ඔබත් මාස ගණනාවක්, ඇතැම්විට වසරක් පුරා ප්රායෝගිකව භාවනාවේ යෙදී, කිසිදු ආධ්යාත්මික ප්රතිඵලයක් හෝ දියුණුවක් අත් නොවිඳින බවක් දැනෙනවාද? ඔබගේ භාවනාව එක තැන නැවතී ඇතැයි සිතෙනවාද? එසේනම්, මෙම ලිපිය ඔබ වෙනුවෙන්මයි.
බොහෝ දෙනෙක් භාවනා ගමනේදී මුහුණ දෙන පොදු ගැටළුවක් වන භාවනාව දියුණු නොවීම සඳහා බලපාන ප්රධාන හේතු කිහිපයක් එකට ගොනු කර, ඔබට පැහැදිලි අවබෝධයක් ලබා දීම අපගේ අරමුණයි. මෙම කරුණු නිවැරදිව වටහා ගැනීම, ඔබගේ ආධ්යාත්මික ගමන ශක්තිමත් කර ගැනීමට මහඟු උපකාරයක් වනු ඇත. අපි දැන් ඒ ගැඹුරු කාරණා එකින් එක විමසා බලමු.
1. තුණුරුවන් කෙරෙහි සිදු වූ අකුසල කර්ම
ඔබගේ භාවනාව දියුණු නොවීම සඳහා බලපාන පළමු සහ ඉතාම බලවත් හේතුවක් විය හැක්කේ, අප අතින් බුද්ධ, ධම්ම, සංඝ යන ත්රිවිධ රත්නය, එනම් තුණුරුවන් කෙරෙහි සිත, කය, වචනය යන තෙදොරින් යම් අකුසලයක් සිදුවී තිබීමයි.
මෙය ඔබ බෞද්ධයෙකු හෝ අන්යාගමිකයෙකු වුවද, ස්ත්රී පුරුෂ භේදයකින් තොරව, මේ ජීවිතයේදී හෝ පෙර ආත්මයකදී සිදුවූ දෙයක් විය හැකියි. උදාහරණයක් ලෙස, බුදු කෙනෙකුට අපහාස කිරීම, රහතන් වහන්සේලාට හෝ මාර්ගඵලලාභී උතුමන්ට අපකීර්තියක් වන සේ කටයුතු කිරීම, පහර දීමට උත්සාහ කිරීම, සිතින් ද්වේශ කිරීම හෝ වැරදියට විනිශ්චය කිරීම වැනි දේ මෙයට ඇතුළත් වේ.
මෙවැනි ක්රියාවන් ප්රබල බාධාවක් වන්නේ ඇයි? සාමාන්ය පුද්ගලයෙකුට වඩා උසස් ශීලයක් රකින, ක්ලේශයන් ප්රහාණය කළ හෝ ප්රහාණය කරමින් සිටින උතුමන්ගේ ගුණස්කන්ධය ඉතා ඉහළයි. උන්වහන්සේලා කෙරෙහි සිදුකරන සුළු අකුසලයක විපාකය පවා අපගේ ආධ්යාත්මික දියුණුවට සෘජුවම බාධා පමුණුවයි.
මෙවැනි තත්වයක් නිසා, ඔබ කොතරම් උත්සාහ කළත් සිත දියුණු කරගැනීම ඉතා අපහසු විය හැකිය. මෙම කර්ම බාධාවෙන් මිදීම සඳහා, තුණුරුවන්ගෙන් සහ උතුමන්ගෙන් නිහතමානීව සමාව අයැද සිටීම පිළිබඳව ගැඹුරින් මෙනෙහි කිරීම වැදගත් වේ. ඒ පිළිබඳව අපගේ අනෙකුත් ලිපි තුළින්ද ඔබට වැඩිදුරටත් කරුණු ගවේෂණය කළ හැකිය.
2. සීලයේ පදනම නොමැති වීම
භාවනාව සහ ශීලය අතර ඇත්තේ නොබිඳිය හැකි සම්බන්ධයකි. සීලය යනු ආධ්යාත්මික ගමනේ අත්තිවාරමයි. ඇතැම් අයට එකවර පංචසීලය වැනි ශීලයක් රැකීම අපහසු විය හැකිය. එවැනි අවස්ථාවක, භාවනාව ආරම්භ කර, කාලයත් සමඟ සිත දියුණු වෙද්දී ස්වභාවිකවම ශීලය රැකීමට සිත යොමු වේ. භාවනාව තුළින් අපගේ යහපත් සංසාර පුරුදු ඉස්මතු වන විට, “මෙවැනි වැරදි ක්රියා කිරීම සුදුසු නැහැ” යන සිතුවිල්ල ඉබේම ඇතිවේ.
නමුත්, සමාධියෙන් ඔබ්බට ගොස් ධ්යාන වැනි ගැඹුරු මානසික අවස්ථා ලබා ගැනීමට නම්, ශීලය අත්යවශ්ය සාධකයක් බවට පත්වේ. අවම වශයෙන් ගිහි ජීවිතයක් ගත කරන අයෙකුට බුදුරජාණන් වහන්සේ පෙන්වා දුන් නිත්ය ශීලය වන පංචසීලයවත් ආරක්ෂා කිරීම ඉතා වැදගත් වේ.
ඇතැම් විට, ප්රබල සංසාර පුරුද්දක් ඇති කෙනෙකුට ශීලයක් නොරකින අවස්ථාවක වුවද, භාවනාවට වාඩි වූ සැනින් ධ්යාන, අභිඥා හෝ මාර්ගඵල පවා ලැබිය හැකිය. ත්රිපිටකයේ එන සන්තිස්ස අමාත්යවරයාගේ කතාව වැනි උදාහරණමෙයට සාක්ෂිය වේ. නමුත් එවැනි හදිසි අත්දැකීමක් ලැබුණු විට, ඒ පිළිබඳ අවබෝධයක් නොමැති කම නිසා බියට පත්වී, එම අවස්ථාව නැති කරගන්නා අවස්ථාද බහුලය. පසුව ඒ ගැන පසුතැවුනත්, නැවත එම අත්දැකීම අපේක්ෂාවෙන් භාවනා කිරීමෙන් එය ලැබීම අපහසු වේ.
තවද, ඉහළ ධ්යාන සහ අධිමානසික ශක්තීන් කරා යාමට නම්, ඇතැම් විට බ්රහ්මචාරී ශීලය (කාමයෙන් සම්පූර්ණයෙන් වැළකීම) රැකීම අවශ්ය විය හැකිය. මෙයට ස්වයං වින්දනයෙන් වැළකීමද ඇතුළත් වේ. එබැවින්, ඔබගේ භාවනාව දියුණු නොවීම පිටුපස ශීලයේ යම් දුර්වලතාවයක් ඇත්දැයි ආවර්ජනා කර බැලීම ඉතා වැදගත්ය. ක්රමානුකූලව දියුණු වන්නෙකුට ශීලය යනු මඟ හැර යා නොහැකි පියවරකි.
3. අධ්යාත්මික ප්රතිඵල අපේක්ෂා කිරීම නම් වූ සියුම් තෘෂ්ණාව
භාවනාව දියුණු නොවීම සඳහා බලපාන තවත් ප්රධාන හේතුවක් නම්, භාවනාවෙන් විවිධ දේ බලාපොරොත්තු වීමයි. මෙය ආධ්යාත්මික තෘෂ්ණාව ලෙස හැඳින්විය හැකිය.
උදාහරණ ලෙස:
- තෙවැනි ඇස විවෘත වේවා!
- පංච අභිඥා වැනි අධිමානසික හැකියාවන් ලැබේවා!
- කුණ්ඩලිනී ශක්තිය අවදි වේවා!
- ධ්යාන හෝ මාර්ගඵල ලැබේවා!
4. භාවනාව දිනපතා අඛණ්ඩව සිදු නොකිරීම
ඔබගේ දෛනික ජීවිතයේ කාර්යබහුලත්වය, රැකියාව, අධ්යාපනය හෝ ගමන් බිමන් නිසා දින කිහිපයක් භාවනාව මඟහැරීම සාමාන්ය දෙයකි. එය වරදක් නොවේ. නමුත්, භාවනා කිරීමට නිදහස, පහසුව සහ අවකාශය තිබියදීත්, ඉඳහිට පමණක් භාවනා කරමින් විශාල ආධ්යාත්මික දියුණුවක් අපේක්ෂා කිරීම යථාර්ථවාදී නොවේ.
භාවනාව යනු මානසික කුසලතාවයක් වර්ධනය කරගැනීමකි. ඕනෑම කුසලතාවයක් මෙන්ම, එයටද අඛණ්ඩ පුහුණුව අවශ්ය වේ. දිනපතා, කිසිදු ප්රතිඵලයක් බලාපොරොත්තු නොවී, “භාවනා කිරීම” ම අරමුණ කරගෙන පුහුණුවීමේ යෙදෙන්න. අබමල් රේණුවක තරම්වත් බලාපොරොත්තුවක් නොමැතිව, නොකඩවා භාවනාවේ යෙදෙන විට, ඔබ නොසිතන මොහොතක ආධ්යාත්මික දියුණුව ඉබේම සිදුවනු ඇත. අඛණ්ඩ උත්සාහය යනු භාවනාව දියුණු නොවීම ජයගැනීමට ඇති ප්රබලම මෙවලමකි.
5. කාලයට ඉඩ නොදීම සහ ඉවසීම නොමැති වීම
ලෞකික ජීවිතයේ බොහෝ ගැටලු විසඳීමට කාලය අවශ්ය වන්නා සේම, ආධ්යාත්මික දියුණුවටද ඇතැම් විට සැලකිය යුතු කාලයක් ගතවිය හැකිය. එය වසර දෙකක්, පහක් හෝ ඇතැම් විට ජීවිත කාලයක්ම වුවද විය හැකිය. මෙහිදී ඉවසීම සහ උපේක්ෂාව (මැදහත් බව) ප්රගුණ කිරීම ඉතා වැදගත් වේ.
කාලය ගතවීම කිසිවිටෙකත් අපතේ යෑමක් නොවේ. ඔබ මේ ජීවිතයේදී දරන උත්සාහය, ඔබට ප්රතිඵල නොලැබුණත්, එය ඔබගේ අනාගත ආත්ම භවයන් සඳහා රැස් කරගන්නා මහා කුසලයක්, එනම් පාරමිතාවක් බවට පත්වේ. ඊළඟ මනුෂ්ය ආත්මයකදී ඉතා ඉක්මනින් ප්රතිඵල ලබාගැනීමට එය මහෝපකාරී වේ.
එබැවින්, ප්රතිඵල ලැබෙන තෙක් නොඉවසිල්ලෙන් බලා නොසිට, කාලයට ඉඩ දී, සිහියෙන් යුතුව පුහුණුවීම දිගටම කරගෙන යන්න. අඛණ්ඩ පුහුණුව සහ ඉවසීම එකට එක් වූ විට, ඔබගේ ආධ්යාත්මික දියුණුව නිසැකවම සිදු වේ.
6. සංසාරික පුරුද්දේ බලපෑම (ත්රිහේතුක ප්රතිසන්ධියේ වැදගත්කම)
අප මේ ජීවිතයේදී භාවනාවෙන් පහසුවෙන් ප්රතිඵල ලබන්නේද, නැද්ද යන්න තීරණය වන එක් ප්රධාන සාධකයක් නම් අපගේ සංසාරික පුරුද්දයි. අභිධර්මයට අනුව, මිනිසුන් උපත ලබන ආකාර දෙකක් සරලව හඳුනාගත හැක.
- ත්රිහේතුක ප්රතිසන්ධිය: පෙර ආත්ම භවයන්හිදී දානය, ශීලය, භාවනාව වැනි කුසල් ප්රඥාවෙන් යුතුව පුරුදු කළ අය මෙසේ උපත ලබයි. ඔවුන්ට මේ ජීවිතයේදී ධ්යාන, අභිඥා, මාර්ගඵල වැනි දේ පහසුවෙන් ලබා ගැනීමේ හැකියාව ඇත.
- ද්විහේතුක/අහේතුක ප්රතිසන්ධිය: පෙර භවයන්හිදී මෙවැනි කුසල් අඩුවෙන් පුරුදු කළ හෝ නොකළ අය මෙසේ උපත ලබයි. ඔවුන්ට මේ ජීවිතයේදී භාවනාවෙන් ප්රතිඵල ලැබීම ඉතා අපහසු විය හැකිය.
7. අන් අයට භාවනාවේදී බාධා කිරීමෙන් සිදු වූ අකුසලය
පළමු කාරණාවේදී තුණුරුවන්ට අපහාස කිරීම ගැන සඳහන් කළා සේම, සාමාන්යයෙන් භාවනා කරන ඕනෑම අයෙකුට බාධා කිරීමද අපගේම භාවනාවට බාධාවක් ලෙස නැවත පැමිණිය හැකිය. මෙය මේ ජීවිතයේදී හෝ පෙර ජීවිතයකදී සිදුවූවක් විය හැකිය.
උදාහරණයක් ලෙස, යමෙකු භාවනා කරන විට හිතාමතාම රූපවාහිනියේ හෝ ගුවන් විදුලියේ ශබ්දය වැඩි කිරීම, හයියෙන් කතා කිරීම, හෝ වෙනත් ආකාරයකින් ඔවුන්ගේ සමාධියට බාධා කිරීම වැනි ක්රියා මෙයට ඇතුළත් වේ. මෙවැනි ක්රියාවන්හි විපාක ලෙස, අප භාවනා කිරීමට උත්සාහ කරන විට අපටද විවිධ බාහිර බාධා ඇතිවිය හැකිය.
මෙවැනි තත්වයක් ඇතැයි ඔබට හැඟේ නම්, පළමු කාරණාවේදී මෙන්, සමාව ගැනීම ප්රතිකර්මයකි. “මා අතින් සිත, කය, වචනය යන තෙදොරින්, භාවනානුයෝගීව සිටි යම් අයෙකුට බාධාවක්, හිරිහැරයක් සිදුවී නම්, ඒ සියල්ලටම මට සමාව ලැබේවා” යි භාවනාවට පෙර සහ පසු අධිෂ්ඨානශීලීව සමාව අයැද සිටින්න. මෙමගින් එම කර්ම බාධනය ලිහිල් කරගැනීමට හැකියාව ලැබේ.
8. දියුණු වීමට ඇති හදිස්සිය සහ කලබලකාරී මනස
මෙය තුන්වන කාරණාව වන ‘ප්රතිඵල අපේක්ෂා කිරීමට’ සමාන නමුත්, ඊට වඩා සියුම් කාරණයකි. මෙහිදී අපේක්ෂා කරන්නේ ධ්යාන හෝ අභිඥා වැනි නිශ්චිත ප්රතිඵලයක් නොව, ‘දියුණු වීම’ ම ය.“ඇයි මම තවම දියුණු නැත්තේ?“,“මට ඉක්මනට දියුණු වෙන්න ඕන” යනුවෙන් සිතේ ඇතිවන හදිස්සිය, නොඉවසිලිමත්කම සහ කලබලකාරී ස්වභාවය (කලබලත්වය) භාවනාවට විශාල බාධාවකි.
මෙම හදිස්සියද සියුම් තෘෂ්ණාවකි. එය ඔබගේ මනසේ ඇති උපේක්ෂාව, ඉවසීම සහ මධ්යස්ථභාවය නැති කර දමයි. සිත සන්සුන් වීමට අවශ්ය පරිසරය එම කලබලය විසින්ම විනාශ කර දමයි. එබැවින්, භාවනාවෙන් දියුණු වීමට ඇති හදිස්සිය සම්පූර්ණයෙන්ම අතහැර දමන්න. සන්සුන්, ඉවසිලිවන්ත මනසකින් යුතුව පුහුණුවීම්වල යෙදීම, භාවනාව දියුණු නොවීම ජය ගැනීමට ඇති එකම මගයි.
අවබෝධයෙන් යුතුව භාවනා කිරීමේ නිදහස
මෙම ලිපියෙන් අප සාකච්ඡා කළ කරුණු අට, එනම්:
මේ උතුම් මඟෙහි අප සමඟ එක්ව ගමන් කිරීමට ඔබටත් අපි ආරාධනා කරමු. අපගේ ඉගැන්වීම් කියවා, සියල්ලටම වඩා වැදගත් ලෙස, ඒවා ඔබගේ ජීවිතයට ප්රායෝගිකව යොදාගන්න. ඔබ ලබන අත්දැකීම් සහ ඔබට ඇතිවන ගැටළු, අපගේ ලිපියට පහළින් ඇති අදහස් තීරුවේ සටහන් කරන ලෙස අපි ඔබව දිරිමත් කරන්නෙමු. ඔබ අසන ප්රශ්න, ඔබගේ අවශ්යතාවලටම ගැලපෙන ලෙස ඉදිරි ලිපි සහ වීඩියෝ සකස් කිරීමට අපට මහත් උපකාරයක් වනු ඇත. එමෙන්ම, වෙබ් අඩවියේ ඇති ‘Contact Us‘ පෝරමය හරහා ද ඔබට අප හා සම්බන්ධ විය හැකිය.
අපගේ මෙම උත්සාහය, ඔබ තුළ සැඟවී ඇති ආධ්යාත්මික බීජය, එනම් සමාධිය, ධ්යාන සහ අභිඥා වැනි ගුණාංග පෝෂණය කිරීමයි.
අප සමඟ එක් වූ ඔබට ස්තූතියි. මෙම වෙබ් අඩවිය ඔබගේ අධ්යාත්මික ගමනට මහත් ශක්තියක් වනු ඇතැයි අපි බලාපොරොත්තු වෙමු.
ඔබ සැමට තෙරුවන් සරණයි!
