ජීවිතේ කරපු දේවල් ගැන පසුතැවෙනවද? සිහියෙන් ඒ දෙස බලන්න...

තෙරුවන් සරණයි සියලු දෙනාටම!

අද මෙම ලිපියෙන් අපි සාකච්ඡා කරන්නේ අපගේ ආධ්‍යාත්මික ගමනට මෙන්ම, එදිනෙදා ජීවිතයටත් හරස් වන ප්‍රබල මානසික බාධකයක් වන පසුතැවීම පිළිබඳවයි. ඔබගේ සිත විසින්ම ඔබට හරස් වී, ජීවිතයේ ඉදිරියට යෑමට ඉඩ නොදෙන, නිතර නිතර මතක් වෙමින් වේදනා දෙන අතීත සිදුවීම් ගැන ඔබත් කණගාටු වෙනවා විය හැකියි. මෙම පසුතැවීම ආධ්‍යාත්මික දියුණුවට බාධාවක් වන්නේ කෙසේද සහ එයට ප්‍රායෝගිකව මුහුණ දෙන්නේ කෙසේද යන්න වටහා දීම මෙම ලිපියේ අරමුණයි.

පසුතැවීමට බලපාන ජීවිතයේ විවිධ පැතිකඩවල්

අපි මනුෂ්‍ය ආත්මයක් ලැබූ ස්ත්‍රී පුරුෂ සියලු දෙනාම ජීවිතයේ විවිධාකාර, නොසිතූ අත්දැකීම්වලට මුහුණ දෙනවා. ඒ අතර අප අකමැති, මතක් කිරීමටවත් අකමැති අත්දැකීම් බොහොමයක් තිබෙනවා. මෙවැනි අමිහිරි අත්දැකීම් බොහෝ විට අපගේ සිතේ දුකක් සහ පසුතැවීමක් ඇති කිරීමට හේතු වෙනවා.

මෙම පසුතැවීමට හේතු විවිධාකාරයි. කුඩා කල සිටම ඇති වූ:

• ආර්ථික අපහසුතා
• දෙමව්පියන්ගේ හෝ පවුලේ ගැටලු
• සහෝදර සහෝදරියන් අතර ඇති වූ ප්‍රශ්න
• රැකියා ස්ථානයේ ගැටලු
• ආදර සබඳතා බිඳ වැටීම්
• විවාහ ජීවිතයේ අඬදබර
• පාසලේ හෝ විශ්වවිද්‍යාලයේදී මුහුණ දුන් සිදුවීම්

මේ වැනි ඕනෑම දෙයක් පසුතැවීමට හේතු විය හැකියි. ක්ෂණික කෝපය නිසා ඔබගේ මුවින් පිටවූ වචනයක්, යමෙකුට කළ ශාරීරික හානියක්, පහර දීමක් හෝ ඊටත් වඩා බරපතල ලෙස යමෙකුගේ මරණයට හේතු වූ ක්‍රියාවක් වුවද මීට ඇතුළත් වෙන්න පුළුවන්. සරලව කිවහොත්, පන්සිල් පද කැඩී, ඒ ඔස්සේ ඔබට ලැජ්ජාවක් හෝ සමාජයෙන් ගැරහීමක් සිදුවී, ඔබගේ සමීපතමයන් ඔබව කලකිරී අත්හැර ගිය අවස්ථාද තිබිය හැකියි. ඔබ වඩාත්ම ආදරය කළ කෙනාට වංචා කිරීමක් නිසා හෝ දෙමව්පියන්ට, හිතමිතුරන්ට හිතාමතා හෝ නොදැනුවත්ව කළ වරදක් නිසා ඇති වූ පසුතැවීමෙන් ඔබ තවමත් දුක් විඳිනවා විය හැකියි.

වැරදි හදාගන්නට සිතූ මොහොතේ පසුතැවීම උත්සන්න වීම

බොහෝ විට, අපට මෙම පසුතැවීම වඩාත් තදින්ම දැනෙන්නට පටන් ගන්නේ, ‘මම දැන්වත් හැදෙන්න ඕන, මගේ වැරදි හදාගන්න ඕන’ කියා අපට අවංකවම උවමනාවක් ඇති වූ දවසේ සිටයි. ඒ මොහොතේ පටන්, අතීතයේ අප කළ වැරදි එකින් එක මතකයට එන්නට පටන් ගන්නවා. බුද්ධ කාලීන ඉතිහාසයේ එන අජාසත්ත රජතුමාගේ කතාව මීට හොඳම උදාහරණයක්.

ඔහු තම පියා වූ බිම්බිසාර රජුට වධහිංසා පමුණුවා මරණයට පත් කළා. නමුත් පසුව, ඒ ගැන බලවත් පසුතැවීමකට ලක්වූ ඔහු, එයින් මිදීමට උත්සාහ කළා. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙසයි ඔහු බුදුරජාණන් වහන්සේ සරණ ගොස්, පළමු ධර්ම සංගායනාවට පූර්ණ රාජ්‍ය අනුග්‍රහය ලබා දුන්නේ.

බොහෝ විට තරුණ කාලයේදී සමාජයේ ඇති විනෝදයට, කාමුක අරමුණුවලට ඇති ඉඩකඩ වැඩි නිසා, තමන් කරන වැරදි ගැන එතරම් පසුතැවීමක් ඇතිවන්නේ නැහැ. නමුත් කවදා හෝ ජීවිතයේ අසරණ වන දවසක් එනවා. වයසට ගිය විට, මරණය අභියසදී, තමන් කළ වැරදි මතක් වී පසුතැවෙන්නට සිදු වෙනවා. උදාහරණයක් ලෙස, සත්ව ඝාතනය ජීවිකාව කරගත් අය, තරුණ කාලයේදී එය නොදැනුනාට, වයස්ගත වී ඇඳට වැටුණු පසු, තමන් කළ දේ ගැන සිතමින් පසුතැවෙන අවස්ථා තිබෙනවා.

මරණාසන්න මොහොත සහ කර්ම නිමිති වල බලපෑම

මරණාසන්න මොහොතේදී, අපගේ සිතට අරමුණු වන දේ අතිශයින්ම වැදගත්. බුදු දහමේ, අභිධර්ම පිටකයට අනුව, අවසන් චුති සිතට අරමුණු වන කොටස් තුනක් තිබෙනවා. ඒවා නම් ගති නිමිත්ත, කර්මය, සහ කර්ම නිමිත්ත ලෙස හඳුන්වනවා.

• කර්මය: ජීවිත කාලය තුළ කළ හොඳ හෝ නරක ප්‍රබල ක්‍රියාවක් මරණාසන්නයේදී මතකයට ඒමයි.
• කර්ම නිමිත්ත: එම ක්‍රියාව කිරීමට යොදාගත් උපකරණ හෝ ඊට සම්බන්ධ දර්ශන (උදා: දැල්, ආයුධ) මනසේ මැවී පෙනීමයි.
• ගති නිමිත්ත: මරණින් මතු ඉපදීමට නියමිත ස්ථානය පිළිබඳ පෙර නිමිති (උදා: අපායේ ගිනිදැල්, දෙව්ලොව විමන්) පෙනීමයි.

තමන් කළ අකුසල් ගැන නිරන්තරයෙන් පසුතැවෙමින් සිටින පුද්ගලයෙකුට, මරණාසන්නයේදී මෙම අමිහිරි නිමිති පහළ වීමට ඉඩ තිබෙනවා. සමහර විට අමනුෂ්‍යයින්ව පෙනෙන්නට හෝ ඊළඟට ඉපදෙන දුර්වල ආත්මයක් ගැන ඉඟි ලැබෙන්නට පුළුවන්. මේ නිසා, අප කරන සෙල්ලම්, ක්‍රියාවන්, වචන කිසිවක් තව කෙනෙකුගේ හිත රිදවන, හානියක් කරන දේවල් නොවිය යුතු බව තේරුම් ගැනීම වැදගත්. මන්ද, ඒ සියල්ලම අවසානයේ අපගේම පසුතැවීමට හේතුවක් වන නිසයි.

භාවනාවට බාධාවක් වන පසුතැවීමේ සිතුවිලි

ඔබ භාවනා කරන්නට පටන් ගත් විට, විශේෂයෙන්ම සිහිය වඩන භාවනාවක යෙදෙන විට, මෙම පසුතැවෙන සිතුවිලි ඔබට බාධා කිරීමට පැමිණීම ස්වභාවිකයි. සිත, කය, වචනය යන තුන් දොරින් ඔබ යම් වරදක් කර ඇත්නම්, භාවනාව ආරම්භ කර ටික දිනකින් හෝ යම්තාක් දුරට ප්‍රගුණ කළ පසුව වුවද, එම සිතුවිලි මතුපිටට පැමිණ ඔබට වද දෙන්නට පුළුවන්. මෙය සමථ සහ විදර්ශනා යන භාවනා දෙවර්ගයටම පොදු තත්ත්වයක්.

‘නුඹ අරයට මෙහෙම කළා නේද?’, ‘නුඹ එදා එසේ හැසිරුණා නේද?’ වැනි සිතුවිලි නැවත නැවත පැමිණ, ඔබව මානසිකව කඩා වට්ටන්නට උත්සාහ කරනවා. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස:

• දැඩි හිසරදයක් ඇතිවීම
• කම්මැලිකම, අලසකම ඇතිවී දිගටම නිදාගැනීමට සිතීම
• භාවනාව කලකිරී අතරමග නවතා දැමීම
• සිත විසිරී ගොස් භාවනාව කරගැනීමට නොහැකි වීම

මෙවැනි තත්ත්වයකට ඔබව පත්කර, ඔබගේ ආධ්‍යාත්මික ගමන නැවැත්වීමට මෙම සිතුවිලි උත්සාහ කරනවා. මෙය හරියට, ප්‍රේම සම්බන්ධයක් බිඳී ගිය විට ඇතිවන වේදනාව නිසා දින ගණන් ඇඳට වී සිටිනවා හා සමානයි. මේ පසුතැවීම්, භාවනාවට පමණක් නොව, එදිනෙදා වැඩකටයුත්තක් හරියට කරගැනීමටවත් ඉඩ නොදී ඔබට වද දෙනවා.

ප්‍රායෝගික විසඳුම: සිහියෙන් යුතුව පසුතැවීමට මුහුණ දීම

එසේනම්, අපට නිරන්තරයෙන් වද දෙන මෙම පසුතැවිල්ලට ප්‍රායෝගිකව මුහුණ දෙන්නේ කෙසේද? මෙය අපේ කෙලෙස් නැසීමේ යුද්ධයේ එක් සටනක්. මේ සතුරා සමග කටයුතු කළ යුතු නිවැරදි ක්‍රමය වන්නේ සිහිය පැවැත්වීමයි.

පළමුව, ඔබ තේරුම් ගත යුතු ප්‍රධානම කාරණය නම්, සිදු වූ සියල්ල දැනටමත් සිදුවී අවසන් යන්නයි. ඒ සියල්ල අතීතයට එකතු වී අවසන්. අංගුලිමාල මහරහතන් වහන්සේට පවා බුදු හිමියන් පෙන්වා දුන්නේ, ඔහු මිනී මැරුම් සිදු කළේ පැවිදි වීමට පෙර, එනම් අතීතයේ බවයි. පැවිදි වූ දා සිට ඔහු කිසිදු වරදක් නොකළ බවයි. වැදගත්ම දේ වන්නේ එයයි.

ඔබත් නිවැරදි මගට පිවිසි දා සිට, භාවනා කරන්නට පටන් ගත් දා සිට, සිහියෙන් ජීවත් වීමට උත්සාහ කරන දා සිට, අතීතයේ කළ වැරදි නැවත නොකිරීමට වගබලා ගන්නවා. එසේනම්, අතීතයේ වූ දෙයක් ගැන නැවත නැවත සිතමින් ලතැවීමෙන් පලක් නැහැ. එසේ කිරීමෙන් සිදුවන්නේ මරණාසන්න මොහොතේදී එම අකුසලයම සිතට අරමුණු වී, ඔබව දුගතියකට ඇද දැමීම පමණයි.

එමනිසා, පසුතැවෙන සිතුවිල්ලක් පැමිණි විට එය සමග ගැටෙන්නේවත්, එයට වහල් වන්නේවත් නැතුව, එය දෙස නිහඬව, සිහියෙන් බලා සිටින්න. ‘මගේ සිතේ දැන් පසුතැවීමක් ඇතිවෙලා’ යැයි හුදෙක් දකින්න. ඒ සිතුවිල්ලට බලය නොදී, එයට පැමිණ, මොහොතක් පැවතී, නැතිවී යන්නට ඉඩ හරින්න.

සමාව ගැනීම අවශ්‍ය යැයි සිත ඔබට බල කළත්, එසේ කර පසුව ‘නුඹ නෝන්ජල් වුණා’ යැයි ලැජ්ජාවට පත් කළත්, ඒ සියල්ල සිතේ මායාවන් බව සිහියෙන් දකින්න. වැදගත්ම දේ වන්නේ, වර්තමාන මොහොතේදී එම වරද නැවත නොකර, සිහියෙන් යුතුව කටයුතු කිරීමයි.

සිහිය පැවැත්වීමේ ප්‍රතිඵල: මානසික සුවය සහ නිදහස

ඔබ මෙසේ වරින් වර මතුවන පසුතැවෙන සිතුවිලි දෙස සිහියෙන් බැලීමට පුරුදු වූ විට, ක්‍රමානුකූලව එහි බලය අඩු වී යන ආකාරය ඔබටම අත්විඳීමට හැකිවේවි. ඉස්සර ඔබට වද දුන් එම සිතුවිලි තවදුරටත් ඔබව පාලනය කරන්නේ නැහැ. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස:

• නැවතත් ඔබට බාධාවකින් තොරව ඔබගේ භාවනා කටයුතු කරගෙන යාමට හැකියාව ලැබෙනවා.
• පසුතැවීම නිසා ආහාර අරුචියෙන් සිටියා නම්, දැන් සුවසේ ආහාර ගැනීමට හැකි වෙනවා.
• කරන වැඩක් නිදහසේ, සිහියෙන් යුතුව කරගැනීමට හැකියාව ලැබෙනවා.
• මානසිකව කඩා වැටීමකින් තොරව, දවසේ පැය විසිහතර පුරාම සතුටින් සහ සැහැල්ලුවෙන් සිටීමට ඔබට හැකි වෙනවා.

මෙය, බුදුරජාණන් වහන්සේ පෙන්වා දුන් සති සම්පජඤ්ඤය, එනම් සිහිය සහ නුවණ වැඩීමේ ප්‍රායෝගික ප්‍රතිඵලයයි. මෙම ක්ලේශය (පසුතැවීම) ප්‍රහාණය කිරීමෙන් ලැබෙන මානසික නිදහස සහ සුවය ඔබම භුක්ති විඳින්න. මෙය 100%ක් නොව 1000%ක්ම ප්‍රතිඵල ලැබෙන ක්‍රමවේදයක්. ඔබත් මෙය ප්‍රායෝගිකව අත්හදා බලා, ඔබ ලබන සුවය තවත් කෙනෙකුට ශක්තියක් වීම පිණිස ඔබගේ අදහස් බෙදාගැනීමද ඉතා වැදගත්.

නිගමනය සහ ආශිර්වාදය

මෙම ලිපියෙන් අප සාකච්ඡා කළේ ජීවිතයේ කළ දේවල් ගැන පසුතැවීමෙන් මිදී, මානසික නිදහසක් ලබා ගන්නා ආකාරයයි. බුද්ධ, ධම්ම, සංඝ යන ත්‍රිවිධ රත්නයේ ආනුභාවයෙන්, මෙම කටයුත්ත නිවැරදිව කරගෙන යාමට ඔබට සියලු ශක්තිය ලැබේවායි ආශිර්වාද කරමින්, මෙම දහම් කරුණු සාකච්ඡාව මෙයින් අවසන් කරමි.

මේ උතුම් මඟෙහි අප සමඟ එක්ව ගමන් කිරීමට ඔබටත් අපි ආරාධනා කරමු. අපගේ ඉගැන්වීම් කියවා, සියල්ලටම වඩා වැදගත් ලෙස, ඒවා ඔබගේ ජීවිතයට ප්‍රායෝගිකව යොදාගන්න. ඔබ ලබන අත්දැකීම් සහ ඔබට ඇතිවන ගැටළු, අපගේ ලිපියට පහළින් ඇති අදහස් තීරුවේ සටහන් කරන ලෙස අපි ඔබව දිරිමත් කරන්නෙමු. ඔබ අසන ප්‍රශ්න, ඔබගේ අවශ්‍යතාවලටම ගැලපෙන ලෙස ඉදිරි ලිපි සහ වීඩියෝ සකස් කිරීමට අපට මහත් උපකාරයක් වනු ඇත. එමෙන්ම, වෙබ් අඩවියේ ඇති ‘Contact Us‘ පෝරමය හරහා ද ඔබට අප හා සම්බන්ධ විය හැකිය.

අපගේ මෙම උත්සාහය, ඔබ තුළ සැඟවී ඇති ආධ්‍යාත්මික බීජය, එනම් සමාධිය, ධ්‍යාන සහ අභිඥා වැනි ගුණාංග පෝෂණය කිරීමයි.

අප සමඟ එක් වූ ඔබට ස්තූතියි. මෙම වෙබ් අඩවිය ඔබගේ අධ්‍යාත්මික ගමනට මහත් ශක්තියක් වනු ඇතැයි අපි බලාපොරොත්තු වෙමු.
ඔබ සැමට තෙරුවන් සරණයි!