තෙරුවන් සරණයි සියලු දෙනාටම!
අදත් මෙම ආධ්යාත්මික ලිපිය ඔස්සේ, ප්රායෝගිකවම අවබෝධය ලබාගැනීමට උත්සහ කරන ඔබට තවත් වැදගත් කාරණාවක් පැහැදිලි කිරීමට බලාපොරොත්තු වෙනවා. අප මීට පෙර දේශනා ඔස්සේ මේ ගැන යම් යම් ආකාරයෙන් කරුණු පැහැදිලි කර තිබුණත්, අපගේ ඉගැන්වීම් සමග අලුතින් එකතු වන කෙනෙක් නිතරම අසන ගැටළුවක් තිබෙනවා. ඒ තමයි, “ප්රායෝගික භාවනාව ආරම්භ කරන්නට පෙර අප කොහොමද සූදානම් විය යුත්තේ? අප සතුව යම් දැනුමක් තිබිය යුතුමද?” යන ප්රශ්නයයි.
එබැවින්, ‘භාවනා කරන්නට පෙර භාවනාව ගැන අවබෝධයක් තිබිය යුතුද?’ යන මාතෘකාව යටතේ, මෙම ගමන අලුතින්ම ආරම්භ කරන අයට මෙන්ම, යම් තාක් දුරට ප්රායෝගිකව පුහුණුවීම් කරන අයටත් නිසි අවබෝධයක් ලබා දීමට අප අදහස් කරනවා. මෙම පැහැදිලි කිරීම, ඔබට මෙන්ම තවත් කෙනෙකුට මේ මග කියා දීමටත් උපකාරී වේවි.
දැනුම භාවනාවට බාධාවක් වන අයුරු
භාවනාව යනු කුමක්දැයි ඔබ මේ වන විටත් ප්රායෝගිකව යම් අවබෝධයක් ලබා ඇති බව අප දන්නවා. ඒ අවබෝධය ලැබී ඇත්තේ අන් කිසිවෙකු නිසා නොව, ඔබම ප්රායෝගිකව පුහුණු වීම නිසයි. එහෙත්, මෙම ප්රායෝගිකත්වය ආරම්භයේදී, ඇතැම් අයට භාවනාව ගැන මූලික දැනුමක් තිබෙන අතර තවත් අයට කිසිදු දැනුමක් නැහැ. අපගේ අත්දැකීම අනුව, මෙම දැනුම ඇති සහ නැති අය අතර භාවනාවේ ප්රගතියේ යම් වෙනසක් දක්නට ලැබෙනවා.
බොහෝ විට, අධික දැනුමක් ඇති අයට එක දිගට භාවනාව කරගෙන යාමටත්, තම සිත ප්රායෝගිකව පුහුණු කිරීමටත් අපහසුතාවයක් ඇති වෙනවා. අප මීට පෙර ‘දැනුම මාරයා කරගන්න එපා’ යනුවෙන්ද දේශනා කර තිබෙන්නේ මේ නිසයි. කෙසේ වෙතත්, මෙම දැනුම සැමටම බාධාවක්ද? නැහැ, එය සැමටම බාධාවක් වන්නේ නැහැ. බුද්ධිමත්ව, ප්රඥාවන්තව කරුණු ගලපා ගැනීමට හැකියාව ඇති කෙනෙකුට, දැනුම බාධාවක් කර නොගෙන ආධ්යාත්මික දියුණුව, ධ්යාන, කුණ්ඩලිනී ශක්තිය, විශ්ව ශක්තිය වැනි සමථ හෝ විදර්ශනා භාවනා දියුණු කරගැනීමේ හැකියාව තිබෙනවා.
නමුත් ගැටලුව පැන නගින්නේ, ලෞකික උගත්කම හෝ ධර්ම දැනුම ප්රායෝගික භාවනාව සඳහා යොදාගැනීමට උත්සාහ කරන විටයි. විශේෂයෙන්ම මහාචාර්යවරු, ආචාර්ය උපාධිධාරීන් වැනි ඉහළ උගත්කමක් ඇති අය, තම තර්කන හැකියාව සහ දැනුම, භාවනා ඉරියව්වක වාඩි වී, දෑස් පියාගෙන සිත පුහුණු කරන කාර්යයට යොදාගතහොත්, එය අනිවාර්යයෙන්ම ඔවුන්ගේ ප්රගතියට බාධාවක් බවට පත්වෙනවා.
මෙය ලෞකික උගත්කමට පමණක් සීමා වූවක් නොවෙයි; ත්රිපිටකය හෝ විසුද්ධි මාර්ගය වැනි ග්රන්ථ කියවා ලබාගත් ධර්ම දැනුම ඇති අයටද මෙය පොදු තත්වයක්. මෙයින් අප කිසිවිටෙකත් උගත්කම හෝ ධර්ම දැනුම පහත් කිරීමක් සිදු නොකරන බව කරුණාවෙන් සලකන්න. අප පෙන්වා දෙන්නේ, ඇතැම් අවස්ථාවල එය සිත පුහුණු කිරීමට බාධාවක් වන ආකාරය පමණයි.
භාවනාව තුළ සිතේ විතර්ක ඇතිවීම
මෙය තවදුරටත් පැහැදිලි කිරීමට උදාහරණයක් ගනිමු. ඔබ භාවනා කරමින් සිටින විට, යම් අවස්ථාවකදී ඔබට ආලෝකයක් දිස්වෙනවා යැයි සිතන්න. බුදු දහමේ මෙය ආලෝක සංඥා (Āloka Saññā) ලෙස හැඳින්වෙන අතර, එය සිතේ එකඟතාවයත් සමග ඇතිවන මූලික අත්දැකීමක්. දැන්, ධර්ම දැනුම හෝ උගත්කම ඇති පුද්ගලයා කරන්නේ කුමක්ද? ඔහු හෝ ඇය එම ආලෝකය දෙස බලාගෙන එය විශ්ලේෂණය කිරීමට පටන් ගන්නවා. සිත තුළ මෙවැනි ප්රශ්න ඇතිවෙනවා: ‘මේ ඇත්තටම ආලෝක සංඥාවක්ද? නැත්නම් මගේ සිතේ මායාවක්ද? මේ පළවෙනි ධ්යානයද? නැත්නම් තවම ඒ මට්ටමට ඇවිත් නැද්ද? මේකේ එළියත් මදිනේ.’
මෙලෙස ඇතිවන සිතුවිලි, එනම් බුදු දහමේ විතර්ක (Vitakka) ලෙස හඳුන්වන මේ සිතේ තර්ක කිරීම් සහ සැකයන් නිසා සිදුවන්නේ කුමක්ද? ආලෝක සංඥාව කෙරෙහි තිබූ සිතේ එකඟතාවය, එනම් ඒකාග්රතාවය (Ekaggatā), සම්පූර්ණයෙන්ම බිඳී යනවා. ටික වේලාවකින් එම ආලෝකය මැකී ගොස්, සිත නැවතත් විසිරුණු ස්වභාවයට පත්වෙනවා.
වසර ගණනාවක් පුරා ඔබ පුහුණු කළ තර්ක කිරීමේ සහ ප්රශ්න කිරීමේ පුරුද්ද, මෙවැනි සියුම් අවස්ථාවකදී නිරායාසයෙන්ම ඉදිරියට පැමිණ, ඔබේ ආධ්යාත්මික දියුණුවට ඇති ලොකුම බාධාව බවට පත්වෙනවා. මාර්ගඵල, නිර්වාණය, ධ්යාන වැනි දේ අවබෝධ කරගැනීමට නොහැකි වීමට මෙය ප්රධාන හේතුවක්.
පොඩි ළමයෙකු මෙන් භාවනා කිරීමේ වටිනාකම
එසේනම්, මෙවැනි අවස්ථාවකට මුහුණ දිය යුත්තේ කෙසේද? පිළිතුර ඉතා සරලයි: පොඩි ළමයෙකු මෙන් හැසිරෙන්න.
පොඩි ළමයෙකුට ධර්ම දැනුමක් හෝ ලෝකය පිළිබඳ සංකීර්ණ උගත්කමක් නැහැ. ඔවුන් යමක් දකින්නේ විවෘත මනසකින්, කිසිදු පෙර නිගමනයකින් තොරවයි. භාවනාව තුළදී ඔබ කළ යුත්තේද එයයි. ඔබට ආලෝකයක් පෙනෙනවා නම්, එය විනිශ්චය කිරීමට හෝ විශ්ලේෂණය කිරීමට නොගොස්, ඒ දෙස බලාගෙන සිටීම පමණක් කරන්න. අපගේ මග පෙන්වීම්වලදී ‘හිස්’ යන වචනය සිතින් මෙනෙහි කරන්නට පවසා ඇත්නම්, කිසිදු තර්කයකින් තොරව එය පමණක් සිදු කරන්න.
භාවනා ඉරියව්වෙන්, දෑස් පියාගෙන, කොන්ද කෙළින් තබාගෙන ඔබ වාඩි වී සිටින ඒ මොහොතේ, ඔබ දැනුම් තේරුම් නැති කුඩා දරුවෙක්. එම අවස්ථාවේදී ඔබේ උපාධි, ඔබ කියවූ පොත්පත්, ඔබ රැස්කළ දැනුම සම්පූර්ණයෙන්ම අමතක කළ යුතුයි. මෙම ‘නොදන්නාකම’ තුළ සිටීම, ආධ්යාත්මික දියුණුව සඳහා අත්යවශ්යම දෙයක්. එය ඔබව අත්දැකීම සමග සෘජුවම සම්බන්ධ කරනවා.
දැනුමෙන් තොරව භාවනාව පහසු වන්නේ ඇයි?
කිසිදු පූර්ව දැනුමක්, පොත්පත් කියවීමක් හෝ ධර්ම කරුණු පිළිබඳ අවබෝධයක් නොමැති කෙනෙකුට භාවනාව ඉතා පහසුවෙන් දියුණු කරගත හැකි බව අප දැක තිබෙනවා. එයට හේතුව, ඔවුන්ගේ මනස තර්ක විතර්ක වලින් නිදහස් වීමයි.
එවැනි කෙනෙක් භාවනා කරද්දී ආලෝක සංඥාවක් දුටුවොත්, ඔවුන්ට එය ආලෝක සංඥාවක්ද නැද්ද කියා සැකයක් ඇතිවන්නේ නැහැ. ‘අර ස්වාමීන් වහන්සේ පැවසූ ආලෝකය වෙන්න ඇති’ කියා සරලව සිතා, ඔවුන් දිගටම තම කමටහන මෙනෙහි කරනවා. ඔවුන්ගේ සිතේ అనවශ්ය සිතුවිලි හෝ සැකයන් හටගන්නේ නැහැ.
එම නිසා ඔවුන්ගේ ඒකාග්රතාවය බිඳෙන්නේ නැතිව දිගටම පවතිනවා. භාවනාවෙන් පසුවත් ඔවුන් ඒ ගැන ලොකුවට සිතමින් විශ්ලේෂණය කරන්නට යන්නේ නැහැ. ඔවුන් හුදෙක්ම ප්රායෝගෝගිකව පුහුණුවීම පමණක් සිදු කරනවා. මෙම සරල බව, භාවනාවට ඇති බාධා ඉවත් කර, වේගවත් දියුණුවකට මග පාදනවා. මෙම කරුණ, දිනක් හෝ ප්රායෝගිකව භාවනා කර ඇති ඔබට හොඳින්ම වැටහෙනු ඇත.
භාවනාවට බාධා කරන අනෙක් ප්රධාන සතුරා: බිය
දැනුමට අමතරව, උගත් නූගත්, ස්ත්රී පුරුෂ, ජාති ආගම් භේදයකින් තොරව සැමටම පොදු වූ තවත් ප්රධාන බාධාවක් තිබෙනවා. ඒ තමයි බිය (Baya). ඔබ සතුව කොතරම් දැනුමක් තිබුණත්, බිය කියන හැඟීම පවතී නම්, භාවනාව දියුණු කිරීම කිසිසේත්ම කළ නොහැකියි. බිය යනු දස මාර සේනාවන්ගෙන් එකක් වන අතර, එය ආධ්යාත්මික දියුණුවට ඇති බලවත්ම බාධකයක්.
භාවනාවේදී විවිධ ආධ්යාත්මික අත්දැකීම්වලට මුහුණ දීමට සිදුවන අතර, එවැනි අවස්ථාවලදී බිය ඇතිවිය හැකියි. එම බිය ජයගැනීම අත්යවශ්යයි. බිය නැති කරගන්නා ආකාරය පිළිබඳව අප විසින් සිදුකර ඇති දේශනා මාලාව ශ්රවණය කිරීමෙන් ඔබට ඒ සඳහා අවශ්ය මග පෙන්වීම ලබාගත හැකියි.
ඔබේ ආධ්යාත්මික ගමනට ප්රායෝගික මග පෙන්වීමක්
එසේනම්, මෙම ගමන යා යුත්තේ කෙසේද? ඇත්තටම, භාවනාව සඳහා මූලික දැනුමක් තිබීම වරදක් නොවේ. නමුත් දැනුම තිබුණත් එකයි, නැතත් එකයි; වැදගත්ම දේ වන්නේ බියෙන් තොරව, විවෘත මනසකින් ප්රායෝගික පුහුණුවට මුහුණ දීමයි. අපගේ ඉගැන්වීම් සහ දේශනා 200කට අධික සංඛ්යාවක් ඔබට ලබා දී ඇත්තේ, ඒවා පාඩම් කිරීමටවත්, ගුරු පදවි ලබා ගැනීමටවත් නොවෙයි. ඒවා ඔබේ ගමනට අවශ්ය සිතියමක් (map) ලෙස පමණක් භාවිතා කරන්න.
බුදුරජාණන් වහන්සේ වරක් දේශනා කළේ, ධර්මය පහුරක් වැනි බවයි. එය අවශ්ය වන්නේ සසර ගඟෙන් එතෙර වීමට පමණයි. එතෙර වූ පසු ඒ පහුර කර තබාගෙන යන්නේ නැහැ. ඒ හා සමානව, ඔබ අවබෝධය ලබන විට, ඒ දැනුම මත යැපීම අවශ්ය වන්නේ නැහැ. අවබෝධය ලබාගැනීමට මුළු ත්රිපිටකයම කියවිය යුතු යැයි නියමයක් නැහැ.
යම් කෙනෙක් අපගේ දේශනා කිහිපයක් අසා, ඒ අනුව ප්රායෝගිකව සිත පුහුණු කර නිර්වාණය අවබෝධ කරගන්නවා නම්, අපගේ අරමුණ එයයි. තවත් කෙනෙකුට ගුරුවරයෙකු වීමේ මාන්නය ඇති කරගැනීම, තවත් භාවනාවට ඇති බාධාවක් බව තේරුම් ගන්න.
ඔබට භාවනාව ආරම්භ කිරීමට පෙර යම් අවබෝධයක් අවශ්ය නම්, අපගේ දේශනා මාලාව මුල සිට පිළිවෙලට ශ්රවණය කරන්න. එමගින් ලැබෙන අවබෝධය සමග හෝ ඉන් පසුව ප්රායෝගික පුහුණුව ආරම්භ කරන්න. වැදගත්ම දෙය නම්, ප්රායෝගිකත්වය තුළ හිරවීමක් ඇත්නම්, එයට හේතුව බොහෝවිට ඔබේ දැනුම හෝ බිය බාධාවක් වීම බව තේරුම් ගැනීමයි.
අවබෝධයෙන් යුතුව ඉදිරියට යමු
මෙම ලිපිය පුරාවට අප සාකච්ඡා කළ කරුණු තුළින්, ‘භාවනාවට පෙර භාවනාව ගැන අවබෝධයක් තිබිය යුතුද’ යන ගැටලුවට ඔබට පුළුල් අවබෝධයක් ලැබෙන්නට ඇතැයි සිතනවා. තමන්ගේ තත්වයට ගලපාගෙන, ප්රායෝගිකව කටයුතු කළ යුතු ආකාරයද ඔබ වටහාගන්නට ඇති. බුද්ධ, ධම්ම, සංඝ යන ත්රිවිධ රත්නයේ ආනුභාවයෙන්, මෙම කරුණු අවබෝධයෙන් යුතුව වටහාගෙන, ප්රායෝගිකවම කටයුතු කරන්නට ඔබට ශක්තිය, ධෛර්යය ලැබේවා!
මේ උතුම් මඟෙහි අප සමඟ එක්ව ගමන් කිරීමට ඔබටත් අපි ආරාධනා කරමු. අපගේ ඉගැන්වීම් කියවා, සියල්ලටම වඩා වැදගත් ලෙස, ඒවා ඔබගේ ජීවිතයට ප්රායෝගිකව යොදාගන්න. ඔබ ලබන අත්දැකීම් සහ ඔබට ඇතිවන ගැටළු, අපගේ ලිපියට පහළින් ඇති අදහස් තීරුවේ සටහන් කරන ලෙස අපි ඔබව දිරිමත් කරන්නෙමු. ඔබ අසන ප්රශ්න, ඔබගේ අවශ්යතාවලටම ගැලපෙන ලෙස ඉදිරි ලිපි සහ වීඩියෝ සකස් කිරීමට අපට මහත් උපකාරයක් වනු ඇත. එමෙන්ම, වෙබ් අඩවියේ ඇති ‘Contact Us‘ පෝරමය හරහා ද ඔබට අප හා සම්බන්ධ විය හැකිය.
අපගේ මෙම උත්සාහය, ඔබ තුළ සැඟවී ඇති ආධ්යාත්මික බීජය, එනම් සමාධිය, ධ්යාන සහ අභිඥා වැනි ගුණාංග පෝෂණය කිරීමයි.
අප සමඟ එක් වූ ඔබට ස්තූතියි. මෙම වෙබ් අඩවිය ඔබගේ අධ්යාත්මික ගමනට මහත් ශක්තියක් වනු ඇතැයි අපි බලාපොරොත්තු වෙමු.
ඔබ සැමට තෙරුවන් සරණයි!
