තෙරුවන් සරණයි සියලු දෙනාටම!
භාවනානුයෝගීව කටයුතු කරන බොහෝ දෙනෙක් අපෙන් නිරන්තරයෙන් අසන ප්රශ්නයක් තිබෙනවා. “ස්වාමීන් වහන්ස, භාවනා කරද්දී මට විවිධ ආලෝක සංඥා සහ රූප පෙනී ක්ෂණයකින් නැතිවෙලා යනවා. ඇයි එහෙම වෙන්නේ?” යන්නයි. මෙම ලිපියෙන්, ආධ්යාත්මික බලාපොරොත්තු හා බැඳුනු මෙම ගැටලුවට හේතුව සහ එය ස්ථීරව පවත්වාගැනීමට කළ යුතු දේ පිළිබඳව අපි ගැඹුරින් සාකච්ඡා කරමු.
භාවනාවේ පොදු අත්දැකීමක්: දර්ශන පෙනී නැතිවී යාම
තෙවැනි ඇස පිළිබඳ ප්රායෝගික වැඩසටහන් මාලාව ඔස්සේ අප ලබාදුන් මගපෙන්වීම් අනුව භාවනා කරන බොහෝ දෙනෙකුට විවිධ අත්දැකීම් ලැබෙනවා. ඔවුන් අපට දන්වා සිටින්නේ නිල්, කහ, කොළ, රතු වැනි විවිධ වර්ණයන්ගෙන් යුතු ආලෝක දහරාවන්, ගස් කොළන්, ස්වභාවධර්මයේ දර්ශන, තමන් ජීවත්වන පරිසරයේ රූප, සහ ඇතැම් විට අප පෙර ලිපියක සාකච්ඡා කළ ‘අහස’ වැනි සංඥාවන්ද පෙනෙන බවයි.
නමුත් පොදු ගැටලුව වන්නේ මේ සියලු දර්ශන හදිසියේම මතු වී, ඒ ආකාරයෙන්ම ක්ෂණයකින් අතුරුදන් වීමයි. මෙය ඔබගේ භාවනා ගමනේ අතරමං වීමක් ලෙස ඔබට හැඟෙන්නට පුළුවන්. නමුත් මෙයට ඉතාම පැහැදිලි හේතුවක් තිබෙනවා.
ඇයි රූප ආලෝක සංඥා පෙනිලා නැතිවීමට හේතුව: ආධ්යාත්මික තෘෂ්ණාව නම් වූ සියුම් බැඳීම
මෙම දර්ශන නැතිවී යාමට ප්රධානතම හේතුව වන්නේ ඔබේ සිත තුළම ඇතිවන සියුම් බැඳීමයි. බුදු දහමේ මෙය තෘෂ්ණාව ලෙස හඳුන්වයි. එය හුදෙක් ලෞකික දේට ඇති ආශාව පමණක් නොව, මෙවැනි ආධ්යාත්මික අත්දැකීම්වලට ඇති ආශාවද ඇතුළත් වනවා. අපි මෙය ‘ආධ්යාත්මික තෘෂ්ණාව‘ ලෙස හඳුන්වමු.
සිතා බලන්න. ඔබ භාවනා කරමින් සිටින විට එකවරම දීප්තිමත් කහ පැහැති ආලෝකයක් දිස්වෙනවා. ඒ මොහොතේම ඔබේ සිතට මෙවැනි සිතුවිල්ලක් පැමිණෙනවා: “ආ… හරි! මගේ තෙවෙනි ඇස විවෘත වෙන්නයි යන්නේ. මේ තමයි ඒකේ පූර්ව නිමිත්ත!” මෙසේ සිතූ සැණින්, ඔබ එම අත්දැකීමට දැඩි ආශාවකින්, එනම් ලෝභයෙන් බැඳෙනවා. ඒ ආශාව, ඒ ආධ්යාත්මික තෘෂ්ණාව ඇතිවූ සැනින්, අර ආලෝකය නැතිවී යනවා. රූප පෙනුනත්, අහස පෙනුනත් සිදුවන්නේ මෙයමයි.
ලෞකික ලෝකයේදී මුදල් වියදම් කර හෝ මහන්සි වී යමක් ලබාගත හැකි වුවත්, ආධ්යාත්මික දියුණුව මුදලට ගත නොහැකියි. එයට අවශ්ය වන්නේ අවංකත්වය, අධිෂ්ඨානය සහ සියල්ල අතහැරි මනසක් පමණයි. ආධ්යාත්මික තෘෂ්ණාව එම පිරිසිදු බව නැති කරනවා.
විසඳුම: ‘තිබ්බත් එකයි, නැතත් එකයි’ යන මධ්යස්ථ මනස
එසේනම්, මෙම දර්ශන ස්ථාවර කරගන්නේ කෙසේද? පිළිතුර රැඳී ඇත්තේ නොඇලෙනසුලු, මධ්යස්ථ මනසක් පුහුණු කිරීම තුළයි. අප නිතරම කියන දෙයක් තමයි, කුඩා ළදරුවෙකු මෙන් වන්න කියා. බබෙකුට සෙල්ලම් බඩුවක් තිබුණත් එකයි, නැතත් එකයි. ලෝකය පෙරළුනත් ඔහුට එය ප්රශ්නයක් නොවේ. ඒ මනෝභාවයට පැමිණෙන්න.
භාවනාවේදී ආලෝකයක් දුටු සැනින්, “එය මට තිබ්බත් එකයි, නැතත් එකයි” කියා සිතන්න. එයට කිසිදු වටිනාකමක්, වැදගත්කමක් දෙන්න එපා. සරලව, සැහැල්ලුවෙන් සිටින්න. ඔබ යම් අත්දැකීමකට බැඳෙන්නේ නැතිව, එයට ආශා කරන්නේ නැතිව, මධ්යස්ථව සිටින විට, ස්වභාවධර්මය විසින්ම එම දායාදය ඔබට ස්ථිරවම ලබා දෙනවා. ඔබ ආධ්යාත්මික තෘෂ්ණාව අතහැර දැමූ විට, එම අත්දැකීම් ඔබ සමඟ රැඳී සිටිනවා.
මෙම මධ්යස්ථ භාවය ඇතිවන්නේ ඔබේ සිතේ අලෝභය (නොඇලීම), අද්වේශය (නොගැටීම), සහ අමෝහය (පැහැදිලි අවබෝධය) යන ගුණාංග වර්ධනය වීමත් සමගයි.
ඇලීමෙන් එහාට: ගැටීම සහ ද්වේශයේ බාධකය
ඇලීම හෙවත් ආධ්යාත්මික තෘෂ්ණාව මෙන්ම, ගැටීමද ප්රබල බාධකයකි. දර්ශනයක් පෙනී නැතිවී ගිය සැනින්, ඔබේ සිතට දුකක්, කණගාටුවක් ඇතිවෙනවා නේද? “අනේ ඒක නැතිවුණානේ” කියා සිතීමම සියුම් ගැටීමකි. බුදු දහමේ මෙය ද්වේශය ලෙස හඳුන්වයි. එය යමකට අකමැති වීම, ප්රතික්ෂේප කිරීම හෝ යමක් නැතිවීම ගැන ඇතිවන කණගාටුවයි.
මෙම කණගාටුව, එනම් ගැටීම ඇතිවූ සැනින්, ඔබ එම දර්ශනය නැවත පැමිණීම වළක්වාලනවා. ඇලීම මෙන්ම ගැටීමද ඔබව එකම තැන රඳවා තබනවා. එබැවින්, දර්ශනයක් පැමිණි විට එයට ආශා නොකළ යුතු සේම, එය නැතිවී ගිය විට ඒ ගැන කණගාටු විය යුතුත් නැහැ. එයට කිසිදු ප්රතිචාරයක් නොදක්වා, සත පහකටවත් ගණන් නොගෙන ඔබේ භාවනාව දිගටම කරගෙන යන්න.
ස්ථාවර භාවනාවක් සඳහා ප්රායෝගික පියවර
ඔබේ භාවනාව ස්ථාවර කරගැනීමට නම්, ඔබ තුළ ගුණාංග කිහිපයක් ක්රමානුකූලව වර්ධනය කරගත යුතුයි.
- අකුසල් අඩු කිරීම: ඔබේ සිතේ නිතර ඇතිවන රාග, ද්වේශ, මෝහ (ඇලීම, ගැටීම, මුලාව) යන අකුසල් ක්රමයෙන් අඩු කරගන්න. වැරදි දහයක් කරන කෙනෙක්, වැරදි එකක් කරන තැනට හෝ වැරදි පහකට වඩා අඩු මට්ටමකට පැමිණීම වැනි ය.
- සතර සම්යක්ප්රධාන වැඩීම: බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කළ ඡන්ද, චිත්ත, වීර්ය, විමංසා යන ගුණාංග හතර වඩන්න. එනම්:
- ඡන්ද: භාවනාව කිරීමට ඇති අවංක කැමැත්ත.
- චිත්ත: ඒ සඳහා සිත යොමු කර තබා ගැනීම.
- වීර්ය: නොපසුබට උත්සාහය.
- විමංසා: ප්රඥාවෙන් යුතුව විමසා බැලීම.
- අවංකත්වය සහ ඉවසීම: තමන්ට අවංකව, නිහතමානීව, ඉවසීමෙන් යුතුව තමන්ගේ වැරදි හදාගෙන ඉදිරියට යන්න.
මේවා මුදලට ගත හැකි දේවල් නොවේ. ඔබේ ආධ්යාත්මික තෘෂ්ණාව පාලනය කර, මෙම ගුණාංග වැඩූ විට විශ්වය විසින්ම ඔබට මග විවර කර දෙනු ඇත.
නියම මොහොතේ ප්රඥාවෙන් සිහිය භාවිත කිරීම
මෙම ඉගැන්වීම් හුදෙක් මතක තබාගැනීමෙන් පලක් නැහැ. එය හරියට, යුද්ධයට අවශ්ය කඩුව කොස් කොටන්න ගන්නවා වගෙයි. මෙම දැනුම නමැති ආයුධය භාවිත කළ යුත්තේ නියම මොහොතේදීයි.
ඔබ භාවනා කරද්දී ආලෝකයක් හෝ රූපයක් පෙනෙන මොහොතේ, එනම් සතුරා (ආධ්යාත්මික තෘෂ්ණාව හෝ ගැටීම) පැමිණි මොහොතේ, ඔබට මෙම ඉගැන්වීම සිහියට නැගිය යුතුයි. “ආ… හාමුදුරුවෝ කිව්වා නේද මේකට ඇලෙන්නවත් ගැටෙන්නවත් එපා කියලා. මම මේක සත පහකටවත් ගණන් ගන්නේ නැහැ.” යනුවෙන් සිහිය පිහිටුවාගෙන, නොඇලී, නොගැටී, ඔබේ භාවනාව දිගටම කරගෙන යන්න.
එසේ කළ විට, “මෙයා දැන් ඊළඟ පියවරට සුදුසුයි” කියා ස්වභාවධර්මය විසින්ම තීරණය කර, ඔබේ ගමනට ඉඩ සලසා දෙනු ඇත. අවශ්ය වෙලාවට මතක් වී, ක්රියාත්මක වන ප්රඥාවෙන් යුතුව ඔබේ භාවනා ගමන සාර්ථක කරගන්න.
මෙම කරුණු මනාව වටහාගෙන, නැවත නැවත මෙනෙහි කරමින්, ඔබේ ආධ්යාත්මික ශක්තිය දියුණු කරගැනීමට ඔබට ශක්තිය, ධෛර්යය, වාසනාව ලැබේවායි ත්රිවිධ රත්නයේ ගුණ බලයෙන් ආශිර්වාද කරමි.
මේ උතුම් මඟෙහි අප සමඟ එක්ව ගමන් කිරීමට ඔබටත් අපි ආරාධනා කරමු. අපගේ ඉගැන්වීම් කියවා, සියල්ලටම වඩා වැදගත් ලෙස, ඒවා ඔබගේ ජීවිතයට ප්රායෝගිකව යොදාගන්න. ඔබ ලබන අත්දැකීම් සහ ඔබට ඇතිවන ගැටළු, අපගේ ලිපියට පහළින් ඇති අදහස් තීරුවේ සටහන් කරන ලෙස අපි ඔබව දිරිමත් කරන්නෙමු. ඔබ අසන ප්රශ්න, ඔබගේ අවශ්යතාවලටම ගැලපෙන ලෙස ඉදිරි ලිපි සහ වීඩියෝ සකස් කිරීමට අපට මහත් උපකාරයක් වනු ඇත. එමෙන්ම, වෙබ් අඩවියේ ඇති ‘Contact Us‘ පෝරමය හරහා ද ඔබට අප හා සම්බන්ධ විය හැකිය.
අපගේ මෙම උත්සාහය, ඔබ තුළ සැඟවී ඇති ආධ්යාත්මික බීජය, එනම් සමාධිය, ධ්යාන සහ අභිඥා වැනි ගුණාංග පෝෂණය කිරීමයි.
අප සමඟ එක් වූ ඔබට ස්තූතියි. මෙම වෙබ් අඩවිය ඔබගේ අධ්යාත්මික ගමනට මහත් ශක්තියක් වනු ඇතැයි අපි බලාපොරොත්තු වෙමු.
ඔබ සැමට තෙරුවන් සරණයි!
