සිහිය පැවැත්වීම කාලයක් යද්දී එපාවෙනවා...

තෙරුවන් සරණයි සියලු දෙනාටම!

වෙනදා මෙන්ම, මෙම ආධ්‍යාත්මික ඉගැන්වීම් මාලාව සමග ප්‍රායෝගිකව එක්වන ඔබ වෙනුවෙන්, සිහිය පැවැත්වීම පිළිබඳ දේශනා මාලාවේ තවත් වැදගත් පියවරක් ගැන කතා කරන්නට අද අපි සූදානම්. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ දේශනාවට, සතර සතිපට්ඨාන ක්‍රමයට, එසේත් නැතිනම් කාටත් තේරෙන බසින් කියන්නේ නම් සසරින් එතෙර වීමේ විදර්ශනා ක්‍රමවේදයට අනුව, අපි කවුරුත් ‘සතිය’ හෙවත් ‘සිහිය’ පුරුදු පුහුණු කරමින් සිටිනවා.

මෙම ක්‍රමය ඔස්සේ ප්‍රායෝගිකව යෙදෙමින් බොහෝ දෙනෙක් මේ වන විටත් තමන්ගේ සිත ගැන ගැඹුරු තේරුම් ගැනීම් ලබාගෙන තිබෙනවා. එම තේරුම් ගැනීමේ ස්වභාවය අපි ‘අවබෝධය’ ලෙස හඳුන්වන අතර, එම අවබෝධය වැඩෙන විට අපගේ ප්‍රඥාව, එනම්, දේවල් පවතින සැටියෙන් දැකීමේ නුවණ දියුණු වෙනවා.

මෙම ප්‍රඥාව තුළින් අපේ මනසේ ක්‍රියාකාරීත්වයත්, බුදු දහමේ ඉගැන්වෙන ඇලීම, ගැටීම වැනි සිතේ කිලිටි කරන ස්වභාවයන්, එනම් ක්ලේශයන්, එකින් එක පැහැදිලි කරගැනීමට අපට අවස්ථාව ලැබෙනවා. මෙම කාර්යය ඉතා සියුම් පරීක්ෂණයක් බවත්, එය ඉවසීමෙන් යුතුව ප්‍රගුණ කළ යුතු බවත් ඔබට දැන් වැටහෙනවා ඇති.

භාවනාව නීරස වන මොහොත: එය සාමාන්‍ය දෙයක්ද?

කාලයක් තිස්සේ සිහිය පැවැත්වීම ප්‍රගුණ කරගෙන යන විට අපට එක්තරා සුවිශේෂී මොහොතකට මුහුණ දීමට සිදුවෙනවා. හරියට සමථ භාවනාව පුරුදු කරන විට ඇතැම් විට එය එකම තැන පල්වෙනවා සේ හෝ එපා වෙනවා සේම, විදර්ශනා භාවනා ක්‍රමයත්, එනම් සිත ගැන ගවේෂණය කරමින් සිහිය පවත්වන ක්‍රියාවලියත්, කිසිදු ආස්වාදයක් නැති, තේරුමක් නැති දෙයක් ලෙස දැනෙන්නට පටන් ගන්නා අවස්ථාවක් පැමිණෙනවා. ‘මේ භාවනාවෙන් ඇති ප්‍රයෝජනය කුමක්ද?’ වැනි සිතුවිලි සහ ආකල්ප අප තුළ ඉස්මතු විය හැකියි.

මෙයට ප්‍රධාන හේතුව නම්, අපගේ ඇස, කන, නාසය, දිව, ශරීරය යන ඉන්ද්‍රියන් පහ ඔස්සේ නිරන්තරයෙන් ලෝකයෙන් සතුටක්, එනම් ආස්වාදයක් සෙවීමට අප පුරුදු වී සිටීමයි. අප ගැටීමට වඩා ඇලීමට වැඩි කැමැත්තක් දක්වනවා. එහෙත් සිහිය පැවැත්වීම තුළින්, මෙම ඉන්ද්‍රියන්ගේ ක්‍රියාකාරීත්වය දෙස නුවණින් බලන විට, අපේ සිතට ගලා එන තොරතුරු වල යථා ස්වභාවය අපට ටිකෙන් ටික වැටහෙන්නට පටන් ගන්නවා.

මෙම අවබෝධයත් සමඟ ‘මේ කිසිම දෙයක ඇත්තටම සතුටක් නෑ නේද?’, ‘මේ ලෝකයේ කිසිම රසයක් නෑ නේද?’ වැනි ගැඹුරු වැටහීමක් ඇතිවෙනවා. මෙම වැටහීමත් සමඟ, මෙම භාවනා ක්‍රියාවලියම එපා වන තැනකට කෙනෙක් තල්ලු විය හැකියි. නමුත් ප්‍රඥාවන්තයා, එනම් නුවණැති පුද්ගලයා, මෙම අවස්ථාවේදී කළ යුත්තේ කුමක්දැයි නිවැරදිව තෝරා බේරා ගන්නවා. ඉදිරියේදී පැහැදිලි කරන්නේ එම ප්‍රඥාවන්ත තෝරාගැනීම සිදුකරන ආකාරයයි.

සිතේ ඇතිවන කලකිරීම සහ පාළුව: එය හඳුනාගැනීම

මෙම අදියරේදී, අපේ සිතට කලකිරීමක්, පාළුවක්, සහ ලෝකය නීරසයි යන හැඟීමක් ඇතිවීම සාමාන්‍ය දෙයක්. ‘මොකක්ද මේ ජීවිතයේ තේරුම?’, ‘මේ කරන දේ කිසිම ආස්වාදයක් නැහැ’ වැනි සිතුවිලි නිතර නිතර ඇතිවෙන්න පුළුවන්. මෙය සමථ සහ විදර්ශනා භාවනා ක්‍රම දෙකටම පොදු අත්දැකීමක්. වැදගත්ම දේ වන්නේ මෙය තේරුම් ගැනීමයි.

මෙය අපේ සිතේම එක්තරා ස්වභාවයක්. මනස දියුණු කරමින්, ක්ලේශයන් හඳුනා ගනිමින් ඉදිරියට යන විට, ඇලීමක් හෝ ගැටීමක් නොමැතිව, හුදෙක් ‘මෙලොව රහක් නෑ’ යන හැඟීම සමඟ අප ගැටෙන අවස්ථාවක් පැමිණෙනවා. මෙම හැඟීම ඇතිවීමම, ඔබ එම මොහොතේ සිටින ආධ්‍යාත්මික පියවර හඳුනාගැනීමක් ලෙස සැලකිය හැකියි.

ක්ලේශ මාරයාගේ උගුල: නැවත පහළට ඇද දැමීමේ උත්සාහය

මෙම ‘ලෝකය නීරසයි’, ‘භාවනාවෙන් පලක් නෑ’ යන සිතුවිල්ල එක, දෙක, තුන් වතාවක් ඇතිවීම ගැටළුවක් නොවේ; එය ඔබ සිටිනා පියවර හඳුනාගැනීමට උපකාරී වෙනවා. නමුත් මෙම හැඟීමම නැවත නැවත මතුවී, ඔබව කණගාටුවටත්, කනස්සල්ලටත් පත්කරමින්, ඔබව ඉක්මවා යන තත්ත්වයකට පත්වෙනවා නම්, එතැනදී අප පරෙස්සම් විය යුතුයි. අපේ සිත අපව නැවතත් පහළට ඇද දැමීමට උත්සාහ දරනවා.

සිත තුළ සිටින ක්ලේශ මාරයා, එනම් අපේම සිතේ ඇති කෙලෙස් නමැති බාධකයා, මෙම නීරස බවම මතුකර පෙන්වමින්, ‘බලන්න, භාවනා කරලා කිසිම ආස්වාදයක් ලැබුනේ නෑ නේද? ඒ නිසා ආපහු ඉස්සර වින්ද කාම ලෝකයේ සතුට විඳින්න යන්න’ යැයි පවසමින් අපව නැවත පැරණි තැනටම ඇද දැමීමට උත්සාහ කරනවා. මෙතැනදී අප මනා සිහියෙන් සහ ප්‍රඥාවෙන් යුතුව කටයුතු නොකළහොත්, ක්ලේශ මාරයා විසින් අපව ග්‍රහණයට ගැනීම නිසැකවම සිදුවෙනවා.

ප්‍රඥාව සහ සති සම්පජාණ්ඤය: අභියෝගය ජයගැනීමේ යතුර

එසේනම් මෙම අභියෝගය ජය ගන්නේ කෙසේද? මෙහිදී අප කළ යුත්තේ, ඇතිවන මෙම ස්වභාවය තේරුම් ගැනීමයි. ‘මේකත් හිතේ ස්වභාවයක්’ යන්න නුවණින් මෙනෙහි කළ යුතුයි. මෙම කලකිරීම, කණගාටුව නැවත නැවත මතක් වී ඔබව දුකට පත් කරනවා නම්, ඔබ හොඳින් සිහියෙන් බලා සිටිය යුතුයි, ‘දැන් මගේ සිත තුළ මේ ඇතිවෙන්නේ ගැටීමක් නේද?’ කියා.

සිතේ ඇත්තේ ඇලීම සහ ගැටීම යන ධන සහ ඍණ පැති දෙකයි. දැන් ක්‍රියාත්මක වන්නේ ඍණාත්මක පැත්ත බවත්, ක්ලේශ මාරයා එයට උදව් කරමින් මාව පහළට ඇද දමන්නට හදන බවත් ප්‍රඥාවෙන් තෝරා බේරා ගත යුතුයි.

යම් කෙනෙක් මෙලෙස තැනට සුදුසු නුවණින් කල්පනා කරනවා නම්, එයට අපි ප්‍රඥාව යැයි කියනවා. ඒ මොහොතේ සතියත්, එනම් සිහියත්, යෙදී තිබෙන විට එය පාලි භාෂාවෙන් හඳුන්වන්නේ සති සම්පජාණ්ඤය ලෙසයි. එහි සරල අරුත නම්, සිහියෙන් යුතුව, සිදුවන දේ පිළිබඳව පූර්ණ අවබෝධයෙන් සිටීමයි.

මෙම කොටස ඔබ විසින් අනිවාර්යයෙන්ම තේරුම් ගත යුතුයි. එසේ බලන විට, සිත නැවත නැවත ඒ නීරස බව මතු කලත්, ඔබ එයට ගැටීමකට යනවද නැද්ද යන්න ඔබටම තේරුම් ගත හැකියි. මෙහිදී අමුතුවෙන් කිසිවක් කිරීමට නැහැ, වෙනදා මෙන්ම සිහියෙන් සිටීම සහ ප්‍රඥාවෙන් හඳුනාගැනීම පමණයි කළ යුත්තේ. ඒ සඳහා ඉවසීම සහ උපේක්ෂකත්වය, එනම් මැදහත් බව, අත්‍යවශ්‍ය වෙනවා.

පිරිහීම සහ ඉදිරියට යෑම: දාම් ක්‍රීඩාවේ ඉනිමඟ මෙන්

ඔබ මතක තබාගත යුතු වැදගත්ම කාරණය නම්, සිතේ යම් ස්වභාවයක් ඇතිවන විට, ඒ කෙරෙහි අප උපේක්ෂක වුවහොත්, මැදහත් වුවහොත්, ඉවසීමෙන් සහ ප්‍රඥාවෙන් යුතුව සිහියෙන් සිටියහොත්, එම කාල සීමාව ගත කළ පසු අපට එයින් එහා තවත් පියවරකට යෑමට හැකියාව ලැබෙන බවයි. අපි බැරිවෙලාවත් අර කලකිරීම සමඟ ගැටීමට අසුවුවහොත්, අපේ පිරිහීම නිසැකයි. එය හරියට, අපි කුඩා කාලයේ ක්‍රීඩා කළ දාම් ලෑල්ලේ ඉනිමං නැග යනවා වැනිය.

ඉනිමං වලින් ඉහළට ගියත්, සර්පයෙකු හමුවුවහොත් එකවරම රූටාගෙන නැවත පහළටම වැටෙනවා. භාවනා ක්‍රමයත් ඒ හා සමානයි. එම නිසා, ගැටීම හඳුනාගෙන එයින් මිදුනහොත්, අර කලකිරීම, පාළුව, නීරස බව ඇතිකරන සිතුවිලි ක්‍රමානුකූලව අඩුවී යනු ඇත. එයින් අදහස් වන්නේ, ඔබ දැන් ඔබ සිටින තත්ත්වය සම්බන්ධයෙන් අවබෝධයක් ලබමින් සිටින බවත්, ඔබේ විදර්ශනාව, සිහි කල්පනාව සහ සති සම්පජාණ්ඤය දියුණු වෙමින් පවතින බවත්ය.

ගමනේ දුෂ්කරතා සහ ගුරුවරයෙකුගේ වටිනාකම

මෙම කලකිරුණු සිතුවිලි පහව යන්නේ නැතිනම්, ඉන් අදහස් වන්නේ ඔබ තවමත් එම පියවර සම්බන්ධයෙන් ගැඹුරු අවබෝධයක් ලබාගෙන නැති බවයි. නමුත් ඒවා ක්‍රමයෙන් අඩුවී නැත්තටම නැතිවී යනවා නම්, ඔබ එය මැනවින් තේරුම් අරගෙන ඇති අතර, ඔබ ඊළඟ පියවරට ගමන් කරනු ඇත.

මෙම ආධ්‍යාත්මික ගමන, හරියට සංචාරකයෙකුට ගමන් මඟේදී හමුවන ගිරි දුර්ග, වන දුර්ග වැනි දුෂ්කර ස්ථාන වැනිය. සසරෙන් නික්මීමේ මාර්ගය වන විදර්ශනා භාවනා ක්‍රමය සැමවිටම පහසු එකක් නොවේ. මෙවැනි දුෂ්කරතා හඳුනාගෙන ඒවා ප්‍රඥාවෙන් ජය ගැනීමම නිර්වාණයට යන මාර්ගයයි.

මේ කරුණු තේරුම් ගැනීමට අත්දැකීම් තිබිය යුතුයි, නැතහොත් අත්දැකීම් ඇති ගුරුවරයෙකුගෙන් අසා දැනගත යුතුයි. සමහරුන්ට ස්වයංවම ප්‍රඥාව පහළ වුවද, තනියෙන් යන ගමනේදී ඊට බොහෝ කාලයක් ගතවිය හැකියි. ඇතැමෙකුට පෙර සසරේ පුරුදු කළ පාරමී බලයෙන් ඉක්මනින් වැටහෙනවා. එය එක් එක්කෙනාට සාපේක්ෂයි. එබැවින්, ඔබට මෙවැනි ඉගැන්වීමක් ඇසීමට ලැබෙන අවස්ථාවෙන් ප්‍රයෝජන ගන්න.

මෙම ඉගැන්වීම් ඔබට ගුරුවරයෙක් වේවා! ඔබ මේ වන විටත් මෙම අත්දැකීමට මුහුණ දී එය ජයගෙන ඇති කෙනෙක් විය හැකියි, නැතහොත් දැනට මුහුණ දෙමින් සිටිනවා විය හැකියි, එසේත් නැත්නම් අනාගතයේදී අනිවාර්යයෙන් මුහුණ දීමට සිටින කෙනෙක් විය හැකියි. මෙම දේශනාවේ කරුණු ඔබගේ භාවනා ජීවිතයට නිවැරදිව යොදාගත හැකි නම්, ඔබට කිසිදු ගැටලුවකින් තොරව ඉදිරියට ගමන් කළ හැකිවනු ඇත.

අදට, සිහිය පැවැත්වීම පිළිබඳ දේශනා මාලාවේ මෙම කොටස මෙයින් අවසන් කරනවා. ත්‍රිවිධ රත්නයේ ආශිර්වාදයෙන් මේ සියලු කරුණු ප්‍රායෝගිකවම අවබෝධ කරගැනීමට ඔබට ශක්තිය ලැබේවා!

මේ උතුම් මඟෙහි අප සමඟ එක්ව ගමන් කිරීමට ඔබටත් අපි ආරාධනා කරමු. අපගේ ඉගැන්වීම් කියවා, සියල්ලටම වඩා වැදගත් ලෙස, ඒවා ඔබගේ ජීවිතයට ප්‍රායෝගිකව යොදාගන්න. ඔබ ලබන අත්දැකීම් සහ ඔබට ඇතිවන ගැටළු, අපගේ ලිපියට පහළින් ඇති අදහස් තීරුවේ සටහන් කරන ලෙස අපි ඔබව දිරිමත් කරන්නෙමු. ඔබ අසන ප්‍රශ්න, ඔබගේ අවශ්‍යතාවලටම ගැලපෙන ලෙස ඉදිරි ලිපි සහ වීඩියෝ සකස් කිරීමට අපට මහත් උපකාරයක් වනු ඇත. එමෙන්ම, වෙබ් අඩවියේ ඇති ‘Contact Us‘ පෝරමය හරහා ද ඔබට අප හා සම්බන්ධ විය හැකිය.

අපගේ මෙම උත්සාහය, ඔබ තුළ සැඟවී ඇති ආධ්‍යාත්මික බීජය, එනම් සමාධිය, ධ්‍යාන සහ අභිඥා වැනි ගුණාංග පෝෂණය කිරීමයි.

අප සමඟ එක් වූ ඔබට ස්තූතියි. මෙම වෙබ් අඩවිය ඔබගේ අධ්‍යාත්මික ගමනට මහත් ශක්තියක් වනු ඇතැයි අපි බලාපොරොත්තු වෙමු.
ඔබ සැමට තෙරුවන් සරණයි!