තෙරුවන් සරණයි සියලු දෙනාටම!
ආධ්යාත්මික ජීවිතයක් ගවේෂණය කරන ඔබ, භාවනාවේ එකම තැනක නතර වී සිටීම, එනම් භාවනාවේ එක තැන පල්වීම ගැන මා මීට පෙරත් දේශනා කර තිබෙනවා. නමුත් මෙම ලිපියෙන් මා උත්සාහ කරන්නේ, එම අත්දැකීම දෙස වෙනස්ම දෘෂ්ටිකෝණයකින් බැලීමට ඔබට ආරාධනා කිරීමටයි. මෙය ඔබගේ ආධ්යාත්මික ජීවිතය තුළ ගැඹුරින් සිතා බැලිය යුතු සහ ප්රායෝගිකව යෙදිය යුතු කරුණක්.
ඔබ ආධ්යාත්මික ගමනක් ආරම්භ කළ පසු, එය සිත සන්සුන් කරන සමථ භාවනාවක් (Samatha – සිත එකඟ කරගැනීමේ භාවනාව) හෝ යථාර්ථය දකින විදර්ශනා භාවනාවක් (Vipassanā – ප්රඥාවෙන් දකින භාවනාව) වේවා, ප්රායෝගිකව භාවනාවට යොමු වූ පසු, විවිධ අත්දැකීම්වලට මුහුණ දීමට සිදුවේ. සමහර විට ඔබ මෙම ලිපිය කියවන මොහොතේ සිට භාවනාව අරඹනවා විය හැකියි. එසේත් නැතිනම් වෙනත් ගුරුවරයෙකු යටතේ හෝ තනිවම පුහුණුවෙනවා විය හැකියි.
එකම තැන පල්වීමේ සැඟවුණු ආශිර්වාදය: ඉවසීම සහ මානසික ශක්තිය
අපි උදාහරණයක් ගනිමු. කෙනෙක් ‘තෙවෙනි ඇස’ වැනි භාවනාවක් පුහුණු කරමින්, ඇහිබැම අතර හෝ නළල මැද අවධානය යොමු කරමින් මාස තුන හතරක් එකම මට්ටමේ රැඳී සිටිනවා. නමුත් තවත් කෙනෙක් සති දෙකක් වැනි කෙටි කලකින් භාවනා කර, ඔහුගේ සිත ශක්තිමත් වී, සමාධිගත වී ආලෝක සංඥා (ආධ්යාත්මික ආලෝක සලකුණු) උපදවා ගන්නා මට්ටමට පැමිණෙනවා. පළමු පුද්ගලයාට මාස ගණනාවක් එකම තැනක සිටීමට සිදුවීම, බැලූ බැල්මට භාවනාවේ එක තැන පල්වීම ලෙස පෙනෙන්නට පුළුවන්.
බොහෝ දෙනෙක් මෙම තත්ත්වය දකින්නේ භාවනාව නීරස දෙයක්, කම්මැලි දෙයක් ලෙසයි. එය අධෛර්යමත් වීමට හේතුවක් කරගන්නවා. නමුත් ඔබ එසේ නොසිතිය යුතුයි. මෙහි ගැඹුරු හේතුවක් සහ වටිනාකමක් තිබෙනවා. මෙම එකම තැන රැඳී සිටීම අප තුළ පුදුමාකාර මානසික ශක්තියක් ඇති කරන අතර, අපගේ ඉවසීම පුදුම සහගත ලෙස වර්ධනය කරන තැනක් බව ඔබ තේරුම් ගත යුතුයි.
සිතේ ස්වභාවය අවබෝධ කරගැනීම
ඔබ මාස තුන හතරක් එකම අත්දැකීමක (උදාහරණයක් ලෙස, ඇහිබැම අතර දැනෙන තද ගතිය පමණක්) රැඳී සිටින විට, ඔබ නොදැනුවත්වම සිත ගැන බොහෝ දේ ඉගෙන ගන්නවා. මෙම කාලය තුළ ඔබේ සිතේ සිතුවිලි අඩු වැඩි වන ආකාරය, සිත එකඟ කිරීමට යද්දී මුහුණ දෙන අභියෝග, සමහර දිනවල සිත හොඳින් එකඟ වන බවත්, තවත් දිනවල එසේ නොවන බවත් ඔබ ප්රායෝගිකවම අත්විඳිනවා. නැවත සිතා බලන්න, මෙම කාලය තුළ ඔබ ඔබ ගැනත්, ඔබේ සිත ගැනත් කොපමණ නම් දේවල් ඉගෙනගෙන තිබෙනවාද?
මෙයයි සිතේ ස්වභාවය. සිතේ හැටි මෙහෙමයි. ඔබ ඔබේ සිත දෙස අනුකම්පාවෙන් බැලිය යුතුයි. එය හරියට දඟකාර කුඩා දරුවෙකු වගෙයි. දණගාන දරුවා දඟ වැඩක් කළාට ඔබ ඔහුට පහර දෙන්නේ නැහැ. මන්ද, එය දරුවාගේ ස්වභාවය බව ඔබ දන්නවා.
ඒ ආකාරයටම, ඔබේ සිතේ ස්වභාවය අවබෝධ කරගත් විට, ඒ මාස කිහිපය තුළ ඔබ තුළ ඉවසීම කොතරම් ප්රගුණ වී ඇත්ද, ඔබ කොතරම් සංවර වී ඇත්ද කියා ඔබටම වැටහේවි. එසේ බලන විට, භාවනාවේ එක තැන පල්වීම කොතරම් වටිනා දෙයක්ද?
නැවතුණු තැන සිට සියුම්ව තමා දෙස බැලීම
ඔබ භාවනාවේ කුමන මට්ටමක හෝ මාස ගණනාවක්, ඇතැම් විට වසර ගණනාවක් නතර වී සිටිය හැක. උදාහරණයක් ලෙස, ආලෝක සංඥා දකින මට්ටමට පැමිණ, චිත්ර රූප දකින මට්ටමට යාමට නොහැකිව කල් ගතවෙනවා විය හැකියි. මෙහිදී වැදගත්ම දේ වන්නේ, එම කාලය තුළ ඔබ ඉගෙන ගන්නා පාඩම් ය.
ඔබ ආලෝක සංඥා මට්ටමේ නතර වී සිටිනවා නම්, ඒ ආලෝකය පැමිණ නැතිවී යන ආකාරය, කාම සිතුවිලි වැනි සිතුවිලි පැමිණෙන වාර ගණන, ඒවා පැමිණෙන්නේ කුමන අවස්ථාවලද, ඊට හේතුව කුමක්ද, මගේ අඩුපාඩුව කුමක්ද කියා සියුම්ව විමසා බලන්න.
මෙහිදී බුදුරජාණන් වහන්සේ පෙන්වා දුන් සතිසම්පජัනය එනම් සිහිය සහ ප්රඥාව භාවිතා කර, ඔබේ අඩුපාඩුව ඔබම තේරුම් ගැනීමට උත්සාහ කරන්න. මෙය සමථ භාවනාව කරන අතරතුරම, විපස්සනා පැත්ත දියුණු කරගැනීමකි. මෙම කාලය තුළ ඔබ කොතරම් දේ ඉගෙන ගන්නවාද කියා සිතා බලන්න.
භාවනා මඟට බාධා ගෙනෙන හේතු හඳුනාගැනීම
භාවනාවේ එක තැනක නතර වීමට හේතු කිහිපයක් බලපෑ හැකියි:
- අතීත පුරුද්ද: අප සංසාරයේ භාවනාව පුරුදු කර නොමැති නම්, මේ ජීවිතයේදී වැඩිපුර මහන්සි වීමට සිදුවිය හැකියි.
- වර්තමාන පරිසරය: අප ජීවත් වන්නේ රාගය, ද්වේශය, ඊර්ෂ්යාව වැනි ක්ලේශ (Kilesa – සිත කිලිටි කරන මානසික තත්වයන්) වලින් පිරුණු, තාක්ෂණය නිසා සෑම දෙයක්ම ක්ෂණික වූ යුගයකයි. මෙම ක්ලේශයන් අපගේ භාවනාවට බාධා කරයි.
- සීලය නොරැකීම: යම් ශික්ෂා පදයක් නොරැකීම නිසාද භාවනාවට බාධා ඇතිවිය හැකියි.
උදාහරණයක් ලෙස, ඔබ යම් රාගික දෙයකට (චිත්රපට නැරඹීම, යම් පුද්ගලයෙකු සමඟ කතා කිරීම) ඇබ්බැහි වී ඇත්නම්, භාවනා කරන විට, ‘දැන්ම කෝල් එක ගන්න,’ ‘අර ෆිල්ම් එක බලන්න’ වැනි සිතුවිලි පැමිණ ඔබට බාධා කරනවා. මාස ගණනක් එකම තැන භාවනා කරද්දී, ඔබට පැහැදිලිවම තේරුම් යාවි, ‘මෙයයි මගේ බාධාව, එසේනම් මා කළ යුත්තේ මෙය අත්හැරීමයි’ කියා. සිහිය සහ ප්රඥාව යොදාගෙන ඔබට මෙම බාධාව හඳුනාගෙන එය ජයගැනීමට හැකියාව ලැබේ.
කලකිරීමෙන් තොරව භාවනාව වැළඳගැනීම: නිවැරදි ආකල්පය
මෙම කරුණු නිසා, භාවනාවේ එක තැන පල්වීම කොතරම් හොඳ දෙයක් දැයි ඔබට දැන් වැටහෙනු ඇත. ඔබ තුළ ඇති කරගත යුතු වැදගත්ම ගුණාංගය නම්, භාවනාව ගැන කිසිදා කලකිරීමට පත් නොවීමයි. කොතරම් කාලයක් එක තැනක සිටියත්, භාවනාව අත්හරින්න එපා. එය විශ්වය හෝ ඔබේම සිත ඔබව පරීක්ෂා කරන අවස්ථාවක් ලෙස සලකන්න.
මා පවා ප්රායෝගිකව යෙදෙද්දී, සමහර විට අවුරුදු ගණන් එක තැනක සිටීමට සිදුවී තිබෙනවා. වැදගත් වන්නේ, එම කාලය තුළ අප භාවනා කිරීම නතර නොකිරීමයි. මැරෙන මොහොත දක්වා භාවනා කරන බවට අධිෂ්ඨාන කරගන්න. එවිට, අවසන් මොහොතේ හෝ ඔබට ප්රතිඵල ලැබෙනු ඇත.
සමහර තරුණ අය ක්ෂණික ප්රතිඵල බලාපොරොත්තු වෙනවා. ‘ස්වාමීන් වහන්ස, කෝ ආලෝක සංඥා ආවේ නෑනේ,’ ‘ඇහිබැම අතර තද වුණේ නෑනේ’ කියා ක්ෂණිකව පණිවිඩ එවන්නේ ඉවසීමක් නොමැති කම නිසයි. ඔවුන්ගේ මානසිකත්වය, තාක්ෂණය මෙන් ක්ෂණිකව සියල්ල සිදුවිය යුතුයි යන්නයි. එසේ වීමට ඉඩ දෙන්න එපා. මෙය අවබෝධ කරගන්න.
ප්රතිඵල නොලැබුණත්, ජීවිතයට ලැබෙන සැබෑම යහපත
ඔබ දිනපතා නියමිත වේලාවක භාවනා කරන්න. ප්රතිඵල අබමල් රේණුවක්වත් නොලැබුණත්, ඔබ සිටින මට්ටම ගැන සතුටු වන්න. ඒ අතරතුර, ‘මගේ අඩුපාඩු මොනවාද?’, ‘මම මේ කාලය තුළ ඇති කරගත් ගුණාංග මොනවාද?’ කියා විමසා බලන්න.
බොහෝ දෙනෙක් පවසන දෙයක් තමයි, ‘මට අධික ලෙස තරහ යනවා’ යන්න. නමුත්, පැය ගණන්, මාස ගණන්, අවුරුදු ගණන් එකම තැන භාවනාවේ යෙදෙද්දී, ඔබ තුළ ඉවසීමේ ගුණය වර්ධනය වෙනවා. එම ගුණය නිසා, ඔබට ලෞකික ජීවිතයේදී යම් කාරණාවක් නිසා තරහ ගියත්, ද්වේශ සහගත වචන පිට නොකර සිටීමට තරම් ශක්තියක් ඔබට ලැබේ.
බලන්න, ඔබට ආලෝක සංඥා, ධ්යාන, කුණ්ඩලිනී ශක්තිය, මාර්ගඵල නොලැබුණත්, ඔබ කොතරම් උසස් තැනකට පත්වී තිබෙනවාද කියා. එබැවින් භාවනාවේ එක තැන පල්වීම යනු සැබවින්ම ඔබව පරිවර්තනය කරන ක්රියාවලියකි.
දීර්ඝකාලීන අධිෂ්ඨානය: බලාපොරොත්තු රහිතව මඟ වැඩීම
එබැවින් මා නැවතත් මතක් කරනවා: කිසිදු බලාපොරොත්තුවක් නැතිව භාවනාව ආරම්භ කරන්න. තෙවෙනි ඇස විවෘත කරගැනීම, මාර්ගඵල ලැබීම, චක්ර අවදි කිරීම වැනි කිසිදු දෙයක් බලාපොරොත්තු නොවී, දීර්ඝ කාලයක් භාවනාව කරගෙන යන්න. ප්රතිඵල ලැබුණත්, නොලැබුණත් භාවනාව අත්හරින්න එපා.
මෙසේ කරගෙන යන විට, ඔබ නොදැනුවත්වම සමථ භාවනාවත්, අනෙක් පසින් සතිසම්පජัනය තුළින් විපස්සනා පැත්තත් ප්රගුණ කරනවා. ඉහත සඳහන් කළ ඉවසීම වැනි ගුණාංග ඔබ තුළ වැඩෙන්නට පටන් ගන්නවා. මෙය ජීවිත කාලය පුරාම කරන බවට අධිෂ්ඨාන කරගන්න.
වැදගත්ම දෙය නම්, ඔබ භාවනා කර, ප්රතිඵල ලැබුණත් නොලැබුණත්, ඔබ සිටින තැන ගැන සතුටු වීමයි. ආධ්යාත්මික ජීවිතය තුළ මෙම සතුටු වීම ඉතා වැදගත්. ස්වභාවධර්මය ඔබව පරීක්ෂා කරන මෙම අවස්ථා, ඔබව ඉදිරියට ගෙන යාමට අවශ්යම දේවල් බව තේරුම් ගන්න.
මෙම කාරණා ඔබට ප්රඥාවෙන් යුතුව තේරුම් ගෙන, ප්රායෝගිකවම කටයුතු කිරීමට ශක්තිය ලැබේවා!
මේ උතුම් මඟෙහි අප සමඟ එක්ව ගමන් කිරීමට ඔබටත් අපි ආරාධනා කරමු. අපගේ ඉගැන්වීම් කියවා, සියල්ලටම වඩා වැදගත් ලෙස, ඒවා ඔබගේ ජීවිතයට ප්රායෝගිකව යොදාගන්න. ඔබ ලබන අත්දැකීම් සහ ඔබට ඇතිවන ගැටළු, අපගේ ලිපියට පහළින් ඇති අදහස් තීරුවේ සටහන් කරන ලෙස අපි ඔබව දිරිමත් කරන්නෙමු. ඔබ අසන ප්රශ්න, ඔබගේ අවශ්යතාවලටම ගැලපෙන ලෙස ඉදිරි ලිපි සහ වීඩියෝ සකස් කිරීමට අපට මහත් උපකාරයක් වනු ඇත. එමෙන්ම, වෙබ් අඩවියේ ඇති ‘Contact Us‘ පෝරමය හරහා ද ඔබට අප හා සම්බන්ධ විය හැකිය.
අපගේ මෙම උත්සාහය, ඔබ තුළ සැඟවී ඇති ආධ්යාත්මික බීජය, එනම් සමාධිය, ධ්යාන සහ අභිඥා වැනි ගුණාංග පෝෂණය කිරීමයි.
අප සමඟ එක් වූ ඔබට ස්තූතියි. මෙම වෙබ් අඩවිය ඔබගේ අධ්යාත්මික ගමනට මහත් ශක්තියක් වනු ඇතැයි අපි බලාපොරොත්තු වෙමු.
ඔබ සැමට තෙරුවන් සරණයි!
