තෙරුවන් සරණයි සියලු දෙනාටම!
මෙම ආධ්යාත්මික ලිපි මාලාව ඔස්සේ ඔබගේ සිතේ ස්වභාවය පිළිබඳව ප්රායෝගෝගික අවබෝධයක් ලබා දීමට අපි බලාපොරොත්තු වෙනවා. අපේ සිත ස්වභාවයෙන්ම නිරන්තරයෙන් කැළඹෙන සුළු දෙයක්. මේ පිළිබඳව අපි සිහිය පැවැත්වීමේ ඉගැන්වීම් ඔස්සේ නිතර සාකච්ඡා කර තිබෙනවා. සිත ඕනෑම මොහොතක කැළඹීමට ලක්විය හැකියි.
මෙය තේරුම් ගැනීමට, ඔබේ මනසින් නිසල විලක් මවාගන්න. ඒ නිසල විල කැළඹෙන්නේ එයට පිටතින් කොළයක්, ගලක් හෝ යම් රොඩු කැබැල්ලක් වැටුනොත් පමණයි. ලොකු අත්තක් වැටුනොත් එය තවත් තදින් කැළඹෙනවා. යමෙක් විශාල ගලක් ගැසුවොත්, කැළඹීම ඊටත් වඩා වැඩියි. අපේ සිතත් ඒ හා සමානයි.
සිතේ කැළඹීමට මූලික හේතු දෙක: ඇලීම සහ ගැටීම
බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කළ පරිදි, අපේ මනස නිරන්තරයෙන් කැළඹීමට ප්රධාන කාරණා දෙකක් බලපානවා. ඒ තමයි ඇලීම සහ ගැටීම.
එක් පසකින් ආසාව, හෙවත් ලෝභය (ඇලීම) ලෙස හඳුන්වන දෙය පවතී. මෙය අප කැමති දේට, පුද්ගලයන්ට, වස්තූන්ට ඇතිවන දැඩි බැඳීම සහ තණ්හාවයි. අනෙක් පසින්, වෛරය, ක්රෝධය, තරහව හෙවත් ද්වේශය (ගැටීම) පවතී. මෙය අප අකමැති දේට, පුද්ගලයන්ට එරෙහිව ඇතිවන ප්රතික්ෂේප කිරීම සහ ගැටුම්කාරී ස්වභාවයයි.
මේ කාරණා දෙකට අදාළව අපේ මනස තුළ යම් සිතුවිල්ලක් හටගන්නවා නම්, ඒ මොහොතේ අපේ මනස පිරිසිදු නැහැ. අපට සැබෑ නිදහසක් දැනෙන්නේ නැහැ. මෙයයි සිතේ මූලික ස්වභාවය. එසේ නම්, අප උත්සාහ කළ යුත්තේ මෙම ඇලීම සහ ගැටීම යන දෙකම නැති කර දැමීමටයි.
ඇලීමේ ස්වභාවය සහ එයින් ගෙනෙන දුක
ඔබ මොහොතක් කල්පනා කර බලන්න. ඔබේ සිත යම් පුද්ගලයෙකුට, වස්තුවකට, දේපළකට, යාන වාහනයකට හෝ මුදල්වලට ඇලිලා, එනම් දැඩිව බැඳී තිබේ නම්, ඒ ඇලීම නිසා ඔබ කොතරම් දුක් විඳිනවාද? එය ලබාගන්න, රැකගන්න සහ පවත්වාගෙන යන්න ඔබ කොතරම් මහන්සි වෙනවාද? සරලව කිවහොත්, ඔබ කොතරම් ‘කට්ටක් කනවාද’?
එසේම, යම් හෙයකින් ඔබට අවශ්ය ආකාරයට එය පවත්වාගැනීමට නොහැකි වුවහොත්, ඔබේ මනස කොතරම් කඩා වැටෙනවාද? අපි එයට කියන්නේ ‘මානසිකව කඩා වැටුණා’ කියලයි. මෙවැනි තත්ත්වයක් ඇලීම පවතින තාක් ඔබට අනිවාර්යයෙන්ම උදා වෙනවා.
ගැටීමේ වේදනාව: ක්රෝධය සහ වෛරය
ඒ ආකාරයටම, ඔබ අකමැති පුද්ගලයෙකු දකින්නට ලැබුණොත් හෝ අකමැති සිදුවීමකට මුහුණ දෙන්නට වුවහොත්, ඔබේ සිතේ ද්වේශ සහගත සිතුවිලි හටගන්නවා. ක්රෝධයක් සහ වෛරයක් ඇති වෙනවා. ඒ මොහොතේද ඔබේ මනස කඩා වැටීමකට ලක් වෙනවා.
මෙම ඇලීම සහ ගැටීම යන කාරණා දෙක නිසා ඔබට කිසිදාක සිත පිරිසිදුව තබාගැනීමට නොහැකියි. ඔබ උපන් දා සිට මිය යන දිනය දක්වාම, ඔබේ ජීවිතයට මේ ලෝභය සහ ද්වේශය කියන අකුසල මූලයන් දෙක අනිවාර්යයෙන්ම පැමිණෙනවා. සැබෑ මානසික නිදහස ළඟා කර ගැනීමට නම් මෙය තේරුම් ගැනීම අත්යවශ්යයි.
සියල්ල වෙනස් වන බව (අනිත්ය) සහ අපගේ මුළාව
අපේ සිත යම් දේකට ඇලුන විට, අපි එයට දැඩිව බැඳෙනවා. ඒ බැඳීම නිසා, අපට අවශ්ය ආකාරයට එය පවත්වා ගැනීමට උත්සාහ කරනවා. නමුත් බොහෝ විට, අපට යමක් පාලනය කළ හැක්කේ ඉතා සීමිත කාලයකට පමණයි. එය හැමදාම එසේ පවත්වා ගැනීමට නොහැකියි. මෙය අප ගැඹුරින් තේරුම් ගත යුතු සත්යයක්.
බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කළේ ‘මට අවශ්ය විදිහට මේ කිසිවක් පවත්වන්න බැහැ’ යන යථාර්ථයයි. නමුත් අපි, අපේ නොදැනුවත්කම (අඥානකම) නිසා ලෝකයේ දේවල් අපට අවශ්ය පරිදි වෙනස් කර පවත්වා ගැනීමට උත්සාහ දරනවා. නමුත් එය කිසිදා කළ නොහැකියි. පුද්ගලයන් මෙන්ම වස්තූන්ද කවදා හෝ වෙනස් වීමට ලක් වෙනවා. ඒ සියල්ල අනිත්ය නම් වූ, එනම් ‘වෙනස් වීමේ’ ලක්ෂණයට නිතැතින්ම යටත් වෙනවා.
ජීවිතයේ සැබෑ උදාහරණ: ඇලීම සහ ගැටීම ක්රියාත්මක වන හැටි
මෙම ඇලීම් සහ ගැටීම් අපගේ ජීවිත තුළ කොතරම් පීඩනයක් ඇති කරනවාද යන්නට උදාහරණ ඕනෑ තරම් තිබෙනවා. උදාහරණයක් ලෙස, ප්රේම සම්බන්ධතාවයක් බිඳී ගිය විට, ඒ ඇලීම නිසා දෙදෙනාම දැඩි දුක් ස්වභාවයකට පත් වෙනවා. විවාහ ජීවිතයේදී ඇතිවන ගැටලු නිසා, මුලින් ආදරයෙන් බැඳී සිටියත්, පසුව මානසිකව දැඩි ලෙස විඳවන තත්ත්වයට පත්වෙනවා.
දේපල නිසා ඇතිවන ගැටුම්ද එසේමයි. ඉඩම් නඩු වැනි දේවල් වසර ගණනාවක් ඇදී යන්නේ මේ ඇලීම් නිසයි. ඒ හේතුවෙන් මිනිසුන් ජීවිත කාලය පුරාම විඳවනවා. යාන වාහන, මුදල් වැනි දේ නිසාද මිනිසුන්ගේ සිත් තුළ විශාල පීඩනයක් නිර්මාණය වී තිබෙනවා. මේ සියල්ල මානසික නිදහස අහිමි කරන ප්රධාන හේතුයි.
මරණ මංචකය සහ සිතේ බලය: නැවත ඉපදීම කෙරෙහි බලපෑම
මොහොතක් ඔබේ මියගිය ඥාතීන් ගැන සිතන්න. ඔබේ සීයා, ආච්චි, අම්මා, තාත්තා හෝ වෙනත් හිතවතෙකු මිය යන අවසන් මොහොතේ ඔවුන්ගේ සිත විශේෂයෙන් ඇලී සිටියේ කුමකටද? නැතහොත් ඔවුන් ගැටී සිටියේ කුමක් සමඟද? ඒ ගැන කල්පනා කළ විට, ඔවුන් කුමන තැනක ඉපිද ඇත්දැයි ඔබේ ප්රඥාවට අනුව යම් අවබෝධයක් ලබාගත හැකියි.
බොහෝ දෙනා මිය යන මොහොතේ තම දරුවන්, මුණුබුරන් ගැන සිතනවා. එය සිතේ ඇතිවන ලෝභයක්, එනම් ආසාවක්. ඒ සිතුවිල්ලෙන්ම මිය ගියහොත්, සමහරවිට ඔවුන් ඥාති ප්රේතයන් ලෙස ඉපිද, ඒ දරුවන්ටම කරදර කරන්නට පටන් ගන්නවා. එසේම, දැඩි ද්වේශයකින් මිය ගියහොත්, උදාහරණයක් ලෙස ලේලිය සමඟ වෛරයෙන් මියගිය නැන්දම්මා, යක්ෂයෙකු හෝ සර්පයෙකු වී ඉපිද පළිගැනීමට උත්සාහ කරනවා. මෙලෙස ඇලීම සහ ගැටීම නිසා සංසාර ගනුදෙනු දිගින් දිගටම නිර්මාණය වෙනවා.
ඔබ තනිවී නැත: ලෝක ව්යාප්ත මානසික පීඩනය
මේ පෘථිවියේ වෙසෙන කෝටි 700කට අධික ජනතාවගේ සිත් තුළ පවතින්නේද මේ ක්රෝධය, වෛරය සහ ඇලීමයි. ඒ කියන්නේ ලෝභය සහ ද්වේශයයි. මේ නිසා මිනිසුන් දැඩි ලෙස විඳවන නමුත්, තමන් විඳවන්නේ මන්දැයි ඔවුන්ට තේරෙන්නේ නැහැ.
තමන් ආස කරන දෙයක් අහිමි වීම නිසා, ආදර සම්බන්ධතා බිඳ වැටීම නිසා හෝ රැකියාවේ පීඩනය නිසා මිනිසුන් මානසිකව විඳවනවා. ඕනෑ තරම් යාන වාහන, ඉඩකඩම් තිබුණත්, මානසික නිදහස නැති නිසා හරියට ආහාර වේලක්වත් ගන්නට බැරි, ශරීරය කෙට්ටු වී ගිය මිනිසුන් අපට හමුවෙනවා. බත් කටක්වත් කන්න බැරි තරමට ඔවුන් මානසිකව කඩා වැටී සිටිනවා. මේ සියල්ලටම හේතුව බාහිර පාර්ශ්වයන් නිසා තමන්ගේම සිතේ ඇති කරගන්නා ඇලීම් සහ ගැටීම් ය.
මිදීමේ මඟ: සිහියෙන් යුතුව සිත දෙස බැලීම
එසේ නම්, අප කළ යුත්තේ කුමක්ද? බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කළේ මෙම ඇලීම සහ ගැටීම අත්හැර දමන ලෙසයි. සමහරුන්ට ගැටීමක් නිසා, එනම් යමෙකු කී වචනයකට පිළිතුරු දෙන තුරු හෝ පළිගන්නා තුරු, රෑ එළිවෙනකම් නින්ද යන්නේ නැහැ.
ඔබට ජීවිත කාලය පුරාම විවිධාකාර ප්රශ්න එනවා. ආර්ථික, පවුල්, රැකියාවේ ප්රශ්න නිමක් නැහැ. නිකන් සිටියත් කවුරුන් හෝ ඔබට බණිනවා. බුදුරදුන් දේශනා කළේ මේ ලෝකයේ බැනුම් නොඇසූ කෙනෙක් නැති බවයි. මෙය ලෝක ස්වභාවයයි. එය නවත්වන්නට හෝ වෙනස් කරන්නට බැහැ. ඒ නිසා, අප කළ යුත්තේ මේ යථාර්ථය තේරුම් ගෙන, අපේ මනස නොකැළඹෙන තත්ත්වයට පත් කරගැනීමට උත්සාහ කිරීමයි. ඒ සඳහා ඇති එකම මඟ, සිහියෙන් යුතුව සිත දෙස බැලීමයි. එනම්, සතිපට්ඨානය හෙවත් සිහිය පැවැත්වීම පුහුණු කිරීමයි.
ප්රායෝගික පුහුණුව: ඔබේ සිත නිදහස් කරගන්නේ කෙසේද?
ඔබේ මනස නිරවුල්ව, නිදහස්ව තිබෙන වෙලාවක ඒ දෙස බලන්න. ඔබටම වැටහේවි, ඒ මොහොතේ ඔබ කිසිම දේකට ඇලිලත් නැහැ, ගැටිලත් නැහැ. ඒ නිසයි ඔබේ මනස නිදහස්ව තිබෙන්නේ.
නමුත් යම් මොහොතක ඔබේ සිත කැළඹී ඇත්නම්, සිහිය පවත්වා ඒ සිතුවිල්ල සොයාගන්න. ‘මම ඇලී ඉන්නේ කුමකටද?’, ‘මම ගැටී ඉන්නේ කුමක් සමඟද?’ කියා හඳුනාගන්න. ඒ සිතුවිල්ල හඳුනාගත් සැනින්, ඔබට නිදහසක් දැනෙන්න පටන් ගන්නවා.
‘මේ ඇලීමේ සිතුවිල්ල නිසාමයි මට මානසික නිදහස නැත්තේ’, ‘මේ ගැටීමේ, වෛරයේ සිතුවිල්ල නිසාමයි මට නිදහස නැත්තේ’ කියා ඔබ නිරන්තරයෙන් සිහියෙන් යුතුව හඳුනාගන්නා විට, ඔබේ මනස ටිකෙන් ටික නිදහස් වී, සැහැල්ලු වී, සාමකාමීත්වයට පත් වෙනවා.
සැමට පණිවිඩයක්: අත්දැකීම් සහ තරුණ පරපුර
මෙම ඉගැන්වීම, ජීවිතයේ විවිධ හැලහැප්පීම්වලට මුහුණ දුන්, අත්දැකීම් බහුල අයට වඩාත් හොඳින් තේරුම් යනු ඇත. තවමත් තරුණ වියේ පසුවන, දැඩි ජීවිත අත්දැකීම්වලට මුහුණ දී නැති ඔබට මෙය සම්පූර්ණයෙන්ම නොවැටහෙනවා විය හැකියි.
නමුත්, ඔබ තරුණ වියේ පසුවන්නෙක් නම්, මතක තබා ගන්න, අනාගතයේදී ඔබටත් මෙවැනි දේවලට මුහුණ දීමට සිදුවනු ඇත. එබැවින්, මෙම ඉගැන්වීම් හොඳින් මතක තබාගෙන, අද සිටම ඔබේ සිත පුහුණු කිරීමට පටන් ගන්න. එසේ කළහොත්, අන් අයට වඩා පීඩනයෙන් අඩුව, සතුටින් හා සාමකාමීව, මරණය දක්වාම ජීවිතය ගත කිරීමට ඔබට හැකිවනු ඇත.
අවසාන වශයෙන්: ඔබටත් මානසික සුවය ළඟා කරගත හැකියි
මෙම ලිපි මගින් අපි ඔබට ලබා දෙන්නේ පොතපතට පමණක් සීමා නොවූ, අපගේ අත්දැකීම් ඇසුරෙන් ගොඩනැඟුණු, ප්රායෝගික ඉගැන්වීම් පමණි. මෙම කාරණා හොඳින් වටහාගෙන කටයුතු කිරීමට ඔබට හැකියාව තිබෙනවා. යමක් කළ නොහැකි නම්, බුදු කෙනෙකු ලෝකයට පහළ වී ඒ ගැන දේශනා කරන්නේ නැහැ. එබැවින්, අපේ පළමු ප්රමුඛතාවය විය යුත්තේ අපේ මානසික නිදහස සහ සුවයයි.
බුද්ධ, ධම්ම, සංඝ යන ත්රිවිධ රත්නයේ ආශිර්වාදයෙන්, මේ කරුණු මැනවින් වටහාගෙන, ප්රායෝගික පුහුණුවීම්වල යෙදී, සිතේ පීඩනයන්ගෙන් මිදී සැබෑ සැනසීමක් ලබාගැනීමට ඔබට ශක්තිය ලැබේවා!
මේ උතුම් මඟෙහි අප සමඟ එක්ව ගමන් කිරීමට ඔබටත් අපි ආරාධනා කරමු. අපගේ ඉගැන්වීම් කියවා, සියල්ලටම වඩා වැදගත් ලෙස, ඒවා ඔබගේ ජීවිතයට ප්රායෝගිකව යොදාගන්න. ඔබ ලබන අත්දැකීම් සහ ඔබට ඇතිවන ගැටළු, අපගේ ලිපියට පහළින් ඇති අදහස් තීරුවේ සටහන් කරන ලෙස අපි ඔබව දිරිමත් කරන්නෙමු. ඔබ අසන ප්රශ්න, ඔබගේ අවශ්යතාවලටම ගැලපෙන ලෙස ඉදිරි ලිපි සහ වීඩියෝ සකස් කිරීමට අපට මහත් උපකාරයක් වනු ඇත. එමෙන්ම, වෙබ් අඩවියේ ඇති ‘Contact Us‘ පෝරමය හරහා ද ඔබට අප හා සම්බන්ධ විය හැකිය.
අපගේ මෙම උත්සාහය, ඔබ තුළ සැඟවී ඇති ආධ්යාත්මික බීජය, එනම් සමාධිය, ධ්යාන සහ අභිඥා වැනි ගුණාංග පෝෂණය කිරීමයි.
අප සමඟ එක් වූ ඔබට ස්තූතියි. මෙම වෙබ් අඩවිය ඔබගේ අධ්යාත්මික ගමනට මහත් ශක්තියක් වනු ඇතැයි අපි බලාපොරොත්තු වෙමු.
ඔබ සැමට තෙරුවන් සරණයි!
