තෙරුවන් සරණයි සියලු දෙනාටම!
අදත් මෙම ආධ්යාත්මික දේශනාව තුළින් ඔබගේ ජීවිතයට අවබෝධයක් ලබා දීමට අපි බලාපොරොත්තු වෙනවා. ආධ්යාත්මික දියුණුව සොයා යන ගමනේදී, අප මූලිකවම අවධානය යොමු කරන්නේ අපගේ මනස සකස් කර ගැනීමටයි; අපගේ සිත දියුණු කර ගැනීමටයි. සැබවින්ම, ආධ්යාත්මික දියුණුව යනු වෙන යමක් නොව, අපගේ සිතේ සහ මනසේ දියුණුවයි. අප එදිනෙදා ව්යවහාරයේදී ‘මනස’, ‘හිත’, ‘විඤ්ඤාණය’ යනුවෙන් වචන තුනක් භාවිතා කළත්, මේ සියල්ලෙන් අර්ථ ගැන්වෙන්නේ එකම දෙයකි. අපගේ උත්සාහය වන්නේ මෙම සිත උසස් තැනකට ගෙන ඒමයි.
අප ජීවත් වන ලෝකය: කාමයන් හා බැඳුණු සුගතිය
මෙම උසස් තැන කරා යන ගමනේදී, අප උපත ලබා සිටින ලෝකයේ ස්වභාවය තේරුම් ගැනීම වැදගත්. බුදුරජාණන් වහන්සේ, අභිධර්මය තුළ මෙන්ම සූත්ර පිටකය තුළද, අප ජීවත් වන මනුෂ්ය ලෝකය හඳුන්වන්නේ කාම ලෝකයක් වශයෙනි. වඩාත් නිශ්චිතවම කිවහොත්, මෙය කාම සුගති ලෝකයකි. එහි අරුත නම්, ‘සැප විඳින කාම ලෝකය’ යන්නයි. අධික සැප සම්පත් විඳින කාම ලෝක ලෙස දිව්ය ලෝක හයද අභිධර්මයේ සඳහන් වේ. මනුෂ්ය ලෝකයද එවැනි කාම සුගතියකි. අප මෙහි සැප මෙන්ම දුකද එකසේ විඳින්නෙමු.
ඉතින්, මෙවැනි කාමයන්ගෙන් පිරුණු ලෝකයක ඉපිද සිටින අපි, අපගේ මනස මීට වඩා උසස් තලයකට ගෙන යාමට උත්සාහ කරන්නෙමු.
අධ්යාපනය සහ ආධ්යාත්මිකත්වය: දියුණුවේ ස්වභාවය තේරුම් ගැනීම
මෙය තේරුම් ගැනීමට අපි සරල උදාහරණයක් ගනිමු. ලංකාවේ එකට හැදී වැඩෙන මිතුරන් දෙදෙනෙකු සිටිනවා යැයි සිතන්න. එක් අයෙක් වර්තමාන අධ්යාපන ක්රමය තුළ නොනැවතී ඉහළටම ඉගෙනුම ලබනවා. අනෙක් මිතුරා යම් කාලයකට පසු අධ්යාපනය නතර කරනවා. දැන් ඔබම සිතා බලන්න, මේ දෙදෙනා අතර අධ්යාපනය අතින් පැහැදිලි වෙනසක් නැද්ද? එක් අයෙක් ඉහළම අධ්යාපනයක් ලබා සමාජයේ ‘උගතෙකු’ ලෙස පිළිගැනීමක් ලබනවා. අනෙකා මඟදී ගමන නතර කර තිබෙනවා. මෙය සමාජයේ අප දකින සාමාන්ය වෙනසක්.
මේ ලෝකයේ සෑම දෙනාටම එකම මට්ටමට ඉගෙන ගත නොහැකියි. එක් එක් පුද්ගලයාගේ හැකියාවන් සාපේක්ෂයි. මේ වෙනස්කම් නිසාම තමයි ලෝකයේ පැවැත්ම රඳා පවතින්නේ. සියල්ලන්ම එකම මට්ටමක සිටියහොත් ලෝකයට පැවැත්මක් නැත.
මෙම වෙනස අප තේරුම් ගන්නේ නම්, එය ආධ්යාත්මික දියුණුව සඳහාද ගලපා ගත හැකියි. ආධ්යාත්මිකත්වය යනු භාවනාව මුල් කරගෙන, සිත දියුණු කරන, මනස පුහුණු කරන ක්රියාවලියකි. මෙම පුහුණුව තුළින් අප සිත ඉතා ඉහළ, දියුණු මට්ටමකට (Advanced Level) ගෙන යනවා. එවිට අපගේ මනස අමුතුම, වෙනස්ම ස්වභාවයකට පත් වන අතර, එය අප විසින්ම අත්විඳිය යුතු දෙයකි.
කාම ලෝකයෙන් ඔබ්බට: ධ්යාන සහ බ්රහ්ම ලෝකවල ස්වභාවය
මා පෙර සඳහන් කළ කාම සුගති ලෝකයේ ජීවත් වන අපට, සිත ඉහළ ආධ්යාත්මික මට්ටමකට ගෙන යාමට නම්, කාමයන්ගෙන් ඔබ්බට යා යුතුය. බුදු දහමට අනුව, අප වෙසෙන ලෝකය ඇතුළුව තල 31ක් හෙවත් ලෝක 11ක් පවතින බව දේශනා කර තිබෙනවා. ඒ අතරට මනුෂ්ය ලෝකය, සතර අපාය, දිව්ය ලෝක හය සහ බ්රහ්ම ලෝක 20 අයත් වේ.
මෙම බ්රහ්ම ලෝකවල (රූපාවචර බ්රහ්ම ලෝක 16 සහ අරූපාවචර බ්රහ්ම ලෝක 4) වාසය කරන බ්රහ්මයන් යනු අප මෙන්ම භාවනා කළ, නමුත් අපට වඩා ආධ්යාත්මික දියුණුව ලැබූ අයයි. ඒ ලෝක කිසිවිටෙකත් කාම ලෝක ලෙස හඳුන්වන්නේ නැහැ. ඒවා හඳුන්වන්නේ රූපාවචර (fine-material) හෝ අරූපාවචර (immaterial) ලෝක වශයෙනි. මෙම තත්ත්වයට ඔවුන් පත් වී ඇත්තේ තම සිත සහ මනස දියුණු කිරීම තුළිනි.
මනුෂ්ය ලෝකයේදී ගැහැනියක හෝ පිරිමියෙකු වේවා, ධ්යාන වඩා, භාවනා කර, මරණ මොහොත දක්වා එම ධ්යානයෙන් නොපිරිහී සිටියහොත්, ඔවුන් ඒ බ්රහ්ම ලෝකවල උත්පත්තිය ලබනවා. මෙහිදී ඉතා වැදගත් කරුණක් තිබේ. බුදු දහමේ සහ අභිධර්මයේ සඳහන් වන පරිදි, බ්රහ්ම ලෝකවල ස්ත්රී පාර්ශ්වයක් නැත. මනුෂ්ය ලෝකයේදී ධ්යාන වඩන ස්ත්රියක් බ්රහ්ම ලෝකයේ උපත ලබන විට ඇගේ ස්ත්රී භාවය නැති වී පුරුෂ භාවයකින් යුක්තව උපත ලබයි.
මෙයින්ම ඔබට තේරුම් ගත හැකියි, ඒ ලෝකවල කාමයන් නොමැති බව. එහි රන් ආභරණ හෝ පැළඳිලි නැත. දිබ්බ චක්ඛු ඤාණය වැනි තෙවැනි ඇසකින් බැලුවහොත් පෙනෙන්නේ, එම බ්රහ්මයන් ඉතා සරලව, නිදහසේ, තමන් මනුලොවදී පුහුණු කළ ධ්යාන සුවය විඳිමින් ආයු කාලය ගෙවන බවයි. කාමයන් පැවතියහොත් එවැනි සුවයක් විඳීමට නොහැකිය.
ඉන්ද්රිය පිනවීමෙන් එහා ගිය සතුට: සැබෑ මානසික නිදහස
කාමයන් නිරන්තරයෙන් ඇසුරු කරන මනුෂ්යයන් වන අපට, ලෝකයේ ඉහළම සැපය ලෙස පෙනෙන්නේ අපගේ පංච ඉන්ද්රියන් පිනවීමයි. ඇස, කන, නාසය, දිව, ශරීරය යන මෙම ඉන්ද්රියන් පිනවීම අපට විඳින්නට ඇති ඉහළම දේ ලෙස අප සිතනවා. මෙය නොමැතිව ජීවත් විය නොහැකි තරමට අපේ මනස එයට බැඳී තිබේ. ලෝකයේ කොතැනට ගියත් අප දකින්නේ මෙම කාමයන් විඳින, ඒවා විඳීමට උත්සාහ කරන, ඒ නිසාම ආදීනව විඳින මිනිසුන්ය.
නමුත් මින් එහාට ගොස්, මේ ඉන්ද්රිය පහෙන් ලබන සතුටට වඩා වෙනස්, ගැඹුරු සතුටක් ඇති බව වටහාගෙන, තම සිත දියුණු කර, ඒ මනස තුළ ඇති සැබෑ සතුට, නිදහස සහ මානසික සුවය උපදවා ගත් අය විශේෂයෙන් ආධ්යාත්මික දියුණුව ලැබූවන් ලෙස හැඳින්විය හැකිය. ඔබම සිතා බලන්න, එවැනි අය තුළ කාමයන් ඇසුරු කිරීමක්, ඒවා පසුපස හඹා යාමක් හෝ නැවත නැවත විඳීමට උත්සාහ කිරීමක් තිබේද? නිසැකවම නැත.
අත්හැරීමේ සහ නැවත නැගී සිටීමේ පාඩම: බෝසත් සිරිතෙන් ආදර්ශයක්
අපගේ බෝධිසත්වයන් වහන්සේ පවා අතීත භවයන්හිදී රූපාවචර, අරූපාවචර ධ්යාන සහ අෂ්ට සමාපත්ති උපදවා, පංච අභිඥා ලබා, ආධ්යාත්මික දියුණුව අතින් ඉහළම තලවල සිටි බව ජාතක කතාවල සඳහන් වේ. එහෙත්, ඇතැම් අවස්ථාවලදී කාමයන්ට සිත ඇදී ගොස්, ස්ත්රීන් ඇසුරු කර, ඒ හේතුවෙන් තමන්ගේ ධ්යාන සහ ආධ්යාත්මික ශක්තිය පිරිහී ගිය අවස්ථාද තිබේ.
නමුත් වැදගත් වන්නේ, එම වරද තේරුම් ගත් පසු, උන්වහන්සේ නැවතත් කාමයන්ගෙන් අයින් වී, තමන් පුහුණු කළ භාවනා මාර්ගය දන්නා නිසා, ඉතා පහසුවෙන් නැවත ධ්යාන, අභිඥා සහ සෘද්ධි බලය ලබාගෙන හිමාල වනයට වැඩම කළ බවද සඳහන් වීමයි. මෙය කාමයන්ගේ අනිත්ය ස්වභාවයත්, එයින් මිදීමේ හැකියාවත් මනාව පෙන්වා දෙන උදාහරණයකි.
ගිහි ජීවිතය සහ භාවනාව: සමබර මාවතක ගමන් කරන්නේ කෙසේද?
මෙම දේශනාව පුරාවට මා ඔබට පෙන්වා දුන්නේ, සැබෑ ආධ්යාත්මික දියුණුව ලැබෙන්නේ කාමයන්ගෙන් ඈත් වීම මත බවයි. මනුෂ්ය ලෝකයේ ඉපදී සිටින අප, අපගේ මනස දියුණු වන්නේ කාමයන්ගෙන් ඈත්වීම මත බව අවධාරණයෙන් යුතුව අවබෝධ කරගත යුතුය.
මෙම දේශනාව කියවන ඔබ ස්ත්රියක්, පුරුෂයෙක්, බෞද්ධයෙක් හෝ අන්යාගමිකයෙක් වුවද, මේ සඳහා වයස්, ජාති, කුල, ආගම් භේදයක් නැත. ඔබට සැබවින්ම ආධ්යාත්මික දියුණුව ලැබීමට අවංක අවශ්යතාවක් ඇත්නම්, කැපකිරීම සහ උත්සාහය මත ඔබට එය සාක්ෂාත් කරගත හැකිය.
එවිට බොහෝ දෙනෙක් අසන ප්රශ්නයක් නම්, ‘භාවනා කිරීමට පවුල් ජීවිතය අත් හළ යුතුද?’ යන්නයි. අප ලබා දෙන පිළිතුර නම්, ‘ඒ ගැන සිතන්නේ නැතිව භාවනා කරන්න’ යන්නයි. මක්නිසාද යත්, ඔබ දැනටමත් කාමයන් නිසා ඇති කරගත් වගකීම් සහ යුතුකම් වලින් බැඳී සිටිනවා. ඒවා එකවර බැහැර කළ නොහැකියි. එසේ කළහොත් ඔබට චෝදනා එල්ල විය හැකිය.
එබැවින්, ගිහියෙකු ලෙස, ඔබගේ පවුල් ජීවිතයේ වගකීම් සහ යුතුකම් (දරුවන්ට, බිරිඳට, සැමියාට) ඉටු කරන අතරම, වෙනම වේලාවක් වෙන් කරගෙන ආධ්යාත්මික දියුණුව සඳහා භාවනාවේ යෙදෙන්න. ලෞකික ජීවිතය සහ ආධ්යාත්මික ජීවිතය සමබරව පවත්වා ගන්න. මන්ද, අවසානයේදී අපට ඉතිරි වන්නේ අප කරන යහපත් ක්රියා සහ අපගේ ආධ්යාත්මික දියුණුව තුළින් ලබන ප්රතිඵල පමණි.
ඔබ ‘සියලු වගකීම් ඉටු කර අවසන් වූ පසු භාවනා කරමි’ යි සිතුවහොත්, ඒ සඳහා වසර ගණනාවක් ගත වනු ඇත. ඔබ විශ්රාම යන විට වයස අවුරුදු 60ක් පමණ වී, ශරීරය දුර්වල වී, භාවනා ඉරියව්වෙන් වාඩි වීමටවත් නොහැකි වනු ඇත. එබැවින්, ලෞකික ජීවිතය ගැන නොසිතා, යුතුකම් ඉටුකරන අතරම, භාවනාව පුහුණු කරන්න. එවිට යම් මට්ටමකින් හෝ ආධ්යාත්මික වැටහීමක් සහ දියුණුවක් ඔබට ලබාගත හැකි බව මතක තබා ගන්න.
අවසාන අනුශාසනාව සහ ආශිර්වාදය
මෙම කරුණු මනාව වටහාගෙන, කාමයන්ගෙන් ටිකෙන් ටික ඈත් වෙමින්, ඔබගේ ආධ්යාත්මික දියුණුව සලසාගෙන, ඒ මඟෙහි පරතෙරටම යාමට ඔබට ශක්තිය ලැබේවායි ආශිර්වාද කරමින්, මෙම දේශනාව මෙතෙකින් සමාප්ත කරමි.
මේ උතුම් මඟෙහි අප සමඟ එක්ව ගමන් කිරීමට ඔබටත් අපි ආරාධනා කරමු. අපගේ ඉගැන්වීම් කියවා, සියල්ලටම වඩා වැදගත් ලෙස, ඒවා ඔබගේ ජීවිතයට ප්රායෝගිකව යොදාගන්න. ඔබ ලබන අත්දැකීම් සහ ඔබට ඇතිවන ගැටළු, අපගේ ලිපියට පහළින් ඇති අදහස් තීරුවේ සටහන් කරන ලෙස අපි ඔබව දිරිමත් කරන්නෙමු. ඔබ අසන ප්රශ්න, ඔබගේ අවශ්යතාවලටම ගැලපෙන ලෙස ඉදිරි ලිපි සහ වීඩියෝ සකස් කිරීමට අපට මහත් උපකාරයක් වනු ඇත. එමෙන්ම, වෙබ් අඩවියේ ඇති ‘Contact Us‘ පෝරමය හරහා ද ඔබට අප හා සම්බන්ධ විය හැකිය.
අපගේ මෙම උත්සාහය, ඔබ තුළ සැඟවී ඇති ආධ්යාත්මික බීජය, එනම් සමාධිය, ධ්යාන සහ අභිඥා වැනි ගුණාංග පෝෂණය කිරීමයි.
අප සමඟ එක් වූ ඔබට ස්තූතියි. මෙම වෙබ් අඩවිය ඔබගේ අධ්යාත්මික ගමනට මහත් ශක්තියක් වනු ඇතැයි අපි බලාපොරොත්තු වෙමු.
ඔබ සැමට තෙරුවන් සරණයි!
