තෙරුවන් සරණයි සියලු දෙනාටම!
ආධ්යාත්මික ජීවිතයක ප්රායෝගික යෙදෙන ඔබට අප නිරන්තරයෙන් ලබා දුන් ප්රධානම මඟ පෙන්වීමක් වූයේ තමන්ගේම සිත දෙස බලා සිටීම හෙවත් සතිය හෙවත් සිහිය වර්ධනය කර ගැනීමයි. මෙම ඉගැන්වීම, හුදෙක් දේශනාවකට සවන් දීමට හෝ දැනුම රැස් කිරීමට පමණක් සීමා නොකොට, තම ජීවිතයට ප්රායෝගිකව එක් කරගත් බොහෝ දෙනෙක් අද සිටිනවා. එසේ ප්රායෝගික යෙදුණු ඔබට, තමන්ගේ සිත පිළිබඳව, එහි ස්වභාවය පිළිබඳව සහ එහි නැගෙන හොඳ-නරක සිතුවිලි පිළිබඳව මේ වන විටත් විශාල අත්දැකීම් සම්භාරයක් ලැබී ඇති බව නිසැකයි.
කෙලෙස් නසා සසරින් එතෙර වීම
තම සිතේ ස්වභාවය මෙසේ අවබෝධ කර ගැනීම මනස උසස් තත්ත්වයකට පත් වීමකි. වැරදි දේවලින් අපව මුදවා ගන්නේ ද මේ අවබෝධයයි. සරලව කිවහොත්, බුදු දහමේ ‘කෙලෙස් නැසීම’ ලෙස හඳුන්වන්නේ මෙයයි. කෙලෙස් යනු, අපගේ මනස කිලිටි කරන, අපව දුකට පත් කරන ලෝභ, ද්වේශ, මෝහ වැනි මානසික අපද්රව්යයන් ය.
සමාජය තුළ මිනිසුන් ගැටුම් ඇති කරගන්නේත්, දුක් විඳින්නේත් රාගය (ඇලීම), ද්වේශය (ගැටීම), සහ මෝහය (මුලාව) යන මෙම අකුසල මූලයන් නිසාමය. මෙම ගැඹුරු අවබෝධය නැතිකම, නැවත නැවතත් සසරේ ඉපදීමට, එනම් සංසාර භව චක්රයට හේතු වේ. අප සිහිය පුරුදු කරමින් මෙම අකුසල මූලයන් දුරු කරන විට, අලෝභ (නොඇලීම), අද්වේශ (නොගැටීම), සහ අමෝහ (නොමුලාව) යන යහපත් ගුණාංග ඉස්මතු වේ.
මෙම වචන ගැඹුරින් විශ්ලේෂණය කිරීමට උත්සාහ නොකරන්න. ඔබ ප්රායෝගික සිහිය වඩන විට, ත්රිපිටකයේ සඳහන් ඉගැන්වීම්, එහි ඇති පාලි වචනවල සිංහල අර්ථයන් සියල්ල ඔබගේම මනස තුළ ක්රියාත්මක වන බව ඔබටම වැටහෙනු ඇත. මෙය තහවුරු කරගැනීමට, ඉඳහිට ත්රිපිටකයේ සූත්රයක් කියවා, එහි අරුත ඔබේම සිතට ගලපා බලන්න. ත්රිපිටකය ඔබේ සිතට ගලපා ගන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳව ඉදිරියේදී වෙනම ලිපියකින් කරුණු පැහැදිලි කිරීමට බලාපොරොත්තු වෙමි.
සිහිය යනු කුමක්ද? එය ප්රබල මෙවලමක් වන්නේ කෙසේද?
අද අපගේ ප්රධානතම අවධානය යොමු වන්නේ සිහියට මුල් තැන දීම පිළිබඳවයි. සිහිය යනු අපගේ මනසේ ඇති අඳුරු පැතිකඩ ඉවත් කර එය ආලෝකවත් කරන ස්වභාවයකි. මෙහිදී මා ‘ආලෝකය’ ලෙස අර්ථ දක්වන්නේ සමථ භාවනාවේදී හෝ ‘තුන්වන ඇස’ විවර වීමෙන් ලැබෙන ආලෝකය නොවන බව වටහා ගැනීම වැදගත්.
ඇතැම් අය, ප්රායෝගික භාවනාවේදී අප කතා කරන තුන්වන ඇසේ ආලෝකය සමඟ මෙය පටලවා ගත හැකියි. එහෙත් ප්රඥාවන්ත, බුද්ධිමත් කෙනෙකුට මෙහි වෙනස පැහැදිලිව වැටහේ. මෙම ලිපිය තුළ ‘ආලෝකය’ යනු, සිහිය පවත්වා තම සිතුවිලි හඳුනා ගැනීමෙන් ලබන ප්රඥාවේ ආලෝකයයි. ‘අඳුර’ යනු මෙතෙක් කල් පැවති අසීහිකම, එනම් මුලාවයි.
සිහිය යනු අප සමඟම, අප ළඟම ඇති දෙයකි. එය අප විසින් ඉස්මතු කරගෙන, නැවත නැවත භාවිතයට ගත යුතු උපකරණයකි. සිහිය ඔබට පහසු ඕනෑම ආකාරයකට උපමා කරගන්න. එය කැඩපතක්, ආයුධයක්, හෝ ඇස් පෙනීමට පැළඳි කණ්ණාඩියක් ලෙස සිතන්න. ඔබේ මනසට පහසුවෙන් වටහා ගත හැකි, ‘ඔළුවට පොල්ලෙන් ගැසුවාක් මෙන්’ වැදෙන උපමාවක් යොදාගැනීම තමයි නියම ක්රමය.
විවිධ පැතිකඩවලින් ඔබේ සිත දෙස බැලීම
මීට පෙර ලිපිවලින් අප ඔබට කියා දුන්නේ නිශ්ශබ්දව සිත දෙස බලා සිටින ලෙසත්, විවිධ කෝණවලින් තම සිතේ ස්වභාවය දකින ලෙසත්ය. යම් අයෙක් සිහියට මුල් තැන දී එය ප්රායෝගික පුහුණු කරන විට, අප මෙහි විස්තර කරන විවිධ පැතිකඩ ඔහුට හෝ ඇයට තමන්ගේම අත්දැකීමෙන් පෙනෙන්නට පටන් ගනී. මෙය හරියට, අප නිවසක් විවිධ පැතිවලින් නරඹනවා වැනිය.
නිවසක ඉදිරිපසින් පෙනෙන ආකාරයට වඩා, එහි දකුණු පසින්, වම් පසින් සහ පිටුපසින් පෙනෙන ආකාරය වෙනස් ය. ජනෙල්, දොරවල් පිහිටා ඇති ආකාරය එක් එක් පැත්තෙන් බලන විට වෙනස් ලෙස පෙනේ. ඒ ආකාරයටම, මම ඔබට සිහිය පිළිබඳව විවිධ පැතිකඩවලින් පෙන්වා දෙන්නේ, ඔබේ මනසේ ඇති අඳුර දුරු වී, ප්රඥාවේ ආලෝකය ඉස්මතු වීමටයි. මෙතෙක් කල් අසීහයෙන්, අන්ධයෙක් සේ සිටි ඔබව, සිහිය ඇති පුද්ගලයෙක් බවට පත් කිරීමටයි.
ඔබ මොහොතකට සිහිය පිහිටුවා බැලුවහොත්, ඔබේ පවුලේ අය, ඥාතීන්, මිතුරන්, සේවා ස්ථානයේ සිටින අය ඇතුළු මුළු සමාජයම කෙතරම් නම් අසීහයකින්, නොසැලකිල්ලකින් ජීවත් වෙනවාදැයි ඔබටම වැටහෙනු ඇත.
ප්රායෝගික අභ්යාසය: ආහාර ගැනීමේදී සිහිය පුහුණු කිරීම
දැන් අපි බලමු, සෑම ක්රියාවකදීම සිහියට මුල්තැන දෙන්නේ කෙසේද කියා. උදාහරණයක් ලෙස, ඔබ ආහාර වේලක් ගැනීමට සූදානම් වන අවස්ථාව සලකන්න. සාමාන්යයෙන් අපේ අවධානය යොමු වන්නේ ආහාරයේ රසයට, එහි ඇති ව්යංජනවලටයි. පිඟානේ ඇති කැකුළු බත්, පරිප්පු සහ සම්බෝල දුටු සැණින් ඔබේ දිවට කෙළ උනනවා. මෙහිදී, ඇස, කන, නාසය, දිව, ශරීරය යන පංච ඉන්ද්රියන් සෘජුවම මූලිකත්වය ගනී.
නමුත් සිහිය පුහුණු කළ ඔබ, මෙතැන් සිට වෙනස් ආකාරයකට ක්රියා කළ යුතුයි. ඔබ කැකුළු බත්, පරිප්පු, සම්බෝල සහ කරවල තෙල් දැමූ රසවත් ආහාර වේලක් දකින විට, ඉන්ද්රියන් මූලිකත්වය ගන්නා බවත්, දිවට කෙළ උනන බවත් ඔබේ සිහියෙන් දකින්න. ‘ආ, දැන් මගේ ඇස මේ ආහාරයට මූලිකත්වය ගත්තා. මගේ සිත කියනවා අද බත් පිඟන් දෙකක් කන්න ඕනේ, මෙපමණ කරවල ප්රමාණයක්, මෙපමණ පරිප්පු ප්රමාණයක් බෙදාගත යුතුයි, අද බඩ පැලෙන්න කනවා’ ආදී වශයෙන් සිතුවිලි නැගෙන ආකාරය දෙස බලන්න. මෙන්න මේ සිතුවිලිවලට මූලිකත්වය දෙන්න.
ඊළඟට, වෙනදා මෙන් පෙරේතකමින් ආහාර නොගෙන, මෙසේ කරන්න: ඔබ බත් පිඟාන බෙදාගත් පසු, කෑමට ප්රශ්නයක් නැහැ, බඩ පිරෙනතුරු කන්න. නමුත්, සෑම බත් කටක් ගානේම, ඔබේ අත බත් පිඟානට යන හැටි, එළවළු අනන හැටි, කරවල තෝරන හැටි, අත කටට ගෙන එන හැටි, කටේ දමා හපන හැටි, දිවට රස දැනෙන හැටි, සහ ආහාර උගුරෙන් පහළට යන හැටි හොඳින් සිහියෙන් බැලීම සිද්ධ කරන්න. සිහිය ප්රගුණ වන විට, ආහාර බඩට යනවා පවා ඔබට දැනෙන්නට පටන් ගනීවි.
සිහිය නැමැති අන්වීක්ෂය: සියුම්ව දැකීමේ හැකියාව
මෙම අභ්යාසය එක දිගටම කළ යුතු යැයි නීතියක් නැත. ඕනෑම කෙනෙකුට සිහිය කැඩි කැඩී යා හැකිය. එය හරියට රියදුරු පාසලක පුහුණුව ලබනවා වැනිය. නුපුහුණු රියදුරෙක් වාහනය පණගන්වන විට එය එකවරම නතර වීම, ක්ලච් එක වේගයෙන් පෑගීම, ඉදිරියට පැන නැවතීම වැනි දේ සිදු වේ. සිහිය පුහුණු කිරීමද එසේමය. වැදගත් වන්නේ අත්නොහැර පුහුණුවීමයි.
මෙලෙස සිහියෙන් ආහාර ගන්නා විට, වෙනදාට වඩා ආහාරයේ මිරිස් රස, ලුණු රස වැනි දේ ඔබට හොඳින් දැනෙන්නට පටන් ගනී. කාලයක් පුහුණු වන විට, එක් එක් රස වර්ගය වෙන වෙනම හඳුනාගැනීමේ හැකියාව පවා ඔබට ලැබේ. සිහිය යනු ඒ තරම් ප්රබල දෙයකි.
තවත් උපමාවක් කිවහොත්, මුල් කාලයේ සිහිය පවත්වා ගැනීම අත් කාචයකින් බලනවා වැනිය. පුහුණුව සමඟ එය බටහිර විද්යාවේ එන ආලෝක අන්වීක්ෂයක්, ඉලෙක්ට්රෝන අන්වීක්ෂයක්, ඈත ඇති දෙයක් බලන හබල් දුරේක්ෂයක් තරමටම ප්රබල කරගත හැකිය.
හැඟීම් දෙස බලා තමන්ව හඳුනාගැනීම
දැන් සිතන්න, ඔබ ආශාවෙන් කන්නට සිටි රසවත් ආහාර වේල ඔබට මදි වූවා කියා. සමහරවිට බත් ඉවර වී, ඔබට කන්නට ලැබුනේ පිඟානක් පමණයි. එවිට ඔබේ සිතේ ඇතිවන කණගාටුව, දුක, දොම්නස දෙස බලන්න. ඒ සමඟම, ආහාර පිසූ අයට තරහක්, බැනීමට හෝ ගැසීමට සිතක් පහළ වෙනවාදැයි සිහියෙන් දකින්න. මෙවැනි සිතුවිලි ඕනෑම කෙනෙකුට ඇතිවිය හැකියි. වැදගත් වන්නේ, එම සිතුවිලි දැකීමයි.
ඒ සිතුවිලි කොතරම් වෙලා ඔබට වද දෙනවාද? ‘මොවුන් හරියට උයලා නැහැ’ වැනි සිතුවිලි කොතරම් වෙලා පවතිනවාද කියා බලන්න. මෙසේ තමන්ගේම සිතේ නැගෙන දේ දෙස බැලීමෙන්, ඔබට ඔබ ගැනම තව තවත් අවබෝධයක් ලැබෙනු ඇත. මෙම පුහුණුව ඔබගේ ඉඳගෙන, හිටගෙන, ඇවිදින සහ නිදාගන්නා යන සතර ඉරියව්වටම යොදා ගන්න.
මෙලෙස ඔබ ඔබේම සිත ගැන සොයන්නට පටන් ගත් විට, ඔබ අනුන්ගේ දේවල් සෙවීම නවතා දමයි. මෙතෙක් කල් අනුන්ගේ ඕපාදූප රස කර කර කතා කරමින් සිටි අයෙක් නම්, ඔබටම මෙසේ සිතෙන්නට පටන් ගනීවි: ‘අපරාදේ, මම මගේ වටිනා කාලය නාස්ති කරගෙන. මම මටමයි මේ සංසාරයේ අතරමං වීමක් කරගෙන තියෙන්නේ.’ මෙන්න මේ ස්වාධීන අවබෝධය ඔබට ඉබේම පහළ වනු ඇත. මේක තමයි සිදුවිය යුතු කාරණාව.
ඔබේ ගමනේ මඟ පෙන්වන්නා: සිහිය
මා මෙම සරල, කෙටි ලිපිය ඔබට ලබා දුන්නේ, ඉදිරියටත් මෙවැනි විවිධ පැතිකඩ ඔස්සේ ක්රම ක්රමයෙන් ඔබට ඔබේ කෙලෙස් නැති කරගන්නට, සිත හඳුනාගන්නට, සහ එය අවබෝධ කරගන්නට උදව් කිරීමටයි. මේ සියල්ලටම උපකාරී වන වැදගත්ම දෙය නම් සිහිය යි. මෙය ලොකු ගැටළුවක් කර නොගෙන, මෙහි සඳහන් ආකාරයට ප්රායෝගිකව කටයුතු කරන්න. එවිට ඔබටම විශාල අවබෝධයක් තුළින් ඔබගේ මේ ගමන සාර්ථකව අවසන් කරගැනීමට හැකියාව ලැබෙනු ඇත.
මේ උතුම් මඟෙහි අප සමඟ එක්ව ගමන් කිරීමට ඔබටත් අපි ආරාධනා කරමු. අපගේ ඉගැන්වීම් කියවා, සියල්ලටම වඩා වැදගත් ලෙස, ඒවා ඔබගේ ජීවිතයට ප්රායෝගිකව යොදාගන්න. ඔබ ලබන අත්දැකීම් සහ ඔබට ඇතිවන ගැටළු, අපගේ ලිපියට පහළින් ඇති අදහස් තීරුවේ සටහන් කරන ලෙස අපි ඔබව දිරිමත් කරන්නෙමු. ඔබ අසන ප්රශ්න, ඔබගේ අවශ්යතාවලටම ගැලපෙන ලෙස ඉදිරි ලිපි සහ වීඩියෝ සකස් කිරීමට අපට මහත් උපකාරයක් වනු ඇත. එමෙන්ම, වෙබ් අඩවියේ ඇති ‘Contact Us‘ පෝරමය හරහා ද ඔබට අප හා සම්බන්ධ විය හැකිය.
අපගේ මෙම උත්සාහය, ඔබ තුළ සැඟවී ඇති ආධ්යාත්මික බීජය, එනම් සමාධිය, ධ්යාන සහ අභිඥා වැනි ගුණාංග පෝෂණය කිරීමයි.
අප සමඟ එක් වූ ඔබට ස්තූතියි. මෙම වෙබ් අඩවිය ඔබගේ අධ්යාත්මික ගමනට මහත් ශක්තියක් වනු ඇතැයි අපි බලාපොරොත්තු වෙමු.
ඔබ සැමට තෙරුවන් සරණයි!
