තෙරුවන් සරණයි සියලු දෙනාටම!
අදත් අපගේ මෙම ආධ්යාත්මික ඉගැන්වීම් සමග එක්වී සිටින ඔබ සියලු දෙනා, ප්රායෝගිකව පුහුණු කරමින් යන ඉතා වැදගත් මාතෘකාවක් වන සිහිය පැවැත්වීම ගැන තවදුරටත් කරුණු ගවේෂණය කිරීමට සූදානම්. අප මීට පෙර දේශනා මාලා ඔස්සේ, සිහිය යනු කුමක්ද, එය දියුණු කරගන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳව ඔබව දැනුවත් කර, එම පුහුණුවෙහි යොදවා තිබෙනවා.
ඒ අනුව ප්රායෝගිකව මෙම පුහුණුවෙහි නිරත වන ඔබ, මේ වන විටත් තම සිතේ ස්වභාවය පිළිබඳව යම් අවබෝධයක් ලබා තිබෙනවාට සැකයක් නැහැ. තමන් රාගය අධික පුද්ගලයෙක්ද, ද්වේශය බහුල පුද්ගලයෙක්ද, තමන් තුළ පවතින වංචනික සිතුවිලි, මෛත්රී සහගත සිතුවිලි, ඉරිසියාව වැනි සියුම් මානසික තත්වයන් පවා ඔබ විසින්ම හඳුනාගනිමින් සිටිනවා ඇති.
මෙලොව උපත ලැබූ මිනිසුන් අතර, බොහෝ දෙනා යම් ආකාරයක නින්දක පසුවන විට, ඔබ සිහිය තුළින් අවදියෙන් ජීවත් වීමට උත්සාහ කරනවා. එබැවින් සිහිය යනු ඔබව අවදි කරවන, මේ ලෝකය දෙස පැහැදිලිව දකින්නට උපකාරී වන ප්රබල අවියක් ලෙස හැඳින්විය හැකියි. එය ඔබව අන් අයගෙන් වෙනස් කොට, ගැඹුරු ආධ්යාත්මික මාවතකට යොමු කරනවා.

සිහිය දෙආකාරයි: එදිනෙදා සිහිය සහ බුදුන් වදාළ සිහිය
අප තේරුම් ගත යුතු ප්රධානම කරුණක් නම් සිහිය ආකාර දෙකක් ඇති බවයි. පළමුවැන්න නම්, ලෝකයේ සියලුම මිනිසුන් එදිනෙදා වැඩ කටයුතු කරගැනීම සඳහා භාවිතා කරන සාමාන්ය සිහිය යි. උදාහරණයක් ලෙස, රිය පැදවීමේදී, ආහාර පිසීමේදී, හෝ කාර්යාලයේ ලිපිගොනු සමග වැඩ කිරීමේදී අපට යම් සිහියක් අවශ්ය වෙනවා.
එම සිහිය නොමැති වුවහොත්, අපට පාරේ වාහනයක්වත් හරියට පදවා ගැනීමට නොහැකි වන අතර, කරන කියන දේවල් නිසි ලෙස සිදු වන්නේ නැහැ. යම් කෙනෙකු වැඩක් වැරදුණු විට, “මොකද, සිහියෙන් නෙවෙයිද කළේ?” කියා අසන්නේ මෙම සාමාන්ය සිහිය ගැනයි. මේ සඳහා ජාති, ආගම් භේදයක් නැහැ, එය සියලු දෙනාටම පොදුයි.
නමුත් බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කළ සිහිය මීට වඩා බෙහෙවින් වෙනස්. එය හුදෙක් බාහිර කාර්යයක් සඳහා නොව, තමන්ගේම සිත අධ්යයනය කිරීම සඳහා යොමු වූවක්. එය අප සිත තුළ හටගන්නා කෙලෙස්, එනම් අපව සංසාරයේ බන්ධනය කරන මානසික අපද්රව්ය වන රාගය (ඇලීම, තෘෂ්ණාව), ද්වේශය (ගැටීම, තරහව), සහ මෝහය (මුලාව, නොදැනුවත්කම) නැසීමට උපකාරී වන සිහියක්. එදිනෙදා සිහිය අපට වාහනය අනතුරකින් තොරව පදවන්නට උදව් වුවත්, එය අපේ රාග, ද්වේශ, මෝහ නසන්නේ නැහැ. අන්න එතැනයි එම සිහි දෙක අතර ඇති මූලික වෙනස.

බුදුන් වදාළ සිහියේ අරමුණ: සංසාර ගමන නිමා කිරීම
එසේනම් බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලද, අප විසින් පුරුදු කළ යුතු මේ විශේෂ සිහියෙහි අරමුණ කුමක්ද? එහි පරමාර්ථය වන්නේ අපව සංසාර ගමනට බැඳ තබන, අපට නොපෙනෙන කර්ම ශක්තීන් (අපගේ චේතනාන්විත ක්රියාවල විපාක) ක්ෂය කර, මේ දුක්ඛිත සංසාර චක්රයෙන් එතෙර වීමට මග පෙන්වීමයි. මෙම ගැඹුරු සිහිය, එනම් විදර්ශනා භාවනාව, අපගේ ආධ්යාත්මිකත්වය දියුණු කර ගැනීමට, ධ්යාන හා අභිඥා වැනි උසස් මානසික හැකියාවන් ලැබීමට, අවසානයේදී පරම සැනසීම වන නිර්වාණය අවබෝධ කරගැනීමට සෘජුවම උපකාරී වෙනවා. මෙය අපට මේ ලෝකය දෙස යථාර්ථවාදීව බැලීමට බුදුන් වහන්සේ ලබා දුන් ප්රබලම මෙවලමයි. මෙම සිහිය පුහුණු කිරීම තුළින්, අප ක්රමයෙන් අපගේ සිත පාලනය කරගැනීමට ඉගෙන ගන්නවා.

ප්රායෝගික පුහුණුව: රස විඳින මොහොතේ ඔබේ සිත දෙස බලන්න
මෙම ගැඹුරු සිහිය ප්රායෝගිකව පුහුණු කරන්නේ කෙසේද? අද සිට ඔබ කළ යුතු වැදගත්ම දෙය නම්, ඔබේ ජීවිතයේ විවිධාකාර දේවල් විඳින අවස්ථාවලදී, තම සිත දෙසම බැලීමට පුරුදු වීමයි. විශේෂයෙන් ඔබ ආහාරයක් ගන්නා අවස්ථාවක් සිතට නගාගන්න. රසවත් ආහාරයක් ඔබේ මේසයට පැමිණි මොහොතේ සිට, එය අනුභව කරන අතරතුර, ඔබේ සිත දෙස බලන්න. ඔබේ දිවට රස දැනෙන ආකාරය හොඳින් අධ්යයනය කරන්න. “ලෝකය රසයි” කියා සම්මත කරගත් ඒ ආහාරය ඔබට ඇත්තටම කොතරම් රසද? ඒ රසය නිසා ඔබේ සිත කෙතරම් වෙනස් වෙනවාද, කෙතරම් සංවරද, අසංවරද යන්න ඔබ විසින්ම ප්රත්යක්ෂ කරගන්න.
මෙම පුහුණුව ආහාර වේලකට පමණක් සීමා නොකරන්න. ඔබ රසවත් කිරි තේ එකක්, කහට කෝප්පයක් හෝ පළතුරු යුෂයක් පානය කරන විටත්, ඒ මොහොතේ සිහියන් යුතුව සිත දෙස බලන්න. ඒ හා සමානවම, ඔබ කැමතිම සින්දුවක් අසන විට, රසවත් කතාවකට සවන් දෙන විට, හෝ සමාජ මාධ්ය ජාලාවල වීඩියෝවක් නරඹන විට, ඒ මොහොතේ ඔබේ ඇස, කන, නාසය, දිව, ශරීරය යන ඉන්ද්රියන් පිනවන ආකාරය සහ ඒ නිසා සිතේ ඇතිවන වෙනස්කම් නිරීක්ෂණය කරන්න.
බුදුදහමට අනුව මේ සියල්ල කාමයන් ලෙස හැඳින්වෙනවා. බොහෝ දෙනා කාමය යනු ලිංගිකත්වය පමණක් යැයි සිතුවත්, ඇස, කන, නාසය, දිව, ශරීරය යන පංච ඉන්ද්රියන් පිනවීමට ඇබ්බැහි වී ඇත්නම්, ඒ සියල්ලම කාමයන්ට අයත් වේ.

ආශ්වාදය සහ ආදීනවය: සතුටේ සැඟවුණු ස්වභාවය තේරුම් ගැනීම
මෙලෙස ඔබ යම් දෙයක් විඳින මොහොතේ සිහියෙන් යුතුව එය නිරීක්ෂණය කරන විට, ඔබට වැදගත් සත්යයන් දෙකක් අවබෝධ වනු ඇත. එනම් ආශ්වාදය සහ ආදීනවය යි.
මෙම සිහිය පුහුණුව තුළින්, මේ ආශ්වාදයේ සහ ආදීනවයේ යථා ස්වභාවය ඔබටම ප්රත්යක්ෂ වනු ඇත. මෙයයි අප වටහා ගත යුතු සත්යය.

විමුක්තිය කරා යන මග: කාමයන්ගෙන් මිදීමට සිත යොමු වීම
කාලයක් තිස්සේ මෙලෙස සිහිය පුහුණු කරමින්, කාමයන්ගේ ආශ්වාදයත්, එහි ඇති ආදීනවයත් මැනවින් තේරුම් ගත් පසු, ඔබේ සිත තුළ ස්වභාවිකවම ලෞකික ජීවිතය හා කාමයන් කෙරෙහි කලකිරීමක්, එනම් නිබ්බිදාවක් ඇතිවේ. කාම ලෝකයේ පැවැත්ම රැඳී ඇත්තේම මේ ඉන්ද්රිය පිනවීම මතයි. මෙම අවබෝධයත් සමග ඔබට විවිධ මාර්ග විවෘත විය හැකිය:
- ගිහි ගෙදරම සිටිමින් බ්රහ්මචාරීව (කාමයන්ගෙන් වැළකී) ජීවත් වීමට සිත පෙළඹෙන්නට පුළුවන.
- විවාහක නම්, සහකරු හෝ සහකාරිය සමග එක්ව මෙම සත්යය සොයා යන ආධ්යාත්මික දිවියකට යොමු වීමට සිතෙන්නට පුළුවන.
- නැතහොත්, මේ සියල්ල අතහැර පැවිදි භූමියට ඇතුළත් වී විමුක්ති ගමන යාමට දැඩි ආශාවක් ඇතිවන්නට පුළුවන.
මෙයයි මේ ආධ්යාත්මික ගමනේ ස්වභාවය. ඔබට ඇත්තේ නොනවත්වා මේ ගමන යාමයි.

අපගේ ආධ්යාත්මික මග සහ විවේචන සඳහා පිළිතුරක්
අපගේ මෙම ආධ්යාත්මික ඉගැන්වීම් මාලාව තුළ, අපි සමථ භාවනා (සිත සන්සුන් කිරීම) මාර්ගයෙන් ලැබෙන ධ්යාන, අභිඥා වැනි නොපෙනෙන පැතිකඩවල් ගැන මෙන්ම, බුදුරජාණන් වහන්සේගේ මූලික දේශනාව වන සතර සතිපට්ඨානය වැනි සිහිය පදනම් කරගත් විදර්ශනා පැතිකඩ ගැනද දේශනා කරනවා. අපගේ අරමුණ ඔබේ ආධ්යාත්මිකත්වය දෙආකාරයෙන්ම දියුණු කිරීමයි.
ඇතැම් විට, අප දේශනා කරන සමථමය අත්දැකීම් (උදා: දිබ්බ චක්ඛු, තෙවැනි ඇස) පිළිබඳව සමහරුන්ට සැක ඇතිවිය හැකියි. ඒවා මිථ්යාවන්, බුදුදහම විකෘති කිරීමක් ලෙස චෝදනා කරන අයද සිටිය හැකියි. එය ඔවුන්ගේ මතයයි. එවැනි මත දරන්නේ ඒ අයට ප්රායෝගෝගික පුහුණුවක් නොමැති නිසා සහ ඒ ගැන අවබෝධයක් නොමැති නිසාය.
එවැනි අයට අපට දිය හැකි අවවාදය මෙයයි: අප කියන දේ බොරු යැයි කීමට පෙර, ඔබ විසින්ම බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කළ සැබෑම දේ, එනම් තම සිතේ හටගන්නා රාගය, ද්වේශය හඳුනාගෙන ඒවා ප්රහාණය කිරීමේ මාර්ගය වන සතර සතිපට්ඨානය ප්රායෝගිකව පුහුණු කරන්න. බොහෝ විවේචකයින් අන් අයට මඩ ගසනවා විනා, බුදුන් වදාළ ඒ සරල, මූලික පිළිවෙතවත් පුහුණු කරන්නේ නැත. එබැවින්, ඔබ කළ යුත්තේ විවේචනය කිරීම නොව, තමන්ගේම සිත දෙස බලා සත්යය තමා විසින්ම වටහා ගැනීමයි.

අවසාන වශයෙන්: ඔබේ අධ්යාත්මික ගමන අදම අරඹන්න
එබැවින්, අද පටන් ඔබ කළ යුතු වන්නේ මෙම සිහිය පැවැත්වීමේ පුහුණුව දිගටම කරගෙන යාමයි. ඔබ ලිංගික සුවයක් විඳින විට, කෑමක් කන විට, සින්දුවක් අසන විට, සමාජ මාධ්යයේ සැරිසරන විට, තවත් කෙනෙකු සමග රස කතාවක යෙදෙන විට මේ සෑම ඉන්ද්රිය පිනවීමකදීම, මත් වූවාක් මෙන් එම කාම රසය විඳින මොහොතේ, ඔබේම සිත දෙස බලන්න. බුදුන් වහන්සේ දේශනා කළ කරුණු සත්යද අසත්යද යන්න ඔබේම මනසින් ප්රත්යක්ෂ කරගන්න.
මෙම පුහුණුව දිගින් දිගටම කරගෙන යනවිට, ඔබට යම් යම් අවබෝධයන් ලැබෙන්නට පුළුවන්. නමුත්, “මම යම් අවබෝධයක් ලැබුවා” යැයි සිතා එතැනින් නවතින්නට එපා. ඒ අවබෝධය ගැන සිතමින් කාලය ගත නොකර, දිගටම පුහුණුවෙහි නිරත වන්න. එම ප්රත්යක්ෂ භාවයම ඔබව තව තවත් ඉදිරියට ගෙන යනු ඇත. ඔබේ ආධ්යාත්මිකත්වය පුළුල් වනු ඇත.
අද දිනට මා සඳහන් කළ මෙම දේශනාව මෙතෙකින් සමාප්ත කරන අතර, බුද්ධ, ධම්ම, සංඝ යන ත්රිවිධ රත්නයේ ආශිර්වාදයෙන් මේ කරුණු මැනවින් වටහාගෙන, ප්රායෝගිකව පුහුණු කර, සත්යාවබෝධයට පත්වේවායි ආශිර්වාද කරමි.

මේ උතුම් මඟෙහි අප සමඟ එක්ව ගමන් කිරීමට ඔබටත් අපි ආරාධනා කරමු. අපගේ ඉගැන්වීම් කියවා, සියල්ලටම වඩා වැදගත් ලෙස, ඒවා ඔබගේ ජීවිතයට ප්රායෝගිකව යොදාගන්න. ඔබ ලබන අත්දැකීම් සහ ඔබට ඇතිවන ගැටළු, අපගේ ලිපියට පහළින් ඇති අදහස් තීරුවේ සටහන් කරන ලෙස අපි ඔබව දිරිමත් කරන්නෙමු. ඔබ අසන ප්රශ්න, ඔබගේ අවශ්යතාවලටම ගැලපෙන ලෙස ඉදිරි ලිපි සහ වීඩියෝ සකස් කිරීමට අපට මහත් උපකාරයක් වනු ඇත. එමෙන්ම, වෙබ් අඩවියේ ඇති ‘Contact Us‘ පෝරමය හරහා ද ඔබට අප හා සම්බන්ධ විය හැකිය.
අපගේ මෙම උත්සාහය, ඔබ තුළ සැඟවී ඇති ආධ්යාත්මික බීජය, එනම් සමාධිය, ධ්යාන සහ අභිඥා වැනි ගුණාංග පෝෂණය කිරීමයි.
අප සමඟ එක් වූ ඔබට ස්තූතියි. මෙම වෙබ් අඩවිය ඔබගේ අධ්යාත්මික ගමනට මහත් ශක්තියක් වනු ඇතැයි අපි බලාපොරොත්තු වෙමු.
ඔබ සැමට තෙරුවන් සරණයි!
