තෙරුවන් සරණයි සියලු දෙනාටම!
අපගේ ආධ්යාත්මික ජීවිතයේදී අප බොහෝ විට යම් යම් දේවල් වෙනස් කරගැනීමට දැඩි අධිෂ්ඨානයක් ඇති කරගන්නවා. උදාහරණයක් ලෙස, ‘මම අද සිට තරහ ගන්නේ නැහැ’ කියා ඔබ සිතනවා. නමුත් පුදුමයකට මෙන්, ඔබ එසේ අධිෂ්ඨාන කරගත් මොහොතේ පටන්, ඔබට තරහ යන අවස්ථා පෙරටත් වඩා වැඩිපුර හමුවීමට පටන් ගන්නවා නේද? ඔබ පාලනය කරන්නට, නවත්වන්නට, නැති කරන්නට උත්සාහ කරන දෙයම ඔබට නිතර නිතර මුණගැසීම පිටුපස ගැඹුරු ක්රියාවලියක් තිබෙනවා. මෙම ලිපියෙන් අපි ඒ පිළිබඳව අවබෝධයක් ලබා ගැනීමට උත්සාහ කරමු.
ආධ්යාත්මික ගමන යනු ප්රායෝගික පුහුණුවකි
ඉහළ ආධ්යාත්මික මට්ටමකට ළඟා වීමට නම්, අපගේ මනසේ නිදහස, සිතුවිලිවල පිරිසිදුකම සහ මනස පාලනය කරගැනීම අත්යවශ්යයි. අපේ හිත මානසික පීඩාවන්ගෙන්, එනම් බුදු දහමේදී ක්ලේශයන් (Kilesa) ලෙස හඳුන්වන රාගය, ද්වේශය වැනි අකුසල් සිතිවිලිවලින් පිරී තිබෙනවා නම්, අපට කිසිදා මානසිකව ඉහළට යා නොහැකියි. නමුත් මෙම පාලනය බලහත්කාරයෙන් කළ නොහැකියි. එය ස්වභාවිකවම සිදුවිය යුතු ක්රියාවලියක්.
මේක හරියට වාහනයක් පදවන්න ඉගෙන ගන්නවා වගෙයි. අපට එකපාරටම දක්ෂ රියදුරෙක් වෙන්න බැහැ. පළමුව අපි බලා සිට ඉගෙන ගන්නවා, පසුව රියදුරු අසුනේ වාඩි වී පුහුණු වෙනවා. ‘L-Board’ ගසාගෙන කාලයක් පුහුණු වීමෙන් පසුවයි බියක් සැකක් නැතිව තනිවම ගමනක් යා හැකි සැබෑ රියදුරෙක් බවට පත් වෙන්නේ.
ඔබේ ලෞකික ජීවිතය දෙස බලන්න. ඔබ ඉගෙන ගෙන, විභාග සමත් වී, රැකියාවක් ලබාගත්තේ හෝ ව්යාපාරයක් දියුණු කරගත්තේ යම් ක්රියාවලියක් හරහායි. ඒ කිසිවක් ඉබේ සිදු වූයේ නැහැ. ඒ ආකාරයටමයි, තරහ පාලනය කිරීම වැනි ආධ්යාත්මික පුහුණුවක් සඳහාද අප ක්රියාවලියක යෙදිය යුතුයි. ස්වභාවධර්මය අපට ඒ සඳහා අවස්ථා සලසා දෙනවා.
තරහ පාලනය සඳහා විශ්වයේ අභ්යාස පිටිය: ඔබට තරහ යන අවස්ථා වැඩිපුර ලැබෙන්නේ ඇයි?
ඔබ ‘මම තරහ ගන්නේ නැහැ’ කියා අධිෂ්ඨාන කළ විට, ඔබ බලාපොරොත්තු වන්නේ ඔබට තරහ යන හේතු නැති, සාමකාමී පරිසරයක්. නමුත් සිදුවන්නේ එහි අනෙක් පැත්තයි. ඔබට ඇසින්, කනින් හෝ සෙසු ඉන්ද්රියන්ගෙන් තරහ උපදවන අරමුණුම හමුවීමට පටන් ගන්නවා. මෙය ස්වභාවධර්මයේ සහ විශ්වයේ නීතියයි. ඔබ තරහ පාලනය කිරීමට උත්සාහ කරන නිසා, ස්වභාවධර්මය ඔබට ඒ සඳහා පුහුණු වීමට අවස්ථා ලබා දෙනවා. මෙය හරියට පරීක්ෂණයකට ලක් කිරීමක් වගෙයි.
ඔබේ පවුලේ අයගෙන්, රැකියා ස්ථානයෙන්, මිතුරන්ගෙන්, අසල්වාසීන්ගෙන්, පාරේදී වෙනත් රියදුරන්ගෙන්, මේ ඕනෑම තැනකින් ඔබට තරහ යන හේතු මතු විය හැකියි. භික්ෂුවකට නම්, විහාරස්ථානයේ හෝ ආරණ්යයේ සිටින අනෙක් අයගෙන් එය අත්විඳින්නට පුළුවන්. බොහෝ දෙනෙක් මෙය ‘එපා වෙන දෙයක්’ ලෙස සිතුවත්, මෙය ආධ්යාත්මික දියුණුව සඳහා ලැබෙන අනගි අවස්ථාවක්.
සම්පූර්ණයෙන්ම තරහ නැති වන්නේ අනාගාමී මාර්ග ඵලයට පත් වූ විටයි. අර්හත් ඵලයේදී නම් එය කිසිසේත්ම නැහැ. නමුත් සෝවාන්, සකෘදාගාමී වැනි ඊට පහළ මාර්ග ඵල වලදී, තරහව නිසා ඇතිවන වෛරය, ප්රාණඝාතය වැනි දරුණු ක්රියාවන් පාලනය කරගැනීමේ හැකියාව ලැබෙනවා. මාර්ග ඵලයක් නොලැබූ කෙනෙකුට වුවත්, පුහුණුව තුළින් වැරදි ක්රියාවන් සිදු නොවන තත්ත්වයට හිත පත් කරගන්නට පුළුවන්.
උඩුගම් බලා පිහිනීම: සාමාන්ය ප්රවාහයට එරෙහි අධ්යාත්මික සටන
ලෝකයේ බොහෝ දෙනෙක් ගඟ පහළට ගසාගෙන යනවා වගේ, තමන්ගේ සිතිවිලි වලට වහල් වෙලා ජීවත් වෙනවා. නමුත් ආධ්යාත්මික මාවතේ යන ඔබ උත්සාහ කරන්නේ උඩුගම් බලා පිහිනන්නයි. අපගේ සිද්ධාර්ථ බෝසතාණන් වහන්සේ බුදු වීමට පෙර, පාත්රය ගඟේ උඩුගම් බලා පා කර හැරියේ මේ උඩුගම් බලා යන ගමනේ සංකේතයක් ලෙසයි.
ඔබ තරහ පාලනය කිරීමට උත්සාහ කරන විට, ඔබ කරන්නේ මේ උඩුගම් බලා පිහිනීමයි. එවිට ඔබට හමුවන්නේම ප්රවාහයේ පීඩනයයි. විදේශගතව සිටින අය පවා පවසන්නේ, ඔවුන් තරහ නොගෙන ඉන්න උත්සාහ කරන විට, රැකියා ස්ථානයේදී හෝ වෙනත් අයගෙන් නුරුස්සන ප්රතිචාරම ලැබෙන බවයි. මෙය බාහිර බලවේගයකින් සිදුවන දෙයක් නොව, ඔබේ මනස පුහුණු කිරීම සඳහා ඇතිවන ස්වභාවික තත්ත්වයක්.
සිහිය නම් රක්ෂාව: තරහව දෙස බලා සිටීමෙන් එය දිනාගන්නා හැටි
මෙවැනි අවස්ථාවකදී, ඔබ එය ධනාත්මකව (Positive Thinking) භාරගත යුතුයි. ‘හොඳයි, මම අධිෂ්ඨාන කළේ තරහ පාලනය කරගන්නයි. දැන් මට ඒ සඳහා පුහුණු වීමට අවස්ථාවක් ලැබී තිබෙනවා’ කියා සිතන්න. ඉන්පසු, බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කළ සතර සතිපට්ඨානයට අනුව, සිහිය පිහිටුවා ගත යුතුයි.
ඔබට තරහවක් ඇතිවෙද්දී, ඒ ගැන හොඳ සිහියෙන් සිටින්න. එකපාරටම තරහ නැති කරගන්නට උත්සාහ කරන්න එපා. ඒ වෙනුවට, ඔබේ මනස තුළ හටගන්නා කෝපය දෙසත්, ඒ නිසා ශරීරයට දැනෙන පීඩනය දෙසත් නිකම්ම බලා සිටින්න. ඔබට දැනේවි, ඔළුව රිදෙනවා, ඇඟ කිලිපොලා යනවා, දත් මිටි කැවෙනවා, අත් මිට මොළවෙනවා වැනි දේවල්. ඒ පීඩනය පිට නොකර, එය ශරීරය තුළම තබාගෙන සිහියෙන් බලා සිටින්න.
ඔබ ඒ තරහව පිට කළොත් (උදා: බැණ වැදුනොත්), ඒ මොහොතේ පීඩනය (Pressure) අඩුවෙනවා තමයි. නමුත්, ඔබ ඒ ක්රියාවට හුරු වෙනවා. ඊළඟ දවසේත් ඔබට පීඩනය පිට කිරීමට අවශ්ය වෙනවා. එහෙත්, ඔබ ඒ පීඩනය දරාගෙන විනාඩි පහක්, දහයක්, පැයක් හෝ බලා සිටියොත්, ඔබට ඒ තරහවේ ස්වභාවය, එහි ආදීනවය තේරුම් යාවි.
ටික වේලාවකින් ඒ පීඩනය ඉබේම අඩුවී යයි. නමුත් හිත නැවත එය මතක් කරයි, ‘ඔබ ඔහුට බැන්නේ නැහැ නේද?’ කියා. සිසිල් වීමත්, නැවත මතුවීමත් ටික වේලාවක් සිදුවෙයි. මෙයයි තරහවේ ස්වභාවය. විදර්ශනා භාවනාව යනු මේ ස්වභාවය තේරුම් ගැනීමයි.
රාගය, ඉරිසියාව සහ අනෙකුත් කෙලෙස්: එකම නීතිය සැමටම
මෙම මූලධර්මය තරහවට පමණක් සීමා නැහැ. එය රාගයටත් එසේමයි. ඔබ ලිංගික ආශාවන් පාලනය කිරීමට, අසභ්ය දර්ශන නැරඹීමෙන් වැළකීමට, ස්වයං වින්දනයෙන් මිදීමට අධිෂ්ඨාන කළ විට, ඔබට වෙනදාටත් වඩා කාමුක අරමුණු හමුවීමට පටන් ගනීවි. අනියම් සබඳතාවලට ඇරයුම් ලැබෙන්නට, විවාහක නම් සැමියාගේ හෝ බිරිඳගේ ආශාවන් වැඩි වෙන්නට, ඔබේම ආශාවන් උත්සන්න වෙන්නට පුළුවන්. මෙයද ස්වභාවිකයි. සමහරුන් කියන විදිහට, මාරයාම ඒවා ගෙනත් දෙනවා වගෙයි. නැත්නම්, ස්වභාවධර්මය ඔබව පරීක්ෂා කරනවා.
එවැනි අවස්ථාවකදී, ඒ ක්රියාවල යෙදීම වෙනුවට, ඔබේ මනස තුළ හටගන්නා රාගික සිතුවිල්ල දෙස සිහියෙන් බලා සිටින්න. රාගය ඇති වූ විට ශරීරයට දැනෙන දැවිල්ල, හිරිවැටීම, නොසන්සුන්කම අවබෝධ කරගන්න. එක දවසකින් දෙකකින් මෙය නැති නොවුනත්, දිගින් දිගටම පුහුණු වන විට, පෙර භවවල පුහුණුව මදි වුවත්, මේ ආත්මයේදී ඔබට එය ජයගත හැකියි.
ඉරිසියාව, ලෝභය, දන් දීමට ඇති අකමැත්ත, වැරදි අදහස් (මිත්යා දෘෂ්ටි) වැනි අනෙකුත් සියලුම කෙලෙස් සඳහාද මෙම ක්රමය වලංගුයි. පූජ්ය රේරුකානේ චන්දවිමල නාහිමියන්ගේ ‘කෙලෙස් එක් දහස් පන්සීය’ වැනි ග්රන්ථ කියවීමෙන් අපගේ මනසේ ඇති විවිධ කෙලෙස් ගැන අවබෝධයක් ලබාගත හැකියි. අප නැති කිරීමට උත්සාහ කරන ප්රබලම කෙලෙස් තමයි අපට විරුද්ධව නැගී සිටින්නේ.
ප්රගතිය මැන බලන නිවැරදි මිනුම: ‘පච්චත්තං වේදිතබ්බෝ’ හෙවත් තමා තුළින්ම අවබෝධ කරගැනීම
ඔබ මෙසේ සිහියෙන් යුතුව කෙලෙස් දෙස බලා සිටීමට පුහුණු වන විට, ඔබටම ඔබේ දියුණුව දැකගත හැකි වේවි. පෙරදී පැයක් පුරා පැවති තරහවේ පීඩනය, ටිකෙන් ටික අඩු වෙන්න පටන් ගනීවි. රාගයෙන් දැවෙන කාලය අඩු වේවි. පරිසරයෙන් රාග නිමිති හමුවුණත්, අතීත සිතිවිල්ලක් ආවත්, එයට පෙර මෙන් බලපෑමක් කිරීමට නොහැකි වේවි. බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කළේ ‘පච්චත්තං වේදිතබ්බෝ විඤ්ඤූහී‘ යනුවෙනි. එනම්, නුවණැත්තවුන් විසින් තමා තුළින්ම ප්රත්යක්ෂ කළ යුතු බවයි. මේ ධර්මය සන්දිට්ඨිකයි, එනම් මෙහිදීම දැකිය හැකියි.
වර්තමානයේ තමන් රහත්, අනාගාමී යැයි සිතාගෙන සිටින රැවටුනු අය සිටිනවා. ඔවුන්ට තමන්වම පරීක්ෂා කරගත හැකියි. යමෙක් ඔබට පහර දුන්නත්, ඒ පුද්ගලයා කෙරෙහි වෛරයක්, අල්ප මාත්රයක තරහවක්වත් ඇතිවන්නේ නැත්නම් පමණයි නිර්වාණය අවබෝධ කළා යැයි කිව හැක්කේ. වෙනත් කෙනෙකුගේ වචනය විශ්වාස කරනවාට වඩා, ස්වභාවධර්මයෙන් ඔබට ලැබෙන මේ පරීක්ෂණ තුළින් තමන්වම මැන බැලීම නුවණට හුරුයි.
අභියෝගය අවස්ථාවක් කරගැනීම: ඔබේ ආධ්යාත්මික ගමනට ආශිර්වාදයක්
එසේනම්, අප තේරුම් ගත යුත්තේ, අප නැති කරන්නට, පාලනය කරන්නට උත්සාහ කරන දෙයම අප වෙත පැමිණීම ආධ්යාත්මික දියුණුව සඳහා ලැබෙන වටිනා අවස්ථාවක් බවයි. එයට එරෙහිව සටන් කළ යුත්තේ සිහිය සහ ප්රඥාව නමැති ආයුධ භාවිතයෙනි.
මෙම නීතිය ලෞකික ජීවිතයටද අදාළයි. අප ආර්ථිකව දියුණු වීමට උත්සාහ කරන විට, මුදල් වියදම් වන වැඩමයි සිදුවන්නේ. ඉතිරියක් නැතිවෙන බාධකමයි එන්නේ. මේවාට දෙවියන්ට බැණ වැදී වැඩක් නැහැ. මේ සියල්ල සිදුවන්නේ හේතු ඵල දහමට, එනම් පටිච්චසමුප්පාදයට අනුවයි. දෙවියන්, බ්රහ්මයන් ඇතුළු සියලු දෙනාම මෙම නීතියට යටත්. ඔවුන්ටද කවදා හෝ නැවත මනුලොව ඉපදීමට සිදුවිය හැකියි.
එම නිසා, ඔබ ලබාගන්නා මේ දැනුම, අවබෝධය ප්රායෝගික පුහුණුවක් බවට පත් කරගන්න. ඔබ තුළින්ම ඒ මානසික මට්ටම් අවබෝධ කරගන්න. ඔබ එසේ ඇති කරගන්නා ස්ථාවර මානසික මට්ටම, ඔබට පාරමිතාවක් වේවි. අනාගතයේ බුදුවරයෙකු හෝ රහතන් වහන්සේ නමක් හමුවූ විට, ඔබ සිරවී සිටින තැනින් මිදීමට එය ඔබට විශාල උපකාරයක් වේවි. මෙම දේශනාවෙන් ඔබ යමක් තේරුම් ගත්තා නම්, අද සිට එය ක්රියාත්මක කරන්නට උත්සාහ ගන්න.
මේ උතුම් මඟෙහි අප සමඟ එක්ව ගමන් කිරීමට ඔබටත් අපි ආරාධනා කරමු. අපගේ ඉගැන්වීම් කියවා, සියල්ලටම වඩා වැදගත් ලෙස, ඒවා ඔබගේ ජීවිතයට ප්රායෝගිකව යොදාගන්න. ඔබ ලබන අත්දැකීම් සහ ඔබට ඇතිවන ගැටළු, අපගේ ලිපියට පහළින් ඇති අදහස් තීරුවේ සටහන් කරන ලෙස අපි ඔබව දිරිමත් කරන්නෙමු. ඔබ අසන ප්රශ්න, ඔබගේ අවශ්යතාවලටම ගැලපෙන ලෙස ඉදිරි ලිපි සහ වීඩියෝ සකස් කිරීමට අපට මහත් උපකාරයක් වනු ඇත. එමෙන්ම, වෙබ් අඩවියේ ඇති ‘Contact Us‘ පෝරමය හරහා ද ඔබට අප හා සම්බන්ධ විය හැකිය.
අපගේ මෙම උත්සාහය, ඔබ තුළ සැඟවී ඇති ආධ්යාත්මික බීජය, එනම් සමාධිය, ධ්යාන සහ අභිඥා වැනි ගුණාංග පෝෂණය කිරීමයි.
අප සමඟ එක් වූ ඔබට ස්තූතියි. මෙම වෙබ් අඩවිය ඔබගේ අධ්යාත්මික ගමනට මහත් ශක්තියක් වනු ඇතැයි අපි බලාපොරොත්තු වෙමු.
ඔබ සැමට තෙරුවන් සරණයි!
