තෙරුවන් සරණයි සියලු දෙනාටම!
අද මෙම ලිපිය තුළින් අප සාකච්ඡා කරන්නේ, ඔබගේ ආධ්යාත්මික ජීවිතය ගවේෂණය කිරීමේදී ඉතා වැදගත් වන කාරණාවක් පිළිබඳවයි. මෙය එක අතකින් අවවාදයක් වන අතර, අප නිරන්තරයෙන් දැක ඇති, අපගේ ජීවිතයට ලැබී ඇති අත්දැකීමක්ද වේ. සමථ හෝ විදර්ශනා භාවනාවල යෙදෙන, පංචසීලය, අෂ්ටාංග ශීලය වැනි යම් ශීලයක් රකින, එසේත් නැතිනම් තමන් විසින්ම සකසාගත් යම් ප්රතිපත්තියක් මත ජීවත් වන ඕනෑම කෙනෙකුට මෙම කරුණ ඉතාමත්ම වැදගත් වනු ඇත.
මෙම ලිපිය ඔබගේ ආධ්යාත්මික ගමනට නිසැකවම උපකාරී වනු ඇත. මෙහි ඇති ගැඹුරුම පණිවිඩය නම්, “වෙනස් වූ ඔබ, නැවතත් වෙනස් විය හැකියි” යන්නයි. මෙම අදහස තේරුම් ගෙන ඒ අනුව කටයුතු කිරීම ඔබගේ ඉදිරි ගමනට අත්යවශ්ය වේ.
අතීතයෙන් මිදුනත්, අනාගතය ගැන උඩඟු නොවන්න
අපි මෙසේ සිතමු. ඔබ අතීතයේ මත්ද්රව්ය, මත්පැන් වැනි දේට ඇබ්බැහි වූ, කාමයේ වරදවා හැසිරුණු, අන් අයට තාඩන පීඩන කළ, සමාජ විරෝධී හෝ දුශ්ශීල ජීවිතයක් ගත කළ කෙනෙක් යැයි සිතන්න. මෙවන් පසුබිමක සිටින ඔබ, භාවනා ක්රමයක් ආරම්භ කර කාලයක් පුහුණු වන විට, ඔබගේ කුසල් සිත් ඉස්මතු වීමත් සමග ඔබ යහපත් පුද්ගලයෙකු බවට පත් වේ. ඔබගේ අකුසල සිතිවිලි යටපත් වීම හෝ නැති වී යාම නිසා ඔබ යහපත් මාර්ගයක ගමන් කරයි.
නමුත්, මෙලෙස යහපත් මාර්ගයට පැමිණි ඔබ, කිසිම විටෙක තමන් ගැන පම්පෝරි කීමට හෝ උඩඟු වීමට සුදුසු නැත. “ඉස්සර හිටපු මම නෙවෙයි දැන් ඉන්නේ” කියා තමන්ව ඉස්මතු කර පෙන්වීමේ අවශ්යතාවයක් නැත. මෙම ලිපිය ඉදිරියට කියවන විට මා මේ කියන දෙයෙහි ගැඹුර ඔබට වැටහෙනු ඇත.
ඔබටම තේරෙනවා ඔබ දැන් වෙනස් වෙලා, ඉස්සර හිටිය දුශ්ශීල, සමාජයට, පවුලට කරදරයක් වූ චරිතය දැන් නැහැ කියා. නමුත්, “මෙලෙස වෙනස් වූ මම, නැවත කිසි දිනෙක වෙනස් නොවනු ඇත” කියා කිසිවිටෙකත් නොසිතන්න. මෙය ඉතාමත්ම වැදගත් මතක තබාගත යුතු කරුණකි.
සිතේ ස්ථිරත්වයක් නැතිනම්, විශ්වාසය තැබිය හැකිද?
අපගේ සිතේ ස්ථිර වෙනසක් ඇතිවන්නේ, බුදු දහමේ හඳුන්වන විශේෂ මානසික අවස්ථා හතරකට පැමිණි විට පමණි. ඒවා නම් සෝවාන්, සකෘදාගාමී, අනාගාමී, අරිහත් යන මාර්ගඵලයි. මේවා යනු සිතේ කෙලෙස් ස්ථිරවම ප්රහීන කළ, ආපසු හැරවිය නොහැකි මානසික පරිවර්තනයන්ය. මෙම මාර්ගඵල පිළිබඳව ගැඹුරින් සොයන්නට අවශ්ය නැත, නමුත් මෙහිදී එය සඳහන් කරන්නේ කාරණයේ වැදගත්කම පෙන්වා දීමටයි.
මෙවැනි ස්ථිර මානසික මට්ටමකට හෝ අඩුම තරමින් ගැඹුරු සමාධි තත්ත්වයක් වන ධ්යාන අවස්ථාවකටවත් පත් නොවූවහොත්, අපගේ සිත ගැන සම්පූර්ණයෙන්ම විශ්වාසය තැබිය නොහැකියි. ඔබ අද ඉතා යහපත් පුද්ගලයෙකු වී සිටියත්, යම් දිනෙක නැවතත් පැරණි තත්ත්වයටම වැටීමේ හැකියාව පවතී. එමනිසා, තමන්ගේ ආධ්යාත්මික දියුණුව ගැන අන් අයට කියමින්, උදම් අනමින් කටයුතු කිරීමෙන් වළකින්න. එසේ කිරීමෙන් ඔබට වන එකම හානිය, ඔබ නැවත පැරණි තත්ත්වයට වැටීමට ඇති ඉඩකඩ වැඩි වීමයි. සිතේ වෙනස්වීම සිදුවිය හැක්කේ එලෙසිනි.
ගුරුවරුන් සරණ යාම සහ සිතේ වෙනස්වීම
සමහර අය, විවිධ ස්වාමීන් වහන්සේලාගේ ධර්ම දේශනා ඇසීමට පටන් ගෙන, “මේ තමයි නියම මාර්ගය, මේ හාමුදුරුවෝ තමයි හරියටම කියන්නේ” යැයි මහත් උජාරුවෙන් කතා කරනවා. මෙවැනි ස්ත්රී පුරුෂ දෙපාර්ශවයම ඔබටත් හමු වී ඇති. නමුත්, ටික කලක් එම දේශනා අසන විට හෝ එම ස්වාමීන් වහන්සේව ඇසුරු කරන විට, ඔවුන්ට සත්යය වැටහේ. එවිට, මුලින් උජාරුවෙන් කතා කළ අයම, “අර හාමුදුරුවෝ වැරදියි, ඒ මාර්ගය හරියන්නේ නැහැ, මට දැන් අලුත්, නියම කෙනෙක්ව හම්බවුණා” යැයි කියමින් වෙනත් ගුරුවරයෙකු වර්ණනා කරන්නට පටන් ගනී.
මෙය, බුද්ධ, ධම්ම, සංඝ යන ත්රිවිධ රත්නය සරණ යාම වෙනුවට පුද්ගල සරණ යාම නම් වූ දුර්වලතාවයයි. මෙසේ ගුරුවරුන් මාරු කරමින්, තමන්ගේ සිතේ අස්ථාවර බව ප්රදර්ශනය කරන අය ඕනෑ තරම් සිටිති. මෙයට හේතුව, ඔවුන්ගේ සිත නිශ්චිත මාර්ගඵලයකට හෝ ස්ථාවරත්වයකට පත් නොවීමයි.
විශේෂයෙන්, ගිහි හෝ පැවිදි ගුරුවරුන් විසින් “ඔබ සෝවාන් වෙලා” යැයි පැවසූ විට රැවටෙන බොහෝ දෙනා, විශේෂයෙන්ම කාන්තාවන්, ටික කලකින් තම ගුරුවරයා කෙරෙහිම සිත වෙනස් වන බව දකිති. සැබවින්ම සෝවාන් (Sotapanna) වූ පුද්ගලයෙකුට බුදුරජාණන් වහන්සේ කෙරෙහි අචල, කිසිදා නොසැලෙන ශ්රද්ධාවක් ඇතිවේ.
එවන් කෙනෙක් නැවත වෙනස් වන්නේද? වෙනත් ආගමකට යන්නට සිතන්නේද? එසේ වන්නේ නම්, තමන්ටම තමන්ගේ තත්ත්වය තේරුම් ගත හැකිය. තමන්ගේ සිතේ වෙනස්වීම දෙස සිහියෙන් බැලුවහොත්,“ඔබ සෝවාන්” යැයි වෙනත් කෙනෙකුගේ ලේබලයක් අවශ්ය නැත. “නැහැ, මම තවම කිසිදු මාර්ගඵලයක් ලබා නැහැ, මගේ සිතේ ස්වභාවය මෙයයි” කියා සිංහයෙකු මෙන් නිර්භයව ප්රකාශ කිරීමට ඔබට හැකියාව ලැබේ.
භාවනාවේ ප්රතිඵල නොලැබෙන විට සිතට එන අභියෝග
භාවනාව දිගටම කරගෙන යන විට, කිසිදු ප්රතිඵලයක් නොලැබෙන, එය හුදෙක් කරන්නම් වාලේ කරන දෙයක් බවට පත්වන කාලයක් පැමිණිය හැකිය. මෙය ස්ත්රී පුරුෂ දෙපාර්ශවයටම පොදු අත්දැකීමකි. මෙය සිතේ මාරයා විසින් දෙනු ලබන අභියෝගයකි. මෙම තත්ත්වය සිහියෙන් යුතුව තේරුම් නොගතහොත් හෝ ගුරුවරයෙකුගෙන් නිසි මඟ පෙන්වීමක් නොලැබුණහොත්, පුද්ගලයා භාවනාව එපා වී එය අත්හැර දැමිය හැකිය.
අපි මුලින් කතා කළ උදාහරණය නැවත ගනිමු. දුශ්ශීල ජීවිතයෙන් මිදී භාවනා කරන පුද්ගලයාට, ප්රතිඵල නොලැබී එක තැන පල්වෙන විට, පැරණි මිතුරෙකු පැමිණ, “මචං, අපි ආයෙත් පරණ දේවල් ටිකක් කරලා බලමුද?” කියා ඇසුවහොත්, ඔහු පහසුවෙන්ම පෙළඹෙන්නට ඉඩ තිබේ. “කොහොමත් මට මේ භාවනාවෙන් ප්රතිඵලයකුත් නැහැනේ” කියා සිතා, ඔහු නැවතත් මත්ද්රව්ය, මත්පැන් හෝ කාමයේ වරදවා හැසිරීම වැනි පැරණි පුරුදු වලටම ඇදී යා හැකිය. මෙය, ඕනෑම කෙනෙකුට, ඕනෑම ආකාරයකින් සිදුවිය හැකි දෙයකි. සිතේ මේ සියුම් වෙනස්වීම තේරුම් නොගතහොත්, මෙම අභියෝගයට මුහුණ දීමට සිදු වේ.
“මට දැන් රාගය එන්නේ නැහැ”: රැවටිලි සහිත මානසික තත්වයක්
භාවනාව ආරම්භ කළ සමහර අය, විශේෂයෙන්ම සිහිය පවත්වන භාවනාවල යෙදෙන අය, ටික කලකින්, “ස්වාමීන් වහන්ස, මට දැන් රාගය එන්නෙම නැහැ, මට ඒක අවශ්ය නැහැ” යැයි පවසති. ඔවුන් කතා කරන්නේ, තමන් රහත් වූවාක් මෙනි. නමුත් මෙය බොහෝ විට තාවකාලික තත්ත්වයකි.
විශේෂයෙන්ම ගිහි ජීවිතයේදී ලිංගික අත්දැකීම් ලැබූ අයට, ටික කලක් එම ක්රියාවලියෙන් ඈත් වූ විට එය එපා වූවා සේ දැනෙන්නට පුළුවන. එය හරියට, හැමදාම එකම කෑම කාලා එපා වූ විට, “මම ආයෙ කවදාවත් ඒ කෑම කන්නේ නැහැ” කියා සිතනවා වැනි ය. නමුත්, කාලයක් ගත වූ පසු, ශරීරයේ හෝමෝන ක්රියාකාරීත්වය නිසා එම ආශාවන් නැවතත් ප්රබලව මතුවේ. මෙය ස්වභාවික ක්රියාවලියකි.
මෙහිදී, වැදගත් වන්නේ“මට රාගය නැහැ” යැයි උඩඟු වීම නොව, ප්රතිපත්තියක් ලෙස ශික්ෂාපද රකිමින්, සිහියෙන් හා ප්රඥාවෙන් එම සිතිවිලි පාලනය කරගැනීමයි. පිරිමින්ට වඩා කාන්තාවන්ට මෙම ආශාවන් කලක් ගත වූ පසු වඩාත් ප්රබලව දැනිය හැකි නමුත්, ශීලයෙන් හා ආධ්යාත්මික ශක්තියෙන් එය මනාව පාලනය කරගෙන සිටින කාන්තාවන් හා පිරිමින් බොහෝ දෙනෙක් සිටිති. අප මේ අවධානය යොමු කරන්නේ, තමන්ගේ තාවකාලික තත්ත්වයට රැවටී උඩඟු වන, සිතේ වෙනස්වීම ගැන නොදන්නා අය පිළිබඳවයි.
සෝවාන් මාර්ගඵලයට පෙර සිතේ අවිනිශ්චිතභාවය
ඔබ සමථ භාවනාවෙන් අටවැනි ධ්යානය දක්වා හෝ දියුණු වී සිටියත්, කුණ්ඩලිනී චක්ර සියල්ල අවදි කරගෙන සිටියත්, පංච අභිඥා වැනි ඉහළම මානසික ශක්තීන් ලබා සිටියත්, ඔබේ සිත වෙනස් වී ඔබව නැවත පහළ තත්ත්වයකට ඇද දැමිය හැකිය. ජාතක කතා කියවා බැලුවහොත්, අෂ්ට සමාපත්තීන් හා පංච අභිඥා ලැබූ අප මහා බෝධිසත්වයන් වහන්සේ පවා, ඇතැම් විට කාන්තාවන් නිසා රාගයට වසඟ වී, සියලු ධ්යාන ශක්තීන් නැති කරගත් අවස්ථා ගැන ඔබට දැකගත හැකිය. පසුව, උන්වහන්සේ නැවතත් ඒ ගැන කලකිරී, වනගතව භාවනා කර එම ශක්තීන් නැවත ලබාගත්හ.
මෙයින් පැහැදිලි වන්නේ, අප මුලින් සඳහන් කළ සෝවාන්, සකෘදාගාමී, අනාගාමී, අරිහත් යන සිතේ ස්ථිර ස්තර හතරට පත් නොවන්නේ නම්, අප කොතරම් ශීලයක් රැක්කත්, කොතරම් භාවනා කළත්, ඒවා කැඩී බිඳී ගොස් නැවත පරිහානියට පත්වීමේ සම්භාවිතාවය ඉතා ඉහළ බවයි. කෙසේ වෙතත්, විදර්ශනා භාවනාවේදී මෙන් සිහිය පැවැත්වීම තුළින්, මෙම වැටීමට යන මොහොත හඳුනාගෙන, එයින් බේරීමට ඇති හැකියාවද වැඩිවේ.
ප්රඥාව: ඔබව නොවැටී රැකදෙන එකම ආයුධය
මෙම සියලු අභියෝගයන්ට ඇති එකම සහ සැබෑම විසඳුම වන්නේ ප්රඥාවයි. මෙය හුදෙක් දැනුම නොවේ, යථාර්ථය තත් වූ පරිදි දැකීමේ ගැඹුරු හැකියාවයි. ඔබ යම් මාර්ගඵලයක් ලබා තිබුණත්, නැතත්, ඔබ තුළ ප්රඥාව ඇත්නම්, “මම දැන් වැටෙන්නටයි යන්නේ, මම නැවත පරිහානියට පත්වී, භාවනාවට පෙර සිටි තත්ත්වයටම ඇද වැටෙන්නටයි යන්නේ” කියා තේරුම් ගැනීමේ හැකියාව ඔබට ලැබේ. එම ප්රඥාවෙන්ම ඔබට එම තත්ත්වයෙන් ගොඩ ඒමට හෝ එය මඟහැර සිටීමට හැකියාව ලැබෙනු ඇත.
එබැවින්, ඔබ කරන දේ ගැන, ඔබගේ ආධ්යාත්මික ජීවිතය ගැන, ඔබ රකිනා ශීලය ගැන, ඔබ අසන බණ ගැන කිසිවිටෙකත් පම්පෝරි කීමට හෝ උඩඟු වීමට යන්න එපා. කෙනෙක් ඇසුවහොත් කියා දීම ගැටළුවක් නැත. නමුත් බලෙන් තමන්ගේ දියුණුව පෙන්වීමට උත්සාහ නොකරන්න.
මන්ද, අද සිටින ඔබ නොවෙයි, හෙට සිටින්නේ. ඔබව ඕනෑම මොහොතක වෙනස් විය හැකිය. කොතරම් බණ ඇසුවත්, ඒ අනුව නොහික්මෙන්නේ නම්, ඔබ හුදෙක් බණ අසන්නෙක් පමණි, එය ප්රායෝගිකව ක්රියාත්මක කරන්නෙක් නොවේ. මෙම කරුණු අප සමාජයේ ඕනෑ තරම් දැක ඇති සත්යයන්ය.
නිහඬව, ප්රඥාවෙන් ඉදිරියට යමු
සරලවම, ඔබ ඉස්සර සිටියාට වඩා භාවනාවත් සමග වෙනස් වී ඇති බව නිසැකයි. නමුත්, මෙම ලිපියෙන් ඔබ ඉගෙනගත් පරිදි, සිත ස්ථිර මානසික මට්ටමකට පත් නොවූවොත්, අප නැවතත් වෙනස් විය හැකි බව මතක තබා ගන්න.
මෙම දැනුම, එනම් ප්රඥාව අවදි කරගැනීමේ වැදගත්කම, ඔබට ඕනෑම වයස් සීමාවක, ඕනෑම පසුබිමක සිටියත්, ඉදිරියේදී පැමිණෙන ආධ්යාත්මික අභියෝග වලට බිය නැතිව මුහුණ දීමට ශක්තියක් වනු ඇත. ආධ්යාත්මික ගමන යනු වැටී වැටී නැගිටින ගමනකි. නමුත්, මෙම දැනුම නිසා, පෙර දිනක පඩි දහයක් පහළට වැටුණා නම්, අද ඔබට පඩි පහක් වැටී කොතැනින් හෝ අල්ලාගෙන නැගී සිටීමට හැකියාව ලැබෙනු ඇත.
මෙම අවවාදය සහ අත්දැකීම ඔබගේ ජීවිතයට ධාරණය කරගෙන, ප්රායෝගිකවම ක්රියාත්මක කිරීමට ඔබට ශක්තිය ලැබේවායි ආශිර්වාද කරන අතර, බුද්ධ, ධම්ම, සංඝ යන ත්රිවිධ රත්නයේ ආශිර්වාදයෙන් මෙම ලිපිය මෙයින් අවසන් කරමි.
මේ උතුම් මඟෙහි අප සමඟ එක්ව ගමන් කිරීමට ඔබටත් අපි ආරාධනා කරමු. අපගේ ඉගැන්වීම් කියවා, සියල්ලටම වඩා වැදගත් ලෙස, ඒවා ඔබගේ ජීවිතයට ප්රායෝගිකව යොදාගන්න. ඔබ ලබන අත්දැකීම් සහ ඔබට ඇතිවන ගැටළු, අපගේ ලිපියට පහළින් ඇති අදහස් තීරුවේ සටහන් කරන ලෙස අපි ඔබව දිරිමත් කරන්නෙමු. ඔබ අසන ප්රශ්න, ඔබගේ අවශ්යතාවලටම ගැලපෙන ලෙස ඉදිරි ලිපි සහ වීඩියෝ සකස් කිරීමට අපට මහත් උපකාරයක් වනු ඇත. එමෙන්ම, වෙබ් අඩවියේ ඇති ‘Contact Us‘ පෝරමය හරහා ද ඔබට අප හා සම්බන්ධ විය හැකිය.
අපගේ මෙම උත්සාහය, ඔබ තුළ සැඟවී ඇති ආධ්යාත්මික බීජය, එනම් සමාධිය, ධ්යාන සහ අභිඥා වැනි ගුණාංග පෝෂණය කිරීමයි.
අප සමඟ එක් වූ ඔබට ස්තූතියි. මෙම වෙබ් අඩවිය ඔබගේ අධ්යාත්මික ගමනට මහත් ශක්තියක් වනු ඇතැයි අපි බලාපොරොත්තු වෙමු.
ඔබ සැමට තෙරුවන් සරණයි!
