සිතුවිලි තේරුම් ගත්තොත් ආයෙ වද දෙන්නෑ !

තෙරුවන් සරණයි සියලු දෙනාටම!

අද මෙම ලිපියෙන් අපි සාකච්ඡා කරන්නේ අප බොහෝ දෙනෙක් මුහුණ දෙන ගැටලුවක් වන ‘සිතුවිලි වද දෙනවා’ යන කාරණය පිළිබඳවයි. අපගේ ආධ්‍යාත්මික ගවේෂණයේදී, තමන්ගේ සිතේ ඇතිවන සිතුවිලි වල ස්වභාවය අවබෝධ කරගැනීම ඉතා වැදගත්. මෙම ලිපි කියවන ඔබගෙන් බොහෝ දෙනෙක් දැනටමත් ප්‍රායෝගිකව සිහිය පුහුණු කිරීමට පටන් ගෙන ඇති නිසා, තම සිතේ ස්වභාවය සහ සිතුවිලි වල හැසිරීම ගැන යම් අත්දැකීමක් සහ අවබෝධයක් ලබා තිබෙනවා.

විටෙක කෙනෙක් පවසනවා,“මට මගේ සිතුවිලි වද දෙනවා,” විශේෂයෙන්ම අතීතයේ සිදු වූ දෙයක් පිළිබඳ සිතුවිල්ලක් දිගින් දිගටම පැමිණ තමන්ව මානසිකව කඩා වට්ටන බව. මෙය ඉතා සුලබ අත්දැකීමක්. මෙවැනි වද දෙන සිතුවිලි අපව පාලනය කරන තත්ත්වයට පත්විය හැකියි.

සිතුවිලි අපේ ලෝකය බවට පත්වන්නේ කෙසේද?

සිහිය පුහුණු නොකළ, එනම් සිහි-කල්පනාවෙන් තොරව, අසිහියෙන් ජීවත් වන කෙනෙකුට, තමන්ට වද දෙන්නේ තමන්ගේම සිතුවිල්ලක් බව තේරුම් ගැනීමට පවා අපහසුයි. මෙය බුදු දහමේදී හඳුන්වන පෘථග්ජන ස්වභාවයයි එනම්, නොදැනුවත්කමින් හා තෘෂ්ණාවෙන් බැඳී සිටින සාමාන්‍ය මිනිස් ස්වභාවයයි. අසිහියෙන් සිටින විට, ඒ මොහොතේ ඇතිවන වේදනාකාරී සිතුවිල්ලම ඔවුන්ගේ සම්පූර්ණ ලෝකය බවට පත් වෙනවා.

බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කර ඇත්තේ ‘ලෝකය තමන් තුළමයි’ පවතින්නේ කියායි. අප ඇස, කන, නාසය, දිව, ශරීරය යන ඉන්ද්‍රියන් පහෙන් ලබාගන්නා සියලු දත්ත, අපගේ මනස තුළ සිතුවිලි බවට පරිවර්තනය වෙනවා. ඉන්පසු අපි ඒ සිතුවිලි ලෝකයක් ලෙස දකිනවා.

ඔබ වැඩියෙන්ම කැමති දෙයක් ගැන සිතන විට, ඒ සිතුවිල්ලේම ගිලී, අතරමං වන ආකාරය ගැන සිතා බලන්න. ඒ මොහොතේ, එම සිතුවිල්ල ඔබේ මුළු ලෝකයම බවට පත්වෙනවා. මෙය සිදුවන්නේ හේතුඵල දහමට අනුවයි, බුදු දහමේ මෙය පටිච්ච සමුප්පාදය ලෙස හඳුන්වයි; එනම් එක් දෙයක් නිසා තවත් දෙයක් හටගැනීමේ ක්‍රියාවලියයි. අප අසිහියෙන් සිටින තාක්, මේ ඉන්ද්‍රිය දොරටු පහෙන් එන දත්ත ‘මම’, ‘මගේ’ කියා අල්ලාගෙන අපේම ලෝකයක් මවාගන්නවා.

ඔබේ ලෝකය නිර්මාණය කරන ඉන්ද්‍රියන් සහ සිතුවිලි

විද්‍යාවේදී පදාර්ථයේ සියුම්ම කොටස් ලෙස පරමාණු, නියුට්‍රෝන, ඉලෙක්ට්‍රෝන ගැන කතා කරන්නා සේ, අපේ මනසට එන දේවල් ද සියුම්ව විමසා බැලුවොත්, අප ලෝකය ලෙස හඳුන්වන්නේ ඉන්ද්‍රියන් පහෙන් ගන්නා තොරතුරු සහ අපේ සිතුවිලි වල එකතුවක් බව තේරුම් ගත හැකියි.

උදාහරණයක් ලෙස ‘ආදරය’ කියන සිතුවිල්ල සලකා බලන්න. ඒ මොහොතේ ඔබ ඒ සිතුවිල්ලට කොතරම් ඇලී, ගැලී, ගිජු වී, මෝහයෙන් මෙන් වෙලී සිටිනවාද කියා බලන්න. සමහරවිට ඔබ ඒ ‘ආදරය’ නම් සිතුවිල්ල නිසා සතුටින් හෝ දුකෙන් සිටිනවා විය හැකියි.

ඔබ හොඳින් සිහිය පිහිටුවා බැලුවොත්, ඒ මොහොතේ ඔබේ ලෝකය වී ඇත්තේ ආදරයේ වේශයෙන් ආ දුක හෝ සතුට බව ඔබට පෙනේවි. මෙලෙස, අපි අපේ පංච ඉන්ද්‍රියන් භාවිතා කර, අපේ ලෝකය අප විසින්ම සකසා ගන්නවා. මෙම කාරණය මුලදී ගැඹුරු දෙයක් ලෙස පෙනුනත්, ප්‍රායෝගිකව සිහිය පුහුණු කරන විට ඔබටම මෙය අත්දැකීමෙන් තේරුම් යාවි.

වද දෙන සිතුවිලි වල මූලය: අතීතය සහ අනාගත කනස්සල්ල

යම් සිතුවිල්ලක් අපට වද දෙනවා නම්, එය බොහෝ විට අතීතයට සම්බන්ධයි. එය ඔබ අතින් සිදු වූ වරදක්, යමෙකුට කළ හෝ කී දෙයක්, එසේත් නැත්නම් සිතුවිල්ලකින් හෝ යමෙකු ගැන වැරදියට සිතීමක් වැනි සංවේදී දෙයක් විය හැකියි. ඒ වගේම, ඉටු කරගැනීමට නොහැකි වූ අනාගත ඉලක්කයක් (වාහනයක්, විවාහයක් වැනි) පිළිබඳව පසුතැවීමක් වුවද, එහි මූලය ඇත්තේ අතීතයේදී එය ඉටු කරගැනීමට නොහැකි වීම තුළයි. මේ සියල්ල අපට වද දෙන්නේ වද දෙන සිතුවිලි ලෙසයි.

මෙය ‘සිතුවිල්ලක්’ පමණක් බව තේරුම් ගත හැක්කේ බුදු දහමේ උගන්වන විදර්ශනාව හෙවත් සතර සතිපัඨානය (සතර සිහිය පිහිටුවීම) ප්‍රගුණ කළ කෙනෙකුට පමණයි. සතිය, එනම් සිහිය, පුහුණු නොකළ කෙනෙකුට තමන්ට සිතක් හෝ සිතුවිලි ඇති බවවත් අවබෝධයක් නැහැ. ලෝකයේ වැඩි පිරිසක් ජීවත් වන්නේ ඒ අසිහියෙන්.

ප්‍රායෝගික විසඳුම: සිතුවිල්ල දෙස සිහියෙන් බැලීම

යම් සිතුවිල්ලක් ඔබට වද දෙමින්, නැවත නැවත පැමිණ ඔබේ මානසිකත්වය බිඳ දමනවා නම්; ආහාර අරුචිය, නිතරම නිදිමත ගතිය, කිසිදු වැඩක් හරියට කරගත නොහැකි තත්ත්වයට පත් කරනවා නම්, එහි අර්ථය ඔබ ඒ සිතුවිල්ලේ ස්වභාවය හරියටම තේරුම් ගෙන නැති බවයි.

ඔබ කළ යුත්තේ මෙයයි: ඔබට වද දෙන ඒ සිතුවිල්ල කෙරෙහි පළමුව සිහිය පිහිටුවන්න. ඒ වෙතම අවධානය යොමු කරන්න. මෙම වද දෙන සිතුවිලි හටගන්නේ ලෝභ, ද්වේශ, මෝහ (දැඩි ආශාව, ගැටීම, මුලාව) යන අකුසල මූලයන්ගෙනි. ඒ සිතුවිල්ල දරුවෙකු, දෙමව්පියන්, සහකරු/සහකාරිය, රැකියාව, මුදල් හෝ වෙනත් ඕනෑම දෙයක් ගැන විය හැකියි. ඔබ කළ යුත්තේ, එම සිතුවිල්ල පැමිණි විට, එය දිහා බලාගෙන සිටීමයි. නමුත්, සටන් කිරීමට හෝ පලවා හැරීමට නොව, හුදෙක් සතිමත් භාවය හෙවත් පූර්ණ සිහියෙන් යුතුව එය නිරීක්ෂණය කිරීමයි.

නිරීක්ෂණය තුළින් සිතුවිල්ලේ බලය හඳුනාගැනීම සහ ප්‍රඥාව වැඩීම

ඔබ මෙසේ සිහියෙන් යුතුව ඔබට වද දෙන සිතුවිල්ල දෙස බලන්න, බලන්න ඔබටම කරුණු කිහිපයක් පැහැදිලි වේවි:

• මේ සිතුවිල්ල නිසා මට කොතරම් පීඩාවක් (හිසරදය, ආහාර අරුචිය, වැඩපළ කරගැනීමට නොහැකිවීම) ඇතිවෙනවාද යන්න.
• මෙම සිතුවිල්ල අනිත් සාමාන්‍ය සිතුවිලි වලට වඩා ශක්තිමත් වීමට හේතුව කුමක්ද?
• මා දුර්වල වන විට, මා ඒ සිතුවිල්ලට බිය වන විට, එය තවත් ශක්තිමත් වන බව.
• මා සිහියෙන් යුතුව එය දෙස නොබලන විට, එය තවත් වර්ධනය වන බව.

මේ කරුණු අවබෝධ වන විට, ඔබටම තේරේවි, මෙම සිතුවිල්ල බලගැන්වෙන්නේ ඔබේම දුර්වලතා, හැඟීම්, ආශාවන්, ඇලීම් සහ ගැටීම් වලින් බව. මෙම තේරුම් ගැනීම තුළින්ම, ඔබ ඔබවම තේරුම් ගන්නා අතර ඔබේ ප්‍රඥාව හෙවත් ගැඹුරු අවබෝධය දියුණු වෙනවා. තමන් පිළිබඳ විශ්වාසය වැඩිවී, මෙතෙක් කල් ඔබව පාලනය කළ අවිශ්වාසය පහව යනවා.

සිතුවිල්ල තේරුම් ගැනීම තුළින් ලැබෙන නියම නිදහස

ඔබට වද දෙන සිතුවිලි දිහා දිගින් දිගටම සිහියෙන් යුතුව බලාගෙන සිටින විට, ක්‍රමයෙන් එහි බර අඩු වී, එහි ශක්තිය ක්ෂය වී යනවා. අවසානයේදී එය ප්‍රහාණය වී, එනම් මුලිනුපුටා ගොස්, විනාශ වී යනවා.

යම් සිතුවිල්ලක් ඔබට වද දෙන්නේ, ඔබ එයට බිය බවත්, එය තේරුම් ගෙන නැති බවත් එය දන්නා තාක් කල් පමණයි. හරියට අපිට පහරදීමට එන කෙනෙක්, අප ඔහුට බිය නැති බවත්, ඔහුට වඩා ශක්තිමත් බවත් තේරුම් ගත් විට පසු බසින්නා සේ, ඔබ සිතුවිල්ලේ සැබෑ ස්වභාවය තේරුම් ගත් දාට, එයට නැවත ඔබට වද දීමට නොහැකියි.

ඔබට මුදල් වංචාවක් නිසා ඇති වූ පසුතැවිල්ලක් වද දෙනවා නම්, ඒ සිතුවිල්ල දෙසම පූර්ණ සිහියෙන් බලන්න. එහි කුමන කොටසද ඔබට වද දෙන්නේ? එහි ඇති ක්ලේශය කුමක්ද? ‘මට සල්ලි නැහැ’ යන හැඟීමද? ‘මම අසරණයි’ යන සිතුවිල්ලද? ඔබව දුර්වල කරන ඒ කොටස තේරුම් ගත් මොහොතේ, ඔබ කොන්ද පණ ඇති, ශක්තිමත් පුද්ගලයෙකු බවට පත් වෙනවා.

ස්ථිරසාර මානසික සුවය සහ ඉදිරි මග

මෙම සිතුවිලි කළමනාකරණය පිළිබඳ පුහුණුව කාලයක් කරන විට, ඔබට වද දුන් ඒ බලවත් සිතුවිල්ල, හරියට හිතේ නිකම්ම ඇවිත් යන, කිසිදු වදයක් නොදෙන සාමාන්‍ය සිතුවිල්ලක් බවට පත් වෙනවා. එදාට ඔබට දැනෙන මානසික නිදහස සහ සැහැල්ලුව මිල කළ නොහැකියි. එය සදාතනික සැහැල්ලුවක් බවට පත් වෙනවා.

මෙම අත්දැකීම ලැබූ පසු, අනාගතයේදී මේ හා සමාන වෙනත් වද දෙන සිතුවිල්ලක් පැමිණියත්, ඔබට එය පහසුවෙන් කළමනාකරණය කරගත හැකියි. මන්ද, පළමු අත්දැකීමෙන් ලැබූ ප්‍රඥාව සහ තේරුම් ගැනීම අනුව, ඔබ අනෙක් සිතුවිලි දෙසත් බලන නිසා, ඒවාට වැඩි වේලාවක් ඔබව පාලනය කිරීමට නොහැකිව සාමාන්‍ය සිතුවිලි බවට පත්වෙනවා.

මෙම කාරණය තවදුරටත් දිගු කිරීමට අවශ්‍ය නැහැ. ඔබට අවශ්‍ය අවබෝධය මෙම ලිපියෙන් ලබා දුන්නා. මෙය ප්‍රායෝගිකව පුහුණු කරන්න. ඔබේ අත්දැකීම් ඔබේ ප්‍රඥාව බවට පත් වේවි. ‘සිතුවිලි තේරුම් ගත්තොත් ආයේ වද දෙන්නේ නැහැ’ යන මෙම ඉගැන්වීම වටහා ගනිමින්, බුද්ධ, ධම්ම, සංඝ යන ත්‍රිවිධ රත්නයේ ආශිර්වාදයෙන් ඔබට මේ කරුණු ප්‍රායෝගිකවම අවබෝධ කරගැනීමට ශක්තිය ලැබේවා!

මේ උතුම් මඟෙහි අප සමඟ එක්ව ගමන් කිරීමට ඔබටත් අපි ආරාධනා කරමු. අපගේ ඉගැන්වීම් කියවා, සියල්ලටම වඩා වැදගත් ලෙස, ඒවා ඔබගේ ජීවිතයට ප්‍රායෝගිකව යොදාගන්න. ඔබ ලබන අත්දැකීම් සහ ඔබට ඇතිවන ගැටළු, අපගේ ලිපියට පහළින් ඇති අදහස් තීරුවේ සටහන් කරන ලෙස අපි ඔබව දිරිමත් කරන්නෙමු. ඔබ අසන ප්‍රශ්න, ඔබගේ අවශ්‍යතාවලටම ගැලපෙන ලෙස ඉදිරි ලිපි සහ වීඩියෝ සකස් කිරීමට අපට මහත් උපකාරයක් වනු ඇත. එමෙන්ම, වෙබ් අඩවියේ ඇති ‘Contact Us‘ පෝරමය හරහා ද ඔබට අප හා සම්බන්ධ විය හැකිය.

අපගේ මෙම උත්සාහය, ඔබ තුළ සැඟවී ඇති ආධ්‍යාත්මික බීජය, එනම් සමාධිය, ධ්‍යාන සහ අභිඥා වැනි ගුණාංග පෝෂණය කිරීමයි.

අප සමඟ එක් වූ ඔබට ස්තූතියි. මෙම වෙබ් අඩවිය ඔබගේ අධ්‍යාත්මික ගමනට මහත් ශක්තියක් වනු ඇතැයි අපි බලාපොරොත්තු වෙමු.
ඔබ සැමට තෙරුවන් සරණයි!