තෙරුවන් සරණයි සියලු දෙනාටම!
වෙනදා වගේම, ප්රායෝගිකව ආධ්යාත්මික ජීවිතය ගවේෂණය කරන ඔබට, භාවනාව සම්බන්ධයෙන් උපදෙසක් ලබා දීමටයි අද දින අපගේ මේ සූදානම. ආධ්යාත්මික ජීවිතයක් ආරම්භ කළ ඔබට මුහුණ දීමට සිදුවන අසීරුතම කාර්යය වන්නේ, භාවනාව එක දිගටම, නොකඩවා කරගෙන යාමයි. මෙය බොහෝ දෙනෙකුට ඉතා අමාරු කටයුත්තක්.
ඊට ප්රධානම හේතුව වන්නේ, අපි භාවනාවක් කරන්නේ යම්කිසි දෙයක්, කුඩා හෝ ප්රතිඵලයක් බලාපොරොත්තුවෙන් වීමයි. එම ප්රතිඵලය අප සිතන ආකාරයට නොලැබුණු විට, භාවනාව කෙරෙහි කලකිරීමක් සහ එපාවීමක් ඇතිවීම ස්වභාවිකයි. ඒ ඔස්සේ අපි භාවනාව අතහැර දැමීමට පෙළඹෙන අතර, බොහෝ විට ආධ්යාත්මික මඟින් සම්පූර්ණයෙන්ම ඈත් වී, නැවතත් පැරණි ජීවන රටාවටම යොමු වෙනවා.
ප්රතිඵල නොපෙනෙන විට සිත කලකිරෙන්නේ ඇයි?
මෙම තත්ත්වය පිළිබඳව අපි මීට පෙරත් සාකච්ඡා කර තිබෙනවා. ඔබ මෙම ඉගැන්වීම් වලට අලුත් කෙනෙක් වුවත්, කලක සිට ප්රායෝගිකව භාවනා කරන කෙනෙක් වුවත්, එසේත් නැතිනම් භාවනාවෙන් ඉහළ ප්රතිඵල ලැබූවෙකු වුවත්, මේ කාරණය ඔබ සැමටම එකසේ වැදගත්.
බුදුරජාණන් වහන්සේගේ විදර්ශනා (සැබෑ යථාර්ථය දැකීමේ භාවනාව) ප්රතිපදාව ආරම්භ කළ පසු, එහි ඇති අසීරුතම කාර්යය වන්නේ එය නොකඩවා පවත්වාගෙන යාමයි. ඔබ එය සතිසම්පජානනය (සිහියෙන් සහ නුවණින් යුක්ත වීම) ලෙස හැඳින්වුවත්, සතර සතිපට්ඨානය (සිහිය පිහිටුවීමේ අභ්යාස හතර) ලෙස හැඳින්වුවත්, මේ සියලු භාවනා ක්රම අඛණ්ඩව පවත්වා ගැනීම ඉතා අසීරුයි.
සංසාරයේ පුරුදු පුහුණු කළ අයට මෙය පහසු වුවත්, එවැනි පුහුණුවක් අඩු අයට මඟදී භාවනාව අත්හැරී යාමේ ඉඩකඩ වැඩියි. විශේෂයෙන් විදර්ශනා භාවනාවේදී, අප කරන්නේ සිත ගවේෂණය කිරීමක්. එය ඉතා සියුම් ක්රියාවලියක්. එහි ප්රතිඵල පහළ වන්නේ අපගේ මනසට, එනම් ප්රඥාවටයි (ලෝකයේ යථාර්ථය අවබෝධ කරගැනීමේ නුවණ).
මෙම ප්රඥාව පහළ වීමට යම් කාලයක් ගත වෙනවා. එම කාලය තුළ අපට ඉවසීම සහ උපේක්ෂාව (සෑම දෙයක් දෙසම මැදහත් සිතින් බැලීමේ හැකියාව) ප්රගුණ කිරීමට නොහැකි වුවහොත්, ප්රතිඵල ලැබීමටත් පෙරම අපට භාවනාව එපා වී එය අත්හැර දැමීමට සිතෙනවා.
ගමනේ පදනම: ශ්රද්ධාව සහ වීර්යය
මෙම ආධ්යාත්මික ගමන සාර්ථකව යාමට නම් අපට අත්යවශ්ය වන ගුණාංග සමුදායක් බුදු දහමේ උගන්වනවා. ඒවා සතිස් බෝධි පාක්ෂික ධර්ම ලෙස හඳුන්වන අතර, එහි ප්රධාන කොටසක් වන පංච බල (බලයන් පහ) මෙහිදී ඉතා වැදගත්. ඉන් පළමුවැන්න නම් ශ්රද්ධාවයි.
ශ්රද්ධාව යනු කුමක්ද?
මෙහිදී ශ්රද්ධාව යනු, තමන් යන මාර්ගය, එනම් බුදුරජාණන් වහන්සේ, උන්වහන්සේ දේශනා කළ ධර්මය සහ එම මඟ යන සංඝරත්නය කෙරෙහි තබන විශ්වාසයයි. මෙය අන්ධ භක්තියක් නොවිය යුතුයි. නමුත් යම් මූලික විශ්වාසයක්, එනම් අමූලිකා ශ්රද්ධාවක්, ගමන ආරම්භ කිරීමට අවශ්යයි.
වර්තමානයේ ඇතැමුන් බුදුදහම හුදු දර්ශනයක් ලෙස සලකා, ශ්රද්ධාව සහ ආමිසමය පැත්ත (වන්දනාමාන ආදිය) නොසලකා හරිමින්, බටහිර දාර්ශනිකයන්ගේ මිනුම් දඬු වලින් බුදුන්වහන්සේව මැනීමට උත්සාහ කරනවා. නමුත් බුදුදහම යනු දර්ශනයකට එහා ගිය, විශ්වයේ පරම සත්යය හෙළිදරව් කිරීමක්. එය අවබෝධ කරගැනීමට නම්, ශාස්තෘන් වහන්සේ සහ මාර්ගය කෙරෙහි නිවැරදි විශ්වාසයක් පැවතීම අත්යවශ්යයි.
ශ්රද්ධාව පමණක් ප්රමාණවත්ද?
නැහැ. ශ්රද්ධාව පමණක් තිබී මදි. ඒ හා සමානවම වැදගත් දෙවැනි බලය වන්නේ වීර්යයයි. වීර්යය යනු නොපසුබට උත්සාහයයි. මේ ගමන යාමට ශ්රද්ධාව මෙන්ම වීර්යය ද එකසේ අවශ්ය වෙනවා. ඒ වගේම, මෙම ගමනට ශක්තිමත් පදනමක් ලෙස ශීලය (කායික හා වාචසික සංවරය) ආරක්ෂා කිරීම ඉතා වැදගත්. අඩුම තරමින් පංච ශීලයවත්, හැකි නම් අටසිල්, දසසිල් හෝ බ්රහ්මචාරී ශීලය රැකීමෙන්, ඔබේ සමථ සහ විදර්ශනා භාවනා ගමන වඩාත් වේගවත් කරගත හැකියි.
වීර්යය හීන වන විට ශ්රද්ධාවෙන් සවියක්
ශ්රද්ධාව සහ වීර්යය යනු එකිනෙකට අත්වැල් බැඳගත් ගුණාංග දෙකක්. අප භාවනා කරගෙන යද්දී, සමහර විට අපේ උත්සාහය, එනම් වීර්යය, අඩු වෙනවා. ගමන අතහැර දමන්නට සිතෙනවා. අන්න ඒ වගේ වෙලාවට තමයි, අපට ශ්රද්ධාව පිහිට වෙන්නේ. බුදුරජාණන් වහන්සේ, උන්වහන්සේගේ ශ්රාවක රහතන් වහන්සේලා මෙම මාර්ගය ගමන් කර නිර්වාණය අවබෝධ කරගැනීමට කොතරම් වීර්යය කළාද යන්න සිහිපත් කරන විට, ඔවුන්ගේ චරිත කතා කියවන විට, ඒ පිළිබඳ දේශනා අසන විට, අප තුළ නැවතත් ශ්රද්ධාව ඇතිවෙනවා. එම ශ්රද්ධාවෙන් අපේ වීර්යය යළිත් පණ ගැන්වෙනවා.
එමෙන්ම, ඔබට භාවනාවෙන් ලැබුණු ඉතා කුඩා හෝ ප්රතිඵලයක් ඇත්නම්, ඒ ගැන නැවත නැවත මෙනෙහි කරන්න. එය ආලෝකයක් දැකීම වැනි දෙයක් විය හැකියි, නැතහොත් සිතේ ඇති වූ මොහොතක සන්සුන් බවක් විය හැකියි. ඒ කුඩා ජයග්රහණ සිහිපත් කිරීම, තව තවත් උත්සාහ කිරීමට, භාවනාවේ යෙදෙන කාලය වැඩි කිරීමට ඔබව උනන්දු කරවනවා. ඒ තුළින් ඔබේ වීර්යය ධාරිතාවය ඉහළ යනවා.
පංච බලයන් සමබර කරගන්නේ කෙසේද?
භාවනා මාර්ගයේ සාර්ථකත්වය රඳා පවතින්නේ බලයන් පහක් සමබරව පවත්වා ගැනීම මතයි. ඒවා නම්:
- ශ්රද්ධාව (Saddhā): මාර්ගය කෙරෙහි විශ්වාසය.
- වීර්යය (Viriya): නොපසුබට උත්සාහය.
- සතිය (Sati): සිහිය, එනම් මොහොතේ පැවතීම.
- සමාධිය (Samādhi): සිතේ එකඟ බව.
- ප්රඥාව (Paññā): යථාර්ථය අවබෝධ කරගැනීමේ නුවණ.
මේවා සමබරදැයි ඔබම පරීක්ෂා කරගන්නේ කෙසේද? හරියට වාහනයක් පදවනවා වගේ. සමහර තැන්වල වේගය අඩු කරන්නත්, සමහර තැන්වල වේගය වැඩි කරන්නත්, සමහර තැන්වල මධ්යස්ථව යන්නත් සිදු වෙනවා.
- ශ්රද්ධාව වැඩි වූ විට: ඔබ භාවනාව පැත්තකට දමා, පූජා වැනි ආමිසමය දේවලට පමණක්ම නැඹුරු වෙනවා නම්, ඔබේ ශ්රද්ධාව වැඩි වී, ප්රතිපත්තිය අඩු වී ඇති බව තේරුම් ගන්න.
- සතිය අඩු වූ විට: එදිනෙදා ජීවිතයේදී නිතර අසිහියට පත්වෙනවා නම්, සිහිය පවත්වන්නට අමතක වෙනවා නම්, ඔබේ සතිය අඩු වෙලා.
- සමාධිය අඩු වූ විට: වෙනදාට වඩා සිත එකඟ කරගැනීමට අපහසු නම්, සිතුවිලි අධික නම්, එයින් අදහස් වන්නේ ඔබේ ශ්රද්ධාව, වීර්යය, සහ සතිය යන මුල් බල තුනෙන් එකක් හෝ කිහිපයක් අසමබර වී ඇති බවයි.
මේ සියල්ල නිරීක්ෂණය කරමින්, තැනට සුදුසු පරිදි මෙම බලයන් අඩු වැඩි කරමින් ගමන පවත්වාගෙන යාම තමයි ප්රඥාව කියන්නේ. මේ ප්රඥාව පොතපතින් ලබන දැනුමක් නොව, ප්රායෝගිකවම ඔබ තුළින් මෝදු වන්නක්.
භාවනාවෙන් ලැබෙන නොපෙනෙන ප්රතිඵල
බොහෝ දෙනෙක් භාවනාවේ ප්රතිඵල ලෙස බලාපොරොත්තු වන්නේ ආලෝක සංඥා දැකීම, නළල මැද යමක් දැනීම වැනි සමථයට අදාළ අත්දැකීම්. නමුත් විදර්ශනා භාවනාව ප්රගුණ කරද්දී, අප කා තුළත්, අපට නොදැනීම වර්ධනය වන ඉතා සියුම්, එහෙත් බලවත් ප්රතිඵලයක් තිබෙනවා. ඒ තමයි උපේක්ෂකත්වය, එනම් මධ්යස්ථ ස්වභාවය.
සෑම දෙයක් දෙසම නොඇලී, නොගැටී, මැදහත් සිතින් බැලීමේ හැකියාව ඔබ තුළ ක්රමයෙන් වර්ධනය වෙනවා. මෙය බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කළ මධ්යම ප්රතිපදාවේම කොටසක්. මේ සමඟම, ඉවසීම කියන ගුණාංගයද ඔබ තුළ පුදුමාකාර ලෙසින් වැඩෙනවා. මෙම ඉවසීම සහ මධ්යස්ථභාවය, ඔබේ ලෞකික ජීවිතයේදී ඇතිවන හැලහැප්පීම් වලට මුහුණ දීමට විශාල ශක්තියක් වෙනවා. එය ඔබේ ලෞකික ජීවිතයද සාර්ථක කරගැනීමට උපකාරී වන ඉතා වටිනා ප්රතිඵලයක්.
භාවනාව එපා වූ විට කළ යුතු දේ
යම් මොහොතක ඔබට භාවනාව එපා වෙනවා නම්, ඒ සිතුවිල්ල ආ විගස, එය දෙසම සිහියෙන් යුතුව බලන්න. “ඇයි මට මේ භාවනාව එපා වෙන්නේ?” කියා ඔබෙන්ම ප්රශ්න කරන්න. මෙසේ නිවැරදිව කල්පනා කිරීමට බුදු දහමේදී යෝනිසෝ මනසිකාරය යැයි කියනවා.
එසේ කල්පනා කරන විට, ඔබටම පිළිතුරු ලැබෙන්නට පටන් ගනීවි. “ආ, මගේ හිත කාමයන්ට, ලෞකික දේවලට නැඹුරු වෙලා. මගේ ශීලය දුර්වල වෙලා. මගේ ශ්රද්ධාව, වීර්යය අඩු වෙලා. මම හිත එකඟ කරන එක අඩු කරලා, වෙන වෙන අරමුණු පස්සේ යනවා.” මෙසේ තමන්ගේම අඩුපාඩුව තමන්ටම හසුවූ විට, එය නිවැරදි කරගැනීම ඉතා පහසුයි. මෙය තමන්ගේම ගුරුවරයා බවට පත්වීමක් වැනියි.
තවද, ඔබ පැයක් පමණ එකම ඉරියව්වක වාඩි වී භාවනා කිරීම තුළම, ඔබ තුළ කොතරම් විනයක් සහ ඉවසීමක් ගොඩනැගෙනවාද කියා සිතා බලන්න. එයද ඔබට ලැබෙන වටිනා ආනිසංසයක්.
නොපසුබට උත්සාහයෙන් ලබන නිරාමිස සතුට
මෙම ලිපිය පුරාම අප සාකච්ඡා කළේ භාවනාවක ඇති අමාරුම දේ, එනම් එය නොකඩවා කරගෙන යාම, ජයගන්නා ආකාරයයි. එයට විසඳුම ඇත්තේ පංච බලයන්, විශේෂයෙන්ම ශ්රද්ධාව සහ වීර්යය, අවබෝධයෙන් යුතුව, තැනට සුදුසු පරිදි සමබර කරගැනීම තුළයි.
කිසිදු බලාපොරොත්තුවක් නැතිව, හුදෙක් මාර්ගයේ ගමන් කිරීමෙන්ම ලබන පුදුමාකාර නිරාමිස සතුටක් තිබෙනවා. ලෞකික දේවල් ලැබීමෙන් ලබන සතුටට වඩා එය හාත්පසින්ම වෙනස්. ඒ සතුට අත්විඳීමට නම්, මෙම මඟ නොනවත්වා ගමන් කළ යුතුයි. ඔබ කුමන ආගමක වුවත්, මේ නොපසුබට උත්සාහය සහ කැපවීම ඔබ තුළ ඇති කරගත යුතුයි. මහා බෝධිසත්වවරුන් පාරමිතා පිරුවේද මෙවැනි ගුණාංග වර්ධනය කරගනිමිනුයි.
ඔබේ කාර්යබහුල ජීවිතය මරණයට අදාළ නැහැ. යා යුතු වෙලාවට යා යුතුමයි. එබැවින්, දිනපතාම සුළු හෝ වේලාවක් වෙන් කරගෙන, වීර්යයෙන් යුතුව මෙම දේවල් පුරුදු කරන්න. එහි ප්රතිඵලය ලැබෙන්නේ වෙන කිසිවෙකුටත් නොව, ඔබටමයි. මේ කරුණු මනාව වටහාගෙන, ප්රායෝගිකව යෙදෙමින්, පංච බලයන් සමබරව පවත්වාගෙන යමින්, ඔබේ ආධ්යාත්මික ගමන සාර්ථක කරගැනීමට ඔබට ශක්තිය, ධෛර්යය ලැබේවා!
මේ උතුම් මඟෙහි අප සමඟ එක්ව ගමන් කිරීමට ඔබටත් අපි ආරාධනා කරමු. අපගේ ඉගැන්වීම් කියවා, සියල්ලටම වඩා වැදගත් ලෙස, ඒවා ඔබගේ ජීවිතයට ප්රායෝගිකව යොදාගන්න. ඔබ ලබන අත්දැකීම් සහ ඔබට ඇතිවන ගැටළු, අපගේ ලිපියට පහළින් ඇති අදහස් තීරුවේ සටහන් කරන ලෙස අපි ඔබව දිරිමත් කරන්නෙමු. ඔබ අසන ප්රශ්න, ඔබගේ අවශ්යතාවලටම ගැලපෙන ලෙස ඉදිරි ලිපි සහ වීඩියෝ සකස් කිරීමට අපට මහත් උපකාරයක් වනු ඇත. එමෙන්ම, වෙබ් අඩවියේ ඇති ‘Contact Us‘ පෝරමය හරහා ද ඔබට අප හා සම්බන්ධ විය හැකිය.
අපගේ මෙම උත්සාහය, ඔබ තුළ සැඟවී ඇති ආධ්යාත්මික බීජය, එනම් සමාධිය, ධ්යාන සහ අභිඥා වැනි ගුණාංග පෝෂණය කිරීමයි.
අප සමඟ එක් වූ ඔබට ස්තූතියි. මෙම වෙබ් අඩවිය ඔබගේ අධ්යාත්මික ගමනට මහත් ශක්තියක් වනු ඇතැයි අපි බලාපොරොත්තු වෙමු.
ඔබ සැමට තෙරුවන් සරණයි!
