තෙරුවන් සරණයි සියලු දෙනාටම!
ප්රායෝගිකව ආධ්යාත්මික ජීවිතයක් ගවේෂණය කරන ඔබත්, එසේ නැතත් ධර්ම දේශනා ශ්රවණය කිරීමට කැමති ඔබත් අතර, නිතරම වාගේ මතුවන ප්රශ්නයක් තිබෙනවා. ‘තෙවැනි ඇස’, ‘විශ්ව ශක්තිය’, ‘කුණ්ඩලිනී ශක්තිය’ වැනි වචන ගැන ඔබ නිතර අසා ඇති. මේවා ආධ්යාත්මික ලෝකය තුළ, විශේෂයෙන්ම ඉන්දියාව සහ ශ්රී ලංකාව වැනි ආසියාතික රටවල ඉතා ප්රසිද්ධ වචන. මේ නිසාම, පෙරදිග මෙන්ම බටහිර බොහෝ දෙනෙක් මෙම සංකල්ප ගැන උනන්දුවෙන් සොයා බලනවා.
මෙම වචන හා සම්බන්ධ පොත්පත්, අන්තර්ජාලයේ තොරතුරු සහ ගුරුවරුන්ගේ ඉගැන්වීම් තුළින්, භාවනාව කෙරෙහි විශාල උනන්දුවක් සහ ආසාවක් ඇති වෙනවා. ‘විශාල ශක්තියක්’, ‘ඕනෑම දෙයක් කළ හැකි වීම’, ‘අධිබලැති මානසික හැකියාවක්’ වැනි අසාමාන්ය විස්තර නිසා මේවා සමාජය තුළ වර්ණනාවට ලක්වී තිබෙනවා. මෙම ලිපියෙන් අපි උත්සාහ කරන්නේ, මෙම ජනප්රිය සංකල්ප සහ බුදු දහමේ ඉගැන්වීම් අතර ඇති සැබෑම සම්බන්ධය කුමක්ද යන්න පැහැදිලි කිරීමටයි.
වචනවල බලය සහ පොදු අත්දැකීම
මෙම සංකල්ප ඇතැම් විට විවිධ ආගම්වලට බෙදී යනවා. සමහරුන් මේවා හින්දු ආගමට අයත් බව කියන අතර, තවත් අය බමුණු දහමට හෝ ඉන්දියාවේ වෙනත් සම්ප්රදායන්ට අයත් බව පවසනවා. නමුත් මෙහිදී අප තේරුම් ගත යුතු වැදගත්ම දෙය නම්, මේ කුමන වචනයකින් හැඳින්වුවත්, ඒවායින් අදහස් කෙරෙන මූලික කාර්යය එකක් බවයි.
උදාහරණයක් ලෙස ‘වතුර’ ගනිමු. සිංහලෙන් අපි ‘ජලය’ හෝ ‘වතුර’ ලෙස හඳුන්වනවා. ඉංග්රීසියෙන් එය ‘Water’ වන අතර, දෙමළ බසින් ‘තන්නීර්’ ලෙස හැඳින්වෙනවා. වචන වෙනස් වුවත්, මේ සියල්ලෙන්ම අදහස් කරන්නේ පිපාසය සංසිඳුවන එකම ද්රව්යයයි. ඒ ආකාරයටම, තෙවැනි ඇස, විශ්ව ශක්තිය, කුණ්ඩලිනී ශක්තිය, චක්ර වැනි වචන, විවිධ සංස්කෘතීන් හා ආගම් තුළ එකම අත්දැකීමක් විස්තර කිරීමට භාවිතා කරන හුදෙක් වචන පමණි. ඒවායින් විස්තර වන ආධ්යාත්මික ශක්තිය පිළිබඳ අත්දැකීම පොදුයි.
මෙම සංකල්ප ත්රිපිටකයේ සඳහන් වේද?
ඔබ බෞද්ධයෙක් නම්, ඔබට මෙවැනි ප්රශ්නයක් ඇතිවන්නට පුළුවන්: ‘මේ වචන බුදු දහමේ සඳහන් වෙනවාද?’ ඔබ බුදු දහමේ මූලික හරය වන ත්රිපිටකය අධ්යයනය කළහොත්, එහි ඇති සූත්ර පිටකය, විනය පිටකය, අභිධර්ම පිටකය හෝ ඒවායේ අටුවා, ටීකා වැනි ග්රන්ථවල කොතැනකවත් ‘විශ්ව ශක්තිය’, ‘තෙවැනි ඇස’, ‘කුණ්ඩලිනී ශක්තිය’ හෝ ‘චක්ර හත’ (උදා: මූලාධාර, ස්වාධිෂ්ඨාන) වැනි වචන ඔබට සොයාගැනීමට නොහැකි වේවි. එවැනි සෙවීමක් නිරර්ථක උත්සාහයක් පමණයි.
නමුත්, මගේ ප්රායෝගික භාවනා අත්දැකීම් තුළින් මා ඔබට පැහැදිලි කරන්නේ, මේවා හුදෙක්ම වචන බවත්, එමගින් විස්තර වන අත්දැකීම සැබෑ බවත්ය. එම අත්දැකීම බුදු දහම තුළ වෙනත් වචනවලින් සහ වෙනස් රාමුවක් තුළ විස්තර කෙරෙනවා.
පොදු බිම: සමථ භාවනාවේ සමාන අත්දැකීම්
විවිධ ආගමික පසුබිම්වල සිටින පුද්ගලයන් භාවනා කරන විට, ඔවුන්ට බොහෝ විට සමාන අත්දැකීම් ලැබෙනවා. මෙය තේරුම් ගැනීමට අපි උදාහරණ දෙකක් සලකා බලමු:
උදාහරණය 1: හින්දු සම්ප්රදායේ භාවනාව
හින්දු ක්රමයට භාවනා කරන කෙනෙක්, ඇහිබැමි දෙක අතර හෝ නළල මැද අරමුණු කරගෙන ‘ඕම්කාරය’ වැනි මන්ත්රයක් පුහුණු කරනවා යැයි සිතන්න. ටික වේලාවකින් ඔහුගේ නළල ප්රදේශයේ යම් තෙරපීමක් හෝ තදවීමක් සමග ආලෝක සංඥා පහළ වීමට පටන් ගන්නවා. මෙය බොහෝ විට ‘තෙවැනි ඇස’ අවදිවීම ලෙස හඳුන්වනවා.
උදාහරණය 2: බෞද්ධ සම්ප්රදායේ භාවනාව
දැන්, බෞද්ධයෙක් බුදුරදුන් වදාළ ආනාපානාසති (හුස්ම පිළිබඳ සිහිය) භාවනාව වඩනවා යැයි සිතමු. හුස්ම රැල්ල ශරීරය තුළට ගොස් නැවත පිටවන තැන දක්වා සිහිය දියුණු කරන විට, ඔහුගේ සිත එකඟ වෙනවා. මේ සමඟ ස්නායු පද්ධතියේ සහ මොළයේ නියුරෝන උත්තේජනය වීම නිසා, ඔහුටත් නළල මැද තදවීමක් සහ ආලෝක සංඥා පහළ වීමක් අත්විඳින්නට පුළුවන්.
මේ මාර්ග දෙකේදීම පුද්ගලයා පැමිණෙන්නේ එකම අත්දැකීමකටයි. භාවනා ක්රමය කුමක් වුවත්, සිත එකඟ වන විට ස්වභාවධර්මයට අනුව සිදුවන ක්රියාවලිය සමානයි. මේ නිසා විවිධ සම්ප්රදායන් තුළින් භාවනා කරන අයට, එකම පොදු මූලික අදියරකට, එනම් ආලෝක සංඥා වැනි අත්දැකීම්වලට, ළඟා විය හැකියි.
බෞද්ධ භාවනා ක්රම සහ ඒවායේ ප්රතිඵල
බුදු දහම යනු හුදෙක් ආගමක් හෝ දර්ශනයක් නොව, එය සදාතනික සත්යයක් වන ධර්මතාවයකි. මෙම ධර්මතාවය ඔස්සේ බුදුරජාණන් වහන්සේ අපට ප්රායෝගික භාවනා ක්රම රැසක් කියා දුන්නා. ආනාපානාසතියට අමතරව, බුද්ධානුස්සතිය තවත් බලවත් භාවනාවකි. මෙය බුදුරදුන් කෙරෙහි ශ්රද්ධාව වර්ධනය කරගැනීම සඳහා යොදාගැනේ.
බුද්ධානුස්සතියේ ස්වභාවය සරල උදාහරණයකින් තේරුම් ගනිමු. ඔබ ආදරය කරන කෙනෙක් (පෙම්වතිය, පෙම්වතා, සැමියා හෝ බිරිඳ) ගැන සිතන විට, ඔවුන්ගේ ආදරණීය වචන, ක්රියා, සහ ස්පර්ශයන් මතක් වී ඔබේ සිතේත් සිරුරේත් ප්රබෝධයක්, සතුටක් ඇතිවෙනවා නේද? ඔබ තනිවම ඒ මතකයන් රසවිඳිනවා. බුදුරදුන්ගේ අනන්ත ගුණයන්ගෙන් එක ගුණයක් හෝ කිහිපයක් නැවත නැවත මෙනෙහි කරන විට, ඊට වඩා දහස් ගුණයකින් බලවත් ශ්රද්ධාවක් සහ සිතේ පැහැදීමක් ඇතිවෙනවා. ඔබ වඩාත්ම කැමති ගුණය මෙනෙහි කරන විට, සිත ඉතා වේගයෙන් වැඩෙනවා.
මේ ආකාරයට අනුස්සති භාවනා වඩන බොහෝ දෙනෙකුටද, සිත එකඟ වීමත් සමග පෙර සඳහන් කළ ආලෝක සංඥා සහ චිත්ත රූප (සිතෙන් මවන රූප) පහළ වීම සිදුවේ. මෙයින් පෙනී යන්නේ, බෞද්ධ භාවනා ක්රම ඔස්සේද අන්ය සම්ප්රදායන්හි අත්දැකීම්වලට සමාන ආධ්යාත්මික ශක්තිය හා සම්බන්ධ මූලික අදියරයන්ට ළඟා විය හැකි බවයි.
ලෞකික සහ ලෝකෝත්තර මාර්ගය: බුදු දහමේ සුවිශේෂීත්වය
මෙතෙක් අප සාකච්ඡා කළේ සිත සන්සුන් කිරීම හා සම්බන්ධ සමථ භාවනාව ගැනයි. විවිධ මාර්ග ඔස්සේ පැමිණියත්, බොහෝ දෙනා ළඟා වන්නේ ආලෝක සංඥා, චිත්ත රූප, සහ නොපෙනෙන ලෝක (දෙවිවරු, බ්රහ්මයින්) දැකීම වැනි පොදු අත්දැකීම් සහිත තලයකටයි. මෙය හරියට විවිධ ගංගා අවසානයේ එකම මුහුදට ගලා බසිනවා වැනි ය. නමුත්, මෙයින් අදහස් වන්නේ සියලු ආගම් එක හා සමාන බව නොවේ.
බුදු දහමේ ඇති සුවිශේෂී වෙනස මෙතැනදී ආරම්භ වෙනවා. බුදු දහම කර්ම නියාමය ගැන උගන්වනවා. අප කරන දේ අනුව අපේ අනාගතය සකස් වන අතර, මෙම සංසාර චක්රය නතර කර දැමිය හැකි බවද පෙන්වා දෙනවා. අනෙක් සම්ප්රදායන් බොහෝ විට මරණින් මතු දේව ආත්මයක් ලැබීම වැනි ඉලක්කවල නතර වන අතර, බුදු දහම උගන්වන්නේ සියලු ඉපදීම් නැති කරන, සදාතනික විමුක්තියක් වන නිවන ගැනයි.
අනෙක් මාර්ගවල ලැබෙන ආධ්යාත්මික ශක්තිය හා හැකියාවන් ලෞකික හෙවත් ලෝකයට අයත් ඒවා ලෙස සැලකෙනවා. ඒවා තාවකාලික සතුටක් ලබා දුන්නත්, සංසාර බැඳීමෙන් අපව මුදවන්නේ නැහැ. බුදු දහම තුළ මෙම ලෞකික හැකියාවන්, ලෝකෝත්තර (ලෝකයෙන් එතෙර වූ) බවට පත් කරගැනීමට මග පෙන්වනවා. ඒ සඳහා විදර්ශනා හෙවත් ඇති සැටියෙන් දැකීමේ ප්රඥාව අවශ්යයි.
ප්රඥාවේ වෙනස: ඇලීමෙන් මිදී නිවනට යොමුවීම
ලෞකික මට්ටමේදී, වෙනත් සම්ප්රදායක කෙනෙක් සහ බෞද්ධයෙක් ලබන ධ්යාන සහ අධිමානසික හැකියාවන් (පංච අභිඥා) බොහෝ දුරට සමානයි. දෙදෙනාම එකම ආකාරයේ ආධ්යාත්මික ශක්තිය අත්විඳිනවා. නමුත් බුදු දහමෙන් පිට ඉන්නා අයට, එම හැකියාවන් නිවන සඳහා යොමු කරගැනීමට අවශ්ය වන සතර සතිපට්ඨානය, පටිච්චසමුප්පාදය වැනි ගැඹුරු ධර්ම කරුණු පිළිබඳ අවබෝධයක් නැහැ.
ලෞකික මට්ටමේ සිටින පුද්ගලයා, තමන් ලැබූ හැකියාවන්ට සහ ධ්යාන සුවයට ඇලෙන්නට පුළුවන්. ඔවුන් කාම ලෝකයෙන් මිදුනත්, සියුම් ආධ්යාත්මික බැඳීම්වල සිර වෙනවා. උදාහරණයක් ලෙස, බුදු වීමට පෙර සිද්ධාර්ථ කුමරුට ඉගැන්වූ ආලාරකාලාම සහ උද්දකරාමපුත්ත වැනි ගුරුවරුන් අෂ්ට සමාපත්තිය වැනි ඉහළම ලෞකික ධ්යාන ලබා තිබුණත්, ඔවුන්ට නිවන අවබෝධ කරගැනීමට නොහැකි වුණේ එම තත්ත්වයන්ට ඇලී සිටි නිසයි.
කොණ්ඩඤ්ඤ තවුසාද සිද්ධාර්ථ කුමරු බුදු වන බව දැක, එම බණ අසන්නට තමා ජීවත් නොවන බව දැන හැඬුවේ, තමා මරණින් මතු දීර්ඝායුෂ ඇති අරූපී බ්රහ්ම ලෝකයක ඉපදෙන නිසා, සංසාරයෙන් එතෙර වීමේ අවස්ථාව මඟහැරෙන බව දත් නිසයි.
නමුත්, බුදු දහමේ ලෝකෝත්තර මාර්ගයේ යන තැනැත්තා, තමා ලබන කිසිදු ධ්යානයකට හෝ හැකියාවකට ඇලෙන්නේවත්, ගැටෙන්නේවත් නැහැ. ඔහු උපේක්ෂාවෙන් යුක්තව, මධ්යම ප්රතිපදාව ඔස්සේ, එම අත්දැකීම් පවා ප්රඥාවෙන් යුතුව විමසා බලමින්, සංසාර බැම්මෙන් මිදීමට ඒවා යොදාගන්නවා. ඔහුගේ ඥානය, අවබෝධය සහ දකින සීමාව ලෞකික මට්ටමේ සිටින කෙනෙකුට වඩා අතිශයින්ම උසස්. දකින කෝණය වෙනස් කිරීම තුළින්, ලෞකික අත්දැකීම් ලෝකෝත්තර බවට පත්වෙනවා.
නිගමනය: වචනවලින් ඔබ්බට ගිය සත්යය
එසේනම්, අප ‘තෙවැනි ඇස’, ‘විශ්ව ශක්තිය’ වැනි බුදු දහමට පිටස්තර වචන භාවිතා කරන්නේ ඇයි? ඊට හේතුව, බොහෝ දෙනෙක් මෙම සංකල්ප තුළ අතරමං වී සිටීමයි. ඔවුන් සොයන ආධ්යාත්මික ශක්තිය පිළිබඳ අත්දැකීම, බුදු දහම තුළ වඩාත් ගැඹුරු සහ විමුක්තිගාමී මාර්ගයකට යොමු කළ හැකි බව පෙන්වා දීමට, ඔවුන්ට හුරුපුරුදු වචන භාවිතා කිරීම උපකාරී වෙනවා. එය ඔවුන්ව නිවැරදි මාවතට යොමු කිරීමට යොදන උපක්රමයක්.
මේ අනුව, ඔබට දැන් පැහැදිලි විය යුතුයි: වචන සහ ආරම්භක අත්දැකීම් විවිධ මාර්ගවල සමාන විය හැකි නමුත්, බුදු දහම විසින් පෙන්වා දෙන අවසාන ඉලක්කය සහ ඒ වෙත යන විදර්ශනා මාර්ගය අද්විතීයයි. සමථය තුළින් ලබාගන්නා ආධ්යාත්මික ශක්තිය, ලෝකෝත්තර ප්රඥාවෙන් යුතුව නිවන සඳහාම යොමු කරගැනීම බුද්ධ දේශනාවේ හරයයි.
ආශිර්වාදය
මෙම දේශනාව තුළින් ඔබට ලැබුණු අවබෝධයත් සමඟ, ඔබගේ ආධ්යාත්මික ගමන පිළිබඳව තිබූ ගැටලු නිරාකරණය කරගෙන, නිවැරදි මාවතේ ඉදිරියට යෑමට ඔබට ශක්තිය ලැබේවා! බුද්ධ, ධම්ම, සංඝ යන ත්රිවිධ රත්නයේ ආනුභාවයෙන් මෙම කරුණු මැනවින් වටහා ගැනීමට ඔබට හැකි වේවා!
මේ උතුම් මඟෙහි අප සමඟ එක්ව ගමන් කිරීමට ඔබටත් අපි ආරාධනා කරමු. අපගේ ඉගැන්වීම් කියවා, සියල්ලටම වඩා වැදගත් ලෙස, ඒවා ඔබගේ ජීවිතයට ප්රායෝගිකව යොදාගන්න. ඔබ ලබන අත්දැකීම් සහ ඔබට ඇතිවන ගැටළු, අපගේ ලිපියට පහළින් ඇති අදහස් තීරුවේ සටහන් කරන ලෙස අපි ඔබව දිරිමත් කරන්නෙමු. ඔබ අසන ප්රශ්න, ඔබගේ අවශ්යතාවලටම ගැලපෙන ලෙස ඉදිරි ලිපි සහ වීඩියෝ සකස් කිරීමට අපට මහත් උපකාරයක් වනු ඇත. එමෙන්ම, වෙබ් අඩවියේ ඇති ‘Contact Us‘ පෝරමය හරහා ද ඔබට අප හා සම්බන්ධ විය හැකිය.
අපගේ මෙම උත්සාහය, ඔබ තුළ සැඟවී ඇති ආධ්යාත්මික බීජය, එනම් සමාධිය, ධ්යාන සහ අභිඥා වැනි ගුණාංග පෝෂණය කිරීමයි.
අප සමඟ එක් වූ ඔබට ස්තූතියි. මෙම වෙබ් අඩවිය ඔබගේ අධ්යාත්මික ගමනට මහත් ශක්තියක් වනු ඇතැයි අපි බලාපොරොත්තු වෙමු.
ඔබ සැමට තෙරුවන් සරණයි!
