ඔබේ සිතට නීති දාගන්න එපා...

තෙරුවන් සරණයි සියලු දෙනාටම!

අදත්, ප්‍රායෝගිකවම ආධ්‍යාත්මිකත්වය සොයන, ඒ පිළිබඳව ගවේෂණය කරන ඔබ වෙනුවෙන් ඉතා වැදගත් කරුණු කිහිපයක් සාකච්ඡා කිරීමට අප සූදානම්. අප නිවැරදි ආධ්‍යාත්මික ගමනක යෙදෙන විට, අප කටයුතු කරන්නේ අපගේම මනස, එනම් අපගේ සිත සමඟයි. මේ වන විටත්, අපගේ ලිපි ඔස්සේ ඔබ සිත සම්බන්ධයෙන් බොහෝ දැනුමක් සහ අවබෝධයක් ලබාගෙන ඇති බව අපි දනිමු.

එපමණක් නොව, එම ඉගැන්වීම් වලට පමණක් සීමා නොවී, ඒවා ප්‍රායෝගිකව අත්හදා බැලීමෙන් ඔබ ඔබේ මනස පිළිබඳ අවබෝධය තවත් පුළුල් කරගෙන තිබෙනවා. මේ සියල්ල ඔබට ලැබුණේ හුදෙක් දේශනා මත යැපීමෙන් නොව, ප්‍රායෝගිකත්වය මත පිහිටා කටයුතු කළ නිසා බව ඔබ දන්නවා. ‘ප්‍රායෝගික වීම’ යනු අපගේ ඉගැන්වීම් තුළ නිරන්තරයෙන් රැව් පිළිරැව් දෙන වචනයක්. එය දැන් ඔබේ ආධ්‍යාත්මිකත්වය තුළ ගැඹුරින්ම කාවැදී ඇති බවට සැකයක් නැත.

භාවනාවේ සුලබ වැරැද්ද: සිතට බලෙන් නීති පැනවීම

අපි මේ ආධ්‍යාත්මික ගමන ටිකෙන් ටික පුරුදු කළ ආකාරය ඔබට මතක ඇති. ඔබ ආරම්භක අවධියේදී අපගේ ‘තෙවැනි ඇස ප්‍රායෝගික භාවනා’ වැඩසටහන හා සම්බන්ධ වුණා. එය සිත සන්සුන් කිරීම අරමුණු කරගත් සමථ භාවනාවකට අයත් වන බව ඔබ දන්නවා. එහිදී, අපි කිසිදු ගැඹුරු පැහැදිලි කිරීමකින් තොරව, ඇහිබැමි දෙක අතර හෝ නළල මැද සිත එකඟ කරගන්නා ලෙස උපදෙස් දුන්නා.

මෙහිදී බොහෝ දෙනෙක් මුහුණ දෙන ගැටලුවක් තිබෙනවා. මෙම මූලික උපදෙස පමණක් ඇසූ කෙනෙක්, තම සිත බලහත්කාරයෙන් නළල මැද හෝ ඇහිබැමි දෙක අතර රඳවා ගැනීමට උත්සාහ කරනවා. ඔවුන්ට තේරුම් නොයන කොටස නම්, සිතේ සැබෑ ස්වභාවය එය නොවන බවයි. මේ සිත අපට බලෙන් එක තැනක රඳවා ගන්නට බැහැ. එහි ස්වභාවය වන්නේ නිරන්තරයෙන් විවිධ අරමුණු කරා දිව යාමයි. එක්කෝ අතීතයට, නැතහොත් අනාගතයට.

එසේත් නැතිනම්, ඇස, කන, නාසය, දිව, ශරීරය යන ඉන්ද්‍රිය දොරටු පහ ඔස්සේ බාහිර ලෝකය වෙත ඇදී යාමයි. මේ නිසා ඔවුන්ට භාවනාව වෙහෙසකර දෙයක් බවට පත්වෙනවා. ස්වාමීන් වහන්ස, කොච්චර උත්සාහ කළත් හිත එකඟ කරන්න බෑ, ඒක එහෙට මෙහෙට දුවනවා, බලෙන් තියාගන්න හරිම අමාරුයි, ටික වෙලාවකින් මහන්සියි’ යනු අපට නිතර අසන්නට ලැබෙන ගැටලුවක්.

වතුර යට ඔබාගෙන සිටින බෝලයක් මතුපිටට එනවා සේම, සිතද එහි ස්වභාවයට අනුවම ක්‍රියාත්මක වෙනවා. මෙම මූලික කාරණය තේරුම් නොගෙන, බලෙන් සිත හික්මවීමට යාම, සිතට නීති දමන්න එපා යන මූලධර්මයට පටහැනියි.

නීති සහ පීඩනය: ලෝකයේ මෙන්ම සිතේද ක්‍රියාත්මක වන මූලධර්මයක්

ඔබේ මනසට නීති පැනවීම ගැන තවදුරටත් සිතා බලන්න. පොදුවේ ගත් කල, කිසිවෙකුත් අධික නීතිරීති වලට කැමති නැහැ. රටක වුවත් නීති අනවශ්‍ය ලෙස දැඩි වූ විට, එහි වෙසෙන ජනතාවට පීඩනයක් සහ අපහසුතාවයක් දැනෙනවා. උදාහරණයක් ලෙස, උතුරු කොරියාව වැනි රටවල පවතින දැඩි නීති පද්ධතිය නිසා මිනිසුන් දැඩි පීඩනයකින් ජීවත් වන බව අපට අසන්නට ලැබෙනවා. ඇත්ත වශයෙන්ම, රටකට, ගමකට යම්කිසි නීති පද්ධතියක් අවශ්‍යයි. නමුත් එම නීති ප්‍රමාණය ඉක්මවා ගිය විට, අපගේ මානසික නිදහසට එය බාධාවක් වෙනවා.

මෙය ඔබගේ පවුල් ජීවිතයටද අදාළයි. ඔබ බිරිඳක් නම්, සැමියාගෙන් එල්ල වන දැඩි නීති ඔබට පීඩනයක් වී ඇති. ඔබ සැමියෙක් නම්, බිරිඳගෙන් එල්ල වන නීති ඔබටත් එසේම පීඩනයක් වී ඇති. බලන්න, නීති කියන දේවල් යම් ප්‍රමාණයකට අවශ්‍ය වුවත්, එය ඉක්මවා ගිය විට කොතරම් අපහසුද කියා. ඉතින්, බාහිර ලෝකයේ පවා මෙතරම් පීඩනයක් ඇති කරන නීති, අපි කොහොමද අපේ නොහික්මුණු, නිදහස්කාමී මනසකට පනවන්නේ? කිසිම දවසක නීති දමාගෙන මේ සිත දමනය කරන්නට බැහැ.

ඔබ නීති දමන්න දමන්න, සිත තව තවත් රළු, දරදඬු සහ ක්‍රෝධ සහිත වෙනවා. එහි නොහික්මුණු ගතිය සහ වේගවත් බව තවත් වැඩි වෙනවා. අවසානයේදී, එය හික්මවාගත නොහැකිම තැනට පත් කරගන්නේ ඔබ විසින්මයි. එබැවින් සිතට නීති දමන්න එපා යන්න ප්‍රායෝගිකව වටහා ගැනීම ඉතා වැදගත්.

ආධ්‍යාත්මික තෘෂ්ණාව: ඔබ ඔබටම දමාගන්නා නොපෙනෙන නීති

අපි අපේ සිතට පනවන නීති භාවනා ක්‍රමයට පමණක් සීමා වෙන්නේ නැහැ. බොහෝ දෙනෙක් තමන්ටම නොදැනීම, යම් යම් බලාපොරොත්තු සහ ඉලක්ක මාලාවක් නිර්මාණය කරගන්නවා. මේවාත් එක්තරා විදිහක නීති තමයි.

• ‘මගේ සිත මේ විදිහට එකඟ වෙන්නම ඕනේ.’
• ‘මට අනිවාර්යයෙන්ම සමාධියක් එන්න ඕනේ.’
• ‘ආලෝක සංඥා, විවිධ චිත්‍ර රූප පේන්නම ඕනේ.’
• ‘ශරීරය පාවෙනවා වගේ, හිත සැහැල්ලු වෙනවා වගේ දැනෙන්නම ඕනේ.’
• ‘මගේ කිරණ කය (Astral Body) ශරීරයෙන් එළියට යන්නම ඕනේ.’
• ‘තෙවැනි ඇස විවෘත වෙන්න ඕනේ, ඉර්ධි බලය, පංචාභිඥා, අධිමානසික හැකියාවන් ලැබෙන්න ඕනේ.’
• ‘අෂ්ට සමාපත්ති කියන ගැඹුරු ධ්‍යාන මට ලැබෙන්නම ඕනේ.’

මෙවැනි දේවල් බලාපොරොත්තු වීම යනු, ඔබ ඔබටම නීතියක් සහ බලාපොරොත්තුවක් පනවා ගැනීමයි. බුදු දහමේ මෙය ආධ්‍යාත්මික තෘෂ්ණාව ලෙස හඳුන්වනවා. මෙවැනි බලාපොරොත්තු සහ නීති ඔබ තුළ තිබෙන තාක්, ඔබට කිසිම දිනක ආධ්‍යාත්මික දියුණුවක් ලඟා කරගැනීමට නොහැකියි. ලෞකික සමාජයේදී වුවත්, අධික පීඩනයක් ඇති තැනකින් මිදී සාමකාමී පරිසරයකට යාමට අප උත්සාහ කරනවා සේම, අපේ සිතත් අප විසින් පනවන නීතිවලට යටත් නොවී, එයින් මිදීමට උත්සාහ කරනවා.

සිත පාලනය කරන්නේ කවුද? ඔබද? ඔබේ සිතද?

මෙහිදී අප තේරුම් ගත යුතු මූලික සත්‍යයක් තිබෙනවා. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ දේශනාවට අනුව, අප නිර්වාණය අවබෝධ කරගන්නා තුරු, අපගේ සිත අපගේ පාලනයේ නැහැ. ඇත්තෙන්ම, අපි තමයි සිතේ පාලනයට යටත්ව ඉන්නේ.

නිර්වාණය (Nibbāna), එනම් සියලු දුකින් මිදීමේ උතුම් නිදහස අවබෝධ කරගත් උත්තමයෙකුගේ සිත පමණයි සම්පූර්ණයෙන්ම එතුමන්ගේ පාලනය යටතේ පවතින්නේ. එතෙක්, අප සියල්ලන්ම පෘථග්ජන, එනම් තවමත් කෙලෙස් සහිත, නොහික්මුණු මනසක් ඇති සාමාන්‍ය පුද්ගලයන්. කෙනෙකුට ධ්‍යාන, අභිඥා හෝ අධිමානසික හැකියාවන් තිබුණත්, ඒ සියල්ල තාවකාලිකයි. ඔහුත් තවමත් සිටින්නේ සිතේ වසඟයේ. සිත තමයි ඔහුව පාලනය කරන්නේ.

සෝවාන්, සකෘදාගාමී, අනාගාමී යන මාර්ගඵලවල ගමන් කරන උත්තමයන් වහන්සේලා, යම් යම් මට්ටම් වලින් සිත තමන්ගේ පාලනයට නතු කරගෙන තිබෙනවා. නමුත් එය සර්ව සම්පූර්ණ නැහැ. සිත සම්පූර්ණයෙන්ම තමන්ගේ පාලනයට නතු කරගන්නේ අරිහත් උතුමන්, පසේ බුදුවරුන් සහ ලොව්තුරා බුදුරජාණන් වහන්සේලා පමණයි.

මහා බෝධිසත්වවරුන් වහන්සේලාද සංසාරය පුරා පාරමිතා පුරමින්, ජාතක කතාවල සඳහන් වන පරිදි ඍෂිවරුන් ලෙස හෝ භික්ෂූන් ලෙස පැවිදි වී මේ සිත හික්මවීම ටිකෙන් ටික පුහුණු කරනවා.

බල කිරීම වෙනුවට අවබෝධය: සතර සතිපට්ඨානය නම් වූ මාවත

එසේනම්, නොහික්මුණු සිත සමඟ ගනුදෙනු කළ හැකි හොඳම ක්‍රමය කුමක්ද? එය බලෙන් හික්මවීම නොව, එහි ස්වභාවය තේරුම් ගැනීමයි. සිතේ ස්වභාවය අවබෝධ කරගැනීමටත්, එය මැනවින් වටහා ගැනීමටත් බුදුරජාණන් වහන්සේ අපට කියාදුන් එකම ක්‍රමය නම් සතර සතිපට්ඨානයයි. මෙය විදර්ශනා භාවනාව (Vipassanā), එනම් යථාර්ථය දැකීමේ ප්‍රඥාව වඩන භාවනාව ලෙසද හැඳින්වෙනවා. අපගේ ඉගැන්වීම් මාලාව තුළ ‘සිහිය පැවැත්වීම’ පිළිබඳව ප්‍රායෝගිකව පුහුණු කරන ආකාරය සඳහන් කර ඇත්තේ මෙම ක්‍රමයයි.

මෙම පුහුණුවේ යෙදෙන විට, ඔබ සිත දෙස බලා සිටින්නෙක් බවට පත් වෙනවා. ඔබ සිතට බල කරන්නේ නැහැ. ඒ වෙනුවට, එය හික්මෙන්නට ඉඩ හරිනවා. ඔබ සිත ගැන තේරුම් ගන්න, තේරුම් ගන්න, එය ස්වභාවිකවම හික්මෙන තත්ත්වයට පත්වෙනවා. මෙය හරියට වයසින් මුහුකුරා යන විට ඇතිවන පරිණතභාවය වගෙයි.

තරුණ කාලයේ ක්ෂණිකව කේන්ති ගියත්, වයසත් සමග අප ඉවසීමට සහ තේරුම් ගැනීමට පුරුදු වෙනවා. ඒ ආකාරයටම, භාවනාව තුළින් අප පරිණත වන විට, බලෙන් හික්මවීමේ ක්‍රමය වැරදි බවත්, අවබෝධයෙන් යුතුව සිත දෙස බැලීම නිවැරදි මග බවත් අපටම වැටහෙනවා.

මධ්‍යම ප්‍රතිපදාව: නිවැරදි වීරියෙන් යුතුව ගමන යාම

නිවැරදි ආධ්‍යාත්මික ගමන යනු අන්ත දෙකකින් තොර වූ මාවතකි. බුදුරජාණන් වහන්සේ මෙය මධ්‍යම ප්‍රතිපදාව (Majjhimā Paṭipadā) හෙවත් මැද මාවත ලෙස දේශනා කළා. මෙහි අන්ත දෙක නම්:

අපට අවශ්‍ය වන්නේ මධ්‍යස්ථ වීරියයි. එනම්, අපි වේගවත් වීමට හෝ බලෙන් සිත හික්මවීමට උත්සාහ නොකර, එදිනෙදා භාවනාව අත් නොහැර, ටිකෙන් ටික මනස ගැන තේරුම් ගනිමින්, දවසින් යම් කාලයක් වෙන් කරගෙන ස්වභාවිකවම පුහුණුවේ යෙදීමයි. මෙහිදී අප සිතට නීති දමන්න එපා යන මූලධර්මය මත පිහිටා, සිත සමඟ සහයෝගයෙන් සහ මිත්‍රත්වයෙන් කටයුතු කරනවා. එවිට ඔබගේ ආධ්‍යාත්මික දියුණුව වෙනදාට වඩා වේගවත් වනු ඇත.

ගමනට ශක්තියක්: ශීලයේ සහාය ලබාගැනීම

මෙම ආධ්‍යාත්මික ගමනට ශක්තියක් සහ පදනමක් ලෙස ශීලය, එනම් යහපත් ආචාර ධර්ම පැවැත්වීම, ඉතා වැදගත් වේ. විශේෂයෙන්ම:

• බ්‍රහ්මචර්යාව: පැවිදි හෝ ඒ සඳහා කැපවූ අයට.
• කාමේසු මිච්ඡාචාරා: විවාහක පුද්ගලයන් අනාචාරයෙන් වැළකී සිටීම. මෙයද එක් ආකාරයකින් සිතට නීති දමන්න එපා කියා බාහිර ලෝකයේදී තම ඉන්ද්‍රියයන්ට කියාදීමකි.
• පංචශීලය: සියලු ගිහි අනුගාමිකයන් විසින් ප්‍රාණඝාතය, සොරකම, වැරදි කාම සේවනය, බොරු කීම සහ මත්ද්‍රව්‍ය භාවිතයෙන් වැළකී සිටීම.

‘මට සිල් රකින්න බෑ’ කියා යමෙකුට සිතෙන්නට පුළුවන්. ඒ නිසයි අපි මීට පෙර ලිපියක ‘භාවනා කරනවත් සමඟම ස්වභාවයෙන් සිල් රැකෙන්නට ඉඩ දෙන්න’ කියා උපදෙස් දුන්නේ. ඔබ තවමත් එම ලිපිය කියවා නැතිනම්, එය කියවීමෙන් ඔබට ලොකු උපකාරයක් ලැබෙනු ඇත. මෙම ශික්ෂා පද, ගමනට ශක්තිමත් පදනමක් සපයයි.

අවසාන නිගමනය: ඔබේ සිත ඔබේ මිතුරා කරගන්න

මෙම ලිපිය පුරාවටම මා අවධාරණය කිරීමට උත්සාහ කළේ එකම කරුණකි: කරුණාකර, ඔබේ සිතට නීති දමාගන්න එපා. ඔබ මෙම ආධ්‍යාත්මික ගමනේ ආරම්භයේ සිටියත්, යම් දුරක් පැමිණ සිටියත්, ‘මගේ හිත තවම මගේ යටතට ආවේ නෑනේ, මේක බලෙන් හරි හික්මවන්න ඕනේ’ යන සිතුවිල්ල ඔබට ඇතිවී තිබෙන්නට පුළුවන්. නමුත් බලෙන් හික්මවීම කළ නොහැකි බව දැන් ඔබට වැටහෙනවා ඇති.

මේ අවබෝධය, ඔබගේ ආධ්‍යාත්මික දියුණුවට ඉතාමත් වැදගත් වන සන්ධිස්ථානයක්, එහෙමත් නැත්නම් ‘පොයින්ට්’ එකක්. මෙම අවබෝධයත් සමඟ, බල කිරීම වෙනුවට අවබෝධයෙන්, මධ්‍යස්ථ වීරියෙන් සහ මිත්‍රශීලී ආකල්පයකින් යුතුව ඔබේ මනස සමඟ කටයුතු කරන්න. එවිට සැබෑ දියුණුව ඔබට අත්විඳීමට හැකිවනු ඇත. ත්‍රිවිධ රත්නයේ ආනුභාවයෙන් ඔබට ඒ සඳහා ශක්තිය ලැබේවායි ආශිර්වාද කරමින් මෙම ලිපිය මෙයින් අවසන් කරමි.

මේ උතුම් මඟෙහි අප සමඟ එක්ව ගමන් කිරීමට ඔබටත් අපි ආරාධනා කරමු. අපගේ ඉගැන්වීම් කියවා, සියල්ලටම වඩා වැදගත් ලෙස, ඒවා ඔබගේ ජීවිතයට ප්‍රායෝගිකව යොදාගන්න. ඔබ ලබන අත්දැකීම් සහ ඔබට ඇතිවන ගැටළු, අපගේ ලිපියට පහළින් ඇති අදහස් තීරුවේ සටහන් කරන ලෙස අපි ඔබව දිරිමත් කරන්නෙමු. ඔබ අසන ප්‍රශ්න, ඔබගේ අවශ්‍යතාවලටම ගැලපෙන ලෙස ඉදිරි ලිපි සහ වීඩියෝ සකස් කිරීමට අපට මහත් උපකාරයක් වනු ඇත. එමෙන්ම, වෙබ් අඩවියේ ඇති ‘Contact Us‘ පෝරමය හරහා ද ඔබට අප හා සම්බන්ධ විය හැකිය.

අපගේ මෙම උත්සාහය, ඔබ තුළ සැඟවී ඇති ආධ්‍යාත්මික බීජය, එනම් සමාධිය, ධ්‍යාන සහ අභිඥා වැනි ගුණාංග පෝෂණය කිරීමයි.

අප සමඟ එක් වූ ඔබට ස්තූතියි. මෙම වෙබ් අඩවිය ඔබගේ අධ්‍යාත්මික ගමනට මහත් ශක්තියක් වනු ඇතැයි අපි බලාපොරොත්තු වෙමු.
ඔබ සැමට තෙරුවන් සරණයි!