සිතට දැනෙන දුක දිහා සිහියෙන් බලන්න !

තෙරුවන් සරණයි සියලු දෙනාටම!

අද මෙම ලිපියෙන් අපි ගවේෂණය කරන්නේ අපගේ ආධ්‍යාත්මික ජීවිතය ප්‍රායෝගිකව දියුණු කරගැනීමට උපකාරී වන ඉතා වැදගත් පැතිකඩක් පිළිබඳවයි. එදිනෙදා ජීවිතයේදී අපගේ සිතට දැනෙන දුක සහ ශරීරයට දැනෙන වේදනාවන් දෙස මනා සිහියෙන් බැලීමට පුරුදු වීම තුළින්, ඒ පිළිබඳ ගැඹුරු අවබෝධයක් ලබාගැනීමට මෙම ඉගැන්වීම ඔබට මග පෙන්වනු ඇත.

අප සියලු දෙනාම ජීවිතයේ විවිධාකාර දුක් කම්කටොලු අත්විඳ තිබෙනවා. ඔබ ඔබේ අතීතය දෙස මදක් හැරී බැලුවහොත්, උපන් දා සිට මේ දක්වා ඔබ සතුටු වූ අවස්ථා වලට වඩා දුක් වූ, වේදනා වින්ද අවස්ථා බොහෝ වැඩි බව ඔබටම වැටහේවි. මෙම යථාර්ථය තේරුම් ගැනීම, ඉදිරියටත් ජීවිතයේදී අපට මුහුණ දීමට සිදු විය හැකි දුක් ස්වභාවය පිළිබඳ යම් නිගමනයකට ඒමට අපට උපකාරී වේ.

ශරීරයේ වේදනාව: එදිනෙදා ජීවිතයේ සැඟවුණු දුක්ඛය

මේ පීඩාකාරී, අතෘප්තිකර ස්වභාවය, එනම් බුදු දහමේදී දුක්ඛ ලෙස හඳුන්වන තත්ත්වය, කායිකව සහ මානසිකව යන දෙයාකාරයෙන්ම අපට අත්විඳින්නට සිදුවේ. මෙය මිනිසුන්ට පමණක් සීමා වූවක් නොවේ. දිව්‍ය ලෝකවල වෙසෙන අයට කායික රෝගාබාධ නොමැති වුවත්, ඔවුන්ටද මානසිකව දුක සහ සතුට යන හැඟීම් අත්විඳීමට සිදුවේ. නමුත් මනුෂ්‍ය ලෝකයේ අපට කායික වේදනාවන් සහ මානසික වේදනාවන් යන දෙකම උරුම වී ඇත.

ඔබේ ශරීරය ගැනම මොහොතක් සිතා බලන්න. ඔබට එකම ඉරියව්වකින් කොපමණ වේලාවක් සිටිය හැකිද? පුටුවක වාඩි වී සිටින විට, භාවනා කරන විට, බස් රථයක ගමන් කරන විට හෝ පෝලිමක සිටගෙන සිටින විට, ටික වේලාවකින් ඔබට යම් වේදනාවක්, අපහසුතාවයක් දැනෙන්නට පටන් ගනී. කකුල් හිරි වැටීම, කොන්ද රිදීම වැනි වේදනාවන් නිසා අපට නිරන්තරයෙන් ඉරියව් මාරු කිරීමට සිදුවේ. මේ ශරීරය අපට කොතරම් නම් වේදනාවක් ගෙන දෙනවාද කියා සිහියෙන් යුතුව බලන්න.

බස් රථයක ගමන් කරන විට, වාඩි වී යාම සැපයක් ලෙස සිතුවත්, පැයක් පමණ යන විට එයද වෙහෙසකර වේ. එවිට අපට නැගිටීමට සිතේ. නැගිට ගිය විට එය මොහොතකට සහනයක් වුවත්, ටික වේලාවකින් එයද වේදනාවක් බවට පත්වී, නැවත වාඩිවීමට සිතේ. මෙමගින් පෙනී යන්නේ ශරීරය නිරන්තරයෙන් අපට පීඩනයක්, එනම් දුක්ඛයක් ලබා දෙන බවයි. මේ ශරීරයේ වේදනාවන් නිසා ඔබේ සිතේ ඇතිවන සිතුවිලි දෙසත්, ඒ අනුව ශරීරය ඉරියව් වෙනස් කරන ආකාරය දෙසත් හොඳින් නිරීක්ෂණය කරන්න.

‘මගේ ශරීරය’ ඇත්තටම මගේද? අනාත්ම සංකල්පය ප්‍රායෝගිකව

ඔබේ ශරීරය සැබවින්ම ඔබට අයිති දෙයක් නම්, ඔබට අවශ්‍ය පරිදි වේදනාවෙන් තොරව එකම ඉරියව්වක පැය ගණනක් සිටීමට හැකි විය යුතුයි. නමුත් එය එසේ නොවේ. ඔබට ශරීරයේ ඇතිවන වේදනාවන් පාලනය කිරීමට හෝ නැති කිරීමට නොහැකිය. මෙතැනදීම ඔබට ගැඹුරින් සිතන්නට යමක් ඉතිරි වේ. එසේනම්, ‘මේ ශරීරය මගේ නොවේ’ යන හැඟීම ඔබට තේරුම් ගත හැකිය.

මෙය බුදු දහමේදී අනාත්ම ලෙස හඳුන්වන ගැඹුරු සංකල්පයයි. මෙහි අරුත ‘ආත්මයක් නැත’ කියා තර්ක කිරීම හෝ ‘වෙනත් කෙනෙකුට අයිතියි’ කීම නොවේ. ඒ වෙනුවට, මේ ශරීරය සහ සිත, හේතුන් නිසා හටගෙන, හේතුන් නැතිවීමෙන් නැතිවී යන ක්‍රියාවලියක් බව තේරුම් ගැනීමයි.

මෙය පටිච්චසමුප්පාදය හෙවත් හේතුඵල දහම ලෙස හැඳින්වේ. අප අපගේ පෙර ක්‍රියා, එනම් කුසල් සහ අකුසල් කර්මයන්ට අනුව ලැබුණු මේ ශරීරය, අපගේ පූර්ණ පාලනයෙන් තොරව, ස්වභාවික නියාමයකට අනුව ක්‍රියාත්මක වේ. ඔබ කැමතිම ගීතයකට නටන විට පවා, ටික වේලාවකින් ශරීරයට දැනෙන වේදනාව නිසා ඔබට එය නතර කිරීමට සිදුවේ. මෙයින් පෙනී යන්නේ සිත කැමති වුවත්, ශරීරය එයට ඉඩ නොදෙන බවයි. සිත මෙන්ම ශරීරයද අපගේ පූර්ණ පාලනයේ නැත.

සිතට දැනෙන දුක දෙස සිහියෙන් බැලීම: ප්‍රායෝගික විදර්ශනාව

ශරීරයේ වේදනාවන් සේම, අපගේ මනසටද විවිධාකාර දුක් ඇතිවේ. යමෙකු බැණ වැදුණු විට, ආදරය කරන කෙනෙකු හෝ සුරතල් සතෙකු අහිමි වූ විට, රැකියාවේදී ප්‍රධානියෙකුගෙන් දොස් ඇසූ විට, අපගේ සිතට දැඩි වේදනාවක් දැනේ. මෙම සිතට දැනෙන දුක, ස්ත්‍රී පුරුෂ, ජාති, ආගම් භේදයකින් තොරව අප සැමටම පොදුය.

මෙවැනි අවස්ථාවකදී ඔබ කළ යුත්තේ කුමක්ද? බැන වැදුණු වචන ගැන හෝ සිදුවීම ගැන නැවත නැවත සිතනවා වෙනුවට, එම සිදුවීම නිසා ඔබේ සිත තුළ හටගත් වේදනාව, දුක, තරහව දෙස කිසිදු විනිශ්චයකින් තොරව, සිහියෙන් යුතුව බලා සිටීමයි. කිසිදු පාලි වචනයක් හෝ සිංහල වචනයක් (අනිච්ච, දුක්ඛ, අනාත්ම වැනි) මෙනෙහි නොකර, හුදෙක්ම ඒ හැඟීම දෙස බලා සිටින්න.

එසේ බලා සිටින විට, ඒ දුක්ඛිත සිතුවිල්ල පැමිණෙන ආකාරය, ටික වේලාවක් පවතින ආකාරය, සහ ක්‍රමයෙන් එහි කාටද අඩු වී නැතිවී යන ආකාරය ඔබටම නිරීක්ෂණය කළ හැකි වනු ඇත. මුලදී එය ‘පැමිණ නැතිවී යන’ ලෙස පෙනුනත්, පුහුණුව සමග ‘පැමිණ, මොහොතක් පැවතී, නැතිවී යන’ ස්වභාවය ඔබට වඩාත් පැහැදිලිව පෙනෙනු ඇත. මෙයයි විදර්ශනාවේ සැබෑ ස්වභාවය. එයට විශේෂ කර්මස්ථානයක් අවශ්‍ය නැත, අවශ්‍ය වන්නේ නොකඩවා පවත්වන සිහිය පමණි.

චතුරාර්ය සත්‍යය ඔබේම අත්දැකීමක් කරගන්නා හැටි

මෙම සිහිය පැවැත්වීම තුළින්, බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කළ චතුරාර්ය සත්‍යය ඔබට ප්‍රායෝගිකවම අත්විඳිය හැකිය. උදාහරණයක් ලෙස, ඔබ ආදරයෙන් ඇති දැඩි කළ සුරතල් සතෙකු මිය ගිය විට, ඔබට දැඩි දුකක් දැනේ.

1. දුක්ඛ සත්‍යය: ඒ මොහොතේ ඔබේ සිතේ හටගත් වේදනාව ඔබ සිහියෙන් දකී. මෙයයි දුක.
2. දුක්ඛ සමුදය සත්‍යය (දුකට හේතුව): ඔබ දිගටම සිහියෙන් බලා සිටින විට, ‘මට මේ දුක ඇතිවුණේ බල්ලා මියගිය නිසා, මම ඔහුට බැඳී සිටි නිසා’ යැයි ඔබේම භාෂාවෙන්, ඔබේම සිතුවිලි වලින් ඔබටම තේරුම් යයි. මෙයයි දුකට හේතුව වන තණ්හාව හෙවත් බැඳීම.
3. දුක්ඛ නිරෝධ සත්‍යය (දුක නැති කිරීම): ඔබ ඒ වේදනාව දෙස නොකඩවා බලා සිටින විට, එහි බලය ක්‍රමයෙන් හීන වී, එය ඉබේම නැති වී යන ස්වභාවය ඔබට දැනේ. මෙයයි දුක නැති වීම.
4. දුක්ඛ නිරෝධගාමිණී ප්‍රතිපදා (දුක නැති කරන මාර්ගය): මෙම සම්පූර්ණ ක්‍රියාවලියටම ඔබ යොදාගත් ඒ සිහියෙන් යුතුව බලා සිටීමම ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය ප්‍රායෝගිකව වැඩීමකි.

මේ සඳහා ඔබ කුමන ජාතියක, ආගමක, භාෂාවක් කතා කරන කෙනෙකු වීම අදාළ නැත. අවශ්‍ය වන්නේ සිහිය පමණි. මෙසේ ප්‍රගුණ කරන විට, පෙර දින ගණන්, සති ගණන් දුක් වූ ඔබ, වඩා ඉක්මනින් එම වේදනාවෙන් මිදීමට සමත් වේ.

සෑම මොහොතක්ම භාවනාවක්: මානසික ශක්තිය ගොඩනැගීම

ශරීරයට ඇතිවන ලෙඩ රෝග (උණ, හෙම්බිරිස්සාව, පිළිකා වැනි) නිසා ඇතිවන වේදනාවන් දෙසද මේ ආකාරයෙන්ම සිහියෙන් බලන්න. එම වේදනාව වැඩිවන, අඩුවන, පැතිරී යන ස්වභාවය නිරීක්ෂණය කරන්න. සමාජයේ කොන් වූ විට, ලැජ්ජාවට පත් වූ විට, විභාගයක් අසමත් වූ විට, පෙම්වතා/පෙම්වතිය හැර ගිය විට, මේ සෑම දුක්බර මොහොතකදීම ඔබේ සිත දෙස බලන්න.

මෙම පුහුණුව ඔබව මානසිකව ඉතා ශක්තිමත් පුද්ගලයෙකු බවට පත් කරයි. මෙය මෙම ආත්ම භාවයේදීම ඔබේ මානසිකත්වය ශක්තිමත් කරනවා පමණක් නොව, සසර ගමන කෙටි කර ගැනීමටත්, මාර්ග ඵල අවබෝධයටත්, නිර්වාණය සාක්ෂාත් කරගැනීමටත් පවා හේතු වේ. නමුත්, ‘මාර්ග ඵල සෙවීම’ හෝ ‘තමන් සිටින තැන සෙවීම’ වැනි දේවලට නොගොස්, හුදෙක්ම මෙම ප්‍රායෝගික පුහුණුවේ නිරත වන්න. මන්ද, එසේ සෙවීමම ඔබේ ගමනට බාධාවක් විය හැකි බැවිනි.

මෙම ඉගැන්වීම ඔබේ දරුවන්ටද කියා දෙන්න. කුඩා කල සිටම සිතට දැනෙන දුක දෙස සිහියෙන් බැලීමට හුරු කළ හොත්, අද සමාජයේ දකින බොහෝ ගැටුම්කාරී, ප්‍රචණ්ඩකාරී තත්ත්වයන් මගහරවා ගත හැකිවනු ඇත.

නිගමනය සහ ඉදිරි මග

මෙම ලිපිය පුරාවටම අවධාරණය කළේ, ඔබේ ශාරීරික වේදනාවන් සහ සිතට දැනෙන දුක යන දෙකම දෙස, කිසිදු විනිශ්චයකින් තොරව, පිරිසිදු සිහියකින් යුතුව බලා සිටින ලෙසයි. මෙම සරල, එහෙත් බලගතු ක්‍රමවේදය ඔබේ දෛනික ජීවිතයේ සෑම මොහොතකම ප්‍රගුණ කරන්න.

මෙමගින් ඔබ ලබන ප්‍රායෝගික අත්දැකීම්, ඔබට දැනෙන වෙනස, පහතින් අදහස් ලෙස සටහන් කිරීමෙන්, මෙම මගෙහි ගමන් කරන තවත් අයට එය මහත් දිරිගැන්වීමක් වනු ඇත. මෙම කරුණු ප්‍රායෝගිකවම ගවේෂණය කර, සිහියෙන්ම අවබෝධ කරගැනීමේ ශක්තිය, ධෛර්යය ඔබ සැමට ලැබේවා!

මේ උතුම් මඟෙහි අප සමඟ එක්ව ගමන් කිරීමට ඔබටත් අපි ආරාධනා කරමු. අපගේ ඉගැන්වීම් කියවා, සියල්ලටම වඩා වැදගත් ලෙස, ඒවා ඔබගේ ජීවිතයට ප්‍රායෝගිකව යොදාගන්න. ඔබ ලබන අත්දැකීම් සහ ඔබට ඇතිවන ගැටළු, අපගේ ලිපියට පහළින් ඇති අදහස් තීරුවේ සටහන් කරන ලෙස අපි ඔබව දිරිමත් කරන්නෙමු. ඔබ අසන ප්‍රශ්න, ඔබගේ අවශ්‍යතාවලටම ගැලපෙන ලෙස ඉදිරි ලිපි සහ වීඩියෝ සකස් කිරීමට අපට මහත් උපකාරයක් වනු ඇත. එමෙන්ම, වෙබ් අඩවියේ ඇති ‘Contact Us‘ පෝරමය හරහා ද ඔබට අප හා සම්බන්ධ විය හැකිය.

අපගේ මෙම උත්සාහය, ඔබ තුළ සැඟවී ඇති ආධ්‍යාත්මික බීජය, එනම් සමාධිය, ධ්‍යාන සහ අභිඥා වැනි ගුණාංග පෝෂණය කිරීමයි.

අප සමඟ එක් වූ ඔබට ස්තූතියි. මෙම වෙබ් අඩවිය ඔබගේ අධ්‍යාත්මික ගමනට මහත් ශක්තියක් වනු ඇතැයි අපි බලාපොරොත්තු වෙමු.
ඔබ සැමට තෙරුවන් සරණයි!