ද අනුව ඉතා විවිධයි. ඔබ පොතකින් කියවා හෝ අසා නැති, කිසිදා දැක නැති දේවල් පවා ලැබෙන්නට පුළුවන්.
එබැවින්, “ආධ්යාත්මික හැකියාවන් යනු මේවා පමණයි” කියා කිසිවිටෙක සීමා නොකරන්න. මෙම විෂය අනන්තයි, අසීමාන්තිකයි. එය ගැඹුරින් වටහා ගැනීම ඉතා වැදගත්.
නිගමනය සහ ආශිර්වාදය
මෙම සම්පූර්ණ ලිපිය කියවූ ඔබට, “අධිමානසික හැකියාවන් ලැබීමට ධ්යාන අවශ්යමද?” යන කාරණාව පිළිබඳව මධ්යස්ථව සහ පැහැදිලිව වටහා ගැනීමට හැකිවනු ඇතැයි මම විශ්වාස කරනවා. ධ්යාන යනු එක් මාර්ගයක් මිස එකම මාර්ගය නොවන බවත්, හැකියාවන්ගේ ස්වභාවය අතිශයින් විවිධ සහ අසීමාන්තික බවත් ඔබ තේරුම් ගන්නට ඇත.
මෙම කරුණු අවබෝධයෙන් යුතුව, තමන්ගේ ආධ්යාත්මික ජීවිතය ප්රායෝගිකව දියුණු කරගැනීමට ඔබට ශක්තිය, ධෛර්යය ලැබේවායි බුද්ධ, ධම්ම, සංඝ යන ත්රිවිධ රත්නයේ ආනුභාවයෙන් ආශිර්වාද කරමින් අදට මෙම දේශනාව අවසන් කරනවා.
මේ උතුම් මඟෙහි අප සමඟ එක්ව ගමන් කිරීමට ඔබටත් අපි ආරාධනා කරමු. අපගේ ඉගැන්වීම් කියවා, සියල්ලටම වඩා වැදගත් ලෙස, ඒවා ඔබගේ ජීවිතයට ප්රායෝගිකව යොදාගන්න. ඔබ ලබන අත්දැකීම් සහ ඔබට ඇතිවන ගැටළු, අපගේ ලිපියට පහළින් ඇති අදහස් තීරුවේ සටහන් කරන ලෙස අපි ඔබව දිරිමත් කරන්නෙමු. ඔබ අසන ප්රශ්න, ඔබගේ අවශ්යතාවලටම ගැලපෙන ලෙස ඉදිරි ලිපි සහ වීඩියෝ සකස් කිරීමට අපට මහත් උපකාරයක් වනු ඇත. එමෙන්ම, වෙබ් අඩවියේ ඇති ‘Contact Us‘ පෝරමය හරහා ද ඔබට අප හා සම්බන්ධ විය හැකිය.
අපගේ මෙම උත්සාහය, ඔබ තුළ සැඟවී ඇති ආධ්යාත්මික බීජය, එනම් සමාධිය, ධ්යාන සහ අභිඥා වැනි ගුණාංග පෝෂණය කිරීමයි.
අප සමඟ එක් වූ ඔබට ස්තූතියි. මෙම වෙබ් අඩවිය ඔබගේ අධ්යාත්මික ගමනට මහත් ශක්තියක් වනු ඇතැයි අපි බලාපොරොත්තු වෙමු.
ඔබ සැමට තෙරුවන් සරණයි!
