තමන්ගේ හිත ප්‍රශ්න කරමු

තෙරුවන් සරණයි සියලු දෙනාටම!

අදත් අපගේ ආධ්‍යාත්මික ඉගැන්වීම් සමඟ වෙනදා වගේම එක්කාසු වී සිටින ඔබ සියලු දෙනාට, මා අද පැහැදිලි කරන්නට බලාපොරොත්තු වන්නේ තමන්ගේ සිත ගැන ප්‍රායෝගික පරීක්ෂණයක් සිද්ධ කරන ආකාරයයි. මෙය අප විසින් ගෙන එන සිහිය පැවැත්වීම පිළිබඳ ලිපි මාලාවේ තවත් වැදගත් සන්ධිස්ථානයකි.

ඊට ප්‍රථමයෙන් මා සඳහන් කරන්නට කැමතියි, අපගේ ‘ආධ්‍යාත්මික භික්ෂූන්‘ නාමය යටතේ වෙබ් අඩවියක් මේ වන විට ආරම්භ කර ඇති බව. සිංහල භාෂාවෙන් ලිපි කියවීමට කැමති අයට www.adhyathmikabhikshun.lk හරහාත්, ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් ධර්ම කරුණු ගවේෂණය කිරීමට කැමති අයට සහ විදේශිකයන්ට www.adhyathmikabhikshun.org හරහාත් අපගේ ඉගැන්වීම් කියවීමට අවස්ථාව සලසා දී තිබෙනවා. ගූගල් (Google) හරහා සෙවීමෙන් වුවද ඔබට මේවා පහසුවෙන් සොයාගත හැකියි. අපගේ සෑම ලිපියකම සහ සටහනකම පහසුව තකා මේවායේ සබැඳි (links) අපි ඔබ වෙත ලබා දෙනවා.

සිහිය පැවැත්වීම ජීවිතයේ ගැටලුවලට පිළියමක් ලෙස

අද අපගේ මාතෘකාව ඔස්සේ පැහැදිලි කරන්නේ මේ සිහිය පැවැත්වීම නම් වූ ප්‍රායෝගික පුහුණුවයි. සිහිය යනු කෙබඳු දෙයක්ද, එය කොතරම් වැදගත්ද යන්න මේ වන විටත් ප්‍රායෝගිකව යෙදෙන අය හොඳින්ම දන්නවා.

බොහෝ දෙනෙක් මෙවැනි ප්‍රායෝගික පුහුණුවක් ආරම්භ කරන්නේ තමන්ගේ සිතට පැමිණි යම් ගැටලුවක් මුල් කරගෙනයි. කෙනෙක් භාවනාව යනු කුමක්දැයි කුතුහලයෙන් යුතුව සෙවීමට පටන් ගන්නවා විය හැකියි. තවත් කෙනෙක් පවුල් ජීවිතය, ආර්ථික ගැටලු, සමාජීය ප්‍රශ්න, අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ සහ රැකියාවේ තාඩන පීඩන නිසා ඇතිවන මානසික ආතතිය (Stress) සහ ඉරුවාරදය (Migraine) වැනි පීඩාකාරී තත්ත්වයන් නිසා මෙම පුහුණුවට යොමු වෙනවා. මෙවැනි විවිධ මානසික පීඩාවන්ගෙන් මිදීමට ධර්මය ශ්‍රවණය කර, එය ප්‍රායෝගිකව පුහුණු කර සුවය ලැබූ බොහෝ පිරිසක් සිටිනවා. අපගේ WhatsApp සහ Email ඔස්සේ එවැනි අතිවිශාල අත්දැකීම් ප්‍රමාණයක් අප වෙත ලැබෙමින් පවතිනවා.

ඒ අත්දැකීම් සහ ඔබගේ වර්තමාන තත්ත්වයන් සැලකිල්ලට ගෙන, ඕනෑම කෙනෙකුට ජාති, කුල, ආගම් භේදයකින් තොරව සරලව තමන්ගේ මනසේ ගැඹුරටම යා හැකි ක්‍රමවේදයක් අද ලිපියෙන් පැහැදිලි කිරීමට මා අදහස් කළා.

තමන්ගේ හිත ප්‍රශ්න කරමු – සිහිය සහ ප්‍රඥාව: සිත දකින කැඩපත

බුදුරජාණන් වහන්සේ අපට පෙන්වා දුන් සතිය (Sati – සිහිය හෙවත් වර්තමාන මොහොත කෙරෙහි පවතින පැහැදිලි අවධානය) තුළින් අපට අපගේම සිතේ ඇතිවන විවිධාකාර සිතුවිලි දැකගැනීමට හැකියාව ලැබෙනවා. මෙම පුහුණුව ඔස්සේ ඉදිරියට යනවිට අප නිතර මතුකරන වචනයක් තමයි ප්‍රඥාව (Panna – යථාභූත ඥානය හෙවත් දේවල් පවතින සැබෑ ස්වභාවය අවබෝධ කරගැනීම).

සිහිය විසින් අපට දකින්නට සලස්වන දේ නිවැරදිව හඳුනාගන්නේ ප්‍රඥාවෙනි. මේ සම්බන්ධයෙන් පොතපත කියවීමට පමණක් සීමා වූ අයට වඩා, ප්‍රායෝගිකව යෙදෙන අයට නිසි අවබෝධයක් ලැබෙනවා. මේ ප්‍රායෝගිකත්වය යෙදෙන්නට යෙදෙන්නට තමයි තමන්ගේ විඥානයට, එසේත් නැත්නම් සිතට මේ දේවල් ටික ටික වැටහෙන්නට පටන් ගන්නේ. ත්‍රිපිටකයේ, අටුවා සහ ටීකාවල මේවා වචන වශයෙන් සහ ක්‍රමවේදයන් වශයෙන් කොතරම් පැහැදිලි කර තිබුණත්, මෙහි ප්‍රායෝගිකත්වය කෙනෙකුට ගෝචර වන්නේ තමන්ම එය අත්විඳින විට පමණයි. මනස ගැන ගවේෂණය කරමින් එහි ඇතුළටම යාම ඉතාමත් රසවත් අත්දැකීමක්. එය අප විසින් අත්විඳිය යුතුම දෙයක්.

තමන්ගේ හිත ප්‍රශ්න කරමු: ප්‍රායෝගික ඇරඹුම

මෙතැන් සිට අපි අපේ මාතෘකාවේ ගැඹුරට යමු. අපගේ සිත තුළ ඇතිවන පළමු සිතුවිල්ලකින්ම මෙය ආරම්භ කරමු. එය තමයි රාගය (Raga). බුදු දහමට අනුව මෙය ලෝභය (Lobha – යමකට ඇති දැඩි ඇල්ම හෝ බැඳීම) නමැති අකුසල මූලයට අයත් දෙයක්.

අප සමාජයේ රාගය යන්න බොහෝවිට ලිංගිකත්වයට පමණක් සීමා කර තිබුණත්, ධර්මානුකූලව එය ඊට වඩා පුළුල්ය. ඔබට ඉඩකඩම්, යාන වාහන වැනි භෞතික වස්තූන් කෙරෙහි ඇති ආසාව ලෝභයයි. දරුවෙකුට, දෙමාපියන්ට, සැමියාට හෝ බිරිඳට, ඥාතීන්ට දක්වන දැඩි සෙනෙහස සහ ආදරය ද මීටම අයත් වේ. චරිත ස්වභාවයන් අනුව මේ බැඳීම එකිනෙකාට වෙනස් විය හැකියි.

යම් හෙයකින් ඔබේ ආදර සබඳතාවයක් බිඳ වැටුණා (Breakup) යැයි සිතන්න. නැතහොත් විවාහයක් දික්කසාදයකින් (Divorce) කෙළවර වුණා යැයි සිතන්න. එසේත් නැතිනම් යම් භෞතික වස්තුවක් හෝ තමන් ආදරය කළ කෙනෙක් අහිමි වීම නිසා ඔබ දැඩි මානසික කඩාවැටීමකට ලක්ව සිටිනවා විය හැකියි. පෘථිවියේ ජීවත්වන කෝටි හත්සීයකට අධික ජනතාවගෙන් 99% ක්ම යම් මොහොතක මෙවැනි ලෝභයක් නිසා කනස්සල්ලෙන්, දුකෙන්, සහ චිත්ත පීඩාවෙන් පසුවෙනවා.

දුක හඳුනාගැනීම සහ සිතෙන් පිළිතුරු සෙවීම

ඔබ මේ මොහොතේ යම් කනස්සල්ලකින් සිටිනවා නම්, ප්‍රථමයෙන් ඔබේ සිහිය සහ ප්‍රඥාව උපකාර කරගෙන ඒ දුක්බර ස්වභාවය හඳුනාගන්න. සමහර අයට මේ ස්ට්‍රෙස් (Stress) තත්ත්වය නිසා ආහාර ගැනීමට නොහැකි වෙනවා. තවත් අය පමණට වඩා ආහාර ගන්නවා. මේ ස්වභාවයන් දෙස හුදෙක් බලාගෙන සිටින්න.

ඉන්පසුව ප්‍රායෝගිකව කළ යුතු දේ මෙයයි: ඔබේ සිත ප්‍රශ්න කරන්න.

ඔබටම මෙසේ අසාගන්න: “ඇයි මම දුකෙන් ඉන්නේ?”

මෙසේ ප්‍රශ්න කරන විට එකපාරටම සිතෙන් පිළිතුරු ලැබෙන්නේ නැත. විනාඩි පහක්, දහයක් හෝ ඊට වැඩි කාලයක් ගතවිය හැකියි. එය එකිනෙකාට සාපේක්ෂයි. ඔබ හොඳ සිහිය පැවැත්වීම තුළින් නැවත නැවතත් ප්‍රශ්න කරන්න. එවිට යම් මොහොතක ඔබේ සිතම ඔබට පිළිතුරක් දෙනු ඇත: “මම දුකෙන් ඉන්නේ අහවල් සිද්ධිය නිසයි. මගේ ආදරය අහිමි වූ නිසයි. නැත්නම් අර පුද්ගලයා මට බැන්න නිසයි. අර ඉලෙක්ට්‍රොනික් උපාංගය මට නොලැබුණ නිසයි.”

මේ බාහිර සිදුවීම ඔබ හඳුනාගත් පසු, ඊළඟ ප්‍රශ්නය අසන්න: “ඇයි මම ඒ සිදුවීමට මෙතරම් දුක් වෙන්නේ? මොකක්ද හේතුව?”

නැවතත් කාලයක් ගතවෙයි. ඉන්පසු ඔබේ සිත ඔබටම ප්‍රත්‍යක්ෂ කරවයි: “ඔයා මේ දේට ගොඩක් ආසා කළා. දැඩිව බැඳිලා හිටියා. මේ ලෝභයෙන් බැඳී සිටි නිසා තමයි ඔයාට මේ තරම් වේදනාවක් දැනෙන්නේ.” මේ ආකාරයට ඔබේ සිතම ඔබට සැබෑ හේතුව වටහා දෙනු ඇත.

බාහිර හේතු සෙවීමෙන් වළකින්න

මෙම බෞද්ධ මනෝවිද්‍යාත්මක ක්‍රමවේදයේ ඇති විශේෂත්වය නම්, අප කිසිවිටෙකත් ප්‍රශ්නයේ ‘බාහිර හේතුව’ සෙවීමට නොයාමයි.

“ඇයි එයා මාව දාලා ගියේ?”, “ඇයි මට මේ ඉඩම අහිමි වුණේ?” යන ප්‍රශ්නවලට පිළිතුරු සෙවීම අපට අදාළ නැත. අපට අවශ්‍ය වන්නේ අපගේ අභ්‍යන්තර වේදනාව සහ කැළඹීම නැතිකර ගැනීමයි. එබැවින් බාහිර පුද්ගලයන්ට හෝ සිදුවීම්වලට දොස් පවරනවා වෙනුවට, තමන් මේ මොහොතේ වේදනාවෙන් සිටින්නේ ඇයිද යන්න පමණක් තමන්ගෙන්ම ප්‍රශ්න කරන්න. එවිට අතීතය ගැන පසුතැවීම් සහ අනාගතය ගැන ඇති බිය නැති වී, ඔබ ලස්සනට වර්තමානයේ ජීවත් වන කෙනෙකු බවට පත්වේවි.

භාවනා ඉරියව් සහ ප්‍රතිඵල පිළිබඳ බලාපොරොත්තු

මේ සඳහා ඔබට බද්ධ පර්යංකයෙන් හෝ පද්මාසනයෙන් (කොන්ද සෘජුව තබාගෙන) වාඩි වී ඇස් පියාගෙන සමාධිගතව මෙය පුහුණු කළ හැකියි. නමුත් ඔබ කාර්යබහුල ගෘහණියක් නම්, ව්‍යාපාරිකයෙක් නම්, හෝ වෙනත් රැකියාවක නිරත වන්නෙක් නම් ඔබට සෑම විටම එසේ වාඩි වීමට කාලයක් නොමැති විය හැකියි.

එවැනි අයට බස් රථයේ ගමන් කරන විටදී, තමන්ගේ වාහනය පදවන විටදී වුවත් ඇස් ඇරගෙන තමන්ගේ මනස දෙස බලාගෙන මෙම ප්‍රශ්න කිරීම කළ හැකියි.

මෙහිදී විශේෂයෙන් මතක තබාගත යුතු දෙයක් ඇත. ඔබ අද මෙම පුහුණුව ආරම්භ කළ පමණින් එකපාරටම සෝවාන්, සකෘදාගාමී, අනාගාමී හෝ අරිහත් යන මාර්ග ඵල (ලෝකෝත්තර අවබෝධයන්) ලැබීමට බලාපොරොත්තු නොවන්න. “මම 2026 හෝ 2027 වෙද්දී මාර්ග ඵලයක් ලබනවා” කියා ඉලක්ක තබා ගැනීමෙන් සිදුවන්නේ ඔබ තවත් ලෝභයකින් එය අල්ලා ගැනීමයි. එවිට ප්‍රතිඵල ලැබෙන්නේ නැත. සියල්ල අතහැරීම තුළින් පමණක්ම නිදහස ලැබේ. එබැවින් ලැබෙන සුළු අවබෝධය හෝ සතුටින් භාරගන්න.

කුසල් කිරීමේදී සහ සතුටු වීමේදී සිත ප්‍රශ්න කරන ආකාරය

අප බොහෝවිට පුරුදු වී සිටින්නේ ද්වේශය (තරහව), ඊර්ෂ්‍යාව, කුහකකම වැනි නරක සිතුවිලි පැමිණි විට පමණක් සිත දෙස බැලීමටයි. නමුත් ඔබට සතුටක් දැනෙන විටත් මෙය පුහුණු කළ හැකියි.

උදාහරණයක් ලෙස, ඔබ මල් පහන් පූජා කර ආමිස පූජාවක නිරත වී මහත් සතුටක් ලබනවා යැයි සිතන්න. බුදු දහමේ මෙය “හදයං පුනාති ඉති පුඤ්ඤං” (හදවත පිනා යාම පිනයි) ලෙස දක්වා තිබෙනවා. ඒ මොහොතේදීත් ප්‍රශ්න කරන්න: “ඇයි මම සතුටු වෙන්නේ? මට මේ සතුටු වීම තුළින් මොකක්ද ලැබෙන්නේ?”

කෙනෙකුට සිතෙන්නට පුළුවන් එසේ ප්‍රශ්න කිරීමෙන් තමන්ගේ පින නැතිවෙයි කියා. නැත! එයින් සිදුවන්නේ ඔබගේ පින ප්‍රබල කුසලයක් සහ මානසික ශක්තියක් බවට පත්වීමයි. අතිපූජ්‍ය රේරුකානේ චන්දවිමල නායක ස්වාමීන් වහන්සේගේ පොත්පත්වල පවා සඳහන් වන පරිදි, කිකිළියක් බිත්තර රකින්නේ නැතිව පැටවුන් බලාපොරොත්තු වන්නා සේ, හුදෙක් ආමිස පූජා පමණක් කරමින් ප්‍රාර්ථනා කිරීමෙන් නිර්වාණය (Nibbana – සසර දුකින් මිදීම) අවබෝධ වන්නේ නැත. පිනෙන් ඔබට සංසාර ගමනට අවශ්‍ය ‘ඉන්ධන’ (සැප සම්පත්) ලැබෙන මුත්, ප්‍රඥාව දියුණු වන්නේ මෙලෙස සිත ප්‍රශ්න කිරීමෙනි.

එලෙසම ඔබ ප්‍රිය කරන ගීතයක් අසන විට, අලුත් ආදරයක් හමුවූ විට, සමාජ මාධ්‍යයේ වීඩියෝවක් දැක සතුටු වන විට පවා “මම මේ වෙලාවේ සතුටු වෙන්නේ ඇයි?” කියා ප්‍රශ්න කරන්න. ඒ තුළින් ඔබට ඉතා ඉක්මනින් සිතේ ස්වභාවය අවබෝධ කරගත හැකි වේවි.

දිවිය පුරා කළ යුතු ප්‍රායෝගික පුහුණුවක්

සමහර අයට මෙම දේශනාව කියවන විටම මෙය තේරුම් යා හැකියි. තවත් අයට නොතේරෙන්නට පුළුවන්. ඒ දෙගොල්ලන්ටම කළ හැකි හොඳම දේ තමයි මෙය අදම ප්‍රායෝගිකව පුහුණු කිරීම (Practice) ආරම්භ කිරීම. අපගේ සිහිය පැවැත්වීමේ අනෙකුත් ලිපි සහ දේශනා මුල සිට පිළිවෙළට ශ්‍රවණය කරන්නේ නම්, ඔබට මෙය තවදුරටත් පැහැදිලි වනු ඇත.

අප වෙත ලැබෙන අතිවිශාල WhatsApp සහ Email පණිවිඩ සියල්ලටම කාර්යබහුලත්වය නිසා තනි තනිව පිළිතුරු දීමට නොහැකි වුවත්, අපි ඉදිරියේදීත් මෙවැනි ලිපි ඔස්සේ පොදුවේ ඒ සඳහා පිළිතුරු ලබා දෙනවා. එසේම තෙවැනි ඇස (Third Eye), කුණ්ඩලිනී ශක්තිය සහ චක්‍ර සම්බන්ධයෙනුත් අපගේ වෙනත් අන්තර්ගතයන් හරහා ඔබට ඉගෙන ගත හැකියි.

අද දවසේ ලබා දුන් මෙම ප්‍රායෝගික පුහුණුව මැරෙන මොහොත දක්වාම සිදුකරනවා යන අධිෂ්ඨානය ඇතිකර ගන්න. ඔබගේ මනසට වද දෙන සිතුවිලි සාමාන්‍ය සිතුවිලි බවට පත් කරගෙන, වෙනත් සාමාන්‍ය මනුෂ්‍යයෙකුට වඩා උසස් මානසික මට්ටමකට ඔබ පත්වනු දැකීම අපගේ එකම බලාපොරොත්තුවයි.

බුද්ධ, ධම්ම, සංඝ යන ත්‍රිවිධ රත්නයේ ආනුභාව ශක්තියෙන් මේ කරුණු කාරණා මනා කොට වටහාගෙන ප්‍රායෝගිකවම පුහුණු කරන්නට ඔබට හැකියාව ලැබේවා කියා ආශිර්වාද කරනවා.

අවසාන වශයෙන්, අපගේ `www.adhyatmikabhikshun.lk` (සිංහල) සහ `www.adhyatmikabhikshun.org` (ඉංග්‍රීසි) වෙබ් අඩවි පරිශීලනය කර, ඔබගේ විදේශීය මිතුරන් අතරත් මෙම පණිවිඩය බෙදා හරින්න.

මේ උතුම් මඟෙහි අප සමඟ එක්ව ගමන් කිරීමට ඔබටත් අපි ආරාධනා කරමු. අපගේ ඉගැන්වීම් කියවා, සියල්ලටම වඩා වැදගත් ලෙස, ඒවා ඔබගේ ජීවිතයට ප්‍රායෝගිකව යොදාගන්න. ඔබ ලබන අත්දැකීම් සහ ඔබට ඇතිවන ගැටළු, අපගේ ලිපියට පහළින් ඇති අදහස් තීරුවේ සටහන් කරන ලෙස අපි ඔබව දිරිමත් කරන්නෙමු. ඔබ අසන ප්‍රශ්න, ඔබගේ අවශ්‍යතාවලටම ගැලපෙන ලෙස ඉදිරි ලිපි සහ වීඩියෝ සකස් කිරීමට අපට මහත් උපකාරයක් වනු ඇත. එමෙන්ම, වෙබ් අඩවියේ ඇති ‘Contact Us‘ පෝරමය හරහා ද ඔබට අප හා සම්බන්ධ විය හැකිය.

අපගේ මෙම උත්සාහය, ඔබ තුළ සැඟවී ඇති ආධ්‍යාත්මික බීජය, එනම් සමාධිය, ධ්‍යාන සහ අභිඥා වැනි ගුණාංග පෝෂණය කිරීමයි.

අප සමඟ එක් වූ ඔබට ස්තූතියි. මෙම වෙබ් අඩවිය ඔබගේ අධ්‍යාත්මික ගමනට මහත් ශක්තියක් වනු ඇතැයි අපි බලාපොරොත්තු වෙමු.

ඔබ සැමට තෙරුවන් සරණයි!