තෙරුවන් සරණයි සියලු දෙනාටම!
අද මෙම ලිපියෙන් අපි සාකච්ඡා කරන්නේ අප කවුරුත් සොයන ආධ්යාත්මිකත්වය සැබැවින්ම කොතැනද පවතින්නේ යන්න පිළිබඳවයි. මෙම ආධ්යාත්මිකත්වය පිළිබඳ නිවැරදි අවබෝධයක් ලබා ගැනීම අපගේ ජීවිතයට අත්යවශ්ය වන අතර, සැබෑ සුවය ඇත්තේ කොතැනදැයි මෙම ලිපියෙන් ඔබට මඟ පෙන්වීමක් ලැබෙනු ඇත. සැබෑ ආධ්යාත්මිකත්වය යනු අපගේ මනස තුළම ක්රියාත්මක වන ගැඹුරු සිදුවීමකි.

බාහිර ලෝකයෙන් සුවය සෙවීමේ මුලාව
බොහෝ දෙනෙක් ආධ්යාත්මිකත්වය බාහිර ලෝකයෙන් සෙවීමට උත්සාහ කරති. නාට්යයක්, චිත්රපටියක්, රාත්රී සමාජ ශාලාවක්, විනෝද චාරිකාවක් වැනි ලෞකික සැප සම්පත් තුළින් හෝ මුදල්, වටිනා වස්තූන් තුළින් මෙම සුවය ලැබිය හැකි යැයි යමෙක් සිතන්නේ නම්, එය මුලාවකි. අද සමාජයේ ඇතැම් ධනවත් පිරිස්, හොඳින් කාලා බීලා, ප්රසිද්ධ ස්වාමීන් වහන්සේ නමක් ඇසුරු කරමින් පින්කමක් කළ පමණින් තමන් ආධ්යාත්මිකත්වය ළඟා කර ගත්තා යැයි සිතා රැවටී සිටිති.
නමුත් සිතා බලන්න, යම් දිනක ඔබේ ඒ ධනය, බලය හෝ ඔබට සමීප කෙනෙක් අහිමි වුවහොත් කුමක් සිදුවේද? ස්වභාවධර්මයෙන් යම් විපතක් පැමිණියහොත් කුමක් සිදුවේද? එදිනට, බාහිර දේ මත ගොඩනැගූ ඒ සතුට බිඳ වැටෙන විට, ඔබ තුළ සැබෑ ආධ්යාත්මිකත්වය තිබේද නැද්ද යන්න ඔබටම අත්විඳීමට සිදුවනු ඇත.
එබැවින්, ආධ්යාත්මිකත්වය යනු හුදෙක් ප්රසිද්ධ දේශකයෙකුට උපකාර කිරීමෙන් හෝ මුදල් වියදම් කිරීමෙන් ලැබෙන්නක් නොවන බව තේරුම් ගැනීම වැදගත්. මෙයින් කියවෙන්නේ දානමාන පින්කම් නොකළ යුතු බව නොව, ආධ්යාත්මිකත්වය යනු එයට වඩා ගැඹුරු දෙයක් බව වටහා දීමයි.
ආධ්යාත්මිකත්වය යනු ඔබේම මනසේ ක්රියාවලියකි
ඔබ කොතරම් විශාල පින්කම් කළත්, රුවන්වැලි සෑය වැනි උතුම් තැනක පූජාවන් පැවැත්වුවත්, ඔබට පිනක්, එනම් යහපත් ක්රියාවකින් ලැබෙන සතුටක් (කුසලයක්) රැස්වේ. නමුත් බොහෝ විට එම ආධ්යාත්මික සුවය පවතින්නේ පූජාව පවත්වන මොහොතේ පමණි. පූජා භූමියෙන් පිටතට පැමිණි පසු, සමාජයේ විවිධ පුද්ගලයන් හා ගැටෙන විට, ස්මාර්ට් ජංගම දුරකථනය හරහා සමාජ මාධ්යයේ සැරිසරන විට, ඔබේ සිත නැවතත් රාගය, ද්වේශය වැනි අරමුණු වලින් කිලිටි වීමට පටන් ගනී.
එවිට ඔබේ ආධ්යාත්මිකත්වය ටිකෙන් ටික විනාශ වී යයි. මෙයින් පෙනී යන්නේ සැබෑ ආධ්යාත්මිකත්වය ඇත්තේ තමන්ගේම සිත පාලනය කිරීම හා තේරුම් ගැනීම තුළ බවයි.
බුදුරජාණන් වහන්සේ නිරන්තරයෙන් දේශනා කළේ ‘පච්චත්තං වේදිතබ්බෝ විඤ්ඤූහී’ යනුවෙනි. එහි අර්ථය නම්, ‘මේ ධර්මය තමා විසින්ම තම තමා තුළින්ම අවබෝධ කරගත යුතු දෙයකි’ යන්නයි. මේ ලෝකයේ සියලුම මිනිසුන් හෝ ගස් කොළන් ගැන දැනගැනීමට ඒ සියල්ලම අධ්යයනය කළ යුතු නැත. ඔබ ඔබගේම මනස, එනම් සිත, සිතුවිලි සහ විඤ්ඤාණය ගැන ගැඹුරින් තේරුම් ගතහොත්, ඔබට මුළු ලෝකයම සහ එහි යථාර්ථය තේරුම් ගැනීමේ හැකියාව ලැබේ. මෙම අභ්යන්තර පුහුණුව තුළින් මානසික මට්ටම ඉහළ නැංවීම ‘ආධ්යාත්මික සංවර්ධනය’ ලෙස හැඳින්වේ.

ඇසීමෙන් නොනැවතී, පුහුණුවට යොමු වීම
ආධ්යාත්මිකත්වය වර්ධනය කර ගැනීමට නම්, බුදු දහමේ එන සතර සතිපට්ඨානය, විදර්ශනා භාවනාව, සිහිය පැවැත්වීම (සතිසම්පජඤ්ඤය), සමථ භාවනා ක්රම වැනි මනස පුහුණු කිරීමේ ක්රමවේද අනුගමනය කළ යුතුය. එසේ නොමැතිව, හුදෙක් දේශනා ඇසීමෙන් හෝ ශ්රේෂ්ඨ ගුරුවරුන් ඇසුරු කිරීමෙන් පමණක් ආධ්යාත්මික දියුණුවක් ඇති නොවේ.
මා හට බොහෝ දෙනෙක් හමුවී ඇත, ඔවුන් විවිධ දේශනා වල එන වචන කටපාඩමින් දනී. නමුත් ජීවිතයේ යම් ගැටලුවක්, කඩාවැටීමක් පැමිණි විට, ඔවුන් මානසිකව බිඳ වැටෙති. මන්ද, ඔවුන් තුළ ඇත්තේ වචන පමණි; ඒ වචන වලින් කියවෙන අභ්යන්තර ශක්තිය හෝ ආධ්යාත්මිකත්වය ඔවුන් පුහුණු කර නැත.
බුදුන් වහන්සේ හෝ සැරියුත් මුගලන් මහරහතන් වහන්සේලා ළඟින් ඇසුරු කළත්, තමා විසින්ම තම සිත දියුණු කර නොගන්නේ නම්, එයින් ඵලක් නැත. එවිටයි ඔවුන්ට ‘මා තුළ ඒ කියූ දේ නැහැනේද’ කියා සැබෑ තත්ත්වය අවබෝධ වන්නේ. ඇතැමුන් එතැන් සිට හෝ තමන්ව හදාගන්නා අතර, තවත් සමහරු මාන්නය නිසා තම දුර්වලකම සඟවාගෙන තව තවත් මුලාවේ ගිලී සිටිති.

ගිහි සහ පැවිදි ජීවිතය තුළ ආධ්යාත්මික ගමන
ආධ්යාත්මිකත්වය උපරිමයෙන් විඳීමට නම් පැවිදි භූමියකට ඇතුළත් වී, භික්ෂුවක් ලෙස නිවැරදි මාර්ගයේ ගමන් කිරීම ඉතාමත් සුදුසුය. නමුත් මෙයින් ගිහි ජීවිතයේදී එය කළ නොහැකි යැයි කිසිවිටෙකත් අදහස් නොවේ. එසේ සිතා අධෛර්යමත් විය යුතු නැත. ගිහි ජීවිතය තුළ වුවද රහත් භාවයට පත්විය හැකිය.
වෙනස ඇත්තේ, සියලු කෙලෙසුන් නැසූ උත්තමයෙකුට (රහතන් වහන්සේ කෙනෙකුට) ගිහි ගෙදර රැඳී සිටීමට නොහැකි වීමයි. එය ධර්මතාවයකි. ඔබ බර ගලක් වතුරට දමා ‘පා වේවා’ යි ප්රාර්ථනා කළත් එය පාවෙන්නේ නැත, එය දිය යටටම ගිලී යයි. ඒ ආකාරයටම, සියලු බැඳීම් නැසූ උත්තමයා ගිහි ජීවිතයේ නොරැඳී, ඉතා ඉක්මනින් පැවිදි භූමියකට ඇතුළත් වේ.
නමුත් මාර්ගඵලලාභී, එනම් සෝවාන්, සකෘදාගාමී, අනාගාමී වැනි ආධ්යාත්මික දියුණුව ලැබූ බොහෝ දෙනෙක් ගිහි ගෙවල් වල ජීවත් වූහ. අප ලෝකයේ යථාර්ථය තේරුම් ගන්නා විට, ප්රාථමික දේ වලින් ඉවත් වීමට අපේ සිතම අපව පොළඹවයි. කුඩා කල සෙල්ලම් කාර් එකකට ආසා කළ ද, ලොකු වූ පසු අප එයින් සෙල්ලම් කරන්නේ නැත.
ඒ හා සමානව, ආධ්යාත්මිකත්වය තුළින් සිත දියුණු වන විට, සාමාන්ය මිනිසුන් මෙන් ප්රාථමික දේවල නොඇලී, ඉහළ මානසික මට්ටමකට ගැලපෙන ජීවන රටාවකට යොමු වේ. ගිහි ජීවිතයේ සිටින විට පැවිදි වීමට සිතෙන්නේ මේ නිසාය. එබැවින්, ඔබ සිටින තැන ගැන පසුතැවිලි නොවී, ඔබගේ වගකීම් ගැන සිතමින් කාලය නාස්ති නොකර, ඔබ සිටින තැන සිටම ආධ්යාත්මිකත්වය වර්ධනය කරගන්න.

ආධ්යාත්මික සංවර්ධනයේ පියවර සහ එහි සැබෑ ඉලක්කය
ආධ්යාත්මිකත්වය යනු එක තැනක නතර වන දෙයක් නොව, පියවරෙන් පියවර ඉහළට යන ගමනකි. මෙහි විවිධ මට්ටම් ඇති අතර, එක මට්ටමක සිර නොවී ඉදිරියටම යාම වැදගත් වේ.
- ආමිස පූජාව (දන්දීම): මල් පහන් පූජා කිරීම, දානමාන දීම ආදිය ආධ්යාත්මික ගමනේ ආරම්භක, ප්රාථමිකම පියවරයි. මෙය සංසාර ගමනට අවශ්ය ඉන්ධන වැනි පින් රැස් කර ගැනීමකි. මෙය අවශ්ය නමුත්, එය ඉහළම තැන යැයි සිතා එහි නතර නොවිය යුතුය.
- ශීලය (සීලය රැකීම): පංචශීලය, අෂ්ටාංග ශීලය වැනි සීලයක් රැකීම ආමිස පූජාවට වඩා ඉහළ ආධ්යාත්මික මට්ටමකි. නමුත් ‘මම සිල්වතෙක්’ යැයි සිතා මාන්නයෙන් මුලා වී, එය තමයි ඉහළම තැන කියා සිතා එහිද නතර විය හැකිය. එබැවින් මෙයද ගමනේ එක් පියවරක් පමණි.
- සමාධිය (සිත එකඟ කිරීම): භාවනාව තුළින් සිත එකඟ කර ගැනීම, එනම් සමාධිය ඇතිකර ගැනීම, ඊටත් වඩා ඉහළ පියවරකි. අපගේ නාලිකාවේ උගන්වන ‘තෙවැනි ඇස’ හෝ ‘බඹලොවට’ වැනි සමථ භාවනා ක්රම වලින් යම් සමාධියක් ලැබේ. නමුත් මෙයද සම්පූර්ණ දියුණුම මට්ටම නොවේ. මන්ද, සමාධියෙන්ද පිරිහී, නැවත මානසිකව කඩා වැටී, දුස්සීලයෙකු බවට පත්වීමේ අවදානමක් පවතී.
- ධ්යාන සහ අභිඥා (විශේෂ ඥානයන්): සමාධියෙන් ඔබ්බට ගොස් ධ්යාන ලැබීම, තෙවැනි ඇස අවදි වීම, අනුන්ගේ සිත් කියවීමේ හැකියාව (දිබ්බ චක්ඛු) වැනි අභිඥා ලැබීම ඊටත් වඩා ප්රබල, ඉහළ මට්ටමකි. බොහෝ දෙනා මෙය තමයි ආධ්යාත්මිකත්වයේ කෙළවර යැයි රැවටෙති. මෙය ඉතා දියුණු තත්වයක් වුවද, මෙතැනින්ද පිරිහීමට ලක්විය හැකි බැවින්, මෙහිද නතර නොවිය යුතුය.
- ප්රඥාව සහ නිර්වාණය (සම්පූර්ණ විමුක්තිය): මේ විශ්වයේ ඇති ඉහළම ආධ්යාත්මික මට්ටම මෙයයි. සෝවාන්, සකෘදාගාමී, අනාගාමී, අරිහත් යන මාර්ගඵල තුළින් අවබෝධ කරගන්නා නිර්වාණය අවසාන ඉලක්කයයි. මෙම තත්ත්වයට පත් වූ කෙනා නැවත කිසිදා පිරිහෙන්නේ නැත. ධ්යාන, අභිඥා තිබුණත් නැතත්, නිර්වාණය අවබෝධ කරගත් තැනැත්තා ආධ්යාත්මික ගමනේ ඉහළම හිණිපෙත්තට ළඟා වූවෙකි.

නිගමනය: ඔබේ ගමන දැන් අරඹන්න
මෙම ලිපියෙන් අවධාරණය කරන ප්රධානම කරුණ නම්, සැබෑ ආධ්යාත්මිකත්වය ඇත්තේ බාහිර ලෝකයේ නොව, ඔබගේම මනස තුළ බවයි. එය වර්ධනය කළ හැක්කේ වචන වලට සීමා නොවී, මනස පුහුණු කිරීමේ ක්රමවේදයන් ප්රායෝගිකව අනුගමනය කිරීමෙන් පමණි.
එබැවින්, ධර්ම දේශනා වලට සවන් දෙන්න, බුද්ධ කාලයේ ඉගැන්වීම් ඉගෙන ගන්න. නමුත් එතැනින් නොනැවතී, මනස දියුණු කරන ආකාරය කියා දෙන ගුරුවරයෙකුගේ මඟ පෙන්වීම යටතේ එය පුහුණු කරන්න. ඔබ එම පුහුණුවීම් කරන විට, එය සැබෑවක්ද නැද්ද යන්න ඔබටම වැටහෙනු ඇත. ජාති, කුල, ආගම් භේදයකින් තොරව, ඔබ කවුරු වුවත්, මෙම අභ්යන්තර ගමන යාමට දැඩි අධිෂ්ඨානයක් ඇති කරගන්න.

මේ උතුම් මඟෙහි අප සමඟ එක්ව ගමන් කිරීමට ඔබටත් අපි ආරාධනා කරමු. අපගේ ඉගැන්වීම් කියවා, සියල්ලටම වඩා වැදගත් ලෙස, ඒවා ඔබගේ ජීවිතයට ප්රායෝගිකව යොදාගන්න. ඔබ ලබන අත්දැකීම් සහ ඔබට ඇතිවන ගැටළු, අපගේ ලිපියට පහළින් ඇති අදහස් තීරුවේ සටහන් කරන ලෙස අපි ඔබව දිරිමත් කරන්නෙමු. ඔබ අසන ප්රශ්න, ඔබගේ අවශ්යතාවලටම ගැලපෙන ලෙස ඉදිරි ලිපි සහ වීඩියෝ සකස් කිරීමට අපට මහත් උපකාරයක් වනු ඇත. එමෙන්ම, වෙබ් අඩවියේ ඇති ‘Contact Us‘ පෝරමය හරහා ද ඔබට අප හා සම්බන්ධ විය හැකිය.
අපගේ මෙම උත්සාහය, ඔබ තුළ සැඟවී ඇති ආධ්යාත්මික බීජය, එනම් සමාධිය, ධ්යාන සහ අභිඥා වැනි ගුණාංග පෝෂණය කිරීමයි.
අප සමඟ එක් වූ ඔබට ස්තූතියි. මෙම වෙබ් අඩවිය ඔබගේ අධ්යාත්මික ගමනට මහත් ශක්තියක් වනු ඇතැයි අපි බලාපොරොත්තු වෙමු.
ඔබ සැමට තෙරුවන් සරණයි!
