හැමෝම නිවන් දකින්නේ නෑ....

තෙරුවන් සරණයි සියලු දෙනාටම!

තම ආධ්‍යාත්මික දියුණුව සොයා යන ඔබට වැදගත් වන කරුණක් ගැන කතා කිරීමට අද මා සූදානම් වෙනවා. එනම්, බුදු දහමේ පරම ඉලක්කය වන ‘නිවන් දැකීම’ නොහොත් චතුරාර්ය සත්‍යය අවබෝධ කරගැනීම, සැමටම ළඟා කරගත හැකි දෙයක්ද යන ප්‍රශ්නයයි. බොහෝ දෙනෙක් මේ පිළිබඳව විමසා තිබෙනවා. වර්තමාන ලෝකය දෙස බලන විට, මේ ප්‍රශ්නයට පිළිතුරක් සෙවීම ඉතා වැදගත්.

අපි දකින මේ මනුෂ්‍ය ලෝකයේ පමණක් කෝටි හත්සීයකට අධික ජනගහනයක් ජීවත් වෙනවා. ඊට අමතරව අතිවිශාල තිරිසන් ලෝකයක්ද තිබෙනවා. බුදු දහමේ සඳහන් වන, එහෙත් අපට නොපෙනෙන ලෝක වන ප්‍රේත, අසුර, නිරය වැනි සතර අපායන් මෙන්ම, දිව්‍ය ලෝක සහ බ්‍රහ්ම ලෝක ගැනද අප අසා තිබෙනවා. මේවා අභිධර්මයේ පවා සඳහන් වන කරුණු.

නමුත් ඔබට දිබ්බ චක්ඛු ඥානයක් නැත්නම්, ඒ නොපෙනෙන ලෝක ගැන සිතමින් වදවීමට අවශ්‍ය නැහැ. එහෙත්, ඔබ ක්‍රියාව සහ එහි විපාකය, එනම් කර්මය විශ්වාස කරනවා නම්, මේ ලෝකවල පැවැත්ම ගැන ඔබට යම් විශ්වාසයක් ඇති. අපි දැනට අපට පෙනෙන මනුෂ්‍ය සහ තිරිසන් ලෝක ගැන පමණක් අවධානය යොමු කරමු.

ලෝක සන්දර්භය තුළ ඔබ: නික්මීමට සිතක් පහළ වී තිබේද?

මේ විශාල ලෝකයෙන්, ආසියාතික මහාද්වීපයේ, ශ්‍රී ලංකාව නම් දූපතේ කෝටි දෙකකට අධික ජනගහනයක් ජීවත් වෙනවා. ඔබත් ඒ අතරින් එක්කෙනෙක්. ඔබ ලංකාවේ හෝ විදෙස් ගතව ජීවත් වන්නට පුළුවන්. දැන් ඔබ ඔබෙන්ම අසා බලන්න: ‘මේ මොහොත වන විට, මේ සංසාර ගමනින් නික්මීමේ අදහසක් මට ඇති වී තිබෙනවාද?’ ඔබ මේ ප්‍රශ්නය ගැන අවංකව සිතුවොත්, ‘හැමෝම නිවන් දකිනවාද?’ යන අපේ මාතෘකාවට පිළිතුර ඔබටම වැටහේවි.

ශ්‍රී ලංකාවේ වෙසෙන බොහෝ දෙනෙකුට ජීවිතය ගැන කලකිරීමක් සමඟ නිවන් දැකීම ගැන සිතුවිලි පහළ වීමට විශේෂ හේතු තිබෙනවා. රටේ පවතින දේශපාලන අස්ථාවරත්වය, ආර්ථික දුෂ්කරතා සහ දියුණුවක් නොමැති බවට ඇති හැඟීම නිසා මිනිසුන්ගේ සිත් තුළ කලකිරීමක් ඇති වෙනවා. සිංගප්පූරුව, ඩුබායි වැනි දියුණු රටවල් සමඟ සසඳන විට, ‘ඇයි අපේ රටට මෙහෙම වුණේ?’ කියා තරහක් හෝ දුකක් ඇතිවීම ස්වභාවිකයි.

දශක ගණනාවක් තිස්සේ ‘දියුණු වෙමින් පවතින රටක්’ ලෙස පැවතීම නිසා, ‘කොතරම් උත්සාහ කළත් පලක් නැහැ’ යන හැඟීමෙන් සමහරු විදෙස් ගත වෙනවා. තවත් සමහරු, මේ සියල්ල සංසාරයේ ස්වභාවය, එනම් ජීවිතයේ පවතින ගැඹුරු පීඩාකාරී බව හෙවත් දුක්ඛ යැයි වටහාගෙන බුදු දහම දෙසට නැඹුරු වෙනවා. දේශපාලනය වැනි ලෞකික දේවල නිරර්ථකත්වය දැක, බුදුන් වදාළ මාර්ගයේ ගමන් කිරීමට උත්සාහ කරන පිරිසක්ද අප අතර සිටිනවා.

ජීවිතයේ ගැටලුවල විශ්වීය ස්වභාවය

සමාජයේ ජීවත් වන විට අපට විවිධ ගැටලුවලට මුහුණ දීමට සිදු වෙනවා. එය දේශපාලන, ආර්ථික තත්ත්වයන්ට පමණක් සීමා වෙන්නේ නැහැ.

• නින්දා අපහාස: ඔබ යහපතක් කළත්, අයහපතක් කළත්, සමාජයෙන් නින්දා, අපහාස, ගල් මුල් ප්‍රහාර එල්ල වීම සාමාන්‍ය දෙයක්. ලොව්තුරා බුදුරජාණන් වහන්සේට පවා එයට මුහුණ දීමට සිදු වුණා. උන්වහන්සේ දේශනා කළේ මේ ලෝකයේ නින්දා නොලබපු කෙනෙක් නැති බවයි. මෙය ලෝක ස්වභාවය ලෙස තේරුම් ගත් විට, අපට මැදහත් සිතක්, එනම් උපේක්ඛාවක් ඇති කරගන්න පුළුවන්.
• සමාජයීය උපද්‍රව: වෙඩි තැබීම්, රිය අනතුරු, පහරදීම්, සොරකම් වැනි නොයෙකුත් උපද්‍රව අප වටා නිරන්තරයෙන් සිදු වෙනවා.
• පෞද්ගලික ගැටලු: ගත් ණයක් ගෙවාගත නොහැකිව අසරණ වීම, ණයකරුවන්ගෙන් වන පීඩා, කේලමක් නිසා පවුල් ජීවිතය අවුල් වීම වැනි දේ සිදුවිය හැකියි.
• පවුල් ජීවිතයේ අභියෝග: විවාහයෙන් පසු සැමියා හෝ බිරිඳ අනියම් සබඳතා පැවැත්වීම, දරුවන් නොමඟ යෑම, මත්පැනට හෝ සූදුවට ඇබ්බැහි වීම, නැන්දම්මා-ලේලි, සහෝදර, දෙමාපිය-දරු ගැටලු, ඉඩකඩම් ප්‍රශ්න, අසල්වැසි ආරවුල් ආදී වශයෙන් නොයෙකුත් ගැටලු පැන නගිනවා.
• රැකියාවේ පීඩනය: රැකියාවේ Arbeitsbelastung වැඩි වීම, මානසික පීඩනය දරාගෙන වැඩ කිරීමට සිදුවීම වැනි දේත් අප අත්විඳිනවා.

මේ සියලු ගැටලු මරණය දක්වාම විවිධ පැතිකඩවලින් අප වෙත පැමිණෙනවා. මේ සියල්ල එකතු වූ විට, ‘මේ සංසාරයම දුකක්’ යන හැඟීම ඔබට ඇතිවීම සාමාන්‍ය දෙයක්.

දුක සහ සැප දෙකෙහිම අනිත්‍ය ස්වභාවය

ඔබ බෞද්ධයෙකු හෝ අන්‍යාගමිකයෙකු වුවත්, මේ පීඩනයන් මැද ‘බුදු හාමුදුරුවෝ කිව්ව දේ ඇත්ත. අපි සතුටයි කියා ළං කරගත් හැම දෙයකින්ම ලැබෙන්නේ දුකක්’ කියා ඔබට සිතෙන්නට ඇති. එවන් මොහොතක, ‘මේ සංසාර ගමනින් ඉක්මනින් නික්මිය යුතුයි, මේකෙන් මිදී නිවන් දැකීම හැර වෙන සැනසීමක් නැහැ’ කියා ඔබ බුදු පහන ළඟ ප්‍රාර්ථනා කරන්නටත් ඇති.

නමුත්, මෙහි අප තේරුම් ගත යුතු ගැඹුරු යථාර්ථයක් තිබෙනවා. උදාහරණයක් ලෙස, ඔබට රුපියල් ලක්ෂ දහයක මුදල් අවශ්‍යතාවක් හෝ ණයක් තිබෙනවා යැයි සිතමු. ඒ මුදල සොයාගත නොහැකිව ඔබ දැඩි පීඩනයකින් සහ කනගාටුවකින් සිටින විට ඔබට නිවන ගැන සිතෙනවා. නමුත්, යම් අයෙක් ඔබට ඒ ලක්ෂ දහය පරිත්‍යාග කළහොත් කුමක් සිදුවේද? ඔබට ක්ෂණිකව විශාල සතුටක් දැනේවි.

ඔබ ඒ මුදලින් ඔබේ අවශ්‍යතා ඉටු කරගත් පසු, අර කලින් තිබූ නිවන් දැකීම පිළිබඳ සිතුවිල්ල ඔබට මතකවත් නැතිව යාවි. බුදු හාමුදුරුවන්වවත් සිහි නොවනු ඇති. දැන් ඔබේ අරමුණ වන්නේ ප්‍රශ්න විසඳාගෙන ‘සතුටින්’ ජීවත් වීමයි.

මෙයින් පෙන්වන්නේ අපේ සිතුවිලිවල වෙනස්වනසුලු ස්වභාවයයි. දුක පවතින විට ඇතිවන සිතුවිලි, සැප ලැබුණු විට නැතිවී යනවා. සැප පවතින විට ඇතිවන සිතුවිලි, දුක පැමිණි විට වෙනස් වෙනවා. දුක මෙන්ම සැපද තාවකාලිකයි. මේ සියල්ල වෙනස් වීමේ ස්වභාවයට, එනම් අනිච්ච නම් වූ ලක්ෂණයට යටත් බව බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කළා. පාලි වචනයක් වන ‘අනිච්ච’ යන්නෙහි සරල අරුත ‘නිරන්තරයෙන් වෙනස් වීම’ යන්නයි. මේ යථාර්ථය තේරුම් ගත් විට, ඇත්තටම හැමෝම නිවන් දැකීම සඳහා නිරන්තර උනන්දුවකින් සිටිනවාද යන්න ඔබට වැටහේවි.

සැබෑවටම නිවන් දකින්නට කැමති කවුද?

ඔබ ඔබේ හෘද සාක්ෂියෙන්ම විමසා බැලුවොත්, බොහෝ දෙනෙක් මේ මොහොතේ ඇත්තටම නිවන් දැකීම සඳහා කැමැත්තක් දක්වන්නේ නැහැ. දුක, ප්‍රශ්න එන විට පමණක් එය මතක් වුවත්, බොහෝ දෙනාගේ සැබෑ ආශාව වන්නේ සතුට විඳීමයි. වර්තමාන ලෝකයේ තාක්ෂණය, ධනය, බලය සමඟ තමන්ගේ දියුණුව අන් අයට පෙන්වමින් ජීවත් වීමටයි බහුතරයක් කැමති. මෙහි වරදක් නැතත්, එයින් පෙනෙන්නේ මේ භවයේදීම නිර්වාණය අවබෝධ කරගැනීමට සැබෑ උවමනාවක් බොහෝ දෙනෙකුට නොමැති බවයි.

වයසක උපාසක අම්මා කෙනෙක් බෝධිය අසල ‘මට නම් මේ ප්‍රශ්න ඇතිවෙලා, දැන්ම නිවන් දකින්න ඕනේ’ කියා ප්‍රාර්ථනා කළා. ඒ අසල සිටි මේසන් බාස් කෙනෙක්, දෙවියෙක් කතා කරනවා මෙන්, ‘ඔබේ ප්‍රශ්න සියල්ල විසඳා දෙන්නම්, දැන් නිවන් දකින්න සූදානම් වන්න’ යැයි පැවසූ විට, ඒ අම්මා ‘අනේ බෑ, මට මුණුපුරු මිණිබිරියන් බලාගන්න තියෙනවා’ කියා දිව ගිය බවට කතාවක් තිබෙනවා. මෙය විහිළුවක් වුවත්, එහි ගැඹුරු ඇත්තක් තිබෙනවා. බොහෝ දෙනාගේ යටි සිතේ ඇත්තේ ලෞකික බැඳීම් මිස, සියල්ල අත්හැරීමේ සූදානමක් නොවේ.

කෙසේ වෙතත්, සැප සහ දුක යන දෙකෙහිම අනිත්‍ය ස්වභාවය මැනවින් වටහාගත්, සිහියෙන් සහ ප්‍රඥාවෙන් යුතු අල්ප පිරිසක්ද සිටිනවා. ඔවුන් සැබෑවටම මේ ගමන අවසන් කිරීමට කැමැත්තෙන් ප්‍රතිපදාවේ නියැලෙනවා.

මාර්ගය ප්‍රාර්ථනාවන් නොව, ප්‍රායෝගික පුහුණුවයි

බොහෝ දෙනෙක් සිතන්නේ ‘බුදු කෙනෙක් ඉදිරියේදී එකවරම නිවන් දකින්න ලැබේවා’ කියා ප්‍රාර්ථනා කිරීම ප්‍රමාණවත් කියායි. නමුත් එය එසේ සිදු වන්නේ නැහැ. ප්‍රාර්ථනාව යනු අධිෂ්ඨානයක් පමණයි. ඒ අධිෂ්ඨානය සඵල වීමට නම් ප්‍රායෝගික පුහුණුව අත්‍යවශ්‍යයි. ඔබ මේ ආත්ම භවයේදී ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය, සතර සතිපට්ඨානය වැනි ධර්මයන් ප්‍රායෝගිකව පුහුණු නොකළහොත්, කොතරම් බුදුවරු පහළ වුවත්, කොතරම් ප්‍රාර්ථනා කළත්, සසර ගමන නිමා කළ නොහැකියි.

බුදුරජාණන් වහන්සේ මේ සඳහා ඉතා පැහැදිලි උපමාවක් දේශනා කළා. කිකිළියක් බිත්තරයක් දමා, එය නොරැක, ‘පැටියෙක් එළියට ඒව, පැටියෙක් එළියට ඒව’ කියා ප්‍රාර්ථනා කළාට පැටවෙකු බිහිවන්නේ නැහැ. පැටවා බිහිවීමට නම්, කිකිළිය ප්‍රායෝගිකවම ඒ බිත්තරය මත හිඳ, අවශ්‍ය උණුසුම ලබා දිය යුතුමයි.

ඒ ආකාරයෙන්ම, නිවන් දැකීම සඳහා අවශ්‍ය මාර්ගය ප්‍රායෝගිකව පුහුණු කළ යුතුමයි. ඔබ මේ භවයේදී පුහුණු කළහොත් පමණයි, අනාගතයේ මෛත්‍රී බුදුන් වැනි බුදු කෙනෙක් හමුවූ විට, ඒ පුහුණුව ඉස්මතු කර දී, ඔබව මාර්ගඵල වෙත යොමු කිරීමට උන්වහන්සේට හැකි වන්නේ.

ප්‍රඥාවන්තයා සහ බුද්ධිමතා අතර වෙනස

අද ලෝකයේ සිටින්නේ තාක්ෂණික වශයෙන්, ලෞකික දැනුමෙන් දියුණු බුද්ධිමත් පිරිසක්. නමුත්, බුදු දහම වටිනාකමක් දෙන්නේ ඒ බුද්ධියට වඩා ගැඹුරු දෙයකටයි. එනම්, ප්‍රඥාවටයි. මීට වසර 2500කට පෙර සැරියුත්, මුගලන්, ආනන්ද වැනි රහතන් වහන්සේලා ප්‍රඥාවන්තයන් වුණා. ඔවුන් සැප-දුක, ලාභ-අලාභ, යස-අයස, නින්දා-ප්‍රශංසා යන අටලෝ දහමේ වෙනස්වනසුලු ස්වභාවය මැනවින් අවබෝධ කරගත්තා. ඒ නිසා, ‘මේ සියල්ල අස්ථිරයි, මම ඉක්මනින් මේ සසරෙන් නික්මිය යුතුයි’ කියා තීරණය කර, ඒ සඳහා කැපවුණා.

නමුත් අද බොහෝ දෙනෙක් සිතන්නේ මේ ලෞකික ලෝකය ස්ථිර, සැමදා පවතින දෙයක් ලෙසයි. තමන් ගැනත්, තමන්ගේ සසර ගමන ගැනත් ඔවුන්ට ඇත්තේ එවැනි ස්ථාවර හැඟීමක්. මේ මායාවෙන් මිදී, ජීවිතයේ යථාර්ථය දැකිය හැකි පුද්ගලයා බුදු දහමේ හඳුන්වන්නේ ‘ප්‍රඥාවන්තයෙක්’ ලෙසයි. ඔබට ඒ ප්‍රඥාව ඇති කරගත හැකි නම්, මේ ගමන ස්ථිරවම යාමට ඔබට හැකියාව තිබෙනවා.

සාරාංශය: ඔබේ තීරණය කුමක්ද?

මෙම කරුණු අනුව, ‘හැමෝම නිවන් දකිනවාද?’ යන ප්‍රශ්නයට පිළිතුර ‘නැහැ’ යන්න බව ඔබට දැන් පැහැදිලි ඇති. මිනිසුන්ට විවිධාකාර අදහස්, ආශාවන් සහ ලෞකික බලාපොරොත්තු තිබෙනවා. නිවන් දැකීම යනු දුක් කරදර පැමිණි විට තාවකාලිකව සිතන සිතුවිල්ලක් පමණක් කර නොගෙන, එය ජීවිතයේ එකම අරමුණ බවට පත් කරගත් ප්‍රඥාවන්තයින්ට පමණක් ළඟා කරගත හැකි ඉලක්කයක්.

එබැවින්, ඔබත් ‘මා ප්‍රඥාවන්ත පුද්ගලයෙක් විය යුතුයි’ යන අධිෂ්ඨානය ඇති කරගන්න. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ධර්මය අනුව, ප්‍රාර්ථනා කරමින් සිටිනවා වෙනුවට, ප්‍රායෝගිකව ධර්මය පුහුණු කිරීමට පටන් ගන්න. එවිට ඔබට මේ දුක්ඛිත සංසාර ගමන ඉතා ඉක්මනින් අවසන් කරගැනීමේ හැකියාව ලැබෙනු ඇත. බුද්ධ, ධම්ම, සංඝ යන ත්‍රිවිධ රත්නයේ ආශිර්වාදයෙන් ඔබට මේ කරුණු මැනවින් වටහාගෙන කටයුතු කිරීමට ශක්තිය ලැබේවා!

මේ උතුම් මඟෙහි අප සමඟ එක්ව ගමන් කිරීමට ඔබටත් අපි ආරාධනා කරමු. අපගේ ඉගැන්වීම් කියවා, සියල්ලටම වඩා වැදගත් ලෙස, ඒවා ඔබගේ ජීවිතයට ප්‍රායෝගිකව යොදාගන්න. ඔබ ලබන අත්දැකීම් සහ ඔබට ඇතිවන ගැටළු, අපගේ ලිපියට පහළින් ඇති අදහස් තීරුවේ සටහන් කරන ලෙස අපි ඔබව දිරිමත් කරන්නෙමු. ඔබ අසන ප්‍රශ්න, ඔබගේ අවශ්‍යතාවලටම ගැලපෙන ලෙස ඉදිරි ලිපි සහ වීඩියෝ සකස් කිරීමට අපට මහත් උපකාරයක් වනු ඇත. එමෙන්ම, වෙබ් අඩවියේ ඇති ‘Contact Us‘ පෝරමය හරහා ද ඔබට අප හා සම්බන්ධ විය හැකිය.

අපගේ මෙම උත්සාහය, ඔබ තුළ සැඟවී ඇති ආධ්‍යාත්මික බීජය, එනම් සමාධිය, ධ්‍යාන සහ අභිඥා වැනි ගුණාංග පෝෂණය කිරීමයි.

අප සමඟ එක් වූ ඔබට ස්තූතියි. මෙම වෙබ් අඩවිය ඔබගේ අධ්‍යාත්මික ගමනට මහත් ශක්තියක් වනු ඇතැයි අපි බලාපොරොත්තු වෙමු.
ඔබ සැමට තෙරුවන් සරණයි!