තෙරුවන් සරණයි සියලු දෙනාටම!
ප්රායෝගික නොවන තාක් බුදු දහම සාහිත්යයක්! යන ගැඹුරු සත්යය ඔබ විසින් ජීවමාන කරමින්, ආධ්යාත්මික මාවතේ ප්රායෝගිකව යෙදෙන ඔබ, මේ වන විට ඔබගේ ජීවිතයේ යම් යම් දේවල් අත්හදා බලමින්, ඒවායේ ප්රතිඵල අත්විඳිමින් සිටිනවා ඇති. බුදුරජාණන් වහන්සේ අපට කියා දුන් ආකාරයට සිහිය පැවැත්වීම තුළින්, එනම් පාලි භාෂාවෙන් හඳුන්වන සති සම්ප්රජන්ය තුළින්, ඔබ ඔබේ මනස අධ්යයනය කරමින් සිටිනවා.
සති සම්ප්රජන්ය යනු, අප කරන සෑම ක්රියාවක් ගැනම, අපගේ සිතේ නැගෙන සෑම සිතුවිල්ලක් ගැනම නුවණින් යුතුව, අවදියෙන් සිටීමයි. මෙම ප්රායෝගික බුදු දහම අනුගමනය කිරීමෙන්, ඔබේ සිතේ පවතින ලෝභය, ද්වේෂය සහ මෝහය වැනි කෙලෙස් පිළිබඳව ඔබට යම් අවබෝධයක් ලැබී ඇති.
විශ්ව ශක්තිය, කුණ්ඩලිනී සහ බුදු දහම: වචන වෙනස් වුවත් අත්දැකීම එකක්ද?
මෙම ආධ්යාත්මික ගමනේදී, ඔබට විවිධ සංකල්ප හමුවී ඇති. ‘දිව්යමය ඇස’, ‘දිව්යමය කන’ වැනි භාවනාමය අත්දැකීම් මෙන්ම, බුදු දහමේ සෘජුව සඳහන් නොවන ‘කුණ්ඩලිනී ශක්තිය’ හෝ ‘විශ්ව ශක්තිය’ වැනි වචනද ඔබ අසා ඇති. බොහෝ දෙනෙක් මේවා බුදු දහමට පිටස්තර දේවල් ලෙස සලකා වරදවා වටහා ගන්නවා.
ඇත්ත වශයෙන්ම, කුණ්ඩලිනී හෝ විශ්ව ශක්තිය යන වචන ත්රිපිටකයේ සඳහන් වන්නේ නැහැ. නමුත් මෙහිදී අප ගැඹුරින් තේරුම් ගත යුතු දෙයක් තිබෙනවා. යම් කිසි දෙයක් හැඳින්වීමට විවිධ භාෂාවල විවිධ වචන භාවිතා කරනවා වගේ (උදාහරණයක් ලෙස, එකම වස්තුවට සිංහල, දෙමළ, ඉංග්රීසි භාෂාවල වෙනස් නම් තිබීම), ආධ්යාත්මික අත්දැකීම් විස්තර කිරීමටද විවිධ සම්ප්රදායන් විවිධ වචන භාවිතා කරනවා.
ඔබ චීන, යුරෝපීය, ඉන්දියානු හෝ ශ්රී ලාංකිකයෙකු වුවත්, ඔබ කුමන ආගමක් ඇදහුවත්, ගැඹුරු භාවනාවක යෙදෙන විට ඔබට දැනෙන සමථමය අත්දැකීම් බොහෝ දුරට සමානයි. එම නිසා, වචන වලට වඩා අත්දැකීම වැදගත්.
මෙයින් සියලු දහම් එක හා සමාන යැයි අදහස් නොකෙරේ. සෑම දහමක්ම එකිනෙකට වෙනස්. නමුත්, සිත දියුණු කිරීමේදී ඇතිවන සමහර අත්දැකීම් විශ්වීය ස්වභාවයක් ගන්නවා.
වචන වලින් එහා ගිය මම දන්නවා: බුදු දහමේ ඥාන දර්ශන
එසේනම්, බුදු දහම තුළ මෙම අත්දැකීම් හඳුන්වන්නේ කෙසේද? බුදුරජාණන් වහන්සේ මේවා ඥාන දර්ශන ලෙස පැහැදිලිව දේශනා කර තිබෙනවා. ඔබ රේරුකානේ චන්දවිමල නාහිමියන්ගේ අභිධර්ම පොත්පත් හෝ ත්රිපිටකයේ අභිධර්ම පිටකය කියවුවහොත්, ඔබට මේවා පාලි වචන වලින්ම හඳුනාගත හැකියි. ඒවා නම්:
- දිබ්බ චක්ඛු ඥානය: දිව්යමය ඇස, සාමාන්ය ඇසට නොපෙනෙන දේ දැකීමේ හැකියාව.
- දිබ්බ සෝත ඥානය: දිව්යමය කන, සාමාන්ය කනට නොඇසෙන ශබ්ද ඇසීමේ හැකියාව.
- පරචිත්ත විජානන ඥානය: අනුන්ගේ සිත් කියවීමේ හැකියාව.
- පුබ්බේ නිවාසානුස්සති ඥානය: තමන්ගේ පෙර භවයන් දැකීමේ හැකියාව.
- ඉද්ධිවිධ ඥානය: විවිධ අද්භූත බල (ඉර්ධි) පෑමේ හැකියාව.
මෙම ඥාන දර්ශන, වෙනත් සම්ප්රදායන්වල ‘කුණ්ඩලිනී’ හෝ වෙනත් නම් වලින් හැඳින්වෙන හැකියාවන්ට බොහෝ සෙයින් සමානයි. මෙයින් පෙනී යන්නේ, නම කුමක් වුවත්, ප්රායෝගෝගිකව සිත දියුණු කරන විට ලැබෙන ප්රතිඵලවල සමානකමක් ඇති බවයි.
පොතෙන් එහාට ගිය සත්යය: ප්රායෝගික බුදු දහම යනු කුමක්ද?
බුදු දහම යනු හුදෙක් පොත්පත් කියවා, සූත්ර පාඩම් කර, ඒවා විස්තර කිරීම පමණක්ද? ඔබ ඔබෙන්ම මෙම ප්රශ්නය නැවත නැවතත් අසන්න. එවිට ඔබටම පිළිතුරක් ලැබෙනු ඇත – ‘නැහැ, එය පමණක් නොවේ’. බුදුරජාණන් වහන්සේ භික්ෂූන් වහන්සේලාට නිතරම දේශනා කළේ ‘මහණෙනි, ප්රායෝගික වන්න’ කියායි.
ප්රායෝගික බුදු දහම යනු, ජාතක කතාවකට, අටුවා කතාවකට හෝ සූත්ර විස්තරයකට පමණක් සීමා නොවී, එහි ඇති ඉගැන්වීම් තමන්ගේ ජීවිතයේ සෑම මොහොතකම අත්හදා බැලීමයි.
ගඟක් හෝ මුහුදක් ගැන දැනගැනීමට නම්, ගොඩබිම සිට ඒ දෙස බලා සිටීමෙන් පලක් නැහැ. එයට බැස බැලිය යුතුයි. පහරාද සූත්රයේ බුදුන් වහන්සේ දේශනා කළාක් මෙන්, මුහුදේ ගැඹුර දැනගැනීමට නම් එයට බැසිය යුතුමයි. ඒ ආකාරයෙන්ම, බුදු දහමේ ඉගැන්වීම් සත්යද, අසත්යද කියා දැනගැනීමට නම්, ඔබ ප්රායෝගිකව එහි යෙදිය යුතුයි.
වෛද්ය විද්යාව, ඉංජිනේරු විද්යාව හෝ කෘෂිකර්මය පොතට පමණක් සීමා කළ නොහැකි සේම, ආධ්යාත්මික දියුණුවද පොතට සීමා කළ නොහැකියි. පොතේ දැනුම ප්රායෝගිකව අත්හදා නොබලන තාක්, එය හුදෙක් තොරතුරක් පමණයි. ප්රායෝගික බුදු දහම යනු එම දැනුම ප්රඥාව බවට පත්කරගන්නා ක්රියාවලියයි.
ධ්යාන සහ අභිඥා: බුදුන් වහන්සේගේ ඉගැන්වීමේ සුවිශේෂීත්වය
බුදු කෙනෙකු ලොව පහළ වීමට පෙරත්, ලෝකයේ ධ්යාන (ගැඹුරු සමාධි සුවය) සහ පංච අභිඥා (ඉහත සඳහන් කළ ඥාන දර්ශන පහ) තිබුණා. සිද්ධාර්ථ කුමරු උපත ලැබීමට පෙරත් ඍෂිවරුන් මේවා ප්රගුණ කර තිබුණා. එසේනම්, බුදු කෙනෙකුගේ පහළ වීමේ සුවිශේෂීත්වය කුමක්ද? ලෝකයේ නොතිබූ එකම ධර්මතාවය වූයේ නිර්වාණය අවබෝධ කරගන්නා මාර්ගයයි.
නිර්වාණය යනු කුමක්ද?
එයට විවිධ වචන භාවිතා කළ හැකියි – තමන්ගේ සිතේ පවතින සියලු දුක් නිවා දැමීම, පරම ශාන්තිය, සංසාර චක්රය කෙළවර කිරීම. මේ උතුම් තත්ත්වයට ළඟා වන ‘ටෙක්නික්’ එක, එනම් ක්රමවේදය, ලොවට කියා දීමටයි බුදුවරයෙකු පහළ වන්නේ. මෙය ප්රායෝගික බුදු දහම තුළ ඇති උත්තරීතරම ඉලක්කයයි.
පාරමිතා: සසර පුරා රැස් කරන අධ්යාත්මික ශක්තිය
බුද්ධත්වය වැනි උතුම් තත්වයකට පත්වීමට, අනන්ත සංසාරය පුරාවට සම්පූර්ණ කළ යුතු විශේෂ ගුණාංග සමුදායක් තිබෙනවා. බුදු දහම තුළ මේවා පාරමිතා ලෙස හඳුන්වයි. පාරමිතා යනු දානය, ශීලය, නෙක්ඛම්මය වැනි දස ආකාරයකින් යුතු, ප්රඥාව සහ කරුණාව මුල් කරගත් පරිපූර්ණත්වයට පත් කළ යුතු ගුණධර්මයි.
ආධ්යාත්මික දියුණුවක් ලබන ඔබට, ‘මට පාරමිතා තිබේද?’ කියා සිතමින් කාලය ගත කිරීමට අවශ්ය නැහැ. අප ඔබට උපදෙස් දෙන්නේ, පාරමිතා ගැන නොසිතා, වර්තමානයේ ඔබගේ භාවනාව සහ සිහිය ප්රගුණ කරන ලෙසයි. මන්ද, ඔබ ප්රායෝගිකව ධර්මයේ යෙදීම තුළින්ම, අවශ්ය පාරමිතා මේ ජීවිතයේදීම සම්පූර්ණ වීමට පටන් ගන්නා නිසයි.
පාරමිතා යනු අත්යවශ්ය දෙයක් නමුත්, ඒ ගැන සිතමින් සිටිනවාට වඩා, එය ප්රායෝගිකව පිරීම වඩා වැදගත්.
‘ප්රායෝගික නොවන තාක් බුදු දහම සාහිත්යයක්’ – සැකය සහ මධ්යස්ථභාවය
‘ජාතක කතා හුදෙක් සාහිත්යමය කරුණු විතරයි’, ‘ඉර්ධි බල වැනි දේ අතිශයෝක්තියක්’ වැනි අදහස් ඔබට ඇසී ඇති. සමහර විට භික්ෂූන් වහන්සේලා පවා එසේ පවසනවා ඔබ දැක ඇති. යමෙක් එසේ පවසන්නේ නම්, එය බොහෝ විට ඔවුන්ගේ ප්රායෝගිකභාවයේ අඩුවක් පෙන්නුම් කිරීමක්.
තම මනසින් මැනිය නොහැකි, තමන්ට අත්දැකීමක් නැති දෙයක් එකහෙළාම බොරු යැයි කීම නුවණට හුරු නැහැ. ආධ්යාත්මික දියුණුව අපේක්ෂා කරන අප, එවැනි අවස්ථාවලදී මධ්යස්ථ විය යුතුයි. බුදු දහමේදී මෙය උපේක්ඛාව ලෙස හඳුන්වයි.
එය, යමක් ගැන නොදන්නා විට ‘මෙය මෙසේ විය හැකියි, නොවීමටද හැකියි’ යන මැදහත් සිතින් සිටීමයි. තමන්ගේ සීමිත දැනුමෙන් විශ්වයේ සත්ය මැනීමට යාමෙන් වැළකී, විවෘත මනසකින් යුතුව ප්රායෝගිකව ගවේෂණය කිරීම වැදගත්.
ගුරුවරයෙකුගේ වචනය මැන බලන්නේ කෙසේද?
යම් කෙනෙක් බුදු දහමේ ගැඹුරු කරුණු ‘හුදෙක් සාහිත්යයක්’ යැයි පවසන විට, ඔබ ඔහුගෙන් හෝ ඇයගෙන් මෙසේ විමසා බලන්න:
- ඔහු අවම වශයෙන් පංච ශීලයවත් ආරක්ෂා කරන සීලවන්තයෙක්ද?
- ඔහු විනාඩි පහක්වත් භාවනා කරන, ප්රායෝගිකව ධර්මයේ යෙදෙන කෙනෙක්ද?
- ඔහු සමථ හෝ විදර්ශනා භාවනාවෙන් දියුණු වූ කෙනෙක්ද?
- කෙලෙස් නැති කරගන්නා ප්රායෝගික ක්රමවේදයක් ඔහු කියා දෙනවාද?
මෙවැනි ප්රායෝගික පසුබිමක් නැති, ලෞකික සැප සම්පත් පසුපසම යන, කාම ලෝකයේ ගිලී සිටින කෙනෙක් (ගිහියෙක් හෝ පැවිද්දෙක්) එසේ පවසනවා නම්, ඒ ඔවුන්ගේ සිතේ මට්ටමෙන් ලෝකය මනින නිසා බව තේරුම් ගන්න.
ආධ්යාත්මිකව දියුණු වූ, ඉර්ධි බල වැනි හැකියාවන් ඇති අය, එම හැකියාවන් මුදලට හෝ කීර්තියට පාවා දෙන්නේ නැත. මන්ද, ඔවුන්ට ලෞකික දේවල් වල කිසිදු වටිනාකමක් නොදැනෙන බැවිනි. ඔවුන්ගේ ධ්යාන සුවය ඊට වඩා බොහෝ සෙයින් වටිනවා.
ඔබේම විද්යාගාරය: ප්රායෝගිකව සත්යය සොයා යෑම
අවසාන වශයෙන් මට ඔබට කීමට ඇත්තේ මෙයයි: අන් අයගේ මත වලින් ඔබගේ ගමන අඩාල කරගන්න එපා. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අසූහාරදහසක් වූ ධර්මස්කන්ධයේ සත්යතාවය ඔබටම සනාථ කරගත හැකියි. ඒ සඳහා ඇති එකම මග ප්රායෝගික බුදු දහම තුළ ගමන් කිරීමයි.
ඔබේම සිත ඔබේ විද්යාගාරය කරගන්න. සමථ සහ විදර්ශනා භාවනාවල ප්රායෝගිකව යෙදෙන්න. ටිකෙන් ටික, ඔබම අත්දැකීමෙන් වටහා ගනීවි, මේවා හුදෙක් සාහිත්යමය කරුණුද, නැතහොත් තමන්ටම ළඟා කරගත හැකි සැබෑ තත්වයන්ද කියා. යම් කෙනෙක් ප්රායෝගිකත්වයෙන් තොරව මේවා විවේචනය කරන්නේ නම්, ඔහු ප්රායෝගික දැනුමක් නැති, ගොඩබිම සිට මුහුද ගැන කතා කරන කෙනෙක් පමණි.
ඔබ ප්රායෝගිකව ධර්මයේ යෙදී, සත්යය ඔබම අවබෝධ කරගන්න.
ඔබ සියලු දෙනාට බුද්ධ, ධම්ම, සංඝ යන ත්රිවිධ රත්නයේ ආනුභාවයෙන්, මේ කාරණා වටහාගෙන, තව තවත් ප්රායෝගිකව සමථ විදර්ශනා භාවනාවන්ගෙන් දියුණු වීමට ශක්තිය හා වීර්යය ලැබේවා!
මේ උතුම් මඟෙහි අප සමඟ එක්ව ගමන් කිරීමට ඔබටත් අපි ආරාධනා කරමු. අපගේ ඉගැන්වීම් කියවා, සියල්ලටම වඩා වැදගත් ලෙස, ඒවා ඔබගේ ජීවිතයට ප්රායෝගිකව යොදාගන්න. ඔබ ලබන අත්දැකීම් සහ ඔබට ඇතිවන ගැටළු, අපගේ ලිපියට පහළින් ඇති අදහස් තීරුවේ සටහන් කරන ලෙස අපි ඔබව දිරිමත් කරන්නෙමු. ඔබ අසන ප්රශ්න, ඔබගේ අවශ්යතාවලටම ගැලපෙන ලෙස ඉදිරි ලිපි සහ වීඩියෝ සකස් කිරීමට අපට මහත් උපකාරයක් වනු ඇත. එමෙන්ම, වෙබ් අඩවියේ ඇති ‘Contact Us‘ පෝරමය හරහා ද ඔබට අප හා සම්බන්ධ විය හැකිය.
අපගේ මෙම උත්සාහය, ඔබ තුළ සැඟවී ඇති ආධ්යාත්මික බීජය, එනම් සමාධිය, ධ්යාන සහ අභිඥා වැනි ගුණාංග පෝෂණය කිරීමයි.
අප සමඟ එක් වූ ඔබට ස්තූතියි. මෙම වෙබ් අඩවිය ඔබගේ අධ්යාත්මික ගමනට මහත් ශක්තියක් වනු ඇතැයි අපි බලාපොරොත්තු වෙමු.
ඔබ සැමට තෙරුවන් සරණයි!
