තෙරුවන් සරණයි සියලු දෙනාටම!
අද මෙම ලිපිය තුළින් ඔබ සමඟ බෙදාගැනීමට බලාපොරොත්තු වන්නේ, සමථ භාවනාවේ දියුණුව සඳහා සිහිය පැවැත්වීම සිදුකරන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳවයි. පසුගිය ඉගැන්වීමකදී, ‘සිත එකඟ කරගැනීමට කලබල වෙන්න එපා’ යනුවෙන් අප සාකච්ඡා කළා. එමගින් බොහෝ දෙනෙකුට තම සිතේ ඇති මායාකාරී ස්වභාවය තේරුම් ගැනීමට හැකි වුණා. සිතේ මෙම ගැඹුරු ස්වභාවය අවබෝධ කරගත හැක්කේ අප සතිය හෙවත් සිහිය පැවැත්වුවහොත් පමණයි. සිහිය නොමැතිව සිතේ යථාර්ථය ග්රහණය කරගැනීම අපහසුයි.
බුදුරජාණන් වහන්සේ නිර්වාණය නම් වූ උතුම් විමුක්තිය සහ ඊට ළඟා වන මාර්ගය අපට පෙන්වා දුන්නා. ඒ මාර්ගයේ ඇති ප්රධානම අංගය වන්නේද මේ සිහියයි. එය හරියට, ඔබ අලුතින් මිලදී ගත් දුරකථනයක ඇති සියලුම ක්රියාකාරකම් සහ හැකියාවන් එහි ‘සෙටින්ග්ස්’ තුළින් හඳුනාගන්නවා වගේ දෙයක්. ඒ ආකාරයටම, අපගේ සිතේ ස්වභාවය, එහි සැකසුම් සහ එය ක්රියාත්මක වන ආකාරය තේරුම් ගැනීමට සිහිය පැවැත්වීම අත්යවශ්ය වෙනවා.
මෙම ලිපියේ අරමුණ වන්නේ, අප සිහිය පැවැත්විය යුත්තේ ඇයි, එහි වැදගත්කම කුමක්ද, එය නිවැරදිව කරන්නේ කෙසේද, සහ එය සමථ භාවනාවේ දියුණුවට බලපාන්නේ කෙසේද යන්න පැහැදිලි කිරීමයි.
ඔබේ සිත නමැති ආගන්තුකයා: සිහිය පැවැත්විය යුත්තේ ඇයි?
අප සිහිය පැවැත්වීම කළ යුත්තේ ඇයිද යන්න තේරුම් ගැනීමට, අපි සරල උපමාවක් ගනිමු. සිතන්න, ‘නිමල්’ කියා පුද්ගලයෙක් ඔබට හමුවනවා. ඔබ ඔහුව මීට පෙර දැක නැහැ, ඔහුගේ ගම කොහේද, ඔහු කවුද, හොඳ කෙනෙක්ද, නරක කෙනෙක්ද කියා කිසිවක් දන්නේ නැහැ. ඔහු හොරෙක්, ත්රස්තවාදියෙක්, උගතෙක් හෝ මැරයෙක් විය හැකියි.
එවන් පුද්ගලයෙකු හමුවූ විගස ඔබ ඔබේ සියලු රහස් ඔහුට පැවසුවොත් කුමක් සිදුවේද? එය අවදානම්. නමුත්, ඔබ වසරක්, දෙකක්, හෝ පහක් වැනි කාලයක් තිස්සේ ඔහුව ක්රමයෙන් ඇසුරු කළහොත්, ඔහුගේ සැබෑ ස්වභාවය ඔබට හඳුනාගත හැකියි. ඔහුගේ චරිතය කෙබඳුදැයි දවසකින් දෙකකින් තීරණය කළ නොහැකියි. බුදුරජාණන් වහන්සේද දේශනා කර ඇත්තේ, කෙනෙකුගේ සැබෑ චරිතය තේරුම් ගැනීමට දීර්ඝ කාලයක් ඇසුරු කළ යුතු බවයි. මගේ පෞද්ගලික අත්දැකීමද එයයි. වසරක් පමණ ඇසුරු කරන විට මිනිසුන්ගේ සැබෑ ගතිගුණ, ඔවුන්ගේ ඊර්ෂ්යාව, කුහකකම, ඔවුන් ආසා කරන දේවල් සහ තරහ යන දේවල් ඉබේම මතුපිටට පැමිණෙනවා.
අන්න ඒ ආකාරයට නිමල්ව හඳුනාගත් පසු ඔහු සමඟ ගනුදෙනු කිරීම පහසුයි. ඔහු උගතෙක් නම් ඒ ආකාරයටත්, වංචාකාරයෙක් නම් ඒ අනුවත් අපට කටයුතු කළ හැකියි. අපගේ සිතත් ඒ වගේ. දැනට අප ජීවත් වන්නේ අපේ සිත ගැන කිසිදු අවබෝධයකින් තොරව, එනම් අසිහියෙන්. සිහිය පැවැත්වීම යනු, මේ ‘නිමල්’ නමැති ආගන්තුකයා මෙන්, අප තුළම සිටින මේ සිත නමැති පුද්ගලයාව දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ ඇසුරු කරමින් ඔහුගේ සැබෑ ස්වභාවය, ඔහුගේ සිතුවිලි රටා, සහ ඔහුගේ ‘සෙටින්ග්ස්’ පද්ධතිය තේරුම් ගැනීමයි. සිහිය පවත්වන්නේ ඇයිද යන්නට පිළිතුර එයයි; අප තුළම සිටින මේ අභ්යන්තර පුද්ගලයාව ගැඹුරින් හඳුනාගැනීම.
සිහිය සහ භාවනාවේ දියුණුව අතර ඇති සම්බන්ධය
ඔබ ඔබේ සිත හඳුනාගන්නා තරමට, ඔබේ භාවනාව දියුණු කරගැනීම පහසු වෙනවා. ඉහත උදාහරණයේ නිමල්ගේ චරිතයේ ඇති කපටිකම්, ඊර්ෂ්යාව, ලෝභකම සහ හොඳ ගතිගුණ අප හඳුනාගත්තේ ඔහුව ඇසුරු කිරීමෙන්. ඒ ආකාරයටම, අපගේ සිත නමැති මේ අභ්යන්තර පුද්ගලයාව සිහියෙන් යුතුව ගවේෂණය කරන විට, එහි ඇති විවිධ දෘෂ්ටි (දැඩිව ගත් මත), රාමු, කම්මැලිකම, කුහකකම සහ අනුන්ගේ දියුණුවට ඇති අකමැත්ත වැනි සියුම් ස්වභාවයන් අපට දැකගත හැකියි.
මේවා දැකගැනීම තුළින් භාවනාව දියුණු කරගැනීමට මහඟු පිටුවහලක් ලැබෙනවා. භාවනාවට ප්රධානම බාධාව වන්නේ මෙවැනි සිතුවිලියි. බුදු දහමේදී මේවා කෙලෙස් ලෙස හඳුන්වයි. එනම්, ලෝභ, ද්වේශ, මෝහ වැනි අකුසල සිතිවිලියි. භාවනාවේ දියුණු වන විට, විදර්ශනා භාවනාවේදී මෙන්ම සමථ භාවනාවේදීද, යෝගියා කුසල් සහ අකුසල් යන දෙකම අත්හරින මනසකින් කටයුතු කරනවා. සියල්ල අත්හැරීමෙන්ම ඔවුන්ට තව තවත් දියුණුව ලැබේ. ඒ ලැබෙන දේ පවා ඔවුන් අත්හරිනවා.
මෙම සිත හඳුනාගැනීමම තමයි, නිර්වාණ මාර්ගයේදී අරහත්වය, බුද්ධත්වය, පසේබුද්ධත්වය වැනි උතුම් තත්වයන් ලෙස හඳුන්වන්නේ. ඒ ඒ උතුමන්ගේ ප්රඥාවේ සහ පාරමිතාවේ තරමට එම අවබෝධය නම් කර තිබෙනවා. එනිසා, ඔබ කළ යුත්තේ මේ අභ්යන්තරයේ සිටින සිත තේරුම් ගැනීමයි. එය තේරුම් ගන්නා තරමට භාවනාවේ ඒකාග්රතාවය පහසු වෙනවා.
ප්රායෝගිකව සිහියෙන් භාවනා කරන්නේ කෙසේද?
ඔබේ සිතේ ස්වභාවය සිහියෙන් යුතුව හඳුනාගත් පසු, සමථ භාවනාවේ මූලික අරමුණ වන සිත එකඟ කිරීම හෙවත් ඒකාග්රතාවය ඇතිකර ගැනීම ඉතා පහසු වෙනවා. සමථය හෝ ධ්යාන යනු සිත එක තැනක එකඟ කිරීමයි. නමුත් මෙය බලහත්කාරයෙන් කරන දෙයක් නොව, ස්වභාවිකව සිදුවිය යුත්තක්. සිත හඳුනාගනිමින් භාවනා කරන විට, මෙම ක්රියාවලිය ඉතාමත් පහසු වෙනවා.
අප තෙවැනි ඇස විවෘත කිරීමේ භාවනා ක්රම වලදී නළල මැද, ඇහිබැමි දෙක අතර හෝ නාස් පුඩු අතර වැනි ස්ථානයක් අරමුණු කරන්නේ ඒ නිසයි. සිතේ ස්වභාවය දන්නා කෙනෙකුට එවන් ස්ථානයක සිත එකඟ කරවීම පහසුයි.
එසේනම්, අප ‘හිස්’, ‘අහස’ වැනි වචන හෝ මන්ත්ර මෙනෙහි කරන්නේ ඇයි?
ඒ, අපේ සිත නිරන්තරයෙන් දුවන නිසා. සිතේ ඒ නොසන්සුන්කම නැත්නම්, මෙම වචන ආධාරක අවශ්ය වන්නේ නැහැ. නිකන්ම නළල මැද බලා සිටීමෙන් භාවනාවේ පියවරයන් ඉබේම නැගී, තෙවැනි ඇස පවා විවෘත විය හැකියි. ඒකාග්රතාවය බිඳෙන නිසා තමයි ඔබට වචන මෙනෙහි කිරීමට සිදුවී ඇත්තේ. මේ කරුණු තේරුම් ගත් විට, ඔබට භාවනාවේදී සිත එකඟ කරගැනීම කොතරම් පහසු දැයි වැටහේවි.
එදිනෙදා ජීවිතයට සිහිය එක් කරගැනීම: ඔබ කළ යුතු දේ
මෙම ඉගැන්වීම් කියවන ඔබ සියලු දෙනාම කළ යුතු වැදගත්ම දෙය නම්, සිහිය පැවැත්වීම අනිවාර්යයෙන්ම පුරුදු කිරීමයි. මෙහිදී ඔබට ඇති සරලම ක්රමය නම්, එදිනෙදා ජීවිතයේදී ඔබ කරන වැඩ කටයුතු සිහියෙන් කිරීමයි.
සාමාන්යයෙන් ඔබ වැඩ කරන්නේ අසිහියෙන්. ඔබ කරන්නේ කුමක්ද, ඔබ ඒ මොහොතේ සිටිනවාද කියා ඔබ දන්නේවත් නැහැ. අද පටන්, ඔබ කරන ඕනෑම කාර්යයක්, එය වේගයෙන් කළත්, සෙමින් කළත්, ඒ ක්රියාව සමග සිහියෙන් සිටිනවාද කියා හොඳින් බලන්න. ඔබ කරන දේ ගැන පූර්ණ අවධානයෙන් සිටින්න. මෙසේ කරන විට, සිහිය පවත්වන්නේ කෙසේදැයි ඔබට ප්රායෝගිකවම තේරුම් යාවි. මෙයයි ඔබ ආරම්භ කළ යුතු සරලම සහ බලවත්ම තාක්ෂණය.
මෙම ලිපියේ කරුණු නැවත නැවත කියවා, එහි හරය ග්රහණය කරගන්න. මෙම ක්රමය අද සිටම ක්රියාවට නංවන්න. ඔබට තවත් ගැටලු ඇත්නම්, ඉදිරියේදී ඒවාට පිළිතුරු ලබා දීමට මම බලාපොරොත්තු වෙනවා. තවත් ලිපි තුළින්, සිත රාමුගත වන තැන්, ගැටලු මතුවන තැන් සහ දෘෂ්ටි වලට හසුවන ආකාරය ගැන තවදුරටත් සාකච්ඡා කරමු.
නිගමනය සහ ආශිර්වාදය
මෙම සාකච්ඡාව තුළින්, අප සිහිය පැවැත්විය යුත්තේ ඇයි, එහි වැදගත්කම කුමක්ද, සහ එය අපගේ ඒකාග්රතාවය දියුණු කරන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳව ඔබට පැහැදිලි අවබෝධයක් ලැබෙන්නට ඇතැයි මම විශ්වාස කරනවා. ඉදිරියේදී මෙම මාතෘකාව තවදුරටත් විස්තර කරමින් නව ඉගැන්වීම් ඔබ වෙත ගෙන ඒමට බලාපොරොත්තු වෙනවා.
ඔබ සියලු දෙනාටම බුද්ධ, ධම්ම, සංඝ යන ත්රිවිධ රත්නයේ ආනුභාවයෙන්, නොකඩවා සිහිය පැවැත්වීමට, ප්රඥාව පහළ කරගැනීමට, සිතේ ඇති සියලු දෘෂ්ටි හා රාමු හඳුනාගැනීමටත්, සිහිය බිඳී ගිය විට කලබල නොවී නැවත එය පිහිටුවා ගැනීමටත් ශක්තිය, ධෛර්යය ලැබේවා!
මේ උතුම් මඟෙහි අප සමඟ එක්ව ගමන් කිරීමට ඔබටත් අපි ආරාධනා කරමු. අපගේ ඉගැන්වීම් කියවා, සියල්ලටම වඩා වැදගත් ලෙස, ඒවා ඔබගේ ජීවිතයට ප්රායෝගිකව යොදාගන්න. ඔබ ලබන අත්දැකීම් සහ ඔබට ඇතිවන ගැටළු, අපගේ ලිපියට පහළින් ඇති අදහස් තීරුවේ සටහන් කරන ලෙස අපි ඔබව දිරිමත් කරන්නෙමු. ඔබ අසන ප්රශ්න, ඔබගේ අවශ්යතාවලටම ගැලපෙන ලෙස ඉදිරි ලිපි සහ වීඩියෝ සකස් කිරීමට අපට මහත් උපකාරයක් වනු ඇත. එමෙන්ම, වෙබ් අඩවියේ ඇති ‘Contact Us‘ පෝරමය හරහා ද ඔබට අප හා සම්බන්ධ විය හැකිය.
අපගේ මෙම උත්සාහය, ඔබ තුළ සැඟවී ඇති ආධ්යාත්මික බීජය, එනම් සමාධිය, ධ්යාන සහ අභිඥා වැනි ගුණාංග පෝෂණය කිරීමයි.
අප සමඟ එක් වූ ඔබට ස්තූතියි. මෙම වෙබ් අඩවිය ඔබගේ අධ්යාත්මික ගමනට මහත් ශක්තියක් වනු ඇතැයි අපි බලාපොරොත්තු වෙමු.
